T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/632 Esas
KARAR NO: 2021/346
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/11/2019
KARAR TARİHİ: 21/04/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesi özetle; müvekkilinin davalıdan 29/04/2019 tarihli sözleşemeye istinaden hizmet aldığını, aboneliğin daha önce dava dışı ... isimli şahısa ait olduğun, sözleşme tarihi itibariyle aboneliğin müvekkiline devredildiğini, aboneliğin devrinden sonra ilgili iş yerinin faaliyetini aynı şekilde sürdürdüğünü ancak müvekkiline ait abonelikte son dönemlerdeki faturalarında ciddi artışların meydana geldiğini, müvekkilinin faturalara itiraz ettiğini ancak olumlu sonuç alamadığını, müvekkiline ait sayaçta arıza olduğu düşünülerek 07/08/2019 tarihinde sayaç arızası başvurusunda bulunulduğunu, sayacın davalı şirket tarafından değiştirilmesi üzerine fatura bedellerinin normale döndüğünü bildirmekle, davanın kabulüne, müvekkilinin fazladan yapmış olduğu fatura bedellerinin tespiti ile şimdilik 1.000,00 TL'nin reeskont avans faizi ile davalıdan tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesi özetle; davacının davayı belirsiz alacak açamayacağını, dava konusu fatura tutarlarının açık olduğunu, davacı ile müvekkili arasında yapılan 29/04/2019 tarihli sözleşmede davacının itirazı üzerine müvekkili tarafından yapılan inceleme sonucunda dava dışı ...'na tahakkuk ettiriline faturanın son okuma tarihinin 30/03/2019 olduğunu, bu tarihten sonra yapılan kullanımların final faturasına yansımadığı ve ilgili tüketimlerin davacının ilk faturasına toplu olarak yansıdığının tespit edildiğini, müvekkili tarafından yapılan tespitten sonra 30/03/2019-29/04/2019 tarihmeri arasında 12.389,593 kWh tüketim dava dışı ...'na ek tüketim olarak faturalandırıldığını ve davacıya faturalandırılmış olan tahakkuktan tenzil işlemi yapıldığını, davacının başvurusu üzerine sayacın değiştiği ve eski sayacın laboratuvar incelemesine gönderildiğini, yapılan incelemede sayacın normal çalıştığını ve sağlam olduğunun tespit edildiğini, dolayısıyla müvekkili kurumun herhangi bir hatasının bulunmadığını bildirmekle davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkememizin 17/06/2020 tarihli celsesinin 1 numaralı ara kararı uyarınca dosyanın elektrik mühendisi ...'ya tevdine karar verilmiş, bilirkişinin mahkememize sunmuş olduğu 06/08/2020 tarihli raporunda; ... tüketim numarasında inceleme yapıldığını, yapılan incelemede ... seri numaralı ... marka sayaç 26.08.2019 tarihinde değiştirilmiş olup ... İl Müdürlüğü muayene sonucuna göre "Sayaç normal çalışıyor" tespiti yapıldığını, ... hesap numaralı ... 29.04,2019 tarihinde tahliye olmuş olup son faturası eşit endekste yapıldığını, 31.03.2019-30.04.2019 tarihleri arası kullanım yeni aboneye tahakkuk ettirildiğini, yeni aboneye ise 12389.599 kWh ek tüketimin 12/12/2019 son ödeme tarihli elektrik faturasından düşüldüğünün belirlendiği, 60032114 seri numaralı sayacın bakanlık muayene sonucu belgesi olduğunun belirlendiğini, T.C. İStanbul İl Valiliği Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü Şikayetli Elektrik Sayacı Muayene Raporu'unda belirttiği gibi 3516 sayılı ölçüler ve ayar kanunu ile ölçü ve ölçü aletleri yönetmeliği ilgili maddeleri gereğince yapılan muayene sonucunda muayenesi yapılan sayacın doğru çalıştığını, söz konusu elektrik sayacının arızalı olmadığını, dosyada yapılan incelemede, ... hizmet noktasına ait ... seri numaralı sayacın bakanlık muayene sonucu belgesi olduğunu, ...'nun 31-03-2020 ile 30-04-2020 tarih aralığı abonenin aktif kullanımı olan 12389 kWh tüketim belirlendiğini, yeni abone olan ... Ltd. Şti.'nde 12-09-2019 tarihinde elektrik faturasında görüldüğü üzere 12389,599 kWh ek tüketimin 12/12/2019 son ödeme tarihli elektrik faturası bedelinden düşüldüğüne dair görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Mahkememizin 12/10/2020 tarihli duruşmasının 1 numaralı ara kararı uyarınca dosyanın elektrik mühendisi ...'a tevdi ile sayaç üzerinde teknik inceleme ve gözlem yapılması, bunun sonucunda teknik yönden sayacın arızalı olup olmadığı yönünde denetime açık görüş belirtilmesi, sayacın arızalı olması halinde fazla tahakkuk ettirilmiş bir bedel olup olmadığı, davacıdan fazla