T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/710 Esas
KARAR NO: 2021/639
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/12/2019
KARAR TARİHİ: 21/09/2021
KARAR YAZIM TARİHİ : 21/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin serum ve parental çözelti ürünler alanında Türkiye'de lider konumunda bir şirket olduğunu, müvekkili şirketin 5-7 Kasım 2019 tarihlerinde ...'nın ... şehrinde katılacağı ... fuarı için dava dışı ... Ltd. Şti. ile ahşap fuar stand teşrifatı temin, teslim ve kiralama konusunda 11.07.2019 tarihinde sözleşme imzaladığını, yapılacak işin karşılığında ise sözleşme tutarına karşılık olarak 62.550,45-TL'lik 15.11.2019 ve 30.11.2019 ödeme tarihli iki adet çek keşide ederek muhatabına teslim edildiğini, ancak ... firması sözleşmesel yükümlülüğünü yerine getirmediğini, fuarda işi teslim etmesi gereken zamanı ve tarihte işi teslim etmemiş, ayrıca diğer hiçbir yükümlülüğünü de yerine getirmediğini, ancak müvekkilinin haksız yere çeki ödemek zorunda kaldığını, müvekkilinin hakkında haksız yere icra takibi başlatıldığını, bu kapsamda ödenen bedellerin faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 04/12/2020 havale tarihli ıslah dilekçesi ile dava değerini toplamda 20.030,38 TL bedele yükselttiğini beyan ederek ıslah harcını yatırdığı tespit edilmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin dava dışı ... Ltd. Şti. arasında 27.03.2019 tarihinde faktoring sözleşmesi akdedildiğini, dava dışı ... şirketi ile gerçekleştirilen faktoring işlemi çerçevesinde müvekkil şirkete ...bak - ... Şubesine ait ... Tic. A.Ş. keşideli, 30.11.2019 tarih, 62.550,45-TL bedelli ... seri nolu çek ile ... - ... Şubesine ait ... Tic. A.Ş. keşideli, 15.11.2019 tarih, 62.550,45-TL bedelli ... seri nolu iki adet çeki ciro ettiğini, dava konusu 15.11.2019 tarih, 62.550,45-TL bedelli ... seri nolu çek yasal süresi içinde muhatap bankaya ibraz edildiğinde bedelin ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/11/2019 tarih, ... sayılı kararı gereği ihtiyati tedbir/ ödemeden men kararı sebebiyle ödeme yapılamadığına dair şerh düşüldüğünü, keşideci ve cirantalar tarafından müvekkil şirkete herhangi bir ödeme yapılmadığını çek bedelinin tahsil kabiliyeti olmadığından davacı çek keşidecisi ve ciranta borçlular hakkında ... 3. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmış ve davacı tarafından dosya borcu icra müdürlüğü veznesine ödenerek kapatıldığını, davacı tarafın iddiası dava dışı ... şirketinin sözleşmeden kaynaklı edimini yerine getirmediği yönünde olduğunu ancak davacının sözleşmeden doğan zararının artmaması amacı ile davaya konu çekler hakkında ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... sayılı kararı ile almış olduğu ihtiyati tedbir kararı müvekkilin alacağını tahsil etmek için ihtiyati haciz kararı almasına ve çekler hakkında icra takibi başlatmasına engel olmadığını, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini savunarak haksız davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.
Mahkememizce dava konusu ... 3. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası dosyamız arasına celp edilmiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları celp edilen delillerin dosya kapsamında değerlendirilmesi amacıyla Mali Müşavir bilirkişiye tevdii edilen dosyaya 20/11/2020 tarihinde tanzim olunan bilirkişi raporunda özetle;
Davacı şirketin 2019 yılına ait ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdikleri yasal süresinde yaptırılmış olduğu ve usulüne uygun tutulduğu görülmüştür. HMK 222./2 maddesi kapsamındaki koşulları taşıdığı belirlenmiştir.
Davalı tarafından sunulan ticari defter tasdik bilgileri raporda ayrıntılı olarak dökümü yapılmıştır.
