T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/906 Esas
KARAR NO: 2021/114
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 11/05/2018
KARAR TARİHİ: 17/02/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davası Gaziosmanpaşa 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/128 esas 2018/148 karar sayılı 07/06/2018 tarihli görevsizlik kararı üzerine tevzii edilmekle yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'ın aynı zamanda ... Ltd. Şti.nin yetkilisi olduğunu, bu şirketi kurduğunu ancak işleri iyi gitmediği için battığını, müvekkilinin işlerinin kötü gitmesinden dolayı iş yerini kapatmak zorunda kaldığını ve iş yerini kapattıktan sonra yapılan tebligatlara vakıf olamadığını, bu sebepler sonucunda müvekkili ...'ın yetkilisi olduğu şirket aleyhine ... 22. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını ancak müvekkilinin bundan zamanında haber olmadığını ve yasa itiraz sürelerini kaçırdığını, itiraz süresini kaçırmış olsa bile takibe konu çekin kendisine ait olmadığı için ve imza ile kaşesinin taklit edilmesinden dolayı ... Cumhuriyet Savcılığına şikayette bulunduğunu, açıklanan nedenlerle müvekkillerinin davalıya borcu olmadığının tespiti ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıların iddialarının gerçekten yoksun olduğunu, dava konusu icra takip dosyasını sürüncemede bırakmak amacıyla kötüniyetli olarak huzurdaki davayı açtıklarını, davacılar borçlu olmadığını iddia etmiş ise de bu durumu ispat etmekle yükümlü olduklarını savunarak haksız davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretininde davacı taraflara yükletilmesini istemiştir.
Mahkememizce dava konusu ... 22. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyaları dosyamız arasına celp edilmiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları ile celp edilen delillerin dosya kapsamında değerlendirilmesi amacıyla grafolog bilirkişiye tevdii edilen dosyaya 11/02/2020 tarihinde tanzim olunan raporda özetle; inceleme konusu ... Bankası ... şubesine ait, 30.07.2017 keşide tarihli, ... seri nolu, 65.000 TL'lik çekin arka yüzünde davacı şirkete atfen atılmış imzanın mevcut mukayese imzalarına kıyasla davacı şirket yetkilisi ...'ın eli ürünü olmadığı yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Bilirkişi raporunun usulüne uygun olarak taraflara tebliğ edilmesi neticesinde tarafların beyan ve itirazlarının dosya kapsamında yeniden değerlendirilmesi amacıyla aynı grafolog bilirkişiye tevdii edilen dosyaya 31/08/2020 tarihinde tanzim olunan ek raporda özetle; inceleme konusu ... Bankası ... şubesine ait 15.08.2017 ve 30.07.2017 keşide tarihli, ... ve ... seri nolu iki adet çekin arka yüzlerinde davacı şirkete atfen atılmış imzaların mevcut mukayese imzalarına kıyasla davacı şirket yetkilisi ...'ın eli ürünü olmadığı yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları ile celp edilen delillerin dosya kapsamında değerlendirilmesi amacıyla mali müşavir bilirkişiye tevdii edilen dosyaya 16/12/2020 tarihinde tanzim olunan raporda özetle;
Davacı Ticari Defterleri :
Davacı tarafından incelemeye ticari defter sunulmamış olup, takdiri mahkemeye aittir.
Davalı Ticari Defterleri :
Davalı tarafından 26.10.2020 tarihli dilekçe ile 2017 yıllarına ilişkin yevmiye ve kebir defterleri e-berat ve kayıtlarını f-disk ile sunmuş olup takdiri mahkemeye ait olmak üzere aşağıdaki incelemeler yapılmıştır.
Davalının Sunulan Kayıtları Uyarınca Tespit Edilenler :
Davalı tarafın kendisinden önceki ciranta ... ile olan ticari ilişkisi olduğuna ilişkin :
Davalının sunmuş olduğu kebir defterinde çeklerde kendisinden önce ciranta olan ... firmasına ilişkin 120.100.M004 ... hesabı incelendiğinde 2017 yılı açılış kayıtlarında 13.500 TL ... firması borcu olduğu, davaya konu çekler ile birlikte 3 adet 200.000 TL çekin 13.02.2017 tarihinde kayıtlara alındığı,çekler alındıktan sonra hesapta görülen 186.500 TL ... alacağına ilişkin herhangi bir fatura tanzim edilmediği, çeklerin karşılıksız kayıtlarının bu hesaba yapılmadığı, 15.08.2018 tarihinde 2 adet davaya konu çeke ilişkin 2.820,00 TL çek teminat bedelinin ve dava dışı 1 adet çeke ilişkin 1.410 TL çek teminat bedelinin alacak kaydı olarak kaydedilmesi neticesinde 2017 yıl sonunda hesapta 190.730 TL ... vermiş olduğu çeklerden kaynaklı alacaklı olduğu mevcuttur.
Çeklerin Alınışına İlişkin Kayıtlar :
Davaya konu edilen çeklerin davalı kayıtlarına ... tarih ve ... yevmiye nolu kayıtlara ilişkin ayrıntılı dökümler raporda yapılmıştır.
