T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/848 Esas
KARAR NO: 2020/79
DAVA: Alacak (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/09/2018
KARAR TARİHİ: 29/01/2020
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile ...-... arasında 12/04/2011 tarihleri arasında Faktoring sözleşmesi imzalamdığını, sözleşme borcuna istinaden ...-... Tic. Ltd. Şti. Adına düzenlediği 01/06/2011 tarihli ... numaralı ve 117.666,38 TL bedelli faturanın 52.630 TL'sini 21/07/2011 tarihinde temlik ederek devrettiğini, yine 20/10/2011 tarihli ... nolu 25.945,00 TL bedelli çek ve 25/10/2011 tarihli ... nolu 26.685,00 TL bedelli çekin müvekkili şirkete verlidiğini, keşidecisi davalı olan ... Bankası ... Şubesine ait 30/09/2012 tarihli, ... numaralı, 40.000 TL bedelli çekin verildiğini, ancak çekin bankaya ibraz edilmesi neticesinde karşılıksız olduğundan çekin takibe konulduğunu, takip dosyasına davalı tarafından zamanaşımı itirazında bulunulduğundan talebin kabulüne karar verilerek ... 24. İcra Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası üzerinden yapılan yargılama neticesinde ircanın geri bırakılmasına karar verildiğini, bu kapsamda müvekkili şirketin alacağının zamanaşımına uğramadığının tespitine karar verilerek yargılama gideri ile vekalet ücretininde davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu 40.000 TL bedelli 30/09/2012 keşide tarihli ibraz tarihi 01/10/2013 olduğunu, karşılıksız çıkması nedeniyle yapılan icra takibi sonucunda davaya ve icra takibine konu çekin 3 yıllık zamanaşımı süresinin dolması sebebiyle ... 24. İcra Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası üzerinden icranın geri bırakılmasına karar verildiğini, müvekkili tarafından keşide edilen çekin senet vasfını kaybettiğini savunarak davanın zamanaşamı sebebiyle reddi ile yargılama masrafları ve vekalet ücretininde davacı tarafa yükletilmesini istemiştir.
Mahkememiz dosyası arasına celp edilen ... 18. İcra Müdürlüğü ... E. dosyasının incelenmesinde; borçlular ..., ... Ltd. Şti., ... ve ... Ltd. Şti. adına40.000,00 TL çek bedeli, 4.000,00 TL karşılıksız çek bedeli, 120,00 TL Komisyon, 194,52 TL İşlemiş faiz olmak üzere toplam 44.314,52 TL Kambiyo senetlerine özgü takip yapılmış doyanın takipsizlikle kapatıldığı ve 18.09.2017 tarihinde yenilendiği ve ... E. numarası almıştır.
Mahkememiz dosyası arasına celp edilen ... 24. İcra Hukuk Mahkemesi ... E. dosyasının incelenmesinde; davacı ... ... 18. İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyasının zamanaşımına uğradığını, takibin durdurulmasını talep etmiş, mahkeme 2018/527 sayılı kararında, ... 18. İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyasında davalının aleyhine çek alacağının tahsili için kambiyo senedine mahsus haciz yoluyla takibe geçtiği, takibe konu çekin 3 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu, takip dosyası içeriği ve icra Müdürlüğünün 02.10.2017 tarihli müzekkere cevabına göre 20.11.2013 tarihi ile 18.09.2017 tarihleri arasında 3 yıllık zamanaşımının dolduğu anlaşılmakla ... 18. İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyasında davacı borçlu aleyhine yapılan takipte zamanaşımı sebebiyle icranın geri bırakılmasına karar vermiş karar 31.07.2018 tarihinde kesinleşmiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları ile celp edilen delillerin değerlendirilmesi amacıyla Mali Müşavir ...'a tevdii edilen dosyaya 18/09/2019 tarihinde tanzim olunan bilirkişi raporunda özetle;
MALİ İNCELEMELER
Davacıya ait 2011-2012 yılına ait ticari defterleri incelenmiş Ticari defterlerinin 6762 sayılı TTK 66. Md. ve 213 sayılı VUK 221. Md. göre açılış tasdikleri usulüne uygun tasdik edilmiş olduğu görülmüştür. HMK 222. Maddesi göre kendi lehine delil vasfını taşıdığı ve takdiri mahkemenize ait olduğu, davacıya ait defter kayıtlarında 21.07.2011 tarihinde ... hesabına 48.350,00 TL nakit ödeme yaptığı görülmüştür. Bu ödeme karşılığı 01.06.2011 tarih ve 117.666,38 TL'lik ... Tic. Ltd.Şti. adına düzenlenen faturanın 52.630,00 TL'si Faktoring sözleşmesi ile 20.10.2011 tarihli 25.945 TL'lık ve 25.10.2011 tarihli 26.685 TL lık çekler temlik alınmıştır.
