T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/801 Esas
KARAR NO: 2024/333
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 05/09/2018
KARAR TARİHİ: 14/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Müvekkili tarafından keşide-ciro edilen ... nolu, 07.09.2018 keşide tarihli, 45.000,00-TL bedelli çek, ... nolu, 19.09.2018 keşide tarihli, 49.000,00-TL bedelli çek, ... nolu, 30.09.2018 keşide tarihli, 54.000,00-TL bedelli çek, ... nolu, 04.10.2018 keşide tarihli, 46.000,00-TL bedelli çek, ... nolu, 13.10.2018 keşide tarihli, 52.000,00-TL bedelli çek, ... nolu, 27.10.2018 keşide tarihli, 52.000,00-TL bedelli çeklerin anlaşma gereği satın alınacak mallara karşılık davalı ithalatçı firmaya verildiğini, sözleşmeye göre satın alınan malların teslimi gerekmesine rağmen, malların tesliminin gerçekleşmediğini, herhangi bir fatura kesilmediğini, ancak buna rağmen davaya konu çeklerle birlikte teslim edilen bir kısım çeklerin ödenmesine rağmen davalı firma haksız ve kötüniyetle hareketle müvekkilin mal teslim taleplerini karşılamadığını, müvekkili ile "..." markalı orman-bahçe kesim ürünlerinin imalatçısı ve ithalatçısı olan davalı ...Şirketi İthalatçı firma ile yapılan anlaşma ile, ithalatçı davalı firmanın yurtiçi distribütörlük ve satış haklarını elinde bulundurduğu yurt dışındaki firmadan tedarik edeceği malları ithal ederek müvekkile teslim edilmesi konusunda anlaştıklarını, bu anlaşmaya göre, ithalatçı davalı firma ... Şirketi, ürünlerin ithal edip müvekkiline teslim edileceğini, buna karşılık müvekkilinin davalı ithalatçı firmanın ithal olunacak mallıarn bedellerini önden nakden ve peşinen ithal edene ödeyeceklerini, işbu anlaşma kapsamında müvekkilin ödeyeceği ithal olunacak malların bedellerine karşılık, müvekkil tarafından değişik vade ve miktarlı toplam 2.084.000,00-TL (İkimilyonseksendörtbin-TL) bedelli 43 adet çek düzenlenerek ... A.Ş.’ye teslim edildiğini, çeklerin yaklaşık toplam 915.000-TL bedelli 20 adedi ödenmek durumunda kalındığını, ancak anlaşmaya ve gecikme nedeniyle anlaşmaya göre verilen bir kısım çeklerin - bedelin dahi ödenmesine karşın, davalı tarafça ithalatın gerçekleştirilmediği, malların gelmediği, teslim edilmediğini, davalı şirketin kötüniyetli olarak müvekkilden aldığı çekler karşılığında herhangi bir mal verilmemesine fatura kesilmemesine rağmen, davalıyla birlikte olan diğer grup şirketler arasında da sahte ciro yaparak yasal mevzuata uydurulmak suretiyle piyasaya, faktoringlere ve bankalara vermesi nedeniyle bir kısım çekleri ödemek zorunda kalındığını, sözleşme şartlarına ve müvekkili şirketin rızası hilafına karşılıksız-bedelsiz çeklerin davalı tarafça tahsil işlemine tabi tutulduğu, ciro yoluyla piyasaya sürülmesi nedeniyle müvekkilinin ticari anlamda zor durumda bırakıldığını ve çeklerin bankaya ibraz edilip tahsil edilmeye başlandığını belirterek dava konusu çekler için müvekkilin davalıya herhangi bir borcunun olmadığının tespiti ile söz konusu çeklerin müvekkil açısından iptaline - iadesine - istirdadına, davalının %20’den aşağı olmayan kötüniyet tazminatına mahkûm edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili ... A.Ş.'nin ülkenin önde gelen en köklü firmalarından olduğunu, uluslararası birçok markanın ülke temsilciliği ve distribütörlüğünü elinde bulunduran... şirketlerinin, birçok ürün ve markanın doğrudan yetkili ithalatçısı konumunda olduğunu, ancak yaşanan ekonomik kriz ve olumsuzluklar sebebiyle, Firmanın yaşanan ekonomik darboğazı aşamadığı ve 3 Eylül 2018 tarihi itibariyle ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyası üzerinden ... Şirketlerinin aciz nedeniyle doğrudan iflası talep edildiğini, şirket kayıtlarının incelenmesinde davacı ... ile aracı ithalatçılık Sözleşmesi