T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/766 Esas
KARAR NO: 2019/1178
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/08/2018
KARAR TARİHİ: 20/11/2019
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 2013 yılında finansal kiralama sözleşmesi imzalandığını, müvekkilinin davalı şirkete 128.954,86 Euro ödeme yaptığını, müvekkilinin kira borcu sebebiyle davalı şirketin icra takibi başlattığını, ... 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasıyla davalı şirkete tasarruf yetkisi verildiğini, davalı şirket tarafından kiralama konusu iş makinasının satılıp satılmadığı konusunda bilgi verilmediğini, davalı şirket tarafından satılan iş makinalarının satış bedelinin tespit edilmesi gerektiğini, alacağın tespiti ile dava tarihinden itibaren işleyecek faiz ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davacı şirket arasında ... 1. Noterliğinin ... tarih ... yevmiye numarası ile tasdikli ve ... 1. Noterliğinin ... tarih ... yevmiye numarası ile tasdikli Finansal Kiralama Sözleşmelerinin akdedildiğini, davacı kiracının temerrüdü sebebiyle sözleşmelerin feshedildiğini, ... 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile malların iadesine karar verildiğini ve kararın kesinleştiğini, davacının müvekkili şirkete borcu olmadığına dair iddialarının yerinde olmadığını, sözleşmenin feshi sonucunda kiracıdan iade alınan ekipmanların satıldığını ve satış bedelinin kiracı borçlarından mahsup edildiğini savunarak haksız davanın reddi ile yargılama masrafları ve vekalet ücretininde davacı tarafa yükletilmesini istemiştir.
Mahkememizce dava konusu ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş. Sayılı dosyasının celp edilip incelenmesinde; 09/12/2014 tarihinde ... 1. Noterliğinin ... tarihli ... ve ... tarih ve ... yevmiye numaralı finansal kiralama sözleşmesine kapsamında ihtiyati tedbir kararının verilmiş olduğu anlaşıldı.
Mahkememizce dava konusu ... 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasının celp edilip incelenmesinde; ... 1. Noterliğinin ... tarihli ... ve ... tarih ve ... yevmiye numaralı finansal kiralama sözleşmesine emtiaların davalıdan alınarak davacıya iadesine yönelik karar verildiği anlaşıldı.
Tarafların iddia ve savunmaları ile celp edilen delillerin dosya kapsamında değerlendirilmesi amacıyla Mali Müşavir ...'na tevdii edilen dosyaya 26/04/2019 tarihinde tanzim olunan bilirkişi raporunda özetle; dava dosyası ile davalı şirket tarafından 2014, 2015, 2016, 2017, 2018 yıllarına ait ticari defter ve belgeler incelemeye tabi tutulmuş olup, incelenen davalı şirkete ait ticari defterlerin; açılış ve kapanış noter tasdiklerinin zamanında ve usulüne uygun olarak yaptırılmış olduğu, yevmiye defteri ve defteri kebir e-defter beratlarının mevcut olduğu, defterlerin birbirini teyit eder şekilde tutulmuş olduğu tespit edilmiştir.
İncelemeye ibraz edilen davalı şirketin ticari defter ve kayıtları ile dosya muhteviyatı belgeler üzerinde yapılan inceleme sonuçları aşağıda arz edilmiştir.
Davalı şirket ile davacı ... Tic. Ltd. Şti. arasında ... 1. Noterliğinin ... tarih ... yevmiye numarası ile tasdikli ... sözleşme numaralı ve ... 1. Noterliğinin ... tarih ... yevmiye numarası ile tasdikli ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmeleri akdedilmiştir.
Sözleşmesinin konusunu; “ ... no.lu söz. 2 adet 2013 model ... marka Paletli Ekskavatör, ... no.lu söz. 1 adet 2013 model ... marka Lastik Tekerlekli Yükleyici ” oluşturmaktadır.
Mevcut sözleşmenin 12. maddesine göre; Kiracı ödeme planında belirtilen vadelerden herhangi birine uymadığı takdirde temerrüde düşeceği kabul edilmiştir.