Davalı şirketin, 2019 yılına ait ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdikleri yasal süresinde yaptırılmış olduğu ve usulüne uygun tutulduğu görülmüştür. HMK 222./2 maddesi kapsamındaki koşulları taşıdığı belirlenmiştir.
Davacının Ticari Defterleri uyarınca tespit edilenler;
Davacı ile Dava Dışı ... arasındaki ticari ilişkiye ilişkin :
Davacı tarafından sunulan 320.02.2319 ... hesabında, davacı ile dava dışı ... arasında akdedilen 11.07.2019 tarihli sözleşme kapsamında 18.07.2019 tarihinde 62.550 TL tutarında iki adet çek toplamı 125.100 TL tutarındaki çeklerin ... borcu olarak kaydedildiği ,karşılığında aynı tarihte ... tarafından tanzim edilen 125.100,00 TL tutarındaki faturasının... alacağı olarak kaydedildiği, borç alacak mevcut olmadığı görülmüştür.
Davaya konu edilen çek ve dava dışı iki adet çekin ödenip ödenmediğine ilişkin şirket kayıtları incelendiğinde ,dava konusu çeke ilişkin ödemenin 22.11.2019 tarihinde “icra yoluyla” ödendiği, dava konusu olmayan diğer çekin 02.12.2019 tarihinde bankadan ödendiği tespit edilmiştir.
Davacının İcra Dosyasına yapılan ödemelere İlişkin tespit edilenler :
Davacı tarafından davaya konu icra takibine konu olan çeki çek bedeli üstünde yapılan ödemelerini zarar olarak talep etmekte olup,
Davacı tarafından icra dosyasında 22.11.2019 tarihinde 79.350,63 TL ve 10.12.2019 tarihinde 3.130,20 TL ödeme yapıldığı, çek bedeli dışında icra dosyası faiz ,masraf ve vekalet olarak toplam 20.030,38 TL ödendiği sunulan makbuz ve kayıtlar kapsamında tespit edilmiştir.
Davalının Sunulan Kayıtları Uyarınca Tespit Edilenler :
Davalı tarafından dava dışı şirket ile olan faktöring sözleşmesi faktöring işlemine konu edilen fatura, çek alımları, ön ödeme kayıtları, çeklerin ödenmesine ilişkin kayıtlarını sunmuştur.
Faktoring Sözleşmesi (27.03.2019)
...ile ...Şti. arasında 27.03.2019 tarihinde 500.000 TL lim faktöring işlem limitli faktöring sözleşmesi,
Alacak Bildirim Formu (ABF) (18.07.2019)
... tarafından 18.07.2019 tarihli alacak bildirim formu ile ... tarafından Polifarmaya tanzim edilen faturanın faktöringe bildirildiği, Alacak bildirim formu ekinde tanzim edilen faturanın sunulduğu, Faktoringe konu edilen faturanın 18.07.2019 tarih ve ... referans numarası ile kayıtlara alındığı, Çek ödeme tevdi bordrosu ile 2 adet 62.550,45 TL tutarlı çeklerin ... tarafından davalıya teslim edildiği, Çeklerin davalı kayıtlarında 18.07.2019 tarih ve ... Referans numarası ile kayıtlara alındığı, ... tarafından verilen talimat ile ... hesabına 110.400 TL ödeme yapıldığı, Davalı ... işlemi sonucunda yapılan 110.400 TL ödemenin 18.07.2019 tarih ve ... referans no ile kayıtlandığı, Faktoring işleminde alınan çeklerden ... nolu 30.11.2019 keşide tarihli (davaya konu olmayan) çekin ödeme kaydının 02.12.2019 tarihli... nolu yevmiye kaydı ile bankadan ödemesinin alındığı, Faktoring işleminde alınan çeklerden ... nolu 15.11.2019 keşide tarihli (davaya konu) çekin 06.12.2019 tarihli ... nolu yevmiye kaydı ... açıklaması ile bankadan ödemesinin alındığının kayıtlandığı mevcuttur.
