T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/362 Esas
KARAR NO: 2022/435
DAVA: Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 17/07/2020
KARAR TARİHİ: 14/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile müvekkili şirket ile davalı ... A.Ş. arasında 23.12.2016 tarihinde taşıma sözleşmesi imzalandığını, davalı firmanın, sözleşmeden ve yasalardan kaynaklanan yükümlülüklerini gereği gibi ve/veya hiç yerine getirmeyerek iki ayrı kargo gönderisinde müvekkilini maddi zarara uğrattığını, 29.03.2017 tarihinde gönderilen kargo hasarlı olarak alıcıya teslim edilmeye çalışıldığı için iade edildiğini, 12.05.2017 tarihinde gönderilen kargo alıcıya teslim edilmediğini ve taraflarına da iade edilmediğini, 12.05.2017 tarihli ve alıcıya teslim edilmeyen gönderideki ürün bedeli olan 184,96 Euro'nun tazmini için davalı firmaya başvurulduğunu, davalı tarafça yanıt verilmemesi üzerine 12.05.2017 tarihli gönderinin alıcıya teslim edilememesi nedeniyle iade faturası kesildiğini, 29.03.2017 ve 12.05.2017 tarihli kargolar nedeniyle oluşan zararın tazmini için davalıya ihtarat yapıldığını ve 29.03.2017 ile 12.05.2017 tarihli kargolardan kaynaklanan 13.000,00 TL ve 184,96 Euro'nun zarar/tazmin bedellerin ödenmesinin talep edildiğini, davalının cevabi ihtarnamesinde, müvekkilinin zarar tazmin taleplerinin sevk irsaliyesine ait faturaların ibraz edilmediği için olumsuz sonuçlandığını ancak ilgili belgelerin eksiksiz şekilde sunulması halinde tekrar tazmin konusunda değerlendirme yapılabileceği belirtildiğini, müvekkilince 17/12/2018 tarihli e posta ile eksik olduğu bildirilen bilgilerin davalıya iletildiğini, ancak müvekkilinin bu taleplerinin de davalı tarafından cevapsız bırakıldığını beyan ile 29.03.2017 tarihli kargo ile gönderilen ve hasar görerek kullanılmaz hale gelen (10 adet ... model elektronik cihaz) ve 12.05.2017 tarihli kargo ile gönderilen, alıcıya teslim edilmeyen ve kendilerine da iade edilmeyen (1 Set ... 5 Adet Yedek Bıçak) ürün bedellerinin, fatura bedelleri üzerinden tespitini, bu talebin reddi halinde ise ürünlerin piyasa bedellerinin konusunda uzman bilirkişilerce tespitini, 29.03.2017 tarihli kargoda kısmi zayiat nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 500,00 TL'nin, kargo gönderim tarihlerinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline,12.05.2017 tarihli kargoda ise tam zayiat nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 500,00 TL'nin kargo gönderim tarihlerinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile davacının iddialarını kabul etmemekle birlikte, 29.03.2017 tarihinde ve 12.05.2017 tarihinde gönderdiği kargolara ilişkin taleplerinin zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesini talep ettiklerini, 29.03.2017 tarihinde taşınmak üzere teslim alınan ürünün, alıcısının teslim almaması üzerine göndericisine iade edildiğini, davaya konu gönderinin, davacının da kabulünde olduğu üzere, alıcısı ... A.Ş.' nin teslim almaktan imtina etmesi nedeniyle, göndericisine iade edildiğini, müvekkil şirketin taşıma ilişkisinden kaynaklı edimini eksiksiz olarak yerine getirdiğini, taşımaya konu ürünün alıcısına teslim edildiğini, ancak ürünün müvekkili kusuruyla zayi olduğu düşünüldüğünde dahi davacının gerçek zararını ispat etmesi gerektiğini, gönderenin, gönderinin içeriğinin ne olduğunu beyan etmek ve buna ilişkin belgeleri taşıyıcıya teslim etmekle mükellef olduğunu, davaya konu taşıma ilişkisinde taşınan ürünün niteliği, cinsi gibi özellikleri göndericisi tarafından bildirilmediğinden taşınan ürünün ne olduğunun bilinemediğini, dolayısıyla sadece davacının beyanıyla kargolardan birinde "50 adet elektronik ürün" taşındığının ve diğer kargo da ise "1 ... Adet Yedek Bıçak" olduğunun kabulünün mümkün olmadığını, davacı tarafından sunulan, herhangi bir satışa ait olabilecek faturanın, taşıması yapılan ürünün niteliğine yönelik delil olarak kabul edilebilmesinin de mümkün olmadığını, davacının gönderinin içeriğini ispat etmediğinden davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, gönderenin, eşyayı zıya ve hasardan koruyacak ve taşıyıcıya zarar vermeyecek şekilde ambalajlamak zorunda olduğunu, taşımaya konu ürünün müvekkili kusuruyla zayi olduğu iddiasını kabul etmemekle birlikte, 29.03.2017 tarihli kargoda zarar gören ürünlerin tamir bedeli olduğu iddia edilen 13.000,00 TL tutara ilişkin davacı tarafından herhangi bir fatura ibrazı yapılmadığını, taşımaya konu ürünün müvekkili kusuruyla zayi olduğu iddiasını kabul etmemekle birlikte, ürünün tamamının zayi olduğu durumlarda Türk Ticaret Kanunu 880. vd. maddelerinde tazminatta esas alınacak değer ve sorumluluk sınırlarının açıkça düzenlendiğini savunmuş, öncelikle zamanaşımından reddine, zamanaşımı defileri yerinde görülmediği takdirde davanın reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, taraflar arasındaki sözleşme kapsamında davacının mallarını müşterilerine taşıma işini yapan davalının taşımasını yaptığı mala hasar vermesi, alıcıya teslim etmemesi nedeni ile davacının uğradığı zararın tazmini istemine ilişkindir.
Dosyanın günsüz olarak mali müşavir bilirkişi Emine Şen ve taşıma uzmanı bilirkişi ...'a verilerek, dosya üzerinde inceleme yaparak, davacının davalıdan talep edebileceği bir alacağının olup olmadığı, var ise miktarının ne kadar olduğuna dair inceleme yaparak rapor düzenlemelerinin istenilmesine karar verilmiş olmakla, bilirkişi heyeti tarafından " Taraflar arası çekişme konusu olan; 1. gönderi yönünden, mahkeme çekişme konusu bu emtiada, davalı taşıyıcının, TTK m.875/1 atfı ile TTK m.882/1-2-a hükmü uyarınca meydana gelen hasar eyleminden sınırlı sorumlu olduğunu benimsemesi halinde, söz konusu kısmi hasarlı emtia-eşyanın brüt kilogram miktarlarının somut belgeler ile dava dosyasına sunulması halinde, taşıyıcının sınırlı sorumlu olduğu üst miktarın gerçek hasar olarak iddia edilen miktarı ile (bu miktara ait tamir faturası ve ödeme belgesinin ibrazı sonrası) mukayese edilerek EK-Rapor olarak sunulabileceği, 2. gönderi yönünden, davacı yanın iddiasının ispata muhtaç olduğu, davanın, süresi yönünden zamanaşımına uğradığı hususunun mahkemenin takdirinde olduğu, davacının 2017/03, 05 dönemi Form Bs bildirimlerinde dava dışı ... A.Ş adına bildiriminin bulunmadığı, 2017/03 döneminde dava dışı...Şti için 3 adet belge ve KDV hariç 64.676,00 TL bildirimde bulunduğu, ancak davacının davaya konu gönderisine ait fatura tarihinin 05/2017 dönemine ait olduğu, 05/2017 döneminde davacının ... Şti adına Form Bs'de bildiriminin bulunmadığı, davacı vergi dairesince Ba formları gönderilmediğinden incelenemediği, davalının 2017/03,05 dönemi Bs-Ba bildirimlerinde davacı, dava dışı ... A.Ş ve dava dışı ... Şti için bildiriminin bulunmadığı, davacının dava dilekçesinde bahsettiği 29/03/2017 ve 12/05/2017 tarihli fatura ve sevk irsaliyelerine ait iade faturaları ile 20/03/2017 tarihli fatura ve irsaliye yerine düzenlendiği söylenen fatura ve irsaliyelerin dosya içinde bulunmadığı" 04.01.2021 tarihinde rapor edilmiştir.
... Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak, davacı defter ve belgeleri üzerinde tayin edilecek bir mali müşavir ve taşıma uzmanı bilirkişi vasıtası ile inceleme yaptırılıp, taraflar arasındaki sözleşme kapsamında, davacının mallarını müşterilerine taşıma işini yapan davalının taşımasını yaptığı mala hasar vermesi, alıcıya teslim etmemesi iddiasına ilişkin, davacının uğradığı zararının olup olmadığına ilişkin davacı defter ve belgeleri incelenerek rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiş, bilirkişiler tarafından yapılan inceleme neticesinde " denetime elverişli rapor yazımı için dosyada bulunmayan veya eksik bulunan belge ve evrakların temini gerektiği, birinci gönderide temin sonrası ek rapor tanzim edilebileceği, ikinci gönderi için davacının konuyu ispata yönelik belge ve bulguları sunması gerektiğini, hukuki değerlendirmeye girilmeksizin inceleme için belirtilen formların dosyada yer almadığı için kanaat oluşturulamadığı, davacının dava dilekçesinde bahsettiği 29/03/2017 ve 12/05/2017 tarihli fatura ve sevk irsaliyelerine ait iade faturaları ile 29/03/2017 tarihli fatura ve irsaliye yerine düzenlendiği söylenen fatura ve irsaliyelerin dosya içinde, bulunmadığı” 31/08/2021 tarihinde rapor edilmiştir.
Dosyanın önceki ... ve ... ile Taşıma Uzmanı Bilirkişi ...'e verilerek, davacının dijital ortamda sunduğu defterler kayıtları ve davalı tarafın ticari defterleri üzerinde inceleme yaparak, tarafların aldırılan raporlara itirazlarıda incelenerek, taraflar arasındaki sözleşme kapsamında yapılan taşıma işi, taşıma konusu malda meydana gelen hasar, tarafların kusuru olup olmadığı, var hangi oranda olduğu ve davacının zararının olup olmadığı, var ise ne kadar olduğu hususlarında inceleme yaparak rapor düzenlemesinin istenilmesine karar verilmiş olmakla, dosyamız bilirkişilere tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından " mali yönden; davacı ve davalı 2017 yılı ticari defterleri üzerinden yapılan incelemede, tarafların e-defter mükellefi olduğu, YTTK 64/3 maddesine göre, e- defterlerin açılış (Ocak/2017) ve kapanış (Aralık/2017) defter beratlarının oluşturulup imzalanarak Gelir İdaresi Başkanlığı Bilgi İşlem Sistemine kanuni süreleri içinde yüklendiği, envanter defterlerine ait noter açılış tasdiklerinin kanuni süresi içinde yaptırıldığı, 2017 yılı defterlerinin sahipleri lehine delil teşkil edebileceği, takdirin mahkemeye ait olduğu, davacı tarafından dava dışı ... A.Ş adına tanzim edilen 29/03/2017 tarih ... numaralı 74.414,56 TL bedelli e-faturanın davacı ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, Mart/2017 BS formunda yer almadığı; davacının dava dışı ... A.Ş adına tanzim ettiği 19/04/2017 tarih ... numaralı 74.380,53 TL bedelli e-faturanın davacı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, Nisan/2017 BS formunda yer aldığı, her iki fatura içeriği ve miktarların aynı olduğu, aynı sipariş no ve stok kodunun bulunduğu, bedeller arasındaki farkın birim fiyatların Euro cinsinden belirlenmesinden kaynaklı olduğu, ... tarihli ... numaralı ambar tesellüm fişinde yer alan davacı irsaliyesine ait kargo taşıma hizmeti için davalı faturasına rastlanmadığı, tesellüm fişi üzerinde teslim alan imzasının bulunduğu, davacı tarafından dava dışı ... Ltd.Şti adına tanzim edilen 12/05/2017 - tarih ... numaralı 826,83 TL bedelli e-faturanın davacı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, dava dışı ... Ltd tarafından davacı adına tanzim edilen 03/06/2017 - tarih ... numaralı 826,83 TL bedelli iade e-faturanın davacı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, fatura içeriği ve miktarların aynı olduğu, her iki fatura tutarlarının 5.000,00 TL altında kalması nedeniyle BS formunda beyan zorunluluğunun bulunmadığı, bedeller arasındaki farkın nedeninin birim fiyatların Euro cinsinden belirlenmesinden kaynaklı olduğu, 12/05/2017 tarihli ambar tesellüm fişinde taşımanın alıcı ödemeli olduğunun belirtildiği, taşımaya ilişkin faturanın dava dışı ... adına tanzim edildiği, tesellüm fişi üzerinde teslim alan imzasının bulunduğu; teknik incelemeler sonucunda, dava konusu ihtilafın yurt içi taşıma kaynaklı ve TTK 4.Kitap hükümlerine göre giderilmesi gerektiği, davacının gönderen, davalının kargo taşıyıcısı sıfatı ile sürekli bir ticari ilişki içinde olduğu, buna bağlı olarak iki ayrı taşımanın ihtilaflı olduğu, birinci ihtilaflı taşımada, taşıyıcının kargo taşıyıcısı olduğu, malın alıcısının “streçli-paletli- sarsıntılara karşı dayanıklı” ambalajda beklediği yükün dağınık kolilerde olmasından dolayı ve yine dıştan kolilerde bir takım ezik ve bozukluklar olması sebebi ile malı almaktan kaçındığı, bu şekilde malın hasarlı olduğu ve hasarın taşıma sürecinde kargo taşıyıcısının sorumluluğunda meydana geldiğinin söylenemeyeceği, davacının müşterisine 2.parti mal göndererek zarara katlanmasının davacı ile dava dışı alıcı arasında sözleşme gereği olduğu, bunun davalının da sorumlu olacağı anlamına gelmeyeceği, ikinci ihtilaflı taşımada ise kargonun sebebi açıklanmayacak şekilde kayıp olduğu, alıcısına teslim edilmediği gibi gönderene de iade edilmediği, bu durumda, kayıp zararından davalının sorumlu olacağı, zararın 826,83 TL hesaplandığı, birinci taşıma için zarar sabit olmadığı, olsa da davalının taşıma sürecine kusurunun sabit olmadığı, sorumlu tutulamayacağı, ikinci taşımada ise TTK m.855 hükmünde ağır kusura dayanan zamanaşımı süresine göre değerlendirme yapılması gerektiği" 08/04/2022 tarihinde rapor edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde;
Taraflar arasında 23/12/2016 tarihli Taşıma Sözleşmesi imzalandığı, dava konusu uyuşmazlığın bu sözleşme kapsamında, davalı tarafça yapılan 29/03/2017 ve 12/05/2017 tarihli taşımalardan kaynaklandığı, davacının 29/03/2017 tarihli gönderinin taşıma sırasında hasarlandığını, 12/05/2017 tarihli gönderinin ise alıcıya teslim edilmediği gibi kendilerine de iade edilmediğini iddia eder olduğu, davalının davanın zamanaşımı ve esas yönüden reddi gerektiğini savunduğu görülmüştür.
