T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/864 Esas
KARAR NO: 2019/1088
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 20/09/2018
KARAR TARİHİ: 01/11/2019
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesi özetle; Müvekkil ile davalı tarafın 03.02.2015 Tarihinde ... Üyelik Sözleşmesi imzaldığını, müvekkil tarafından kurulup idare edilen ... pazarında barterlı mal alım satımı işlemleri yaptığını, ekteki hesap ekstresinden de anlaşılacağı üzere müvekkil şirkete ... işlemlerinden kaynaklanan toplam 65.142,58 TL. borcu bulunduğunu, bu borç için ... 24.İcra Müdürlüğü nezdinde ... E. Numaralı takibi başlattıklarını, davalının takibe itiraz etmesi üzerine takipin durduğunu, davalının itiraz dilekçesinde takibe, borca, ödeme emrine, faiz oranına ve işlemiş faize itiraz ettiğini; Dava konusu takipten kaynaklanan ihtilafların halinde İstanbul Mahkemeleri ve İcra Müdürlüklerinin yetkili olduğunu, Davalı şirket tarafından imzalanmış olan ... Üyelik Sözleşmesinin F.4 Maddesine göre;“ Üye ... ortak pazarından alım limitinin üzerinde alım yapmak suretiyle oluşacak borcunu satın aldığı tarihten itibaren ... Sistemi İçerisinde Mal ve Hizmet Satmak suretiyle 12 ay içerisinde geri ödemek zorunda olduğunu ” "Üye satın aldığı mal ve hizmetin bedelini, 12 ay içerisinde ödeyebildiği miktarda borcun tamamını karşılamaz ise hiçbir ihbar ve ihtara gerek kalmaksızın satın alma tarihinden itibaren 12.Ayın sonunda temerrüte düşmüş kabul olunacağını ” “ Temerrüt tarihinden itibaren mevcut tüm barterli borcu nakden ödenmek üzere muaccel hale geleceğini, temerrüt tarihinden nakden ödenmesi gereken borcuna her ay için tahsil anına kadar %3 Oranında gecikme cezası uygulanacağını ve her yıl için üyelik bedeli tahakkuk edileceğini ” Ayrıca ... Sözleşmesinin H.2. Maddesinde;“ Müvekkilinin, üyenin ... Sistemi ile yaptığı alım satımı işlemlerinde Üye Bilgi Formunda belirtilen oranda komisyon alacağı ” ... Sözleşmesinin H.3. Maddesinde;“ Her ay içinde yapılan işlemlerin nakit komisyonlarının faturalarının bir sonraki ayın başında kesileceği, komisyon faturalarının 10 gün içerisinde ödenmesi gerektiği, zamanında ödenmeyen komisyonlara heray için %5 gecikme cezası uygulanacağı ” hükümleri yer aldığını, Bu çerçevede, davalının ... Üyelik Sözleşmesi kapsamında ... Ortak Pazarında yapmış olduğu barterli alış işlemlerinden kaynaklanan ve 12 Aylık dönemde kapatılmış olan borçları, üyelik bedeli, gecikme zammı ve işlem komisyonları toplamından oluşan borç tutarının 24.05.2017 Tarihi itibariyle 65.142,58 TL. olduğunu, müvekkilinin davalı tarafça imzalanan sözleşme şartları dairesinde davalıya üyelik bedeli faturalarını ve bu faturaların zamanında ödenmemesi nedeniyle işletilen gecikme cezalarını davalıya tebliğ ettiğini, bu sebeple davalının takibe itirazının haksız ve kötüniyetli olduğunu, %20’den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesi gerektiğini, bu sebeple; davalı borçlunun ... 24.İcra Müdürlüğü’nün ... E. Sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına hükmedilmesini, davalı aleyhine %20’den az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun olarak tensip zaptı ve dava dilekçesinin tebliğ edildiği, davalının mahkememize herhangi bir cevap dilekçesi sunmadığı görüldü.
Mahkememizce celp edilen ... 24. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacının 65.142,58 TL cari hesap alacağı, 147,01 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 65.316,59 TL'nin davalıdan tahsili ile taraflarına verilmesini talep etmiş olup, davalı vekilinin 15/06/2017 tarihli dilekçesi ile takibin durduğu görüldü.