Yine sözleşmenin 48. maddesi Delil Sözleşmesi niteliğinde olup, her türlü uyuşmazlıklarda “ Kiralayan ile Kiracı ve Kefiller, bu sözleşmeden doğan her türlü uyuşmazlıklarda, icra, iflas ve yargı yollarında Kiralayanın belge ve kayıtlarının, mikrofilm, mikrofiş, bilgisayar ve elektronik ortam haberleşme kayıtlarının teyit edilmiş olsun olmasın geçerli delil teşkil edeceğini, HMK 193. Maddesi hükmü uyarınca şimdiden kabul ve ikrar edilmektedirler. ” şeklindedir.
Davalı ... A.Ş. tarafından keşide edilen İhtarnameler;
... 1. Noterliğinin ... tarih ... yevmiye numaralı İhtarnamesi ile ... no.lu sözleşmeden; toplam 24.979,33 EUR Kira ve 636,36 EUR Kira temerrüt faizi ile toplam 1.191,41 TL Masraf ve 50,01 TL Masraf temerrüt faizi borcu bulunduğu, belirtilen borçların 60 gün içerisinde ödenmesi gerektiği, ödenmediği takdirde sözleşmenin fesih olacağı ihtar edilmiştir.
Söz konusu ihtarnamenin tebliğ mazbatasına göre; kiracı davacı şirkete ve kefil ...’a 31.08.2014 tarihinde tebliğ edilmiş olduğu anlaşılmakta olup, 60 günlük yasal süre 30.10.2014 tarihinde dolmaktadır.
... 1. Noterliğinin ... tarih ... yevmiye numaralı İhtarnamesi ile ... no.lu sözleşmenin kira bedelleri ödenmemesi sebebiyle fesih edilmiş olduğu, sözleşmeye konu malların şirket adresine teslim edilmesi gerektiği ihtar edilmiştir.
Söz konusu ihtarnamenin tebliğ mazbatasına göre; kiracı davacı şirkete 17.11.2014 tarihinde tebliğ edilmiş olduğu anlaşılmaktadır.
... 1. Noterliğinin ... tarih ... yevmiye numaralı İhtarnamesi ile ... no.lu sözleşmeden; toplam 36.537,42 EUR Kira ve 2.252,47 EUR Kira temerrüt faizi ile 39,93 TL Masraf temerrüt faizi borcu bulunduğu, belirtilen borçların 60 gün içerisinde ödenmesi gerektiği, ödenmediği takdirde sözleşmenin fesih olacağı ihtar edilmiştir.
Söz konusu ihtarnamenin tebliğ mazbatasına göre; kiracı davacı şirkete ve kefil ...’ a 31.08.2014 tarihinde tebliğ edilmiş olduğu anlaşılmakta olup, 60 günlük yasal süre 30.10.2014 tarihinde dolmaktadır.
... 1. Noterliğinin ... tarih ... yevmiye numaralı İhtarnamesi ile ... no.lu sözleşmenin kira bedelleri ödenmemesi sebebiyle fesih edilmiş olduğu, sözleşmeye konu malların şirket adresine teslim edilmesi gerektiği ihtar edilmiştir.
Söz konusu ihtarnamenin tebliğ mazbatasına göre; kiracı davacı şirkete 17.11.2014 tarihinde tebliğ edilmiş olduğu anlaşılmaktadır.
Davalı ... A.Ş.’nin incelemeye ibraz ettiği ticari defter kayıtlarının tetkikinde;
İhtarname tarihi olan 26.08.2014 tarihi itibariyle kiracı şirkete ait; ... no.lu sözleşme kira hesabının temerrüt faizi hariç 32.507,29 EUR Borç bakiyesi verdiği, ihtarnamede verilen kanuni süre içerisinde kiracı tarafından herhangi bir ödeme yapılmamış olduğu, kanuni süre sonu olan 30.10.2014 tarihi itibariyle Kira hesabının temerrüt faizi hariç halen 65.110,73 EUR Borç bakiyesi verdiği tespit edilmiştir.
