T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2019/153 Esas
KARAR NO:2021/518
DAVA:Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:07/12/2018
KARAR TARİHİ:21/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin uzun zamandır Türkiye'de mukim ulusal ve uluslararası alanda saat ticareti yapılan saygın bir şirket olduğunu, müvekkilinin Türkiye'de Distrübitörlüğünü yapmış olduğu gönderen firma olan ... menşeili ... ... firması ile saat alımı hususunda anlaşma yaptığını ve fatura tanzim edildiğini, davaya konu saatlerin Türkiye'ye getirilmesi hususunda ise davalı şirket ile anlaşma yapıldığını, davalı şirketin ... ... ... marka 10 koli 74,60 kg ... fatura kapsamındaki saati ... da mukim ... ... firmasından sevk edilmek üzere ... nolu CMR ile ... plakalı araca 03/05/2018 tarihinde yüklendiğini, ... nakliyesi başlayan saatlerin 14/05/2018 tarihinde ithal edilen ürünlerin teslim yeri olan ... ... A.Ş'nin antreposuna teslim edildiğini, davaya konu saatlerin millileştirme için gümrük işlerine başlandığı sırada kolilerin yırtık ve içlerinin boş olduğunun tespit edildiğini, kolilerde 166 adet saat olması gerekirken 17 adet saatin mevcut olduğunu ve 149 adet saatin eksik olduğunu, taşıyan davalı firma tarafından eksik yapılan teslimatın müvekkili tarafından kabul edilmediğini, eksik olan gereği gibi yapılmayan ifa dolayısıyla taşıyan firmanın sorumlu olduğunu, müvekkilinin uğradığı zararın teslim sırasında fark edildiği için müvekkilinin sorumluluk alanına girmediğini, davaya konu olayda müvekkilinin hiçbir kusuru olmadığını, davalı tarafın kusurundan kaynaklanan olayda .... Noterliğinin ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile davalıya durumun bildirildiği ancak davalı tarafından herhangi bir cevap ve ödeme yapılmadığını, müvekkilinin hem maddi hem de ticari itibarının sarsılması neticesinde manevi zarara uğradığını bildirerek bu sebeplerle ... no'lu fatura uyarınca gönderen firmaya ödenen 10.486,80 EURO'nun ancak davalı şirketin kusuru sebebiyle teslimi yapılamayan saatlerin teslim zamanındaki değerine göre teslim tarihi olan 15/05/2018 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; davacı firma 4 Mayıs 2018 tarihinde müvekkil şirkete yazılı olarak taşıma için onay verdiğini, verilen talimatın 10 koli 74,60 kg üzerinden geçildiğini, koli içerisinde kaç adet saatin bulunduğunun bildirilmediğini, ürünler ...'da 2008 yılından beri müvekkil şirketin acenteliğini yapan ... ... şirketi tarafından göndericiden 1 palet üzerinde 10 koli olarak teslim alındığını, ürünler güvenlik bantları ile paketlenmiş ve bir yırtık-hasar söz konusu olmadığını, ürünler ... plakalı araca 09/05/2018 tarihinde yüklendiğini ve mühürlendiğini, araç 14/05/2019 tarihinde ... Antrepoya varış yaptığını ve yine hasarsız bir şekilde Antrepoya teslim alındığını, fiziki muayeneden sonra ürünlerin eksik olduğunun bildirildiği, ürünler müvekkil şirketin himayesi altında çalınmış olsaydı emniyet bandının yırtılmış ve hasar görmüş olacağını, dava konusu olayda müvekkilinin bir kusurunun bulunmadığını, malların çalınmasının müvekkilinin önleyebileceği bir durum olmadığını beyan etmekle birlikte müvekkil şirketten talep edilen tazminat ve faizin fahiş olması sebebiyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
.... Asliye Hukuk Mahkemesinin 13/12/2018 tarihli,... Esas ve ... Karar sayılı ilamı ile mahkemenin görevsizliğine karar verilerek dosyanın mahkememize gönderildiği, mahkememizin 2019/153 Esas sırasına kaydı yapılarak açık yargılamaya devam olunmuştur.
