T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/594 Esas
KARAR NO: 2020/417
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 11/11/2019
KARAR TARİHİ: 18/09/2020
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ile 05-07 Kasım 2019 tarihinde düzenlenecek fuara ilişkin 14.06.2019 tarihinde "Fuar Katılım Sözleşmesi" imzalandığını, dalıya 3.060,00 USD ödeme yapıldığını, sözleşminin imzasından 2 hafta geçtikten sonra davalının fuar tarihinin 11-13 Mart 2020 tarihine ötelendiğini, e-mail ile yeni bir başvuru formu gönderdiğini, Tarih değişikliğini kabul etmediklerini ve peşinat ödemesinin iadesini talep ettiklerini, fuar için ödedikleri peşinat iade edilmeyince ... 20. Noterliğinden ... tarih, ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile tekrar peşinat 3.060,00 USD iade istediklerini, ihtarnemeye olumlu cevap gelmeyince alacağın tahsili amacıyla ... 20. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası üzerinden takibe geçildiğini, ancak davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğunu, davalının haksız itirazının iptali ile takibin devamını, % 20 oranında icra inkar tazminatı ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun olarak yapılan tebligata rağmen davaya cevap vermediği ancak mahkememizin 18/09/2020 tarihli celsedeki vekilinin sözlü beyanında davanın reddini talep etmiştir.
Mahkememizce dava konusu celp edilen ... 20. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı hakkında 3.060,00 USD bedelin tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalının borca, faize ve ferilerine itiraz etmesi üzerine takibin durdurulduğu, süresinde de huzurdaki davanın açıldığı tespit edilmiştir.
Davacının iddiaları ile celp edilen delillerin dosya kapsamında değerlendirilmesi amacıyla Mimar ile Mali Müşavir bilirkişilere tevdii edilen dosyaya 19/08/2020 tarihinde tanzim olunan raporda özetle; dava dosyasının içerisinde Türkçe tercümesi bulanan, davacı ile davalı arasında yapılmış 05-07 Kasım 2019 Tarihleri arasında Singapur'da düzenlenecek Singapore ... Fuarına ilişkin "..." bulunmaktadır.
Dava dosyasının içerisinde tarafların davaya konu edilen fuara ilişkin e-mail yazışmalarının bulunduğu, bu yazışmalarda;
Davalının 5-7 Kasım 2019 Tarihinde düzenlenecek fuar tarihinin değişerek 11-13 Mart 2020 Tarihine alındığı,
Fuar tarihine 4 ay kala fuar tarihinin 4 ay daha ileri atılmasının görülmüş bir şey olmadığı, 2019 yılında fuarın düzenlenemeyeceği, bu durumun organizasyonun ciddiyetini sorgulattığını, katılımı gözden geçireceklerini ancak yaptıkları ödemenin iade edilmesini belirten yazışmaların bulunduğu tespit edilmiştir.
Sektörde düzenlenen fuarları, firmaların kendi tanıtımlarını yapmak, ayrıca ticari ilişkilerini güçlendirip yeni satışlar yapabilmek amacı ile organize edildiğinin bilinen bir gerçek olduğu ve fuara katılacak firmaların gerek fuara katılım, gerek konaklama ulaşım gerekse fuara çağırmak istedikleri müşterilerine haber vermeleri ve iş düzenleri içerisinde katılmak istedikleri fuarın takvimine göre iç organizasyonlarını ayarladıkları da göz önüne alındığında fuarın takviminin değişmesinin firma için oldukça sıkıntılı bir durum olduğu kanaati hasıl olmuştur.
Davacı şirketin 2019-2020 Takvim yıllarına ait ticari defterleri incelenmiştir. Davacının ticari defterinin; TTK.64-65-66 ve 82 Mad.ve VUK.220-226 Maddesine göre açılış ve kapanış tasdikinin usulüne uygun olarak yaptırıldığı, kayıt nizamı bakımından VUK 215-219 Mad. hükümleri ile muhasebe sistemi uygulama tebliğlerine uygun olduğu, incelenen ticari defterlerin davacı lehine delil vasfına haiz olduğu kanaati edinilmiştir. (HMK 222/2) Şirketin ticari defterleri üzerinde yapılan incelemede davacı şirketin ticari defterlerinin 2019-2020 Takvim döneminde “Elektronik Defter” olarak tutulmaya başlandığı görülmüştür. 13.12.2011 tarih ve 28141 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Elektronik Defter Genel Tebliği (Sıra No:1) ile Vergi Usul Kanunu kapsamında tutulması zorunlu olan defterlerden www.edefter.gov.tr internet adresinde format ve standardı yayınlanan defterlerin elektronik ortamda oluşturulmalarına ilişkin usul ve esaslar belirlenerek elektronik defter kullanılmasına izin verilmiştir.
Davalı ...Ltd. Şti.’nin inceleme günü defter belge ibraz etmemiştir.