İhtarname tarihi olan 26.08.2014 tarihi itibariyle kiracı şirkete ait; ... no.lu sözleşme kira hesabının temerrüt faizi hariç 24.979,33 EUR Borç bakiyesi verdiği, ihtarnamede verilen kanuni süre içerisinde kiracı tarafından 27.08.2014 tarihinde 2.828,15 EUR ve 01.10.2014 tarihinde 5.351,55 EUR olmak üzere toplam 8.179,70 EUR kısmi ödeme yapılmış olduğu, kanuni süre sonu olan 30.10.2014 tarihi itibariyle Kira hesabının temerrüt faizi hariç halen 33.632,61 EUR Borç bakiyesi verdiği tespit edilmiştir.
Taraflar arasındaki sözleşmelerin fesih olması sonucunda, 30.10.2014 fesih tarihi itibariyle sözleşmenin ödeme planında yer alan faturalanmamış kiraların (186.136,01 EUR + 76.932,50 EUR =) 263.068,51 EUR anapara tutarı muaccel hale gelmiştir.
Kiracıdan teslim alınan sözleşme konusu mallardan üçüncü kişiye fatura tanzim edilerek satışı yapılan ve leasing sözleşmesi ile kiralanan mallara ilişkin bilgilerin dökümü aşağıdaki şekildedir.
Muhatap: ... Açıklama: 2013 model ... marka Ekskavatör Fatura Tarihi: 23.11.2015/Ft. No:.../Fatura Tutarı:305.555,56 TL + KDV 305.555,56 TL=101.010,10 EUR tutarı ... no.lu sözleşmenin kira borcundan mahsup edilmiştir.
... / 1 adet 2013 model ... marka Ekskavatör 337.962,96 TL üzerinden finansal kiralama sözleşmesine konu edilmiş olup, 337.962,96 TL=102.001,92 EUR tutarı ... no.lu sözleşmenin kira borcundan mahsup edilmiştir.
... Ltd. Şti. / 1 adet 2013 model ... marka Yükleyici 229.000,00 TL üzerinden finansal kiralama sözleşmesine konu edilmiş olup,
229.000,00 TL= 44.281,31 EUR tutarı ... no.lu sözleşmenin kira borcundan, 541,58 EUR tutarı ... no.lu sözleşmenin sigorta borcundan ve 75.214,67 TL tutarı ... no.lu sözleşmenin masraf borcundan mahsup edilmiştir.
Buna göre; davalı şirket tarafından üçüncü kişilere satışı yapılan sözleşmelere konu malların satış bedelinin, kiracı şirketin borçlarından mahsup edilmiş olduğu tespit edilmiştir.
Ayrıca Satıcı firma ...’ den garantörlük kapsamında 28.06.2016 tarihinde davalı şirkete gelen teminat tutarından; 66.832,23 EUR miktarının 98612 no.lu sözleşmenin kira borcundan mahsup edilmiş olduğu ve 9.470,36 TL tutarının 96205 no.lu sözleşmenin masraf borcundan mahsup edilmiş olduğu tespit edilmiştir.
6361 sayılı Kanunun Sözleşmenin Feshinin Sonuçları başlıklı 33. Maddesi: “Sözleşmenin kiralayan tarafından feshi ile 30 uncu maddenin ikinci fıkrası uyarınca kiracı tarafından feshi hâllerinde, kiracı malı iade ile yükümlüdür. İade edilen malın üçüncü kişilere satılması halinde sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından düşük olması durumunda aradaki fark kiracı tarafından kiralayana ödenir. Sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça iade edilen malın satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından yüksek olması durumunda aradaki fark kiralayan tarafından kiracıya ödenir…” şeklindedir.
Davalı şirket tarafından kiracı şirketten iade alınan sözleşme konusu malların üçüncü kişiye satış tarihi itibariyle, davacı kiracıdan olan alacak miktarı ve bu alacağına talep edilebilecek faiz miktarı aşağıda hesaplanmıştır.