Davaya konu 130.000 TL çeklerin alınan çekler hesabından 101.600.007 Takipteki çekler hesabına 15.08.2017 tarihinde virman edildiği ve dava dışı diğer 3. Çekin de takipteki çekler hesabına virman edildiği mevcuttur.
Çeklerin Ön ve Arka yüzleri :
...Ltd.Şti. ... ciro iptal üstü çizili ...Tic.Ltd.Şti. ... emrine ödeyiniz açıklaması ile ... Ltd. Şti. ... ciro iptal iş bu çek 31.07.2017 tarihinde ibra edildi, hesap bakiyesi 0 , 63.590 TL'lik kısmı karşılıksızdır. Taks sistemi karşılığında ödeme yapılmamıştır. ...Tic.Ltd.Şti.15.08.2017 tarihinde ibraz edilmiş olup hesap bakiyesi 0 'dır yasal yükümlülük tutarı 1.410 TL ödenmiştir. 63.590 TL karşılıksız işlemi yapılmıştır.
...Ltd.Şti. ... ciro iptal üstü çizili ...Tic.Ltd.Şti.... emrine ödeyiniz açıklamasıile ... Tic.Ltd.Şti. ... ciro iptal ...Tic.Ltd.Şti. 15.08.2017 tarihinde ibraz edilmiş olup hesap bakiyesi 0 'dır yasal yükümlülük tutarı 1.410 TL ödenmiştir. 63.590 TL karşılıksız işlemi yapılmıştır.
Grafolog Bilirkişi Raporu (17.08.2020) :
Mahkemenizin görevlendirmesi kapsamında ... keşide tarihli ... seri nolu 65.000 TL ‘çek ve ... keşide tarihli ... seri nolu 65.000 TL’lik çek olmak üzere 2 adet çek aslı üzerinde Grafolog bilirkişi Sn.... tarafından yapılan inceleme neticesinde;
“Çekin arka yüzlerinde davacı şirkete atfen atılmış imzaların mevcut mukayese imzalarına kıyasla davacı şirket yetkilisi ... eli ürünü olmadığı“ kanaatine varıldığı mevcuttur.
Borç Alacak Hususunda İncelemeler :
Sayın Mahkemenizde 17.08.2017 günlü takibe konu çeke ilişkin 11.05.2018 tarihinde 1 yıllık süre içerisinde açılan iş bu menfi tespit davasında davacının takibe konu çekteki adına atfen atılan imzaların davacı şirket yetkilisi ve davacı şahsa ait olmadığı tespit edilen 17.08.2020 tarihli rapor dosyada mevcuttur.
Davalı tarafından sunulan kayıtlarda kendisinden önceki ciranta ile ticari ilişkisi kapsamında alındığı kayıtlı olup, davalının sunulan kayıtlarında söz konusu çeklere ilişkin borç alacak hususunda önceki ciranta ile olan ilişkisi iş bu davanın konusu olmadığından taraf olmayan ...’e ilişkin ayrıca değerlendirilmemiş olup, davalının sunulan kayıtları ve dosya içeriğinde davacının çekte her ne kadar ciro kaydı bulunmuş olsa da ticari ilişki kapsamında söz konusu çeki keşideciden aldığına ilişkin kayıt belge bulunmadığı ve yine çek üzerinde görülen kendinden sonraki ciranta ...’in davacıdan alacaklı olduğundan bahisle ve diğer ifadeleri kapsamında söz konusu çeki ticari ilişki kapsamında davacıdan aldığına dair ceza dosyasına da evrak sunulmadığı ve 13.09.2019 tarihinde savcılık tarafından bu kapsamda iddianame düzenlendiği, yine davalının Müşterisi ... ile bir ticari ilişki gerçekleştirdiği hususunda dosyada yine bir belge bulunmadığı, dolayısıyla davacı, dava konusu çeklerde lehtar ve 1. ciranta olarak görünmekteyse de ciro imzasının davacı şirket yetkilisine ait olmadığı belirlenmiş olmakla sahtecilik mutlak def'ilerden olup herkese karşı ileri sürülebileceğinin ve dava konusu çekler yönünden davacının davalıya borçlu bulunmadığının değerlendirilmesinde yukarıdaki tespitler neticesine göre takdirin mahkemeye ait olduğu sonucuna varılmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava; davacı asil ve şirketin davaya konu ... 22. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasında takibe konulan çekteki kaşe ve imzanın kendilerine ait olmadığı iddiasıyla bu dosyadan gönderilen 89/3 haciz ihbarnamesinin de usulüne uygun olmadığı belirtilerek davalı son hamil şirkete karşı borçlu olmadıklarına dair açılan menfi tespit davasıdır.
İİK. 89. maddesi "Bu bildirimi alan üçüncü şahıs, icra takibinin yapıldığı veya yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde süresi içinde menfi tespit davası açtığına dair belgeyi bildirimin yapıldığı tarihten itibaren yirmi gün içinde ilgili icra dairesine teslim ettiği takdirde, hakkında yürütülen cebri icra işlemleri menfi tespit davası sonunda verilen kararın kesinleşmesine kadar durur." şeklindedir.