Tarafların iddia ve savunmaları ile celp edilen delillerin dosya kapsamında değerlendirilmesi amacıyla bilirkişi mali müşavir ...'ye tevdi edilmiş olup, bilirkişinin mahkememize sunmuş olduğu 31/07/2019 tarihli bilirkişi raporunda;
İncelenen defter ve belgeler; Davacı şirketin 2015-2016-2017-2018-2019 Takvim yıllarına ait ticari defterleri incelenmiştir. Davacı şirketin ticari defterinin TTK 64-65-66 ve 82 Mad. ve VUK 220-226 maddesine göre açılış ve kapanış tasdikinin usulüne uygun olarak yaptırıldığı, kayıt nizamı bakımından VUK 215-219 Mad. hükümleri ile muhasebe sistemi uygulama tebliğlerine uygun olduğu, incelenen ticari defterlerin davalı lehine delil vasfına haiz olduğu kanaati edinilmiştir. (HMK 222/2). Şirketin ticari defterleri üzerinde yapılan incelemede davalı şirketin ticari defterlerinin 2015-2016-2017-2018-2019 Takvim dönemlerinde “Elektronik Defter” olarak tutulmaya başlandığı görülmüştür. 13.12.2011 tarih ve 28141 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Elektronik Defter Genel Tebliği (Sıra No:1) ile Vergi Usul Kanunu kapsamında tutulması zorunlu olan defterlerden ... internet adresinde format ve standardı yayınlanan defterlerin elektronik ortamda oluşturulmalarına ilişkin usul ve esaslar belirlenerek elektronik defter kullanılmasına izin verilmiştir. Davalı ... inceleme günü defter belge ibraz etmemiştir. 2015 Yılında; “120.08.168247–...A.Ş. Hesap Kodu İle “Alıcılar” hesabında hareket gördüğü, hesabın, 31-12-2015 Tarihi İtibariyle bakiye vermediği, 2016 Yılında; “120.08.168247–...A.Ş. Hesap Kodu İle “Alıcılar” hesabında hareket gördüğü, hesabın, 31-12-2016 Tarihi İtibariyle 770,50 TL. borç bakiyesi verdiği, davalının, 31.12.2016 Tarihi itibariyle 770,50 TL borçlu olduğu, davacının, 31.12.2016 Tarihi itibariyle 770,50 TL. alacaklı olduğu tespit edildiğini, 2017 Yılında; “120.08.168247–... A.Ş. Hesap Kodu İle “Alıcılar” hesabında hareket gördüğü, hesabın, 31-12-2017 Tarihi İtibariyle bakiye vermediği, davalının, 65.142,58 TL. borcunun bulunduğu, bu tutarın icra takibi başlatıldığından; 30.6.2017 Tarihinde; 28.000,00 TL. 01.10.2017 Tarihinde; 37.142,58 TL. tutarlarında 128.09.78 Şüpheli Alacak hesabına virman edildiği tespit edilmiştir. Davacı, 31.12.2017 Tarihi itibariyle alacağı olan 65.142,58 TL 128.09.78 ...Tarım Hesap Kodu İle Şüpheli Alacak hesabında takip etmeye başlamıştır. 2018 Yılında; “128.09.78–...Tarım Hesap Kodu İle “Şüpheli Ticari Alacaklar” hesabında hareket gördüğü, hesabın, 31-12-2018 Tarihi İtibariyle 65.142,58 TL. borç bakiyesi verdiği, davalının, 31.12.2108 Tarihi itibariyle icra takibi yapılmış 65.142,58 TL. borcunun olduğu, davacının 31.1.22108 Tarihi itibariyle icra takibi yapılmış 65.142,58 TL. alacağının bulunduğu tespit edilmiştir. 2019 Yılında; “128.09.78–... Hesap Kodu İle “Şüpheli Ticari Alacaklar” hesabında hareket gördüğü, hesabın, 31-12-2018 Tarihi İtibariyle 65.142,58 TL. borç bakiyesi verdiği, davalının, 31.12.2108 Tarihi itibariyle icra takibi yapılmış 65.142,58 TL. borcunun olduğu, davacının 31.1.2108 Tarihi itibariyle icra takibi yapılmış 65.142,58 TL alacağının bulunduğu tespit edilmiştir. 2019 Yılında icra takibi yapılmış olan borcunun dışında chs. borcununda oluştuğu ve; “120.08.168247–... Gıda A.Ş. Hesap Kodu İle “Alıcılar” hesabında hareket gördüğü, hesabın, 01-02-2019 Tarihi İtibariyle 2.832,00 TL. borç bakiyesi verdiği, davalının, 01.02.2019 Tarihi itibariyle 2.832,00 TL borçlu olduğu, davacının, 01.02.2019 Tarihi itibariyle 2.832,00 TL. alacaklı olduğu tespit edilmiştir. Davacının rapor tarihi itibariyle davalıdan, 67.954,58 alacağının olduğu bunun; 65.142,58 TL İcra takibi yapılmış, 2.832,00 TL Cari Hesap Alacağından oluştuğu tespit edilmiştir. 2015-2016-2017-2018 ve 2019 Yılındaki kayıtların, incelemizde dahil ettiğimiz muavin defter kayıtlarındaki şekli ile Tekdüzen Muhasebe Sistemine uygun olarak Ticari defterlerine kayıt edildiği tespit edilmiştir.