Mevcut sözleşmelerde Asgari Temerrüt Faiz Oranı; TL işlemlerde yıllık % 50, Yabancı Para işlemlerde % 25 oranında belirlenmiştir.
Buna göre kira hesabında yapılacak faiz hesabında % 25 oranı ile hesaplama yapılacaktır.
Buna göre davalı finansal kiralama şirketinin; ... no.lu sözleşmeden toplam 48.031,91 EUR Kira alacağına, davacı kiracıdan iade alınan malların üçüncü kişilere satış tarihi itibariyle 69.168,99 EUR temerrüt faizi talep edebileceği hesaplanmış olup, Toplamda (48.031,91 + 69.168,99 =) 117.200,90 EUR Alacaklı durumda olduğu hesaplanmaktadır.
... no.lu sözleşmeden kira alacağı bulunmamakla birlikte, davacı kiracıdan iade alınan malların üçüncü kişilere satış tarihi itibariyle 47.533,85 EUR temerrüt faizi talep edebileceği hesaplanmıştır. Ayrıca davalı finansal kiralama şirketinin; ... no.lu sözleşmeden dava tarihi itibariyle 71.796,16 TL masraf alacağı bulunduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Bilirkişi raporunun usulüne uygun olarak taraflara tebliğ edilmesi neticesinde tarafların beyan ve itirazlarının dosya kapsamında yeniden değerlendirilmesi amacıyla dosya kök raporu hazırlayan bilirkişi ile heyete eklenen Makine Mühendisi ...'a tevdii edilen dosyaya 30/07/2019 tarihinde tanzim olunan bilirkişi raporunda özetle; dosyada mevcut tekmil ifade, tutanak ve dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde;Finansal kiralama sözleşmesi kapsamında 2 adet ... marka 2013 model Paletli Ekskavatör, 1 adet ... marka 2013 model yükleyici bulunduğu,
... A.Ş. firmasının 20.12.2013 tarihli ... Faturasından, ... menşeli ... marka, ... tipi, 2013 model lastik tekerlekli yükleyici bedelinin 118.000,00 Euro (KDV dahil 119.180,00 Euro) olduğu,
... A.Ş. firmasının 24.12.2013 tarih ve ... seri numaralı Faturasından, 1 adet ... marka, ... tipi, 2013 model (şase no: ... ve motor no: ...) lastik tekerlekli yükleyici bedelinin 337.161,40 TL (KDV dahil 340.533,01 TL) olduğu ve 1 Euro = 2.85730 TL ile 119.180,00 Euro KDV dahil olduğu,
... Ticaret Odasınca düzenlenmiş 30.12.2013 tarih ve ... seri numaralı İş Makinası Tescil Belgesinden, ...tescil plaka no’lu iş makinasının ... marka, ... tipi, 2013 model, (şase no: ... ve motor no: ...) olduğu,
... A.Ş. firmasının 01.11.2013 tarihli ... Faturasından, 2 adet Japon menşeli ... marka, ... tipi, 2013 model paletli ekskavatör bedelinin 329.308,00 Euro olduğu,
... A.Ş. firmasının 22.11.2013 tarih ve ... seri numaralı faturasından,1 adet ... marka, ... tipi, 2013 model (şase no: ... ve motor no:...) crawler excavator bedelinin 164.654,00 Euro olduğu,
... Ticaret Odasınca düzenlenmiş 12.12.2013 tarih ve ... seri numaralı İş Makinası Tescil Belgesinden, ... tescil plaka no’lu iş makinasının ... marka, ... tipi, 2013 model, (şase no: ... ve motor no: ...) olduğu,
... A.Ş. firmasının 22.11.2013 tarih ve ... seri numaralı faturasından, 1 adet ... marka, ... tipi, 2013 model (şase no:... ve motor no: ...) crawler excavator bedelinin 164.654,00 Euro olduğu,
... Ticaret Odasınca düzenlenmiş 12.12.2013 tarih ve ... seri numaralı İş Makinası Tescil Belgesinden, ... tescil plaka no’lu iş makinasının ... marka, ... model, (şase no: ... ve motor no: ...) olduğu
... firmasınca ... adına düzenlenmiş 23.11.2015 tarihli ... seri numaralı faturadan ... tescil plakalı ... Ekskavatörün 305.555,56 TL (KDV dahil 330.000,00 TL) bedelle satışının yapıldığı,
