T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/16 Esas
KARAR NO: 2021/342
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/09/2014
KARAR TARİHİ: 20/04/2021
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkili şirket ortağı Kadriye Norman'ın evinin önüne park ettiği arabasının camı kırılarak çanta içerisinde bulunan ... Bankası ... Şubesinden verilme ... hesap nolu ... seri nolu 26/11/2013 keşide tarihli 45.000,00 TL bedelli çek hırsızlık neticesi ile kaybolduğunu, bu olay üzerine müvekkili şirketin derhal ... 19. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esa sayılı çek iptali davasının ikame ettiğini ve çeke ödeme yasağı konulduğunu, davalı ... bu çalıntı çeki ... Bankası A.Ş. Çek senet merkezine takasa vermesi üzerine çekin akıbetinin ortaya çıktığını, Büyükçekmece Savcılığının çeke el konulması kararına rağmen banka çek aslını davalı ...'ne teslim ettiğini, çekteki ciro silsilenin de bozulmuş olduğunu, çünkü çekin keşidecisi ... Tic. A.Ş., ...Tic. Ltd. Şti.'nin namına ciro ettiğini, ... kaşeleyip imzalayarak davacı şirkete teslim ettikten sonra hırsızlık neticesi ile kaybolduğunu, hırsızlık neticesi ile ciro silsilesinin bozulmuş ve davacı olması gerekirken ciro yerinde ...'nin ortaya çıktığını, sonraki cironun ise davalı ... olduğunu, olayların bu şekilde geliştiği sırada davalılardan ...'ne ... 6, İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasından 45.000,00 TL'lik çeki icra takibine koyduğunu, davacı nın dava dışı ilk ciranta ... Tic. Ltd. Şti.'nden sonra gelen meşru hamili olduğunu, ...Tic. Ltd. Şti. ve davacı şirketin ticari defter ve kayıtlarının bu durumu tasdik ettiğini, son hamil ve önceki cirantaların iyi niyetli olmadığını beyan ile, dava konusu çekin istirdadı ile müvekkilinin ciranta ... Tic. Ltd. Şti.'den sonraki haklı hamil sıfatıyla alacaklı olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesi ile, dava konusu çekin keşidecisi ...Tic. A.Ş. Olduğu, ... Ltd. Şti.'ne kesilmiş, bunun cirosu ile 4 adet daha cirodan sonra müvekkiline geçmekle bankaya ibraz edildiğini, bu çekin ödenmemekle ... 6. İcra Müdürlüğünün ... Esas ile, davanızdan önce 11/12/2013 tarihinde tüm sorumlulara icra takibi yapıldığını, müvekkili şirket tarafından cirantalar veya 3. Şahıslar arasındaki ilişki bilinmediğini, dava konusu çekin müvekkile cirantalar ... ve ...'ın resmi icra dosya borcuna mahsuben verildiği ve günü geldiğinde müvekkili tarafından yazdırıldığını, müvekkili şirketin iyi niyetli 3. Kişi olduğunu, ... ve ...'ın bu borcundan başka müvekkili şirkete başkaca borçlarının bulunmadığını, ... 6. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile aleyhlerine derdest takiplerinin bulunduğunu, çekinde bu dosya borcuna mahsuben sözleşme ile alındığını, bu şahıslardan yine bu icra dosyalarına başka çeklerde alındığını ve ödenenler icra dosyasına mahsup edilip, ödenmeyenlerinde takibe konulduğunu, nakit tahsilat yapılarak dosyaya beyan edildiğini, bu çekin ödenmemesi ile işyerinde 72.000,00 TL'lik muhafaza işlemi yapıldığını, taahhüdü ihlalden şikayet edildiğini, yine borca mahsuben verdikleri ama bu şekilde ödenmeyen borçtan dolayı karşılıklı pek çok dava bulunduğunu, davacı tarafın iddialarının keyfi iddialar olduğunu beyan ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar ... ve ...'ın vekili cevap dilekçesi ile, müvekkili ...'ın ... isimli işletmenin sahibi olduğunu, ...'ın ise ...'ın babası ve söz konusu işletmede sigortalı çalışan konumunda olduğunu, müvekkilinin üniversite öğrencisi olduğundan, gerek muhasebe gerekse alım satım gibi işler başta olmak üzere işletmenin sevk ve idaresinin ... tarafından yürütüldüğünü, ...'