tahsil edilen bir miktar olup olmadığı tespit edilerek, davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı varsa miktarının nelerden ibaret ve ne kadar olduğu konusunda rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişinin mahkememize sunmuş olduğu 24/03/2021 tarihli raporunda; Mahkemenin ara kararına uygun olarak Köhler marka, ... seri numaralı, üç fazlı elektronik sayacın gözle muayenesi ve elektriksel testi İTÜ Elektrik Mühendisliği Bölümü - Elektrik Makinaları Laboratuvarında yapıldığını, sayaç elektrik devresine takılmadan önce yapılan incelemede, sayaç içinden ses geldiğinden hareketli parçaların olduğunu, bu şekilde sayaca elektrik uygulanması mümkün olmadığından sayacın ön kapağı sökülmüş ve içeriden üç adet vida ile iki adet mühür çıktığını, bu vidaların yeşil renkli baskılı kartı gövdeye sabitlemeye yarayan vidalar olduğu görülmüş ve vidalar yerlerine takıldığını, mühürler ise beyaz şeffaf torbaya konularak sayaçla birlikte teslim edilmek üzere san zarfina konulduğunu, sayacın alt kapağının olmadığını, sayacın çeşitli kısımlarında yapılan gözle muayenede elektronik kartının hasarsız olduğunu, temiz göründüğünü, gövde kapağı açık sinyali üreten parçanın çalışır halde olduğunu, alt kısımdaki klemens bağlantılarında zorlamalar olmadığını, üst kapaktaki kırmızı ve mavi butonlann çalışır halde olduklarını, pilinin sayacın ekranını çalıştırdığı ve ekranda endeksler başta olmak üzere olması gereken tüm bilgilere ulaşılabildiğini, genel haliyle sayacın iyi durumda olduğunu, dosyadaki bilgilerde de sayaçla ilgili herhangi bir kaçak elektrik kullanma şüphesi olmadığını, toplam aktif tüketim, T = 621.800,317 kWh, yapılan incelemede Tl, T2 ve T3 endekslerin toplamının toplam T'yi sağladığını, endüktif Reaktif yüzdesi % (14.333,489/621.800,317) = %2,31 ve kapasitif Reaktif yüzdesi %(33.114,904/621.800,317)= %5,32 olduklarını, genel olarak endüktif reaktif yüzdesinin kapasitif reaktif yüzdeye göre büyük olması beklenirken bu işletmede tersi olduğunu, bu durum işletmede bulunan reaktif güç ayan yapan sistemin ayarsız olabileceğini gösterdiğini, davacı tarafın abonelik sözleşmesinde kurulu güç 50 kW olduğunu, bu değerin davacının mevzuat gereği reaktif güç kompanzasyonu yapması gerektiğini gösterdiğini, davacı tarafın tekstil işiyle ilgilendiğini, işletmede bulunan elektrik motorları reaktif güç ihtiyacını şebekeden karşılayacağını, ancak, mevzuat gereği şebeke hatlarının reaktif akımla meşgul edilmemesi için davacı kondansatörler ile bu reaktif gücü istenen oranda sağlaması gerektiğini, fazlası şebekeye doğru yönlendiğini, mevzuat açısından gerek endüktif reaktif güç ve gerekse kapasitif reaktif güç belli oranları geçerse faturada otomatikman bunlara kaşılık gelen bedelin oluştuğunu, eğer oranlar düşükse bu haneler boş kalmakta herhangi bir bedel hesaplanmadığını, davacı tarafın bağlantı gücü ise 50x0,6=30 kW olduğunu, bu değer mevzuatta aranan 50 kVA'nın altında olduğunu, elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği Beşinci Bölüm Madde 16'ya göre; "Bağlantı gücü 50 KVA'nın altında olan müşteriler için; Elektrik faturalarında aylık çektikleri aktif gücün %33 ünü aşınca endüktif reaktif tüketim bedeli, aylık çektikleri aktif gücün %20 sini aşınca kapasitif reaktif tüketim bedeli yansıtılmaktadır." Davacı taraf 07.08.2019 tarihinde ...'a verdiği 07.08.2019 tarihli dilekçede elektrik faturalarındaki tutarsızlıklar nedeniyle sayacın değiştirilmesi ve reaktif ceza var ise iptal edilmesinin talep edildiğinin görüldüğünü, olması muhtemel Reaktif ceza bakımından davacıya tahakkuk ettirilen tüm faturalardaki tüketimlerin raporda detayı verilen oranlara göre incelendiğinde, davacının herhangi bir şekilde reaktif cezaya düşmediğinin görüldüğünü, bu bakımdan davacıya reaktif bedeller tahakkuk ettirilmediğini, davacının dava konusu ettiği fatura bilgileri ise;
-... :05/2019 18.666.10 TL
-... :07/2019 13.752.90 TL
-... :08/2019 23.016.40 TL