imzalandığını, ancak sözleşmeye konu malların ithalatı gerçekleştirilememiş ve davacıya sözleşmeye konu malların tesliminin mümkün olmadığını, yapılan kayıtların incelenmesinde de davacıya, davalı şirketten 2018 yılı boyunca hiçbir mal çıkışı ve ürün tesliminin yapılmadığını, iflsa başvuru öncesi son şirket kayıtları uyarınca keşidecisi davacı olan toplam 1.169.000 TL bedelli muhtelif vade ve miktarı 23 adet çekin tahsil edilmek üzere muhtelif bankalara ibraz edildiğini, davacı tarafından ödemesi yapılmış çeklerin cari karşılıklarının muhasebe kayıtlarına davacı alacağı olarak işlendiğini, bu hali ile davacının davalı şirkete verdiği çeklerin iadesi gerekeceğinin ortada olduğunu, davacının davası ile ileri sürdüğü iddiasının doğruyu ve gerçeği yansıttığının kabulü ile davası'nın kabulüne karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
Dava, taraflar arasındaki sözleşme kapsamında verilmiş olan çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
... Nöbetçi ATM ne talimat yazılarak; tayin edilecek mali müşavir bilirkişi vasıtası ile davacı tarafın defter ve belgeleri üzerinde inceleme yaptırılarak; taraflar arasındaki sözleşme kapsamında, davacının davalıya vermiş olduğu çeklerden dolayı borçlu olup olmadığı, taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamındaki alacak borç durumuna yönelik inceleme yapılıp rapor düzenlenmesinin istenildiği, bilirkişi ... tarafından sunulan 06/05/2022 tarihli raporunda; Davacının 2017 yılı ticari defterlerini sunmadığından 2017 yılı hesap hareketlerinin incelenemediği, sunulan 2018 yılına ait yevmiye defterinin açılış kaydının olduğu, ancak kapanış kayıtlarının yapılmadığı, lehine delil olamayacağı, 2018 yılı yevmiye defterinde kayıtların ANA HESAP bazında torba hesap şeklinde tutulduğu, alt hesapların olmadığı, bu nedenle incelemenin tek tek açıklamalar takip edilerek yapılabildiği, kapanış fişinin düzenlenmediği, davacının 2017 yılından devir alacağın 496.209,09.-TL olduğu, 2018 yılında davalı firmaya 1.169.000,00.-TL çeşitli vadelerde çek verildiği, ayrıca davalı firmaya 710,00.-TL fatura düzenlendiği, davalı firmanın 2018 yılında davacı firmaya 350.215,95.-TL.lık 2 adet fatura düzenlediği, ayrıca davacı firmaya 2018 yılında çeşitli tarihlerde toplam 241.000,00.-TL havale ile para gönderdiği, davacı firmanın davalı firmaya verdiği çeklerden 2018 yılı içerisinde 449.000,00.-TL çek ödemesinin gerçekleştiği, kapanış fişi düzenlenmediği için takibinin yapılamamakla birlikte, açıklamalar takip edilerek tek tek yapılan inceleme neticesinde davalı firmanın davacı firmaya 2017 yılı devri ile birlikte 1.665.919,09.-TL ödeme yaptığı, davacı firmanın 350,215,95.-TL mal ve 241.000,00.-TL havale ile karşılığının alındığını 1.074.703,14-TL tutarındaki kısmın ise mal ve hizmet olarak karşılığının olmadığı, davacının 496.209,09.-TL devir alacakla birlikte karşılığını almadığı 1.074.703,14.- TL davalı firmadan alacağı olduğu, verilen çeklerin 2018 yılında toplam 449.000,00.-TL.sının ödendiğinin tespit edildiği yönünde görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Mahkememiz dosyası Mali Müşavir Bilirkişi ...'ya verilerek; dosya ve davalı defter ve belgeleri üzerinde inceleme yaparak, davaya konu çeklerin taraflar arasındaki sözleşme kapsamında verilip verilmediği, sözleşme konusu mal ve hizmet tesliminin yapılıp yapılmadığı, davalı defterleri ve davacının defterleri üzerinde yaptırılan inceleme sonucunda aldırılan raporlar itibariyle taraflar arasındaki sözleşme kapsamında, mal ve hizmet tesliminin ne olduğu, davacının verdiği çeklerden dolayı davalıya borcunun bulunup bulunmadığı, var ise miktarına ilişkin rapor düzenlenmesinin istenildiği, bilirkişi tarafından mahkememize sunulan 25/04/2023 tarihli raporunda; davalı Müflis ...A.