ın ... isimli işletme adına dava dışı ... ile birkaç defa ticari alışverişte bulunduğunu ve bu alışverişler karşısında tahsilatlar yapıldığını,..., ... ile yapmış olduğu görüşmede yine ambalaj pazarlığı yaptığını, teklife göre ... müvekkilinden ambalaj malzemesi satın alacak, karşılığında 45.000,00 TL tutarında vadeli bir müşteri çekini avans olarak teslim edeceği ve çekin vadesinde ödenmesi halinde de emtiayı teslim alacağı hususunda anlaşmaya varıldığını, yapılan görüşmeler sonucu mutabakata varıldığını ve çekin ... tarafından işyerindeki sekretere teslim edildiğini, müvekkili ...'ın gerekli araştırmaları yapmış ve çek keşidecisinin daha önce yazılmış herhangi bir çeki olmaması bilgisini edinmesi üzerine ... ile olan pazarlığı teyit ettiğini, çeklerin ödeme noktasında sağlamlığının tespiti nedeniyle ...'dan çeki cirolanmasının talep edildiğini, bahsi geçen olayların cereyanından evvel, müvekkillere ait işyerinin sahibi olan ... tarafından müvekkilleri aleyhine kira bedelinin tahsili amacıyla icra takibi yapıldığını, müvekkilleri teslim aldıkları çeki alacaklı mülk sahibi vekiline, icra takibine konu olan borç karşılığı olmak üzere teslim ettiğini, alacaklıların 2 gün süresince yaptıkları araştırmada da çeklerin ödeme noktasında sağlam olduğunun tespit edildiği ve müvekkillerinden çekin cirolamalarının istendiği, bu vesile ile müvekkillerinden ... ve ...'ın çeki ardarda cirolamak suretiyle alacaklı vekiline teslim ettiğini, ancak vadesi geldiğinde ödenmeyen çek nedeniyle müvekkilinin tekrar icra takibine maruz kaldığını, müvekkillerinin kendilerinden önceki ciroların sıhhatini kontrol etmek gibi bir yükümlülüklerinin bulunmadığını, müvekkilinin ...'dan aldığı çekler dava konusu çekle sınırlı olmadığını, eğer ki dava dilekçesinde belirtilen hususlar doğru ve dava konusu çek hırsızlık neticesinde ele geçirilmiş ise müvekkillerinin de olayın mağduru konumunda olacağını, müvekkillerinin ... Ltd. Şti. ve ... isimli kişileri tanımadığını, bu nedenle çeki ne suretle iktisap ettiklerini de bilmediklerini ancak davacı şirketin çek üzerinde cirosu bulunmadığını, çek üzerinde hak sahipliğini gösterecek herhangi bir ciro veya ibare bulunmayan davacı şirketin iddialarının hukuki mesnetten yoksun olduğunu beyan ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar ... ve ... usulüne uygun dava dilekçesi, tebliğ edilmiş, bu davalılar tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.
Dava, çek istirdadı istemine ilişkindir.
Davacı vekili çekin tahsil edilmiş olması nedeniyle davamızı çekin istirdadından çek bedelinin tahsili istemi olarak beyan ettiklerini, davanın bu aşamadan sonra çek bedelinin tahsili istemine ilişkin olduğunu, ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında Menfi Tespite ilişkin herhangi bir karar verilmediğini, ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası, mahkemeniz dosyasından önce açıldığını, oradaki davada aynı çekten dolayı Menfi Tespit davası bulunmakta olduğunu, dosyalarında ise çekin bedelinin tahsili istenmektedir, her iki davanın birlikte görülmesi daha sağlıklı olacağını, bu nedenle mahkemenin dosyasının ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin dosyası üzerinde birleştirilmesi yönünde karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememiz dosyası ile dava konusu çek nedeniyle borçlu olmadığının tespiti konulu dosyamız davacısı ... tarafından dosyamız davalısı ... aleyhinde açılmış olan davanın ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyasında görülmekte olduğundan, her iki davadaki dava konusunun aynı çekten kaynaklandığı, davanın mahkememiz dosyasından daha önce açıldığı ve halen derdest olduğu görülmüştür.