Mahkememizce verilen 23/11/2020 celse ara kararı uyarınca, tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller ve dosya incelenerek öncelikle dava konusu edilen saatlerin ... A.Ş.'de bulunduğu anlaşıldığından saatlerin bulunduğu yerde HMK mad. 218 uyarınca yerinde inceleme yapılarak el konulan saatlerin marka, cins, model ve maddi değerinin belirlenmesi, fotoğraflarının çekilmesi, saatlerin zarar görüp görmediği tespit edilerek mevcut durumunun belirlenmesi, ağırlıklarının ölçülmesi, toplam ağırlığın belirlenmesi, tespit edilen saatlerin dosyada bulunan fatura ile karşılaştırılarak faturada belirtilen saatlerden olup olmadığı, faturada belirtilmiş hangi saatler olduğu ve hangi saatlere el konulduğunun tespit edilmesi ve davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı varsa miktarının nelerden ibaret ve ne kadar olduğu konusunda rapor düzenlenmek üzere bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, ... tarafından ibraz edilen 19/01/2021 tarihli raporda özetle; "Palet içeriğindeki tüm koliler yüzeysel olarak incelendiğinde 10 adet karton koli halinde bulunan paketlerin bilirkişi incelemesi öncesinde gümrük muhafaza muayene memurları tarafından açılarak sayım ve tespit yapıldığı sonrasında kutu ambalajlarının koli bantları ile aynı şekilde kapatıldığı keşif incelemesi sırasında (... sorumluları tarafından alınan cevaplar neticesinde) tespit edilmiştir. Palet içeriği komple hassas terazi ile tartımı yapılmış olup daralı ağırlığı 80.5 kg olarak tartısı yapılmış olup fatura paket ağırlığı 97.6 kg olduğu görülmüştür. Keşif incelemesi sırasında toplam bir kaptan oluşan palet ağırlığının 17.1 kg eksik olduğu tespit edilmiştir. Paket içeriğinde toplamda 149 adet marka cins ve model {fatura içeriğinde belirtilen) eksik olduğu kanaati ile fiziki olarak var olan saatlerin tartımı yapıldığında yaklaşık bir saatin toplam ağarlığı (modele göre değişiklik arz edebilir ortalama gram) 70 gram ile 120 gram arasında geldiği anlaşılmış olup toplamda 149 adet saatin 17.1 gram geleceğine kanaat getirilmiş olup gönderici ülke fatura adresinden lojistik yolu ile ülkemize gönderilmiş olan paket içeriğindeki 149 adet saatin eksik olduğu anlaşılmış olup, paketlenmiş ürünlerin gönderici fatura adresinden mi, lojistik firma güzergahta mı, yoksa yurt içi teslim ambarında mı açılıp kapandığı ve saatlerin akıbeti konusunda bir neticeye varılmamıştır. Koli ambalajında çıkan 17 adet saatin kıymet değeri; 20/03/2019 Fatura bedeli toplam Cif değer : (1.089,30 €) 6.774,79 TL, Gümrüklenmiş değeri Toplam: (1.375,56 €) 8.855,20 TL, Vergiler Toplam:(286,26€) 2.080,41 TL, Tespit edilen saat kutusu ve aksesuarın kıymet değeri: 20/03/2019 Fatura bedeli Toplam Cif değer : (295,00 €) 1.834,72 TL, Gümrüklenmiş değeri Toplam:(379,04 €) 2.357,46 TL, Vergiler Toplam:(84,04 €) 522,74 TL, 149 adet eskit olan saatlerin kıymet değeri: 20/03/2019 Fatura bedeli Toplam Cif değer : (9.102,49 €) 56.609,35 TL, Gümrüklenmiş değeri Toplam: (11.897,73 €) 73.993,27 TL, Vergiler Toplam: (2.795,24€) 11.897,73 TL olduğu" sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Mahkememizce verilen 15/02/2021 celse ara kararı uyarınca, tarafların iddia ve savunmaları, taşımaya