Sözleşme (...– ...)(11.07.2019)
Davacı ... ile dava dışı ... arasında 11.07.2019 tarihinde , ... ’ın 05-07 Kasım 2019 tarihinde ... şehrinde katılacağı ... fuarındaki kiralayacağı 116,44 m2 ahşap fuar stand teşrifatının, bu sözleşmede belirlenen şartlar dahilinde ...tarafından temin, teslim ve kiralama işine işine ilişkin sözleşme akdedildiği, sözleşme konusu işi fuar tarihinden en geç 1 gün önce saat en geç 10:00 da teslim edeceği , fuar montaj döneminde ... yetkili bir kişinin ... destek olacağı ve diğer hususlar mevcuttur.
Tutanak (04.11.2019)
05-07 Kasım 2019 tarihli Fuara ilişkin saat 10:00 itibariyle ... tarafından kurulması gereken fuar malzemelerinin, mobilya malzemelerinin ve personelin fuar alanında hazır olmadığı, organizatör tarafından belirlenen 18:00'e kadar belirlenen süre içinde standın kurulumunun mümkün görülmediğinin tutanak altına alındığı mevcuttur.
Tutanak (04.11.2019)
05-07 Kasım 2019 tarihli Fuarda stand kurulumu yapacak ... herhangi bir personelin gönderilmediği, montaj işini 14:00 itibariyle ... tarafından yapılmaya başlandığı , stand kurulumunun 04.11.2019 günü saat 23:30 itinariyle tamamlandığının tutanak altına alındığı mevcuttur.
Tutanak (08.11.2019)
05-07 Kasım 2019 tarihli Fuarda stand sökümü ile yükümlü ... herhangi bir personelin gönderilmediği, Fuar organizatörü tarafından herhangi bir cezai yaptırımına maruz kalmamak için ... firması tarafından söküm işlemi yapıldığının tutanak altına alındığı mevcuttur.
... Bankasına Gönderilen Ödeme Yasağı Kararı:
... 1 Asliye Ticaret Mahkemesi ... D. İş sayılı dosyasında ... tarafından borçlu ...aleyhine açılan ihtiyati tedbir davasında ... nolu 15.11.2019 keşide tarihli 62.550,45 TL bedelli çek ve ... nolu 30.11.2019 keşide tarihli ,62.550,45 TL bedelli çek üzerine tedbir kararının 06.11.2019 tarihinde karar verildiği, gereğinin yapılarak mahkemeye bilgi verilmesini bildirdiği mevcuttur.
İcra Dosyası(uyap çıktısı) (20.11.2019);
Alacaklı vekili vasıtası ile 20.11.2019 tarihinde ... 3.İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından 62.550,45 TL asıl alacak, 167,0 işlemiş faiz, 6.255,05 TL tazminat, 187,65 TL komisyon, 123,90 TL ihtiyati haciz masrafı 606,00 TL vekalet ücreti, 69.890,14 TL tutarındaki toplam alacağın icra gideri, vekalet ücreti ve takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek (62.550,45 TL yıllık % 19,50 Avans Faizi) faiz ile tahsilini talep etmiştir.(fazlaya dair ve faiz oranlarındaki artıştan doğan talep hakları saklıdır) TBK 100.mad. gereğince kısmi ödemeler öncelikle işlemiş faiz, masraf ve ferilere mahsup edilecektir. % 10 çek tazminatından keşideci sorumludur.
Borcun Sebebi; 15.11.2019 günlü 2161977 Seri Nolu 62.550,45 TL çek olarak bildirilmiştir.
İcra dosyasında davacıya ait araçlara ihtiyati hacizler konulduğu, bankalara haciz ihbarnameleri gönderildiği mevcuttur.
İcra dosyasında davacı tarafından 22.11.2019 tarihinde 79.350,63 TL ve 10.12.2019 tarihinde 3.130,20 TL ödeme yapıldığı,
Davacı tarafından icra dosyasına çek bedeli olan 62.550,45 TL dışında kalan faiz, masraf ücreti vekalet ve feriler için 20.030,38 TL ödendiği kayıtlar ve icra dosyası kapsamında tespit edilmiştir.