Mahkememizce 2014/929 Esas sayılı dosya üzerinden yapılan yargılama neticesinde 10/07/2018 tarihinde, 2018/797 Karar sayısı ile mahkememiz dosyasının ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiş, mahkememizin anılan kararı taraflaca istinaf itirazına uğramakla, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nin 2018/2240 Esas 2018/1493 Karar sayılı ilamı ile " birleştirmenin ikinci davanın açıldığı mahkemeden talep edilebileceği, mahkememizin ilk dava açılan mahkeme olduğu ve davada birleştirme kararı veren mahkemenin ilk açılan dava olduğu ve ikinci dava dosyasında bekletici mesele yapıldığı anlaşılmaktadır.HMK 166/2 maddesine aykırı olarak ilk açılan davada birleştirme kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.
Dava dosyası mahkememizin 2019/16 Esas sırasına kaydedilmekle yargılamaya devam olunmuştur.
Dosyanının mali müşavir bilirkişi ... ve Ticaret Hukuk öğretim üyesi bilirkişi Doç ...'e tevdi edilerek, davacı ile davalı ... ve dava dışı ... defter ve kayıtları üzerinde inceleme yaparak; davaya konu çekin taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında, taraf defter ve kayıtlarında yer alıp almadığı, neye ilişkin yer aldığı, taraflar arasındaki alacak ve borç ilişkisine yönelik rapor düzenlemelerinin istenilmesine karar verilmiş olmakla, bilirkişi heyeti 23/12/2016 tarihli raporunda, davalı ...'ın kötüniyetli olduğunun kabulüne olanak bulunmadığını, dolayısı ile anılan davalıya karşı menfi tespit talebinin yerinde olmadığını, dava konusu çeki bir ticari ilişki sonucunda iktisap ettiğini kanıtlamayan davalılardan ... şirketinin, ..., ... ve ...'ın kötüniyetli iktisap eden konumunda olduklarını, dolayısı ile dava konusu çek nedeniyle her hangi bir hak talebinde bulunamayacaklarını, bu durumunda davacının ciranta ... İnşaat şirketinden sonraki haklı ciranta olduğunu, bu hakkı ancak davalı ...'ın doğan alacağını ödemek suretiyle kullanabileceğini rapor etmişlerdir.
... 6. İcra Müdürlüğüne dosya kapsamında ödeme yapılıp yapılmadığı sorulmuş, 25/12/2019 tarihli cevaplarında, ... Esas sayılı dosyalarında güncel bakiyenin 98.046,82 TL olduğu, ayrıca dosyada 70.919,00 TL tahsilat olduğunu, bu tahsilat bakımından ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyasından ödenmemesi yönünde tedbir kararı olduğunun bildirildiği görülmüştür.
... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında yapılan yargılama neticesinde, davacı ... şirketinin davasının reddine karar verildiği, 2020/588 sayılı 13/07/2020 tarihli kararın 13/10/2020 tarihinde kesinleşmiş olduğu görülmüştür.
... 6. İcra Müdürlüğüne müzekkere yazılmış ve çek aslının halen dosyalarında bulunup bulunmadığı, taraflarca iade alınıp alınmadığı ve ayrıca 28/08/2020 tarihli dekont içeriği ödeme ile icra dosyası borcunun kapanıp kapanmadığı ve dosyadaki bakiye borç durumu hususlarında bilgi verilmesi istenilmiş, borçlulardan ... şirketinin gerek icra dosyasına yatırdığı para ve gerekse alacaklı ... şirketi vekilinin haricen tahsilat beyani ile dosya borçlularından ... şirketi tarafından ödenmekle infaz olunduğunu, çek aslının da bu şirketçe başvurulması halinde iade edilmek üzere halen dosyalarında olduğunun bildirildiği, icra dosyası alacaklısı ... vekilinin çekin iadesine muvafakatlerinin olduğuna dair beyanda bulunmuş olduğu görülmüştür.