... firmasınca Finansal Kiralama Sözleşmesi (No...) ile ... Onarım İşleri – ... firmasına 36 ay süreyle 337.962,96 TL bedelle kiralandığı, kiralamaya baz maliyetin 337.962,96 TL olduğu,
... firmasınca Finansal Kiralama Sözleşmesi (No...) ile Kiracı ...Tic Ltd Şti firmasına 36 ay süreyle 229.000,00 TL bedelle kiralandığı, kiralamaya baz maliyetin 67.352,94 Euro olduğu,
Dava konusu 2 adet paletli ekskavatör ile 1 adet lastik tekerlekli yükleyicinin periyodik servis kaydı ve servis geçmişine dair bilgi ve belge bulunmadığı,
Dava konusu 2 adet paletli ekskavatör ile 1 adet lastik tekerlekli yükleyicinin durumunu gösteren fotoğrafların dosyasında bulunduğu, dava konusu 2 adet paletli ekskavatör ile 1 adet lastik tekerlekli yükleyici üzerinde Heyetimizce inceleme yapılamadığı, Avrupa firmasınca hazırlanan Değerleme Raporunda internet sitelerinde emsal iş makinaları için piyasa araştırılması yapıldığı görülmüş olup, ... marka iş makinasının ikinci el piyasa değerinin 170.000,00 Euro + KDV – 280.000,00 TL + KDV (100.000,00 Euro + KDV) – 360.000,00 TL + KDV (129.000,00 Euro + KDV) arasında değiştiği ve ... marka iş makinasının ikinci el piyasa değerinin 190.000,00 TL + KDV (68.000,00 Euro + KDV) – 130.000,00 Euro + KDV – 295.000,00 TL + KDV (106.000,00 Euro + KDV) aralığında değiştiği anlaşılmaktadır.
Dosyaya sunulan 34-00-13-18239 tescil plakalı lastik tekerlekli yükleyicinin mevcut durumunu gösteren fotoğrafların incelenmesinden, 05.01.2015 tarihli değerleme raporundan mevcut kabin, operatör koltuğu, düğmeler, kumanda kolları ve göstergelerin yıpranmış halde, ön yan cam kısmen çatlak, kaporta ve şase üzerinde derin çizik, darbe nedeniyle boyası dökülmüş, paslanmış halde olduğu, sol arka lamba kırık, sol arka kısım tampon hafif hasarlı, lastikler %50 kullanılır halde, sağ arka lastik inik, kova sol taraftan hasarlı, 3 dişi kırık, genel olarak bakımsız görünümde ağır koşullarda çalıştırılmış olduğu yönündeki tespitlerin isabetli ve uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
... tescil plaka no’lu ... marka, ... tipi, 2013 model, (şase no: ... ve motor no: ...) lastik tekerlekli yükleyicinin 24.12.2013 tarihinde bedelinin 337.161,40 TL (KDV dahil 340.533,01 TL) veya 119.180,00 Euro KDV dahil (1 Euro = 2.85730 TL) olduğu, 24.12.2013 tarihli Finansal Kiralama Sözleşmesinden (No. 98612) KDV hariç 118.000,00 Euro kiralama bedeli ve kiralamaya baz maliyetin 122.360,00 Euro olduğu,
05.01.2015 tarihli değerleme raporundan internet ortamında ikinci el piyasa rayiç değerinin asgari 68.000,00 Euro – azami 130.000,00 Euro ortalama 99.000,00 Euro + KDV olduğu, yeni ikame değerinin 130.000,00 Euro–363.103,00 TL (KDV dahil 153.400,00 Euro-428.462,00 TL), adil değerinin 93.000,00 Euro – 259.758,00 TL (KDV dahil 109.740,00 Euro – 306.515,00 TL), acil değerinin 80.000,00 Euro – 233.448,00 TL (KDV dahil 94.400,00 Euro – 263.669,00 TL) hususları ile, 2013 model Hitachi marka lastik tekerlekli yükleyicinin mevcut hasar durumu, çalışma saatinin 3088 saat olduğu dikkate alındığında ikinci el piyasa rayiç değerinin 80.000,00 Euro – 223.448,00 TL (KDV dahil 94.400,00 Euro – 263.669,00 TL) tespitinin isabetli ve uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Dosyaya sunulan 34-00-13-17444 tescil plakalı lastik tekerlekli yükleyicinin mevcut durumunu gösteren fotoğrafların incelenmesinden, 05.01.2015 tarihli Değerleme Raporundan mevcut ön cam çatlak, kaporta ve şase üzerinde derin çizik, darbe nedeniyle boyası dökülmüş, paslanmış halde olduğu, genel olarak bakımlı görünüme sahip olduğu yönündeki tespitlerin isabetli ve uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