Dava tarihi 17.09.2018 itibariyle davacı ... Faktoring A.Ş. ... (...) C/H 52.630,00 TL borç bakiyesi verdiği görülmüştür.
Davacı şirket ... A.Ş. dava dışı ... arasında 12.04.2011 tarih ve 80 nolu Faktoring Sözleşmesi imzalandığı, Müşteri ... tarafından 01.06.2011 tarih ve 117.666,38 TL lık ...Ltd.Şti. adına düzenlenen faturanın 52.630,00 TL sı temlik alınmış ve ... adına 21.07.2011 tarihinde 48.350,00 TL nakit ödeme yapıldığı görülmüştür.
Davacı ile dava dışı ... Ltd. Şti. arasında 07.06.2012 tarihinde imzalanan protokolle Borçlu olarak ... A.Ş. ye verilen 20.10.2011 tarih ve 25.945 TL lık ve 26.685 TL lık 25.11.2010 tarih ve 28.000 TL lık ve 10.12.2011 tarih ve 27.855 TL lık çeklere ilişkin borcun bir kısmını 30.09.2012 tarihli ... tarafından keşide edilen 40.000 TL lık çekle ödemeyi kabul ve taahhüt etmiştir.
Davacı defter kayıtlarında 07.06.2012 tarihinde 14860 nolu yevmiye kaydıyla 40.000 TL lık alınan çekin teminat çekleri olarak kayıtlara alındığı görülmüştür.
Davacı ... Faktoring A.Ş. dava dışı ... ile akdedilen Faktoring sözleşmesiyle temlik aldığı ... tarafından keşide edilen 20.10.2011 tarih ve 25.945 TL, 25.10.2011 tarih ve 26.685 nolu çekler karşılıksız çıkmış, teminat olarak alınan ve davalı ... tarafından keşide edilen 30.09.2012 tarihli 40.000 TL lık çek karşılıksız işlemi yapılmış ve dava dışı ... hesabına borç olarak kayıt edilmiştir.
Davacı ... Faktoring A.Ş. nin dava dışı ... ile imzaladığı Faktoring Sözleşmesiyle temlik aldığı ve dava dışı ... hesabına yaptığı ödemeler dolayısıyla 52.630,00 TL alacaklı olduğu görülmüş, 2018 yılı defter kayıtlarında işli olduğu görülmüştür.