İİK'nun 72/son maddesindeki yetki kuralları, takipten sonra açılan menfi tespit davalarında uygulama yeri bulunan kurallardır. İİK. 72/son hükmü "Menfi tesbit ve istirdat davaları, takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde açılabileceği gibi, davalının yerleşim yeri mahkemesinde de açılabilir." şeklindedir.
İİK'nın 72/son maddesinde düzenlenen yetki koşulunun genel yetkili mahkemelerin yetkisini ortadan kaldırmayacağı, çeke dayalı davaların muhatap bankanın bulunduğu yer mahkemesinde de açılabileceği, muhatap bankanın Kağıthane Şubesi olduğu anlaşılmakla, davanın açıldığı mahkememiz yargı çevresinde kaldığı anlaşılmakla davalının yetki itirazının reddine karar vermek gerekmiştir. (İstanbul 16. BAM 28/05/2019 T. 2018/854 E. 2019/1215 K. )
Diğer davalı ... yönünden yetki itirazının bulunmaması ve her iki davanın konusunun, sebebinin ve taraflarının aynı olması nedeniyle bağlantı da bulunduğu gözetildiğinde bu dava yönünden de mahkememizin görevli ve yetkili olacağı kanaatine varılmakla yargılamaya devam edilmiştir.
Davalı tarafa ait sunulan ticari defterlerin mali incelemesinde, davacı şirketin çeklerdeki cirantalar ile ticari ilişkisi olduğuna dair herhangi bir belgenin tespit edilemediği, davacı şirketin davaya konu çeklerde davacı şirketten sonraki ciranta ...ile ticari ilişkisi olduğuna dair dava dosyasına ve savcılık iddianamesine konu soruşturma dosyasına bir belge sunulmadığı, davacının dava konusu çeklerde ticari ilişki kapsamında ciranta olduğuna dair bir belgenin dosya kapsamında mevcut olmadığı, davacı şirketin dava konusu çeklerde lehtar ve 1. ciranta olarak görünmekteyse de ciro imzasının davacı şirket yetkilisine ait olmadığı17.08.2020 tarihli grafolog bilirkişi raporu ile tespit edildiğinden sahtecilik itirazı, mutlak def'ilerden olup herkese karşı ileri sürülebileceğinden imzanın davacı şirket yetkilisine ait olmadığı grafolog raporuyla tespit edildiğinden ve bunun aksine bir raporun da ceza dosyası kapsamında bulunmadığı gözetildiğinde dava konusu çekler yönünden davacı şirketin davalıya borçlu bulunmadığı dolayısıyla davaya konu takip nedeniyle davacı şirketin davalı şirkete borçlu olmadığı hükme elverişli mali rapordan tespit edildiğinden davanın kabulüne, davacı ... Döküm ... Ltd. Şti.'nin takibe konu çekler yönünden davalı şirkete borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiştir. Yine davacı şirketin dava konusu çekler nedeniyle borçlu olmadığı tespit edilmekle çekler nedeniyle başlatılan icra dosyasından İİK 89/3 maddesi gereğince gönderilen ihbarnameden davalı ...'ın da borçlu olamayacağı kanaatine varılmakla davacı ...'a takip nedeniyle gönderilen İİK. 89/3 haciz ihbarnamesi nedeniyle davacı ...'ın davalı şirkete borçlu olmadığının tespitine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜNE,
a-Davacı ... Döküm ...Tic. Ltd. Şti.'nin takibe konu çekler yönünden davalı şirkete borçlu olmadığının tespitine,
-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 9.828,10 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 2.457,03 TL harçtan mahsubu ile bakiye 7.371,07 TL harcın davalıdan tahsil edilerek Hazineye irat kaydına,
-Davacı ... Tic. Ltd. Şti. tarafı duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden kabul edilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca hesap olunan 17.618,12 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilerek davacı ... Tic. Ltd. Şti. tarafına verilmesine,
b-Davacı ...'a takip nedeniyle gönderilen İİK. 89/3 haciz ihbarnamesi nedeniyle davacı ...'ın davalı şirkete borçlu olmadığının tespitine,
-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 59,30 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 54,40 TL harçtan mahsubu ile bakiye 4,90 TL harcın davalıdan tahsil edilerek Hazineye irat kaydına,
-Davacı ... tarafı duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden kabul edilen davanın niteliği itibariyle AAÜT uyarınca takdiren 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilerek davacı ... tarafına verilmesine,
2-Davacılar tarafından yapılan; posta, tebligat, müzekkere ve bilirkişi ücretinden oluşan toplam 2.338,31 TL yargılama giderinin davalıdan tahsil edilerek davacılara verilmesine,
3-Davacılar tarafından yatırılan 2.511,43 TL peşin harcın davalıdan tahsil edilerek davacılara verilmesine,
4-Davalı tarafından belgelendirilen bir yargılama masrafı olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK. 341. maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.17/02/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
"Bu belge 5070 Sayılı Kanun hükümlerince elektronik imza ile imzalanmıştır."