Davacı ...Tic. A.Ş.’nin incelenen 2019-2020 Yıllarına ait ticari defterlerinde, davalı ... Ltd. Şti., 2019 Yılında; 320.04.256 – kod ile “Satıcılar” hesabında hareket gördüğü, hesabın, 31-12-2019 tarihi itibariyle 3.060,00 Usd karşılığı 17.963,24 TL. borç bakiyesi verdiği, davalının, 31-12-2019 tarihi itibariyle 3.060,00 USD karşılığı 17.963,24 TL borçlu olduğu, davacının, davalıdan 31-12-2019 tarihi itibariyle 3.060,00 Usd karşılığı 17.963,24 TL alacaklı olduğu tespit edilmiştir.
2020 Yılında 320.04.256 – kod ile “Alıcılar” hesabında hareket gördüğü, hesabın, 01-01-2020 Tarihi İtibariyle 3.060,00 Usd karşılığı 17.963,24 TL. borç bakiyesi verdiği, davalının, 31-12-2019 Tarihi İtibariyle 3.060,00 Usd karşılığı 17.963,24 TL. borçlu olduğu, davacının, davalıdan 31-12-2019 tarihi itibariyle 3.060,00 Usd karşılığı 17.963,24 TL. Alacaklı olduğu tespit edilmiştir.
2019-2020 yıllarındaki kayıtların, incelemizde dahil ettiğimiz muavin defter kayıtlarındaki şekli ile satış, kdv ve chs. hesapları dikkate alınarak tekdüzen muhasebe sistemine uygun olarak ticari defterlerine kayıt edildiği tespit edilmiştir.
Davalı ...Tic. Ltd. Şti.'nin; Davalı ...Tic. Ltd. Şti.’nin inceleme günü defter belge ibraz etmemiştir.
Davacı ... A.Ş. ... 20. Noterliği ... tarih, ... yevmiye nolu ihtarnamede; “05-07 Kasım 2019 tarihinde düzenlenecek fuara ilişkin 14.06.2019 tarihinde "Fuar Katılım Sözleşmesi" imzalanmıştır. 3.060,00 Usd peşinat ödenmiştir. Sözleşminin imzasından 2 hafta geçtikten sonra davalının fuar tarihinin 11-13 Mart 2020 Tarihine ötelendiğini, e-mail ile yeni bir başvuru formu gönderilmiştir. Fuara katılımın yoğun olması sebebiyle, fuara katılımı 3 ay ileri alındığı bildirilmiştir. Tarih değişikliğini kabul etmediklerini ve peşinatın libor faizi ile birlikte iade şeklinde derhal ödemesini ihtar ederiz..." açıklaması ile davacıya ihtar edilmiştir. İhtarname 29.08.2019 tarihinde davalının çalışanı ...'a tebellüğ edilmiştir.
Davacı, davalıya husumete konu fuara katılım bedeli olarak 18.06.2019 Tarihinde ...bankası- ... İban Nolu hesabından, davalının ... Bankası- ... İban Nolu hesabına "18.06.2019 TCMB da kuru: 5,8704 5-7 Kasım Tarihleri arasındaki ... 3.060,00 Usd" açıklaması ile 17.963,24 TL Eft yaptığı tespit edilmiştir.
Davalı fuar peşinatı olarak tahsil ettiği 3.060,00 Usd karşılığı 17.963,24 TL karşılığında fatura düzenlemediği için davacının Ba formu ile beyan yapmadığı tespit edilmiştir.
Dava dosyasında, davacının ... 20.Noterliği ... tarih, ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile davalıyı 29.08.2019 tarihinde temerrüte düşürdüğü ancak faiz talebini 04.09.2019 icra takip tarihi itibariyle yaptığı tespit edilmiştir. Davacının davalıdan; 3.060,00 Usd alacaklı olduğu, 04.09.2019 icra takip tarihi itibariyle, kamu bankalarının yıllık Usd Mevduata verdiği en yüksek faizi talep edebileceği tespit edilmiştir.
Davacı ile davalı arasında 05-07 Kasım 2019 Tarihleri arasında ...'da düzenlenecek ... ilişkin "... 2020 Yılına davacının iradesi dışında ertelenmiş olması ve davacının bunu kabul etmemesi ve sözleşmeyi haklı sebeple fesih ederek ödediği 3.060,00 USD ödemeyi haklı olarak iade talep ettiği;
Sektörde düzenlenen fuarları, firmaların kendi tanıtımlarını yapmak, ayrıca ticari ilişkilerini güçlendirip yeni satışlar yapabilmek amacı ile organize edildiğinin bilinen bir gerçek olduğu ve fuara katılacak firmaların gerek fuara katılım, gerek konaklama ulaşım gerekse fuara çağırmak istedikleri müşterilerine haber vermeleri ve iş düzenleri içerisinde katılmak istedikleri fuarın takvimine göre iç organizasyonlarını ayarladıkları da göz önüne alındığında fuarın takviminin değişmesinin firma için oldukça sıkıntılı bir durum olduğu,
Davalının ödemeyi geri iade etmemesinin haklı bir sebep olmadığını belirttiği sözleşmenin 4 ve 5. maddelerinin davaya konu husumetle alakasının olmadığı,
Davacı ... A.Ş'nin defter ve belgelerinin incelemesi yapılmış ve 2019-2020 Takvim yılına ait incelenen defter ve belgelerinin sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, davalı ...Tic. Ltd. Şti, defter belge ibraz etmediği, davalının almış olduğu peşinat 3.060,00 Usd için fatura kesmediğinden davacı tarafından Ba formu ile beyan yapılmadığı, dava dosyasında, davacının ... 20. Noterliği ... Tarih, ... Yevmiye Nolu ihtarnamesi ile davalıyı 29.08.2019 tarihinde temerrüte düşürdüğü ancak 04.09.2019 icra takip tarihi itibariyle faiz talep ettiği, davacının davalıdan 3.060,00 USD alacaklı olduğu, davacının alacağına 04.09.2019 tarihi itibariyle Kamu Bankalarının yıllık USD mevduata verdiği en yüksek faizi talep edebileceği tespit edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava; davacının fuar katılım sözleşmesi gereğince davalı şirkete peşin ödediği 3.060 Doların fuarın başka tarihe ertelenmesi nedeniyle davalıdan iadesine ilişkin başlatmış olduğu icra takibine davalının borca, faize ve ferilerine itirazı üzerine açılan itirazın iptali davasıdır.