Borç Alacak Hususunda İnceleme Ve Hesaplamalar :
Davacı tarafından fuar organizasyonuna ilişkin dava dışı ... firmasına 18.07.2019 tarihinde verildiği anlaşılan çeklerin 04.11.2019 Fuar esnasında tasarım firmasının eksik işleri sebebiyle tutanak tutulduğu akabinde 06.11.2019 tarihinde ödeme yasağı kararı alındığı hususları dosyada mevcuttur. Davacı kayıtlarında ... firması ile olan ilişkide davaya konu çek dahil karşılıklı borç alacak bakiyesi kalmadığı görülmüştür.
Davacı tarafından ... firmasına 18.07.2019 günü verilen çekin aynı gün faktöringe konu edildiği ve davalı faktöring şirketince yukarıda incelendiği gibi fatura karşılığında işlemlerin yapıldığı belirlenmiştir.
Davalı faktöring şirketinin 06.11.2019 günlü ödeme yasağı kararı öncesi söz konusu çek için 18.07.2019 tarihinde faktöring işlemi yaptığı belirlenmiştir.
Davaya konu 15.11.2019 keşide tarihli çekin bankaya ibraz edildiğinde bankada çek bedelinin/çek karşılığının davacı tarafça hazır tutulduğu hususunda dosyada bilgi görülememiştir.
Davacı, dava dışı çekin lehtarı tarafından yerine getirilmeyen iş sebebiyle ihtiyati tedbir kararı alındığını, bankaya yazılan müzekkere uyarınca, çeklerin ödenmesinin tedbiren men edildiğini, davalının ise durumu öğrenir öğrenmez iletişime geçmek ve karar veren mahkemeye başvurmak veya karara itiraz etmek yollarını tüketmeden kötü niyetli olan dava dışı lehtar ... ile davacı şirket hakkında, yetkisiz ...’da ihtiyati haciz kararı alarak ...’da ihtiyati haciz kararının icraya konulduğunu, ve ticari ilişkide olunan banka hesaplarına haciz konması nedeniyle bilgi sahibi olduklarını, şirketin sürekli iş ilişkisinde olduğu bankalara yapılan işlem sebebiyle ticari itibar ve kredibilitenin korunması gibi sebeplerden hacze tahammül edebilme imkanı bulunmadığından itiraz süreçleri beklenmeden ödeme yaparak dosya borcunu kapatmak zorunda kaldığını, İİK 257 uyarınca şirketin yerleşim yerinin belli olduğu, mal kaçırma gibi hileli hareketlere başvuracak bir şirket olarak düşünülemeyecek bir tacir olduğunu, haksız şekilde yapılan icra sebebiyle fazladan ödenen bedelin tahsili istemine ilişkin talebi kapsamında hesaplama yapılmıştır, buna göre 62.550,45 TL tutarındaki çek için davacının çek bedeli dışında çek tazminatı, icra masrafları,… toplamı 20.030,38 TL hesaplanmıştır.
Davacının Talebine Konu Bedel Yukarıdaki Şekilde Hesaplanmış İse De Aşağıdaki Hususlarda takdirin mahkemeye aittir.
Davacının mahkemeye başvurarak aldığı ihtiyati tedbir kapsamının sadece çekin ödenmesine ilişkin olduğu, icrai işlemlerin durdurulmasına yönelik ise (ek 4’de sunulan ödeme yasağı kararı) herhangi bir şerh bulunmadığı görülmüştür. 15.11.2019 tarihli çekin 06.11.2019 tarihinde ödeme yasağının konulduğu mevcuda göre anlaşılmıştır, ancak ödeme yasağına ilişkin mahkemeye verilen davacı/ keşidecinin dilekçesi ,alınan karar sureti dosyada bulunmamaktadır. Dolayısıyla tedbirin mahiyeti sadece dava dilekçesi ekinde sunulan Ek 4 Ödeme Yasağı Müzekkeresinden görülmüştür.