DEĞERLENDİRME
Huzurdaki davadaki hukuki ihtilaf, davacının davalı tarafından keşide edilerek dava dışı borçlu 3. Şahıslara verilen 30.09.2012 ödeme tarihli 40.000 TL lık çekin karşılıksız çıkması sonucu davacı tarafından 18. İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyasında Kambiyo senetlerine özgü takip yapılmış, davalı ... ... 24. İcra Hukuk Mahkemesine icra müdürlüğü işlemlerini zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle şikayet ettiği,
Mahkeme ... sayılı kararında ... 18. İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyasında davalının aleyhine çek alacağının tahsili için kambiyo senedine mahsus haciz yoluyla takibe geçtiği, takibe konu çekin 3 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu, takip dosyası içeriği ve icra Müdürlüğünün 02.10.2017 tarihli müzekkere cevabına göre 20.11.2013 tarihi ile 18.09.2017 tarihleri arasında 3 yıllık zamanaşımının dolduğu anlaşılmakla ... 18. İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyasında davacı borçlu aleyhine yapılan takipte zamanaşımı sebebiyle icranın geri bırakılmasına karar vermiş karar 31.07.2018 tarihinde kesinleştiği, davacı bu alacak davasını ikame etmiştir.
Davacı şirket ile ...-... arasında 12.04.2011 tarihinde Faktoring Sözleşmesi akdedilmiş, ...-...’ ın ... Ticaret Ltd. Şti. adına düzenlediği 01.06.2011 tarihli, ... numaralı ve 117,666,38 TL bedelli faturanın 52.630 TL'sini 21.07.2011 tarihinde temlik ederek devretmiş, Fatura borçlusu ve çeklerin keşidecisi ... Ticaret Ltd. Şti. ödeme taahhüdünde bulunarak davacı ile 07.06.2012 tarihli Protokol düzenlenmiş ve davalı ... tarafından keşide edilen 30.09.2012 tarihli ve ... numaralı ve 40.000.00 TL bedelli" çeki davacıya vermiş çek vadesinde karşılıksız çıkmış davacı tarafından İcra takibi yapılmış davalı İcra Hukuk Mahkemesine şikayet ederek zamanaşımı itirazında bulunmuş ve Mahkeme talebi kabul ederek ... 18. İcra Müdürlüğü dosyasında takibin durdurulmasına karar vermiştir.
Davacı şirket ... A.Ş. dava dışı ... arasında 12.04.2011 tarih ve 80 nolu Faktoring Sözleşmesi imzalandığı, Müşteri ... tarafından 01.06.2011 tarih ve 117.666,38 TL lık ...Ltd.Şti. adına düzenlenen faturanın 52.630,00 TL sı temlik alınmış ve ... adına 21.07.2011 tarihinde 48.350,00 TL nakit ödeme yapıldığı görülmüştür.
Davacı şirket defter ve belgeleri incelenmiş ticari defterlerinin 6102 sayılı TTK 64. Md. ve 213 sayılı VUK 221. Md. göre açılış ve kapanış tasdikleri usulüne uygun tasdik edilmiş, e-defter beratları zamanında alınmış olduğu tarafımızdan görülmüştür. HMK 222. Maddesi gereği delil vasfını taşıdığı görülmüştür.
Davacı ... Faktoring A.Ş. dava dışı ... ile akdedilen Faktoring sözleşmesiyle temlik aldığı ... tarafından keşide edilen 20.10.2011 tarih ve 25.945 TL, 25.10.2011 tarih ve 26.685 nolu çekler karşılıksız çıkmış, teminat olarak alınan ve davalı ... tarafından keşide edilen 30.09.2012 tarihli 40.000 TL lık çek karşılıksız işlemi yapılmış ve dava dışı ... hesabına borç olarak kayıt edilmiş, Davacı ... Faktoring A.Ş. nin dava dışı ... ile imzaladığı Faktoring Sözleşmesiyle temlik aldığı ve dava dışı ... hesabına yaptığı ödemeler dolayısıyla 52.630,00 TL alacaklı olduğu görülmüş, 2018 yılı defter kayıtlarında işli olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava; davacı vekilinin takibe konu çekin İİK. m. 33/a gereğince zaman aşımına uğramadığının tespiti ile alacağının davalıdan tahsiline ilişkin davadır.