... Çekleri ve Faturalar-Sözleşme İlişkisinin İncelemesinde; ... terim olarak takas anlamına gelmektedir. Ancak ... ticaret sistemi birebir karşılıklı takas işlemlerinden farklı gelişmiş bir sistemdir. Satın alınan mal ve hizmetin bedelinin üretilen veya satılan mal ve hizmet ile ödendiği bir finans ve ticaret sistemidir. ... Sistemi ; Firmaların bir araya gelerek oluşturduğu bir pazardır ve ... Pazarı’nı oluşturan firmaların arzları ve talepleri ile işler. ... sistemi ile çalışan bir firma, ... ortak pazarından satın aldığı malların ve hizmetlerin bedelini, ürettiği veya ticaretini yaptığı ürünleri ... Ortak Pazarına satışa sunulmuş mallar ve hizmetler listesinden dilediğini satın alarak tahsil eder. ... firmaları arz ve/veya taleplerini ... Ortak Pazar’ına sunar. Davacı firma ; bu ortak pazarı kuran, işleten ve tarafları bir araya getiren bu iş ve işlemleride ticari olarak yapan bir firmadır.
Davaya Konu Bakiyenin İncelenmesi : Davacının icra takibine konu ettiği alacağı; 65.142,58 TL.’dır. Bu bakiye tutarı incelenmiş, chs. hareketlerinin içeriği tespit edilmiş ve tarafların 03.02.2015 Tarihinde imzaladıkları sözleşme ile uyumlu olduğu görülmüştür. EK 1: Husumete konu bakiye aşağıdaki işlemlerden oluşmuştur; ...VAKFINA 31.01.2105 Tarihli ... Nolu 100.000,00 TL. ... Çeki Vererek borçlanmıştır. ...Firmasından 26.02.2015 Tarih ... Nolu 7.500,00 TL. ... Çeki alarak alacaklanmıştır. ...'dan 12.05.2015 Tarih ... Nolu 40.000,00 TL. ... Çeki alarak alacaklanmıştır. 3.05.2015 Tarihli 40.000,00 TL. lık ... İşleminin %5 Komisyonu = 40.000,00*%5 = 2.000,00 TL. 26.02.2015 Tarihli 7.500,00 TL. lık ... İşleminin %5 Komisyonu = 7.500,00*%5=375,00 TL. ... NAKİT VİRMANI (... GIDA A.Ş.) 7287,23 olduğunu,
Davacının, her ne kadar sözleşmede temerrüt ile ilgili hakları bulunuyor olsa da, alacağının tahsili ile ilgili davalıya yaptığı bir ihtar yoktur. Bu sebeple alacağın tahsili ile ilgili temerrütün ... 24.İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı icra takibinin yapıldığı 05.06.2017 Tarihi temerrüt tarihi olduğu ve bu sebeple icra takibinde talep ettiği 174,01 TL işlemiş ticari faiz talebinin yerinde olmadığı tespit edilmiştir.
Ana para alacağı ve temerrüt faizinin tespiti; Davacı, 05.06.2017 Tarihli icra takibinde asıl alacağa Yıllık %9,75 oranında Ticari Faiz talebinde bulunduğu, chs. bakiyesinden kaynaklanan ana para alacağının; 65.142,58 TL. olduğu tespit edilmiştir. Davacının icra takibinden önce davalıyı alacağının tahsil edilmesi ile ilgili temerrüte düşürmediğinden (Sözleşmenin G.Başlığında “faks, mail, e-posta, sms yolu ile hesap bildirim cetveli her ay göndereceği” yazmakla birlikte dava dosyasında buna ilişkin belge bulunmamaktadır.) ... 24.İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyanın takip tarihi olan 05.06.2017 Tarihi temerrüt tarihi olarak kabul edileceğinden; Davacının 05.06.2017 İcra tarihi ile 20.09.2018 Dava tarihine kadar davalıdan; Ana Para; 65.142,58 TL. Temerrüt Faizi; Yıllık % 9,75 Oranı ile 473 Gün için; 8.230,72 TL olduğu, toplam 73.373,30 TL alacaklı olduğu tespit edilmiştir.
