T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/563 Esas
KARAR NO: 2020/151
DAVA: Kıymetli Evrak İptali
DAVA TARİHİ: 04/07/2018
KARAR TARİHİ: 19/02/2020
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesi özetle; müvekkilinin hamili bulunduğu keşidecisi ... olan, ... Bankası A.Ş. ... Şubesinin ... numaralı 25/06/2018 tarihli 25.000,00 TL tutarında çekin kaybolduğunu, söz konusu çekin kaybolduğu veya çalınmış olması nedeniyle müvekkili firmanın mağduriyetine sebep olacağını bildirmekle çekin iptaline ve zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkemimizin 05/07/2018 tarihli 2018/618 Esas 2018/782 Karar sayılı kararı ile "Hukuki yarar yokluğundan ve çekin ibraz edildiğinden davanın reddine" dair karar verilmiş davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu 18/07/2018 tarihli dilekçesi ile dosyanın istinaf incelemesi yapılmasına dair beyanda bulunduğu, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesinin 19/09/2019 tarihli 2018/1215 Esas 2019/1163 Karar sayılı karar kaldırma kararı verilmiş olup mahkememiz dosyası 2019/563 Esas sayılı numarası ile kaydı yapılıp açık yargılamaya devam olunmuştur.
Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; Dava, zayi olan çekin iptali istemine ilişkindir.
Dosyada yer alan çekin ibraz tarihi itibariyle karşılıksız çıktığından ödeme yapılamadığına ilişkin 25.06.2018 tarihli şerh düşülmüştür. Çekin lehtarı ve ilk ciranta ... A.Ş.'nin çekin şirket çalışanları ...'ye veya ...'a teslim edilmesi talebini içerir 26.06.2018 tarihli belge mevcuttur. Söz konusu çeki 03.07.2018 tarihinde ... teslim almıştır. 03.07.2018 tarihinde ... dava konusu çekin kaybolduğundan bahisle kolluğa suç duyurusunda bulunulmuştur.
Somut olayda, çek bankaya ibraz edildikten sonra çekin zayi olduğu iddia edilmektedir. Çekin, ibrazından sonra dahi kıymetli evrak vasıfları devam ettiği sürece TTK'nın 730. maddesi delaletiyle TTK'nın 669 vd. maddeleri uyarınca zayi nedeniyle iptal isteminde bulunulabilir. Bir başka deyişle, çekin ibraz edildikten sonra kaybedilmesi zayi nedeniyle iptal davası açılmasına engel değildir (Yargıtay 11.HD'nin 06.06.2018 tarih, 2016/11997 E. 2018/4372 K sayılı ilamı).
Mahkememizce İstinaf kaldırma ilamı doğrultusunda yapılan değerlendirme neticesinde; Dava, Türk Ticaret Kanununun 651. ve izleyen maddeleri hükümlerine dayalı olarak açılmış olup, kambiyo çeklerin zıyaı nedeniyle iptali istemine ilişkindir. Anılan yasa hükmü uyarınca, çeklerin ziyaı nedeniyle iptal davası açma hakkı lehtar veya hamile tanınmış bir haktır. Keşidecinin bu hakkı yoktur. Davacı dava açma hakkının bulunduğunu bildirmiş davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığına ilişkin mahkemece tesbit yapılamadığı gibi, bu yönde üçüncü şahıslarca itiraz ileri sürülmemiştir.
Türk Ticaret Kanunun 663. maddesine uygun, aynı yasanın 664.maddesi hükmünde öngörülen gazetede üç defa ilan yapılmış T.T.K.’nun 665.maddesi uyarınca üç aylık süresi içinde dava konusu çek ile ilgili olarak üçüncü şahıslarca kambiyo senedi mahkemeye sunulamamıştır. Davacı tarafça, kapsamı hakkında bilgi verilen çekin, belirlenip ilan olunan süresi içinde mahkemeye sunulamaması halinde iptaline karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-DAVANIN KABULÜ İLE KEŞİDECİSİ ... OLAN ... BANKASI A.Ş. ... ŞUBESİ'NİN, ... NUMARALI, 25/06/2018 TARİHLİ, 25.000,00 TL BEDELLİ ÇEKİN ZAYİİ NEDENİYLE İPTALİNE,
2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 54,40 TL karar ve ilam harcı peşin 35,90 TL harçtan mahsubu ile bakiye 18,50 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineyi irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan tüm yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341 maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 19/02/2020
Katip ...
¸
Hakim ...
¸
"Bu belge 5070 Sayılı Kanun hükümlerince elektronik imza ile imzalanmıştır."