Bu faturalarda tahakkuk ettirilen bedeller diğer faturalardan yüksek olduğunu, tahakkuklar aktif enerji sarfiyattan için yapıldığını, yukarıdaki faturalarla diğer faturalar tarih sırasıyla incelendiğinde tüm aktif endekslerin birbirlerini takip ettiğini, ancak aktif tüketimlerin yükseldiği yukarıdaki faturalarda endüktif reaktif ve kapasitif reaktif tüketimlerinde aynı oranlarda yükseldiğini. bu tespitler faturaların sayacın kaydettiği tüketimlere göre düzenlendiğini ve davacıya tahakkuk ettirildiğini gösterdiğini, sayacın elektriksel teste tabi tutulduğunu, ilk başta sayacın çalışıp çalışmadığının kontrolü yapıldığını, sayacın yanında görülen Fluke şebeke analizöründen hem analizörün gösterdiği akım, gerilim, güç faktörü, aktif ve reaktif enerjiler sayacın ölçtükleri ile kontrol edildiğini, her iki cihazında aynı büyüklükleri aynı gösterdiğini, dolayısıyla sayacın çalıştığını, bu kontrol sayacın ilk endeksi olan 621.800,317 kWh'ten 621.802,00 kWh endeks değerine kadar yapıldığını, sayacın doğru çalıştığı görülerek enerjinın kesildiğini, sonrasında sayacın tüketimleri belirli doğrulukla kaydedip kaydetmediğinin tespiti için uzun süreli yaklaşık 45 dakika çalıştırıldığını, bu süre içinde yükler aynı bir ticarethanede olduğu gibi değiştirilerek gözlemler yapılmış, akım 3 A'den 35 A arasında değiştirildiğini, akım daha çok 30 A civarında tutulduğunu, sayacın tüm değişimlere yanıt verdiğinin görüldüğünü, ölçüm süresi sonrasında ise alınan değerler incelenmiş ve sonuç olarak; sayaç açısından yapılan hesaplamalarda sayacın aktif enerjiyi R yükü için %1,05, RL yükü içinde %1,35 yanlışlıkla ölçtüğünün hesaplandığını, sayaç ile ... cihazında kaydedilen tüketimler arasında belirgin fark olmadığını, Ticaret Bakanlığının laboratuvarında yapılan ölçümlerde ise bu değerlerin çok daha küçük çıktığını, ancak. ±%2 küçük hata payları kabul edilebilir olduğundan bu ölçümlerle sayacın aktif enerjiyi doğru kaydettiğinin görüldüğünü, başka bir tespit ise endüktif ve kapasitif reaktif enerjiler için yapıldığını, sayacın ilk çalıştırıldığında R ve RL yüklerde çeşitli akımlarda denenerek aktif ve reaktif enerjileri kaydettiğinin görüldüğünü, teknik olarak, R yükünde dahi bobin etkisinden dolayı meydana gelen endüktans değerinden dolayı sayaç bir miktar ekdüktif reaktif enerji kaydettiğini, R ölçümleri sonunda endüktif reaktans endeksinin Ri=14.333,925 kVarh değerine geldiği ölçüldüğünü, kapasitif reaktif enerji ise hiç değişmeyerek Rc= 33.114,904 kVArh değerinde kaldığını, sonraki RL yükünde güç faktöründen dolayı sayacın endüktif reaktif enerji kaydetmesi gerektiğini, RL deneyi sonunda aşağıdaki ölçümlerin okunduğunu,
Endüktif Reaktif (Ri), Ri = 14.334,983 kVArh,
Kapasitif Reaktif endeks (Rc), Rc = 33.114,905 kVArh
Yapılan ölçümlere göre endüktif reaktif tüketim 14.334,983 - 14.333,925 = 1.058 kVAr olduğunu, bu değerin büyüklüğü güç faktörünün 0,45 olmasından dolayı olduğunu, çekilen görünür gücün büyük kısmı endüktanstaki manyetik devrenin mıknatıslanması için harcandığını, sayaç ölçüm devresinde endüktif reaktif enerjiyi azaltacak kapasite olmadığından dolayı da kapasitif reaktif endeksin olması gerektiği gibi 33.114,905 kVarh'a yani çok çok az ilerdiği görüldüğünü, tespit edilen bu ölçümlere göre sayacın reaktif enerjiler açısından doğru kayıt yaptığının görüldüğünü, Köhler marka, ... seri numaralı, üç fazlı elektronik sayacın aktif ve reaktif enerjileri doğru kayıt yaptığını, davacı tarafın dava konusu ettiği faturalardaki endeks sayılarının, bir önceki ve bir sonraki faturalarda birbirlerini kesintisiz olarak takip ettiğini, bu durumda faturaların okunan endeks sayılarının farklarına, başka bir deyişle işletmedeki tüketimlere göre düzenlendiğini, sayaç arızalı olmadığından davacıya fazla tahakkuk ettirilmiş bir bedel olmadığı gibi davacıdan fazla bir tahsilat yapılmadığını, davacının davalıdan alacaklı olmadığına dair görüş ve kanaat bildirmiştir.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe;
Dava; davacı taraf 29/04/2019 tarihli sözleşmeye istinaden davalıdan elektrik hizmeti aldığını, son dönem ödemelerinde ciddi miktarda artış olduğunu, sayacın arızalı olması nedeniyle faturaların fazla tahhakkuk ettirildiğini iddia ederek fazladan yapılan ödemelerin iadesini talep etmiştir. Davalı taraf dava dışı Muhammed Ağaoğlu'na tahakkuk ettirilen faturaların davacıya yansıtıldığını, ancak daha sonra bu durumun düzeltilerek tahakkuktan tenzih edildiğini, sayacın normal olarak çalıştığını beyan ederek davanın reddinin gerektiğini savunmuştur.