34-00-13-17444 tescil plaka nolu HİTACHİ marka, ZX35LCH-3 tipi, 2013 model, (şase no: HCM1V800V00060227 ve motor no: 578638) paletli ekskavatörün 01.11.2013 tarihinde bedelinin 164.654,00 Euro olduğu,
11.11.2013 tarihli Finansal Kiralama Sözleşmesinden (No. 96205) KDV hariç 164.654,00 Euro kiralama bedeli ve kiralamaya baz maliyetin 170.436,54 Euro olduğu,
05.01.2015 tarihli Değerleme Raporundan, internet ortamında ikinci el piyasa rayiç değerinin asgari 100.000,00 Euro – azami 170.000,00 Euro ortalama 135.000,00 Euro + KDV olduğu, yeni ikame değerinin 170.000,00 Euro - 474.827,00 TL (KDV dahil 183.600,00 Euro – 512.813,00 TL), adil değerinin 126.000,00 Euro – 351.931,00 TL (KDV dahil 136.080,00 Euro – 380.085,00 TL), acil değerinin 116.000,00 Euro – 324.000,00 TL (KDV dahil 125.280,00 Euro – 349.920,00 TL) hususları ile, 2013 model ... marka paletli ekskavatörün mevcut hasar durumu, çalışma saatinin 2114 saat olduğu dikkate alındığında ikinci el piyasa rayiç değerinin 116.000,00 Euro–324.000,00 TL (KDV dahil 125.280,00 Euro – 349.920,00 TL) tespitinin isabetli ve uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Dosyaya sunulan ... tescil plakalı lastik tekerlekli yükleyicinin mevcut durumunu gösteren fotoğrafların incelenmesinden, 05.01.2015 tarihli Değerleme Raporundan mevcut kaporta ve şase üzerinde derin çizik, darbe nedeniyle boyası dökülmüş, paslanmış halde olduğu, genel olarak bakımlı görünüme sahip olduğu yönündeki tespitlerin isabetli ve uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
... tescil plaka no’lu ... marka, ... tipi, 2013 model, (şase no: ... ve motor no: ...) paletli ekskavatörün, 01.11.2013 tarihinde bedelinin 164.654,00 Euro olduğu, 11.11.2013 tarihli Finansal Kiralama Sözleşmesinden (No. 96205) KDV hariç 164.654,00 Euro kiralama bedeli ve kiralamaya baz maliyetin 170.436,54 Euro olduğu,
05.01.2015 tarihli Değerleme Raporunda, internet ortamında ikinci el piyasa rayiç değerinin asgari 100.000,00 Euro – azami 170.000,00 Euro ortalama 135.000,00 Euro + KDV olduğu, yeni ikame değerinin 170.000,00 Euro - 474.827,00 TL (KDV dahil 183.600,00 Euro – 512.813,00 TL), adil değerinin 126.000,00 Euro–351.931,00 TL (KDV dahil 136.080,00 Euro-380.085,00 TL), acil değerinin 116.000,00 Euro-324.000 TL (KDV dahil 125.280,00 Euro-349.920,00 TL), 23.11.2015 tarihinde 305.555,56 TL (KDV dahil 330.000,00 TL) bedelle satışının yapıldığı hususları ile, 2013 model ... marka paletli ekskavatörün mevcut hasar durumu, çalışma saati 1944 saat olduğu ve satışının gerçekleştirildiği dikkate alındığında ikinci el piyasa rayiç değerinin 305.555,56 TL(KDV dahil 330.000,00 TL) tespitinin isabetli ve uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Davacı şirket tarafından davalı finansal kiralama şirketine yapılan ödemelere ilişkin, davalı şirket ticari defter kayıtlarında bulunan kira hesaplarında tespit edilen tutarlar aşağıda açıklanmıştır.