... 24. İHM ... E. ... K. sayılı ilamında takibe konu çekin 3 yıllık zaman aşımına tabi olduğu 20/11/2013-18/09/2017 tarihleri arasında 3 yıllık zaman aşımının dolduğu anlaşılmakla zaman aşımı nedeniyle icranın geri bırakılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Dava, dava ve takip konusu çekin zamanaşımına uğramadığının tespiti ve çek bedelinin tahsili talebine ilişkindir. Tahsil isteminin hukuksal dayanağının zaman itibariyle uygulanması gereken TTK 732 maddesi olduğu, TTK 732. maddesinde bu nitelikteki bir davanın dava konusu çekin zamanaşımına uğramasından itibaren 1 yıllık süre içinde ikame edilmesi gerektiği belirtilmiş olup 1 yıllık süre, zamanaşımı süresi olarak düzenlenmiş olduğundan ancak davalı tarafından usulüne uygun şekilde def'i olarak süresinde ileri sürülmesi durumunda dikkate alınır. Davalı tarafından 6948 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 161. maddesi hükümleri ile 6100 sayılı HMK’nın 25. maddesi hükmü gereğince tahsil istemi bakımından zamanaşımı defi süresinde usulüne uygun olarak ileri sürülmüştür.
Davacı ... Faktoring A.Ş. dava dışı ... ile akdedilen Faktoring sözleşmesiyle temlik aldığı ... tarafından keşide edilen 20.10.2011 tarih ve 25.945 TL, 25.10.2011 tarih ve 26.685 nolu çeklerin karşılıksız çıkması üzerine 07.06.2012 tarihli protokol ile davalı ... tarafından keşide edilen 30.09.2012 tarihli 40.000 TL lık çek davacıya verilmiş olup karşılıksız işlemi yapıldığı anlaşılmıştır.
Davacı şirket ticari defterlerinin 6102 sayılı TTK 64. Md. ve 213 sayılı VUK 221. Md. göre açılış ve kapanış tasdikleri usulüne uygun tasdik edilmiş, e-defter beratları zamanında alınmış olduğu, HMK 222. maddesi gereği delil vasfını taşıdığı, Davacı ... Faktoring A.Ş. dava dışı ... ile akdedilen Faktoring sözleşmesiyle temlik aldığı Alesta Tekstil tarafından keşide edilen 20.10.2011 tarih ve 25.945 TL, 25.10.2011 tarih ve 26.685 nolu çeklerin karşılıksız çıkması üzerine teminat olarak alınan davalı ... tarafından keşide edilen 30.09.2012 tarihli 40.000 TL'lik çek karşılıksız işlemi yapıldıktan sonra dava dışı ... hesabına borç olarak kayıt edildiği, davacı ... Faktoring A.Ş. nin dava dışı ... ile imzaladığı Faktoring Sözleşmesiyle temlik aldığı ve dava dışı ... hesabına yaptığı ödemeler dolayısıyla dava tarihi itibariyle 52.630,00 TL alacaklı olduğu teknik heyet raporundan anlaşılmış ise de davaya konu çekin 40.000 TL bedelli çekin keşide tarihinin 30/09/2012 tarihi olduğu 3 yıllık zaman aşımı süresinin 11/10/2015 tarihinde dolduğu, TTK 732. maddesine göre dava konusu çekin zamanaşımına uğramasından itibaren 1 yıllık sürenin 11/10/2016 tarihinde dolduğu, iş bu davanın ise 17/09/2018 tarihinde ikame edildiği anlaşılmakla davanın zamanaşımı nedeniyle reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın zamanaşımı nedeniyle REDDİNE,
2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 54,40 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 756,79 TL harçtan mahsubu ile bakiye 702,39 TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacı tarafa iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından belgelendirilen bir yargılama masrafı olmadığından bu hususuta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davalı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden reddedilen dava değeri itibariyle AAÜT hesap olunan 6.560,89 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsil edilerek davalı tarafa verilmesine,
6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yokluğunda tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK. 341. maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 29/01/2020
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
"Bu belge 5070 Sayılı Kanun hükümlerince elektronik imza ile imzalanmıştır."