Dosyanın önceki bilirkişi heyetine tevdiine ve ... 6. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası incelenerek, bu dosyadan yapılan tahsilatın dikkate alınıp, çekin mahsup edilip edilemeyeceğinin, dosya içerisinde bulunan 10/10/2013 tarihli cezai şart sözleşmesi hükümleri ile birlikte değerlendirilip ek rapor düzenlemelerinin istenilmesine karar verilmiş, dosyamız bilirkişi heyetine tevdi edilmekle, 26/11/2020 tarihli ek raporlarında; ... 6. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasında borçludan yapılan 39.850,00 TL tahsilat mahsup edilerek, takibe konu çekten dolayı borçlunun 62.438,18 TL bakiye borcu kaldığını, icra takibine konu çek bedeli ödenmediğinden dava konusu çek ile ilgili olarak, sözleşmede yer alan çek de fazladan cebri icra yoluyla tahsil cihetine gidilecektir yönündeki cezai şart hükmü uyarınca dava konusu çekin ... 6. İcra Müdürlüğü ...Esas sayılı dosyasından mahsup edilemeyeceğinin kabulünün gerektiği rapor edilmiştir.
Davacı vekili 20/04/2021 tarihli celsede, davaya konu çekten dolayı müvekkili hakkında her hangi bir takip yapılmadığını, ancak çekin müvekkiline ait olduğunu, yapılan takip kapsamında da çekin bedelinin müvekkili dışındaki çekteki ciranta ve diğerleri arasında ödeme konusu olduğunu, davada baştan beri çekin istirdadını talep ettiklerini, çekin istirdadı ile kendilerinden önceki cirantalara başvurup alacaklarını tahsil etmek istediklerini beyan etmiştir.
... 6. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde dava konusu çekin 45.000 TL bedelli, keşidecisi ...Tic. A.Ş, lehdarının ...Tic. Ltd. Şti. olduğu, çek arkasında sırasıyla ...Tic. Ltd. Şti, ... Tic Ltd Şti, ..., ..., ... ve ... Ltd Şti nin cirolarının bulunduğu, takibin alacaklı ... Ltd Şti tarafından başlatılmış olduğu, dosyamız davacısı hakkında bir takibin bulunmadığı görülmüştür.
Dava, rıza dışında elden çıkıp, hakkında ödemeden men yönünde tedbir kararı olduğu halde, ibraz edilip, davalılardan ... Şirketi tarafından, dosyamız diğer davalıları-çek keşidecileri aleyhinde icra takibine konu edilen ... Bankası ... Şubesi muhataplı, 26/11/2013 keşide tarihli, 45.000 TL bedelli çekin istirdadı istemine ilişkin olup, davacının ... şirketine verilmişken, ticari ilişki sonucu doğan alacaklarına karşılık bu şirket tarafından keşide edilerek kendilerine verilen çekin araçtan çalınmak suretiyle ellerinden çıktığını, çekin yasal hamili ve alacaklısı olunduğunu iddia etmiş, davaya karşı savunmada bulunan davalılar ise iyi niyetli hamil olduklarını ve davanın reddi gerektiğini savunmuşlardır.
Dava konusu çek hakkında davacı tarafça ... 19. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında çek iptali istemli dava açıldığı ve ödeme yasağı kararı alındığı, daha sonra çekin davalılardan ... Yapı tarafından takasa sunulduğu ve bedelinin tahsil edilemediğinden bu davalı tarafından ... 6. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile takibe konulduğu, davalının davaya karşı savunmasında çeki davalılardan ... ve ...’tan aldığını beyan eder olduğu, ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyasında, davamıza konu çek ile ilgili olarak davacının menfi tespit davası açıldığı ve bu dava sonucunda red kararı verilerek kesinleştiği görülmüştür.