20.12.2013 tarihli 5.000. Euro ... no.lu söz: 3.990.- Euro, ... no.lu söz: 1.010.- Euro,
20.01.2014 tarihli 3.300.- Euro; ... no.lu söz: 3.300.- Euro,
24.01.2014 tarihli 1.200.- Euro; ... no.lu söz: 1.200.- Euro,
20.05.2014 tarihli 29.950 TL; ... no.lu söz: 8.900,26 Euro, ... no.lu söz:1.212.- Euro,
... söz: 163,82 Euro, ... söz: 21,25 Euro-temerrüt
21.08.2014 tarihli 52.000 ... nolu söz:16.301,72 Euro, ... no.lu söz:1.482,14 Euro
26.08.2014 tarihli 7.585.- TL; ... no.lu söz: 2.613,80 Euro
26.08.2014 tarihli 40.000.- TL; ... no.lu söz: 13.784,07 Euro
27.08.2014 tarihli 5.000.- TL; ... no.lu söz: 1.734.- Euro
27.08.2014 tarihli 17.000.- TL; ... no.lu söz: 1.094,15 Euro,
... söz: 2.320,96 Euro, ... söz: 653,88 Euro -temerrüt
01.10.2014 tarihli 15.611.- TL; ... no.lu söz: 5.351,55 Euro olarak davacı şirketin finansal kira borçlarından mahsup edilmiş olduğu tespit edilmiş olup,
Ayrıca davacı şirket tarafından davalıya verilen çeklere ilişkin tespitler aşağıdaki şekildedir.
06.02.2014 tarih 65.000.- TL= ... söz: 21.420,25 Euro, 98612 söz: 12. Euro
06.03.2014 tarih 65.000.- TL= ... söz: 20.009,11 Euro, 98612 söz: 1.212. Euro
... söz: 30,12 Euro, 98612 söz: 7,77 Euro- temerrüt
07.04.2014 tarih 38.000.- TL= 96205 söz: 11.651,23 Euro, 98612 söz: 1.212. Euro
... söz: 82,33 Euro, 98612 söz: 11,05 Euro-temerrüt olarak davacı şirketin finansal kira borçlarından mahsup edilmiş olduğu tespit edilmiştir.
Kök Rapordaki hesaplama tablolarında da söz konusu tutarlar dikkate alınarak hesaplama yapılmış olup, neticede; taraflar arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmelerine istinaden, davacı kiracı şirket tarafından yapılan ödemelerin tamamının, davalı finansal kiralama şirketinin ticari defter kayıtlarında mevcut olduğu ve söz konusu ödemelerin kiracı şirketin cari hesap borçlarından mahsup edilmiş olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava; davacı şirket tarafından finansal kiralama sözleşmesine konu malların satışından elde edilen miktarın tespiti ile bu malların satışından kira bedellerinin tümü ve alacaklının zararını karşılayan bedelin yüksek olması durumunda kiracıya ödenmesi gereken bedelin davacıya ödenmesi istemi ile açılan menfi tespit davasıdır.