ilişkin tüm belgeler ve dosya incelenerek önceki bilirkişiden alınan tespit raporu incelenerek dava konusu taşımaya ilişkin değerlendirme yapılmasına, zayi olan emtiaların menşei firmadan kaynaklanıp kaynaklanmadığı, davalı taşıyıcının sorumluluğunda iken kaynaklanıp kaynaklanmadığı, hırsızlık olayı ile ilgili davalının sorumlu olup olmadığının tespiti ve TTK ile CMR hükümlerine göre davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı varsa miktarının nelerden ibaret ve ne kadar olduğu konusunda rapor düzenlenmek üzere bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, ... tarafından ibraz edilen 12/03/2021 tarihli raporda özetle; "Sayın mahkeme görevlendirmesi gözetilerek, her türlü hukuki tavsif ve nihai takdir Sayın Mahkemeye ait bulunarak, tarafların iddia ve savunmaları, sunulan deliller, taşımaya ilişkin tüm belgeler ve dosya incelenerek önceki bilirkişiden alınan tespit raporu incelenerek dava konusu taşımaya ilişkin değerlendirmelerde bulunulmakla, neticesinde; Zayi emtiaların ihracatçı-satıcısımn 10 kap emtiayı taşımaya vermesinden sonra, davalının ifa yardımcısı ... taşıyıcısı ve/veya acentesi depolaması sürecinde meydana geldiğinin değerlendirildiği, CMR m.17/1 gereği tüm gönderenin adresinden itibaren tüm l. taşıma, depoljama, 2. taşıma ve teslim süreçlerinin davalı sorumluluk süreçleri olduğu, davacının 9.102,49 EURO taşıma sürecinde kısmi zayi-kayıp kaynaklı zararının tazminini CMR m.17, m.23, m.29 ve m.3 hükümlerine göre davalı yandan talep edebileceği, aynı şekilde TTK m.875, m.879, m.880, m.886 hükümlerine göre de davalının taşıma sürecinde vaki eksiklik-zayiattan sorumlu olması gerektiği, ancak somut olayda CMR hükümlerine göre değerlendirmenin esas olduğu, CMR m.27 gereği hükmedilecek tazminata 23.05.2018 talep tarihinden itibaren yıllık %5 faiz uygulanabileceği" görüş ve kanaatine varılmıştır.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe;
Davacı taraf, yurt dışında bir firma ile saat alımı hususunda bir anlaşma yaptığını, satın alınan ürünlerin Türkiye'ye getirilmesi için davalı ile anlaştığını, ancak Gümrük sırasında gönderilen kolilerin yırtık ve kesik olduğu ve 149 Adet saatin eksik olduğunun tespit edildiğini, CMR konvansiyonu ve TTK uyarınca davalı tarafın zararlardan sorumlu oluduğunu beyan ederek uğramış olduğu 10.486,80 EURO zararın davalıdan tahsilini talep etmiştir. Davalı taraf taşıma konusu kolilerin hasarsız bir şekilde antrepoya teslim edildiğini, bu durumda ürünlerin menşei firma ...'ın deposunda emniyet bandı çekilmeden önce hasar gördüğünü, nitekim davacının sigortacısı ... Sigorta'nın da bu sebeple zararın karşılanmasını reddettiğini beyan ederek davanın reddinin gerektiğini savunmuştur. Dolayısıyla davanın, davalı tarafından taşınan emtiaların bir kısmının taşıma sırasında kaybolmasından veya çalınmasından kaynaklanan zararın tahsili istemine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.
Davacı tarafından keşide edilen 23/05/2018 tarihli .... Noterliğinin ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile dava konusu olayın davalıya bildirildiği ve konu ile ilgili olarak tüm zarar ve masrafların karşılanmasının ihtar edildiği görülmüştür.