Ş' ait 2017-2018 ve 2019 yılları ticari defter kayıtlarının bulunduğu USB tarafıma teslim edilmiş ancak USB kayıtları tarafımdan açılıp okunamadığını, davalı şirkete ait 2017 yılı envanter defteri 1500 sayfa olarak, 2018 yılları envanter defteri 1000 sayfa olarak teslim edilmiş ancak teslim edilen 2500 sayfa boş olduğu, içeriklerinde tek bir satır bilgi olmadığı görüldüğünden, envanter defterleri üzerinde açıklayıcı bir sonuca ulaşılamadığını, 01.01.2019-28.11.2019 tarihli kebir mizanı üzerinde yapılan inceleme sonucunda davalı ...A.Ş.'nin davacı ...'a 28.11.2019 tarihi itibariyle 340 Alınan Avanslar hesabında 1.034.961,07 TL borçlu olduğu, borç kaynağının ayrıntılı tespiti mevcut verilerle mümkün olmadığı, ancak bu borcun sebebinin ise peşin tahsil ettiği avanslardan kaynaklandığı tespit edildiği yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirilmekle;
Davacı davasında; davalı ile arasında mal satın almaya ilişkin sözleşme olduğunu, bu sözleşme kapsamında davalının ithal edip teslim edeceği mallarına karşılık ödeme olarak davaya konu çekleri davalıya verdiklerini, davalının mal teslimi yapmadığından verdikleri çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespitini istemiştir.
Taraflar arasında aracı ithalatçılık sözleşmesi imzalanmış olduğu görülmüştür. Dosya kapsamındaki tahsil makbuzuna göre, davaya konu çeklerin davacıdan teslim alındığı görülmüştür. Davalı defterlerinde mali müşavir vasıtası ile yaptırılan incelemede, davacı ile aralarında ticari ilişki bulunduğu, davacı tarafından davalıya çeşitli vadelerde çek verildiği kaydının olduğu, davalı defterlerinde davacının 1.034.961,07 TL alacağının olduğunu rapor etmiştir.
Davacı defterlerinde mali müşavir tarafından yaptırılan incelemede; taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında karşılıklı fatura, havale işlemlerinin olduğu, davacının davalıya çekleri vermiş olduğu, yapılan ödeme ve fatura kayıtlarına göre davalının 1.074.703,14 TL mal teslimini yapmamış olduğunun rapor edildiği görülmüştür.
Taraflar arasındaki sözleşme, bu sözleşme kapsamında düzenlenen fatura ve ödeme kayıtlarına göre, davacının davalıya sözleşme kapsamında yaptığı ödemeler nedeniyle davalının teslim etmediği mallardan dolayı, davalıya verilmiş olan toplam 298.000 TL tutarlı altı adet çekten dolayı borçlu olmadığı sonucuna varılmış ve davacının davasının kabulüne karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının KABULÜNE, davacının; ...A.Ş.... Şubesinden verilme ... numaralı 07/09/2018 keşide tarihli 45.000 TL, ... numaralı 19/09/2018 keşide tarihli 49.000 TL, ... numaralı 30/09/2018 keşide tarihli 54.000 TL, ... numaralı 04/10/2018 keşide tarihli 46.000 TL, ... numaralı 13/10/2018 keşide tarihli 52.000 TL, ... numaralı 27/10/2018 keşide tarihli 52.000 TL bedelli çeklerden dolayı toplam 298.000 TL davalıya borçlu olmadığının tespitine,
2-Harçlar Yasası'na göre alınması gereken 20.356,38 TL karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 5.089,10 TL harcın mahsubu ile bakiye 15.267,28 TL'nin davalıdan tahsili ile Hazine'ye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 35,90 TL başvuru harcı ile 5.089,10 TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Kabul edilen dava değeri ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davacı vekiline takdir olunan 46.700 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından sarf edilen toplam 2.218,40 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Dosyada artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana iadesine,
dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede İSTİNAF YOLU açık olmak üzere karar verildi. 14/05/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır