T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/321 Esas
KARAR NO: 2021/415
DAVA: 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 20/02/2020
KARAR TARİHİ: 26/05/2021
Mahkememizde görülmekte olan 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesi özetle; ... 18. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası dahilinde borçlu dava dışı ...Tic. Ltd. Şti.'nin müvekkilde bulunan hak ve alacaklarının tespiti ve bulunması durumunda icra dosyasına ödenmesi talebi ile İİK m.89 gereğince haciz ibranamesinin tebliğ edilidiğini, müvekkili tarafından 30/12/2019 tarihinde borca itiraz edilerek PTT'ye teslim iadeli taahhütlü biçimde teslim edildiğini ancak icra dairesinin 06/01/2020 tarihinde icra müdürlüğü tarafından teslim alındığını, 21/01/2020 tarihinde müvekkiline ikinci haciz ihbarnamesinin tebliğ edildiğini ancak müvekkilinin her iki itirazının icra müdürlüğüne süresinde teslim olmadığını ve müvekkili firmaya üçüncü kez haciz ihbarnamesinin gönderildiğini, borçlu firmanın müvekkili şirketten herhangi bir hak ve alacağının bulunmadığını, borçlu tarafından müvekkiline kesilen herhangi haciz ihbarnamesinin tebliğ olmadığını, 15/10/2019 tarihinde 15.714,95 TL bedelli ... seri numaralı çek ile fatura bedellerinin ödendiğini, borçlunun müvekkili nezdinde hak ve alacağının kalmadığını bildirmekle davanın kabulüne, ... Tic. Ltd. Şti.'nin müvekkili firma nezdinde herhangi bir hak ve alacağının olmadığının tespitine, haciz bildirilerinini iptaline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesi özetle; davacının icra ihbarlarına sehven süresinde cevap veremediğini bildirdiğini ancak ihbarnamelere cevap verilmesi için belirtilen sürelerin kesin olduğunu, davacının süreleri sehven kaçırmış olmasının bir etkisinin bulunmayacağını, davacının kötüniyetli olarak davaya ikame ettiğini, üçüncü kişinin tebliğden itibaren yedi gün içinde ikinci haciz ihbarnamesine itiraz etmezse borcun zimmetinde sayılmasının kesinleşeceğini bildirmekle davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
... 24. Asliye Hukuk Mahkemesinin 24/02/2020 tarihli, ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı ile mahkemenin görevsizliğine karar verilerek dosyanın mahkememize tevzi edildiği, 2020/321 sayılı sırasına kaydı yapılarak açık yargılamaya devam olunmuştur.
Mahkememizin 08/02/2021 tarihli 1 numaralı ara kararı uyarınca dosyanın mali müşavir ...'ya tevdine karar verilmiş, bilirkişinin mahkememize sunmuş olduğu 09/03/2021 tarihli bilirkişi raporunda; davacı şirketin TTK'na göre tutulması gereken ticari defterlerini yasal süreleri içerisinde tasdik ettirdiğini, yevmiye defterlerinin kapanış tasdikini de yasal süresi içerisinde yaptırdığını, dolayısıyla davacı şirketin ticari defterlerinin sahibi lehine delil olma özelliğini taşıdığını, dava dışı şirket tarafından düzenlenen faturaların, davacı şirket defterlerinde mevzuata uygun olarak kaydedildiğini, faturaların asıllarının davacı tarafından usulüne uygun muhafaza edildiğini, verilen çek kaydının ve çekin ödeme kaydının defter kayıtlarında yer aldığını, davacı şirket defter ve belgelerine göre, davacı şirketin 29/08/2019 tarihi itibariyle dava dışı ... Ltd. Şti.'ne borcu bulunmadığını,ilki 25/12/2019 tarihinde yapılan haciz ihtarnameleri ve dava tarihi (20/02/2020) itibariyle davacı şirketin dava dışı ... Şti.'ne borcunun bulunmadığına dair görüş ve kanaat bildirmiştir.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe;
Dava; üçüncü kişi tarafından açılan İİK m.89 dayalı menfi tespit davasıdır.
Dosya kapsamından, davalının alacaklı sıfatıyla dava dışı ... Ltd. Şti aleyhine ... 18. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı icra takibini başlattığı, davalının talebi üzerine İİK m.89 uyarınca davacıya 25/12/2019 tarihinde birinci haciz ihbarnamesinin tebliğ edildiği, davacının süresinde itirazda bulunmaması üzerine 21/01/2020 tarihinde ikinci haciz ihbarnamesinin tebliğ edildiği, davacı tarafından yine süresinde itiraz edilmediğinden 11/02/2020 tarihinde üçüncü haciz ihbarnamesinin tebliğ edildiği, davanın 20/02/2020 tarihinde İİK m.89/3'de belirtilen 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Üçüncü şahıs tarafından açılan menfi tespit davası İcra İflas Kanunu'nun 89. maddesinde; "Hamiline ait olmıyan veya cirosu kabil bir senetle müstenit bulunmıyan alacak veya sair bir talep hakkı veya borçlunun üçüncü şahıs elindeki taşınır bir malı haczedilirse icra memuru; borçlu olan hakiki veya hükmi şahsa bundan böyle borcunu ancak icra dairesine ödeyebileceğini ve takip borçlusuna yapılan ödemenin muteber olmadığını veya malı elinde bulunduran üçüncü şahsa bundan böyle taşınır malı ancak icra dairesine teslim edebileceğini, malı takip borçlusuna vermemesini, aksi takdirde malın bedelini icra dairesine ödemek zorunda kalacağını bildirir (Haciz ihbarnamesi).Bu haciz ihbarnamesinde, ayrıca 2, 3 ve 4 üncü fıkra hükümleri de üçüncü şahsa bildirilir.
Üçüncü şahıs; borcu olmadığı veya malın yedinde bulunmadığı veya haciz ihbarnamesinin tebliğinden önce borç ödenmiş veya mal istihlak edilmiş veya kusuru olmaksızın telef olmuş veya malın borçluya ait olmadığı veya malın kendisine rehnedilmiş olduğu veya alacak borçluya veya emrettiği yere verilmiş olduğu gibi bir iddiada ise, keyfiyeti, haciz ihbarnamesinin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine yazılı veya sözlü olarak bildirmeye mecburdur.
Üçüncü şahıs, haciz ihbarnamesinin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz etmezse, mal yedinde veya borç zimmetinde sayılır ve kendisine gönderilen haciz ihbarnamesine süresinde itiraz etmediği, bu nedenle de malın yedinde veya borcun zimmetinde sayıldığı ikinci bir ihbarname ile bildirilir. Bu ikinci ihbarnamede ayrıca, üçüncü şahsın ihbarnamenin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde ikinci fıkrada belirtilen sebeplerle itirazda bulunması, itirazda bulunmadığı takdirde zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmesi istenir. İkinci ihbarnameye süresi içinde itiraz etmeyen ve zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemeyen veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmeyen üçüncü şahsa onbeş gün içinde parayı icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan malı teslim etmesi yahut bu süre içinde menfi tespit davası açması, aksi takdirde zimmetinde sayılan borcu ödemeye veya yedinde sayılan malı teslime zorlanacağı bildirilir. Bu bildirimi alan üçüncü şahıs, icra takibinin yapıldığı veya yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde süresi içinde menfi tespit davası açtığına dair belgeyi bildirimin yapıldığı tarihten itibaren yirmi gün içinde ilgili icra dairesine teslim ettiği takdirde, hakkında yürütülen cebri icra işlemleri menfi tespit davası sonunda verilen kararın kesinleşmesine kadar durur. Bu süre içinde 106 ncı maddede belirtilen süreler işlemez. Bu davada üçüncü şahıs, takip borçlusuna borçlu olmadığını veya malın takip borçlusuna ait olmadığını ispat etmeye mecburdur. Üçüncü şahıs açtığı bu davayı kaybederse, mahkemece, dava konusu şeyin yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere bir tazminata mahkûm edilir. Bu fıkraya göre açılacak menfi tespit davaları maktu harca tabidir." şeklinde düzenlenmiştir.