Dosya kapsamından; taraflar arasında davacının dava dışı ... firmasından satın aldığı emtiaların davalı tarafından ...'dan ... firmasından alınarak nakliyesinin yapılıp Türkiye'ye getirilmesine ve davacıya teslim edilmesine yönelik taşıma sözleşmesi yapıldığı ve bu taşımaya ilişkin CMR belgesinin düzenlendiği, taşıma sözleşmesi kapsamında davalının eksiksiz ve hasarsız olarak taşıma konusu emtiaları teslim etmeyi, davacının da bunun karşılığında ücret ödemeyi üstlendiği, ... numaralı CMR taşıma senedinin incelenmesinde göndericinin dava dışı ... firması, alıcının davacı ..., taşıyıcının davalı ... ... olduğu, taşınan yükün 1 palet 10 koli 10.486,80 EURO kıymetinde, 97,60 kg ağırlığında saat olduğu, davalının özel kıymet bildirimi ile taşımayı üstlendiği, davalı tarafından CMR belgesine istinaden ... plakalı araca taşıma konusu emtiaların 03/05/2018 tarihinde yüklendiği, 09/05/2018 tarihinde ...'dan nakliyesine başlandığı, 14/05/2018 tarihinde ... A.Ş'ye teslim edildiği, 15/08/2018 tarihinde ... Gümrük Müdürlüğü tarafından tutulan tutanakta dava konusu kolilerin siyah strecinin memurlar refakatinde ilk kez açıldığı ve strecin bozulduğu, açılan streç sonrasında görülen kolilerin içerisinin boş olduğu, aynı kolilerin kenarının kesik olduğu ve içinde toplamda 17 adet saat olduğunun tespit edildiği, ... Gümrük Müdürlüğü tarafından antrepo beyannamesinde 166 adet saat beyan edilmesine rağmen muayene sonucunda 17 adet saat tespit edildiğinden davacıya idari para cezası kesildiği, davacının kesilen cezayı ayrıca rücu edeceğini bildirdiği anlaşılmıştır.
Dava konusu uyuşmazlık; 04/05/2018 tarihli faturaya konu 149 adet saatin gümrük memurlarının katılımı ile yapılan denetim sonucunda taşıma konusu kargonun içerisinde bulunmadığına ilişkin tespit sonucunda davalı taşıyıcının bu zarardan sorumlu olup olmadığı, zararın taşıma süresinde meydana gelip gelmediği, zararın sebebi ve miktarı ile sorumlu olması halinde davalının ödemekle yükümlü olduğu tazminat miktarının belirlenmesine ilişkindir.
Taşıma konusu emtiaların halen ... A.Ş.'de bulunduğu tespit edildiğinden saatlerin bulunduğu yerde HMK mad. 218 uyarınca yerinde inceleme yapılarak el konulan saatlerin marka, cins, model ve maddi değerinin belirlenmesi, fotoğraflarının çekilmesi, saatlerin zarar görüp görmediği tespit edilerek mevcut durumunun belirlenmesi, ağırlıklarının ölçülmesi, toplam ağırlığın belirlenmesi, tespit edilen saatlerin dosyada bulunan fatura ile karşılaştırılarak faturada belirtilen saatlerden olup olmadığı, faturada belirtilmiş hangi saatler olduğu ve hangi saatlere el konulduğunun tespit edilmesi ve davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı varsa miktarının nelerden ibaret ve ne kadar olduğu konusunda rapor düzenlenmek üzere bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi tarafından yerinde yapılan incelemede faturadan yapılan karşılaştırma sonucunda 1.089,30 EURO toplam değeri olan 17 adet saatin tespit edildiği, saat kutusu ve aksesuarlarının fatura bedelinin 295,00 EURO olduğu, tespit edilemeyen 149 adet saatin fatura bedelinin 9.102,49 EURO olduğu, 17 adet saat ile faturadaki seri numaraları karşılaştırıldığında birbirleriyle uyuştuğunun tespit edildiği, 149 adet saatin kutu içeriğinde bulunmadığı tespit edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacı ile davalı arasında taşımaya ilişkin CMR belgesi düzenlendiği, taşınan emtiaların içerisinden 149 adet saatin eksik çıktığı, gümrük müdürlüğü tarafından tutulan tutanakta zararın kolilerin streçlenmesinden önce oluştuğunun anlaşıldığı, streçleme öncesi taşıma başlangıcı olması nedeniyle zararın taşıma sırasında meydana geldiği, dosyaya sunulan fotoğraflardan toplam 1 palet 10 kutu şeklinde streçle sarılı taşıma yapıldığı, streçle sarılı paletin bantlarla yapıştırıldığı, bantların davalının ... acentesinin ticaret unvanını taşıdığı, bu durumun taşınan ürünlerin dış siyah naylon kaplamasına davalı acentesi ... tarafından müdahale edildiğinin gösterdiği, davalının dava dışı ... firması ...'