Mahkememizce muhasip bilirkişi vasıtasıyla yaptırılan inceleme neticesinde, davacı ile ... şirketi arasındaki ticari ilişki ile alacak borç ilişkisi tespit edilmiş, davalılardan Mapateks şirketinin defterlerinin de incelenmesine gerek görülmüş ise de, yasal ihtara rağmen bu davalının ticari kayıtlarını ibrazdan kaçındığı görülmüştür.
Dava konusu çek aslının halen ... 6. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasında olduğu, icra dosyası borçlularından ... şirketi tarafından icra dosyası borcunun yatırılmış olduğu, gerek bu takip dosyasında, gerekse başka dosyadan davacı aleyhinde dava konusu edilen çek yönünden yapılmış bir takip olmadığı anlaşılmıştır.
İddia, savunma, sunulan deliller, karşı deliller, müdahil ... Şirketi ile davacının ticari defter ve kayıtları ile icra takip dosyası ve tüm dosya kapsamı üzerinden yaptırılan inceleme neticesinde aldırılan dosya kapsamı ve bilimsel veriler ile uyumlu, denetime elverişli 26/11/2020 tarihli bilirkişi heyeti raporuna göre, ...Bankası ... Şubesi muhataplı, 26/11/2013 keşide tarihli, 45.000 TL bedelli çeki dava dışı ... A.Ş nin keşide ederek dava dışı ... Şti verdiği, çekin lehtarı ... şirketinin de ciro ederek davacıya verdiği, çekin davacı uhdesinde iken çalındığı, dava konusu çekin ... 6. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılıdosya üzerinden dosyamız davalısı ... şirketi tarafından dosyamız davacısı şirket dışındaki keşideci, lehtar ve cirantalar hakkında takibe koyduğu, mali müşavir bilirkişilerce yapılan inceleme sonucunda düzenlenen raporlarda, dava konusu çekin keşidecisi ... şirketinden ticari ilişki kapsamında lehtar dava dışı ... şirketine verilmiş olduğu, dava dışı şirket ... ve dosyamız davacısı defterlerinde çekte cirosu bulunan ve ... şirketinden sonra cirosu olan ... şirketi arasında ticari ilişki bulunmadığının tespit edilmiş olduğu, çekte cirosu bulunan cirantaların incelemeye defter ve belge sunmadıkları ve çekin ticari ilişki kapsamında hamili olduklarına dair delil sunmadıkları görüldüğünden, davacının dava konusu çeki ticari ilişki kapsamında aldığı ve rızası dışında elinden çıkmış olduğu, davalıların çeki iktisaptan iyi niyetlerinin bulunmadığı , davacının çekin meşru hamili olduğu ve istirdadını talep edebileceği kanaatine varılmakla, davasının kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının KABULÜNE, ... Bankası ... Şubesinden verilme ... çek numaralı, 26/11/2013 keşide tarihli, 45.000 TL bedelli çekin davalılardan istirdadı ile davacıya verilmesine,
3-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 3.073,95 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 768,50 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.305,45 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek Hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 768,50 TL peşin harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan ve dökümü aşağıda gösterilen toplam 2.990,00 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
6-Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden kabul edilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca takdiren 6.650,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
7-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran tarafa iadesine,
dair davacı vekilinin ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı diğer davalıların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede İSTİNAF YOLU açık olmak üzere karar verildi. 20/04/2021 10:39:12
Katip ... Hakim ...
e-imzalıdır e-imzalıdır
"Bu belge 5070 Sayılı Kanun hükümlerince elektronik imza ile imzalanmıştır."
HARÇ BEYANI:DAVACI YARGILAMA GİDERİ
3.073,95 TL KH2.400,00 TL B.KİŞİ ÜCRETİ
768,50 TL PH590,00 TL POSTA
2.305,45 TL BİH2.990,00 TL TOPLAM