İİK'nun 257 nci maddesine göre, vadesi gelmiş alacaklar için ihtiyati haciz istenebilmesinin koşulları alacağın muaccel olması ve rehinle temin edilmemiş bulunmasıdır. Vadesi gelmemiş, müeccel alacaklarda da ihtiyati haczin, ancak borçlunun belli bir yerleşim yerinin bulunmaması, borçlunun taahhütlerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemeye ve kaçırmaya hazırlanması, kendisinin kaçması veya kaçmaya hazırlanması ya da alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunması halinde istenebileceği İİK'nın 257/II. maddesinde düzenlenmiştir. Davacı tarafından şirketin yerleşim yerinin belli olduğu ve diğer hususlar bildirilmiş ise de kambiyo senedi vasfında olan çekin keşide tarihinde bankaya ibraz edildiği ve bankada karşılığının bulunduğu hususunda da bilgi olmadığı üzere ihtiyati haciz koşullarının mahkemece değerlendirilerek davalı tarafından alınan karar kapsamında işlem yapıldığı dosyada mevcuttur.
Davalı tarafın kötü niyetinin araştırılması gerektiği değerlendirildiğinde, davacı ile iş yapan ... şirketine karşı davalı tarafın kayıtlarında borçlu olmadığı yönünde herhangi bir kayıt mevcut olmayıp, bu nedenle dava dışı ...’dan alacağın temliki yolu ile çeki temellük eden davalının, lehdarın tüm haklarına sahip olacağı ve kambiyo senetlerine mahsus takip yoluna başvurabileceği gibi, ihtiyati haciz de isteyebileceğine dair hususlarda hukuki tavsif Sayın Mahkemeye ait olacaktır. Yine Cironun temlik hükmü doğurması, alacaklının yetkili hamil olmasını engellemediği, sadece borçlunun lehdara karşı ileri sürebileceği defileri hamile karşıda ileri sürebilmesini sağlayacağı değerlendirildiğinde, ... şirketinin dava dışı olduğu, verilen çekler ile ilgili davacı kayıtlarında... firmasına bu çekin ticari ilişki kapsamında verildiği, çekten dolayı çekin verildiği lehtara karşı ileri sürülmüş hususlarda kayıt ve belgelerde çekten dolayı borçlu olunmadığı yönünde kayıt olmadığı, bu nedenle davacının bildirdiği taleplerin nihai takdirinin Sayın Mahkemeye ait olacağı sonucuna varılmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava; davacı şirketin haksız haciz iddiasıyla fazladan ödemek zorunda kaldığı bedelin ödeme tarihlerinden itibaren ticari temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsiline ilişkin olarak açılan tazminat davasıdır.
Davacı tarafça 03/12/2019 tarihinde haricen tahsil olarak icra dosya borcunun ödendiği, ihtiyati tedbir kararı taraflarla sınırlı olarak verildiğinden bu hususun ihtiyati haciz kararı verilmesine engel olmadığı, ihtiyati haciz kararının davacı tarafça itiraz edilmediği için kesinleştiği, davalı ... şirketinin sunmuş olduğu belgelerden usulüne uygun olarak tevsik edici faturalarla geçerli bir şekilde faktoring işlemini gerçekleştirdiği, dosya kapsamında temel ilişkideki def'ilerin çekte iyi niyetli son hamil olan davalı şirkete ileri sürülemeyeceği, kötü niyetin dosya kapsamındaki belgeler ve dinlenen tanık beyanlarıyla ispat edilemediği kanaatine varılmakla davanın reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 59,30 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 44,40 TL + 326,00 TL ıslah harcından oluşan toplam 370,40 TL harçtan mahsubu ile bakiye 311,10 TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacı tarafa iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan 250,00 TL yargılama giderinin davacıdan tahsil edilerek davalı tarafa verilmesine,
5-Davalı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden reddedilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca takdiren 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsil edilerek davalı tarafa verilmesine,
6-Arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL bedelin davacıdan tahsil edilerek Hazineye irat kaydına,
7-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK. 341. maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 21/09/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
"Bu belge 5070 Sayılı Kanun hükümlerince elektronik imza ile imzalanmıştır."