ın adresinden ... Gümrük sahasına kadar taşımayı üstlendiği, taşıma konusu emtiaların davalıların sorumluluğundayken çalındığı, CMR belgesinin bulunması ve taşımanın karayolu ile taraf ülkeler olan Türkiye ve ... arasında yapılacak olması nedenleriyle uyuşmazlığın çözümünde CMR hükümlerinin uygulanması gerektiği, CMR m.3'de, taşımacının çalıştırdığı kişilerin ve taşımanın yapılması için hizmetlerinden yararlandığı diğer kimselerin görevleri sırasında hareket ve ihmallerinden sanki bu hareket ve ihmalleri kendisi yapmış gibi sorumlu olacağının düzenlendiği, CMR m. 17'de taşıyıcının yükü teslim aldığı andan teslim edinceye kadar geçen süre içerisinde meydana gelen zararlardan sorumlu olduğunun düzenlendiği, CMR
m.29/2'de taşıyıcının adamlarının ve taşımanın yerine getirilmesinde hizmetinden faydalandığı diğer kişilerin kendilerine verilen görevi ifa ederken kasıtlı veya ağır kusurlu davranmaları halinde taşıyıcının sınırlı sorumluluktan yararlanamayacağının düzenlendiği, CMR m.24'de taşınan malların değerinin özel olarak bildirilmesi halinde taşıyıcının sınırlı sorumluluk hükümlerinden yararlanmayacağının düzenlendiği, taşımanın satıcı deposundan teslim alınarak alıcı adresine teslimine ilişkin olduğu, satıcı deposundan taşımayı yapan taşıyıcının davalının yardımcısı olması nedeniyle CMR m. 3 gereğince davalının zarardan sorumlu olduğu, davalının acentesi ... tarafından depoya yükün getirildiği, burada acente tarafından yüke müdahale edildiği ve streç film siyah naylon ile bantlandığı, acente deposunda yükün esasen eksik olmasına rağmen bantlanarak düzenleme yapıldığı, ... satışlarda satıcının ambalajı yapacağı ancak dış naylon ve bantlamayı taşıyıcıların yapacağı, davalının CMR taşıma senedinde özel kıymet göstererek taşımaya üstlenmesi nedeniyle sınırlı sorumluluktan yararlanamayacağı ve tam tazminat miktarından sorumlu olacağı, CMR m. 17, m.23, m.29, m.3 hükümlerine göre davalının zarardan sorumlu olduğu, davacının 149 adet saatin eksik çıkması nedeniyle kısmi zararın 9.102,49 EURO olduğu anlaşılmıştır. CMR m. 27 gereğince hükmedilecek tazminata ihtarnamenin gönderildiği tarih olan 23/05/2018 tarihinden itibaren yıllık %5 faiz uygulanması gerektiği sonucuna varılmıştır. Tüm bu açıklanan nedenlerle; davanın kısmen kabulüne, 9.102,49 EURO'nun 23/05/2018 tarihinden itibaren işleyecek yıllık %5 faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM / Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davanın KISMEN KABULÜNE, 9.102,49 EURO'nun 23/05/2018 tarihinden itibaren işleyecek yıllık %5 faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 3.778,74 TL nispi karar ve ilam harcından, başlangıçta yatırılan 1.106,45 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 2.672,29 TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 1.106,45 TL peşin harç ile 35,90 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 1.142,35 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 1.853,40 TL yargılama giderinin, davanın kabul edilen kısmı üzerinden hesaplanan 1.608,74 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından belgelendirilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, davanın kabul edilen kısmı üzerinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 7.991,29 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, davanın reddedilen kısmı üzerinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Davacı ve davalı tarafından yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.
21/06/2021
Katip ...
¸¸
Hakim ...
¸¸