Davacı ... A.Ş. tarafından “..." olarak ödenen ancak sonrasında fuar tarihinin kendi iradesi dışında değişmesi sebebiyle bu tarihi kabul etmemeleri ve ... 20. Noterliği ... tarih, ... yevmiye nolu ihtarname ile ödedikleri 3.060,00 USD tutarın iadesini istemelerine rağmen iade edilmeyen bu bedel için ... 20. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı icra dosyası ile davacı aleyhine 04.09.2019 tarihinde başlattığı icra takibine davalının itiraz edilmesi üzerine iş bu itirazın iptali davası davasının açıldığı anlaşılmıştır.
05-07 Kasım 2019 tarihleri arasında Singapur'da düzenlenecek ... Fuarının 2019 yılından 2020 yılına ertelenmiş olmasını davacının kabul etmediği, bu hususta davalı şirkete ihtarname gönderdiği, teknik sektörel bilirkişinin tespitlerine göre davacı şirketin fuarın ertelenmesini kabul etmemesinin davacı şirket için kabul edilemez olduğunun tespit edilmesi karşısında davacı tarafça sözleşmenin haklı sebeple feshedildiği kanaatine varılmakla davacının ödediği bedeli geri talep edebileceği anlaşılmıştır. Davalının ödemeyi geri iade etmemesinin sebebi olarak gösterdiği sözleşmenin 4. maddesinde tarih değişikliği konusunda dava dışı organizatör yabancı firmanın tek taraflı değişiklik yapma hakkının bulunduğu belirtilmiş ise de genel işlem koşulu niteliğindeki bu şartın davacı tarafın uluslararası fuara katılma konusunda bu konuda zayıf konumda olması ve sözleşmenin bu hükmünün taraflarca tartışılma imkanının olmaması nedeniyle davacıyı bağlamayacağı ve yine taraflar arasındaki fuar katılım sözleşmesinde ancak mücbir sebepler ve olağanüstü haller nedeniyle fuar tarihinin değiştirilebileceği hüküm altına alınmışken davalı tarafça "yoğunluk nedeniyle" fuar tarihinin değiştirildiği davacı tarafa bildirilmekle davacının haklı sebeple sözleşmeyi feshettiği anlaşılmıştır.
Davacı ... A.Ş.'nin incelenen 2019-2020 Takvim yılına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil vasfında olduğu, davalı ... Ltd. Şti.'nin defter belge ibraz etmediği, davalı şirketin fatura kesmemesi nedeniyle davacı tarafından BA formu ile beyan yapılamadığı, davacının faiz talebinin icra takip tarihi itibariyle olduğu, davacının davalıdan 3.060,00 USD alacaklı olduğu hükme elverişli mali rapordan anlaşılmakla davanın kabulü ile takibin 3.060 USD üzerinden devamına, bu miktara takip tarihinden itibaren 3095 yasanın 4-a maddesi gereğince faiz uygulanmasına, alacak likid ve belirlenebilir olduğundan kabul edilen alacak miktarı üzerinden hesaplanan %20 oranındaki 612,00 USD icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile takibin 3.060 USD üzerinden devamına, bu miktara takip tarihinden itibaren 3095 yasanın 4-a maddesi gereğince faiz uygulanmasına, % 20 oranındaki 612,00 USD icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 1.202,58 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 300,65 TL harçtan mahsubu ile bakiye 901,93 TL harcın davalıdan tahsil edilerek Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 300,65 TL peşin harcın davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; posta, tebligat, müzekkere ve bilirkişi ücretinden oluşan toplam 1.515,50 TL yargılama giderinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden kabul edilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca takdiren 3.400,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
6-Davalı tarafından belgelendirilen bir yargılama masrafı olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341 maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.18/09/2020
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
"Bu belge 5070 Sayılı Kanun hükümlerince elektronik imza ile imzalanmıştır."