Uyuşmazlık, davacıya kullandığı tüketim miktarından fazla fatura yansıtılıp yansıtılmadığı, davacının elektrik sayacında arıza olup olmadığı ve buna bağlı olarak davacı tarafından fazladan ödeme yapılıp yapılmadığı konularına ilişkindir.
Dosya kapsamında bulunan 12/09/2019 tarihli ... İl Müdürlüğü tarafından tanzim edilen muayene raporunun incelenmesinde; davacı tarafından kullanılan elektrik sayacının doğru çalıştığının tespit edildiği görülmüştür.
Yargılama sırasında mahkememiz kasasında bulunan elektrik sayacının üzerinde teknik inceleme yapılarak sayacın arızalı olup olmadığının tespit edilmesi, akabinde sayacın arızasının olması halinde tüketim miktarına etkisinin belirlenmesi ve benzer miktarda tüketim yapan iş yerleri ile karşılaştırılarak sayaç nedeniyle fazla tahakkuk oluşup oluşmadığının tespit edilmesi, sonrasında tüm enerji tüketimi ile 2018 yılı Aralık ayından 2019 yılı Ağustos ayına kadar olan tüm faturaların incelenerek fazla tahakkuk edilen miktar olup olmadığının belirlenmesi konularında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. 24/03/2021 tarihli bilirkişi raporunda; sayaç üzerinde yapılan teknik ve bilimsel incelemeler sonucunda; ... marka, ... seri numaralı üç fazlı elektronik sayacın aktif ve reaktif enerjileri doğru kayıt yaptığını, davacı tarafın dava konusu ettiği faturalardaki endeks sayılarının, bir önceki ve bir sonraki faturalarda birbirlerini kesintisiz olarak takip ettiğini, bu durumda faturaların okunan endeks sayılarının farklarına, başka bir deyişle işletmedeki tüketimlere göre düzenlendiğini, sayaç arızalı olmadığından davacıya fazla tahakkuk ettirilmiş bir bedel olmadığı gibi davacıdan fazla bir tahsilat yapılmadığı tespit edilmiştir. Bilimsel verilere dayalı olarak tanzim edilen bu rapor hükme esas alınmıştır.
Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; bilimsel verilere dayalı olarak tanzim edilen 24/03/2021 tarihli raporda davacının kullandığı elektrik sayacında arıza bulunmadığının tespit edildiği, 12/09/2019 tarihli ... Valiliği Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü tarafından tanzim edilen muayene raporunun bu raporu doğruladığı, davacı tarafından kullanılan elektrik sayacında arıza olmadığı ve buna bağlı olarak davacı tarafından fazladan ödeme yapılmadığı, davalı tarafından önceki abonenin 30/03/2019-29/04/2019 arasındaki tüketimi olan 12.389,593 kWh endeksin davacının faturasına yansıtıldığı ancak daha sonra 30/11/2019 tarihli faturada tenzil edildiği anlaşılmakla davacının davalıdan alacaklı olmadığı olmadığı sonucuna varılarak davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Yasası uyarınca belirlenen karar harcı olan 59,30 TL harçtan peşin yatırılan 44,40 TL'den mahsubu ile eksik olan 14,90 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı vekili yararına AÜTT gereği takdir olunan 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davalı tarafında belgelendirilen yargılama masrafı bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
7-Karar kesinleştiğinde ve talep halinde kullanılmayacak olan avansın ilgili tarafa iadesine,
Dair; tarafların yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/04/2021
Katip ...
(e-imza)
Hakim ...
(e-imza)