Değerlendirme; uyuşmazlık, davacı ... int. A.Ş. tarafından “... işlemlerinden kaynaklanan ... komisyonu ile ... üye aidatından oluşan” 65.142,58 TL tutarındaki takibe konu ettiği cari hesap alacağının ödenmemesi nedeniyle mağduriyetinin giderilmesi için davalı ... A.Ş.’den tahsil talebinden ibarettir. Davacı ...Ş. defter ve belgeleri inceleme günü tarafıma ibraz edilmiş olup, incelemesi yapılmış ve 2015-2016-2017-2018-2019 Takvim yılına ait incelenen defter ve belgelerinin sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu tespit edilmiştir. Davalı ... A.Ş. İnceleme günü tarafıma defter belge ibraz etmemiştir. Davacı yanın 2015-2016-2017-2018-2019 Yıllarına ait ticari defter ve belgelerinin incelenmesi neticesinde 65.142,58 TL alacağı olduğu tespit edilmiştir. Davacının % 9.75 Yıllık Ticari Faiz talebinin yerinde olduğu tespit edilmiştir. Davacının; Davacının 05.06.2017 İcra tarihi ile 20.09.2018 Dava tarihine kadar davalıdan; Ana Para; 65.142,58 TL Temerrüt Faizi; Yıllık % 9,75 Oranı ile 473 Gün için 8.230,72 TL olduğu Toplam 73.373,30 TL alacaklı olduğu tespit edilmiştir. Ticari defter kayıtları, Sayın Mahkemenizin tarafımı görevlendirilen kararında da açık bir biçimde belirtildiği üzere, dayanakları ile birlikte dikkate alınmalıdır. İncelememizin neticesinde davacının davalıya “... işlemleri karşılığı düzenlediği faturalara ve ... sözleşmesinden kaynaklanan komisyon oranlarına” TTK. 21/2 mad. göre itiraz edilmediği tespit edilmiştir. Borçlunun temerrüdünden söz edebilmek için, borcun talep edilebilir hale gelmesine rağmen borçlu tarafından borcun ifa edilmemesi ve bu hususun alacaklı tarafından borçluya bildirilmesi gerekir. Somut olayda, davacının ... 24.İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı icra takibinin yapıldığı 05.06.2017 tarihinde davalı temerrüte düşürülmüştür. Davalının icra takip tarihinden önce temerrüte düşürülmediğinden icra takibinde talep ettiği 174,01 TL. işlemiş ticari faiz talebinin yerinde olmadığı tespit edildiği yönünde görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava; taraflar arasındaki komisyon sözleşmesi gereğince cari hesap alacağının takibe konulması üzerine davalı borçlunun yetkiye, borca ve ferilerine itirazı üzerine açılan itirazın iptali davasıdır.
Davacı vekilince sunulan taraflar arasındaki sözleşmenin 9. maddesi gereğince yetkili mahkemeler ile icra dairelerinin İstanbul olduğu belirtildiğinden her iki tarafında tacir olduğu gözetildiğinde yetki sözleşmesinin geçerli olduğu kanaatine varılarak davalının yetki itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.
Davacı ...Ş.’nin incelenen 2015-2016-2017-2018-2019 takvim yılına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil vasfında olduğu, davalı ... A.Ş.'nin inceleme günü ticari defter ve belge ibraz etmediği, tarafların 03.02.2015 tarihinde “... Sözleşmesi” imzaladıkları, davacının işlemlerinin bu sözleşmeye uygun olduğu, davacı davalıyı icra takip tarihinden önce temerrüte düşürmediğinden icra takibinde talep ettiği 174,01 TL işlemiş ticari faiz talebinin yerinde olmadığı, davacının %9,75 ticari faiz talebinin yerinde olduğu, davacının cari hesap bakiyesinden kaynaklı 65.142,58 TL alacaklı olduğu yukarıda ayrıntılı dökümü yapılan irdeleyici ve hükme elverişli mali bilirkişi raporundan anlaşılmakla davanın kabulü ile takibin 65.142,58 TL üzerinden devamına, 65.142,58 TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren %9,75 ve değişen oranlarda avans faizi işletilmesine, alacak likid ve belirlenebilir olduğundan kabul edilen alacak miktarı üzerinden hesap edilen %20 oranındaki 13.028,51 TL icra-inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Davanın KABULÜ ile takibin 65.142,58 TL üzerinden devamına, 65.142,58 TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren %9,75 ve değişen oranlarda avans faizi işletilmesine, %20 icra inkar tazminatı 13.028,51 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 4.449,89 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.112,48 TL harçtan mahsubu ile bakiye 3.337,40 TL harcın davalıdan tahsil edilerek Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan; 1.112,48 TL peşin harç ile 970,80 TL posta, tebligat, müzekkere ve bilirkişi ücretlerinden oluşan toplam 2.083,28 TL yargılama giderinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
4-Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden kabul edilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca hesap olunan 7.515,68 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
5-Davalı tarafından belgelendirilen bir yargılama masrafı olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran tarafa iadesine,
7-Karar kesinleştiğinde ... 24. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının ilgili icra müdürlüğüne gönderilmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341 maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 01/11/2019
Katip ...
¸
Hakim ...
¸