Davalı şirket ile davacı ... Tic. Ltd. Şti. arasında ... 1. Noterliğinin ... tarih ... yevmiye numarası ile tasdikli ... sözleşme numaralı ve ... 1. Noterliğinin ... tarih ... yevmiye numarası ile tasdikli ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmelerinin akdedilmiş olduğu anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki sözleşmelere ilişkin kira bedellerinin davacı kiracı tarafından ödenmemesi üzerine davalı finansal kiralama şirketi tarafından sözleşmenin fesih edildiği ve ... 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında finansal kiralama sözleşmesine konu malların davalı finansal kiralama şirketine iadesine karar verildiği, rapor içerisinde açıklandığı üzere kiracı şirketten iade alınan malların üçüncü kişilere peşin satış ve release yapılan tutarların davacı şirket kira hesapları borcundan mahsup edilmiş olduğu, söz konusu malların satış tarihi itibariyle kiracı davacı şirketin halen davalı şirkete, 96205 no.lu sözleşmeden 48.031,91 EUR kira borcu bulunduğu ve bu tutara 69.168,99 EUR temerrüt faizi hesaplandığı, ... no.lu sözleşmeden kira borcu bulunmamakla birlikte, 47.533,85 EUR temerrüt faizinin hesaplandığı, ... no.lu sözleşmeden dava tarihi itibariyle 71.796,16 TL masraf borcu bulunduğu mali bilirkişi kök raporundan anlaşılmıştır.
Mahkememizin 2 nolu ara kararları gereğince, davacı tarafça rapora beyan itiraz dilekçesinde sunulan ödeme dekontlarının dosyaya sunulmadığı anlaşılmakla tüm ödeme belgelerinin dosyaya sunulmasına, aksi halde mevcut dosya kapsamında karar verileceğinin ihtarına (davacı şirket yetkilisine ihtar edildi) ve önceki mali müşavir bilirkişi ile birlikte satışın düşük yapılıp yapılmadığı noktasındaki itirazın değerlendirilmesi için inceleme yapılmak üzere mali müşavir ile makina mühendisi bilirkişi heyetine dosyanın tevdiine karar verilmiş olup bu bilirkişi heyetince 29/07/2019 tarihinde dosyaya sunulan hükme elverişli heyet raporuna göre, ... tescil plaka nolu ... marka, ... tipi, 2013 model, (şase no: ... ve motor no: ... paletli ekskavatörün ikinci el piyasa rayiç değerinin 305.555,56 TL (KDV dahil 330.000,00 TL) olduğu, ... tescil plaka nolu ... marka, ... tipi, 2013 model, (şase no: ... ve motor no: ...) paletli ekskavatörün ikinci el piyasa rayiç değerinin 116.000,00 Euro-324.000,00 TL (KDV dahil 125.280,00 Euro–349.920,00 TL), ... tescil plaka nolu ... marka, ... tipi, 2013 model, (şase no: ... ve motor no: ...) lastik tekerlekli yükleyicinin ikinci el piyasa rayiç değerinin 80.000,00 Euro–223.448,00 TL (KDV dahil 94.400,00 Euro– 263.669,00 TL) olduğu, taraflar arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmelerine istinaden davacı kiracı şirket tarafından yapılan ödemelerin tamamının, davalı finansal kiralama şirketinin ticari defter kayıtlarında mevcut olduğu ve söz konusu ödemelerin kiracı şirketin cari hesap borçlarından mahsup edilmiş olduğu anlaşılmış olmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 44,40 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 35,90 TL harçtan mahsubu ile bakiye 8,50 TL harcın davacıdan tahsil edilerek Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan 600,00 TL yargılama giderinin davacıdan tahsil edilerek davalı tarafa ödenmesine,
5-Davalı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden reddedilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca takdiren 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsil edilerek davalı tarafa verilmesine,
6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı asil ile davalı vekilinin yüzüne karşı miktar itibariyle KESİN olmak üzere karar verildi. 20/11/2019
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
"Bu belge 5070 Sayılı Kanun hükümlerince elektronik imza ile imzalanmıştır."