Uyuşmazlık, davacının ... 18. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı icra takibinin borçlusu ...Tic. Ltd. Şti'ye haciz ihbarnamelerinin tebliğ edildiği tarihler itibariyle borçlu olup olmadığına, bir başka anlatımla takip borçlusu ... Ltd. Şti'nin davacıdan haczi kabil bir alacağının bulunup bulunmadığına ilişkindir. Kanun hükmü gereği, ispat yükü davacı üzerindedir.
Yargılama sırasında davacının dava dışı icra takibinin borçlusu ...Tic. Ltd. Şti''ye haciz ihtarnamelerinin tebliğ tarihleri ve dava tarihi itibariyle borçlu olup olmadığının tespit edilmesi, davacı ile dava dışı ... arasındaki ticari ve akdi ilişkinin tespit edilmesi konusunda bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Bilirkişi tarafından tanzim edilen raporda; davacının ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu ve sahibi lehine delil olma vasfına haiz olduğu, ...Tic. Ltd. Şti tarafından 21.06.2019 ve 10.07.2019 tarihlerinde toplam 15.714,95 TL tutarında iki adet fatura düzenlendiği, faturaların davacının defterlerine kayıt edildiği, davacı tarafından fatura borcuna karşılık 29.08.2019 tarihinde 15.714,95 TL tutarında çek verildiği, 20.10.2019 tarihinde çek ödemesinin yapıldığı, taraflar arasında başka bir ticari ilişki olmadığı, 29.08.2019 tarihi itibariyle ticari ilişkinin sonlandığı ve bu tarih itibariyle, haciz ihbarnamelerinin tebliğ tarihleri ve dava tarihi itibariyle davacının ...San. Tic. Ltd. Şti'ye borcunun bulunmadığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla davacının haciz ihbarnamelerinin tebliğ tarihleri itibariyle icra takibinin borçlusu ...Tic. Ltd. Şti'ye borcunun bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Yargılama gideri açısından yapılan değerlendirmede; davalının haciz ihbarnamelerinin gönderilmesine ilişkin talepte bulunduğu, davacı tarafından her ne kadar süresinde itiraz yapılmasa da süre dolduktan sonra itiraz dilekçesi sunarak ... Tic. Ltd. Şti'ye borcu bulunmadığını icra müdürlüğüne ve davalıya bildirdiği, davacının borçlu olmadığına yönelik iradesinin icra dosyasında bulunduğu, buna rağmen davalının talebi üzerine üçüncü haciz ihbarnamesinin gönderildiği anlaşılmakla davalının davanın açılmasına sebebiyet verdiği sonucuna varıldığından yargılama giderlerinden ve vekalet ücretinden davalı sorumlu tutulmuştur.
Tüm bu açıklanan nedenlerle; davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığı, hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davacının haciz ihbarnamelerinin tebliğ tarihleri itibariyle icra takibinin borçlusu ... Tic. Ltd. Şti'ye borcunun bulunmadığı anlaşıldığından davanın kabulüne, davacının ... 18. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasından gönderilen haciz ihbarnamesi sebebiyle takip borçlusu ve alacaklılarına karşı borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜNE, davacının ... 18. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasından gönderilen haciz ihbarnamesi sebebiyle takip borçlusu ve alacaklılarına karşı borçlu olmadığının tespitine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 59,30 TL karar ve ilam harcından, başlangıçta yatırılan 54,40 TL peşin harçtan mahsubu ile eksik olan 4,90 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 54,40 TL peşin harç ile 54,40 TL başvurma harcından oluşan toplam 108,80 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 827,50 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından belgelendirilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdiren 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair; tarafların yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı 26/05/2021
Katip ...
(e-imza)
Hakim ...
(e-imza)