İhtilaf konusu 29/03/2017 tarihli kargo gönderisinin, davacı tarafça dava dışı ... A.Ş ne “... ürün kodu ile ... açıklaması ile 50 adet ürün ve ... ürün kodu ile 50 adet montaj kasası” açıklaması ile yapılan gönderim olduğu, gönderici ödemeli olduğu, .... isimli kişi tarafından teslim alındığı, bu emtianın davacı tarafça dava dışı başka bir şirketten 63.034,35 TL bedel ile temin edildiği ve bu hususun ticari kayıtlarında yer aldığı anlaşılmıştır.
Uyuşmazlık konusu 12/05/2017 tarihli kargo gönderisinin davacı tarafça dava dışı ...Şti ne “... ürün kodu ile ...adet yedek bıçak, set ürün" açıklaması ile yapılan gönderim olduğu, alıcı ödemeli olduğu, teslim alan olarak ... Kargo/... imzasının bulunduğu, muhataba teslim edildiğine ilişkin bir kaydın ise olmadığı, bu ürünün teslim alacak olan ...Şti tarafından davacıya bir adet iade faturası kesildiği, 05/06/2017 tarihli bu faturanın bedelinin 826,83 TL olduğu anlaşılmıştır.
Davacı tarafça, taraflarınca dava dışı ...A.Ş ne gönderilen 29/03/2017 tarihli taşıma konusu emtinanın taşıma sırasında davalının kusuru ile hasar gördüğünden bahisle buna ilişkin zararın davalıdan tazmini talep edilmiş ise de, davacının buna ilişkin zararının ne olduğu, hasar nedeniyle dava dışı kargo alıcısına her hangi bir ödeme yapılıp yapılmadığı, taşınan emtia içerisinden iade edilen olup olmadığı, nihayetinde davacının bundan kaynaklanan maddi zararının ne kadar olduğu hususunda dosya kapsamı itibariyle herhangi bir delilin mevcut olmadığı, bu nedenle davacının 29/03/2017 tarihli gönderi içeriği ürünlerin taşıma sırasında hasarlandığı, kısmen zayi olduğu, bu nedenle zararlarının doğduğunu ispat edemediği, 12/05/2017 tarihli taşıma konusu emtianın davalı tarafça teslim alındığı, muhatap dava dışı ... Ltd.Şti ne teslim edildiğinde dair bir kaydın bulunmadığı, ayrıca anılan dava dışı şirket tarafından taşıma konusu ürünlere istinaden davacı tarafça kesilen faturaya karşılık 05/06/2017 tarihli iade faturasının düzenlendiği, fatura bedelinin 826,83 TL olduğu, davacının bu meblağı kusuru ile kargolanan emtiayı muhatabına ulaştırmayan davalı taraftan isteyebileceği, zamanaşımı şartlarının oluşmadığı kanaatine varılmakla, davacının davasının kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜNE, 826,83 TL nın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Fazlaya ilişkin istemin reddine
2-Harçlar Yasası uyarınca hesaplanan karar ilam harcı maktu harcın altında kalmakla, alınması gerekli 80,70 TL harçtan peşin alınan 54,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 26,30 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye6 gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan 54,40 TL peşin harç giderinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
4-Davacı tarafça yapılan 54,40 TL başvurma harcı, 174,25 TL posta ve 5.100,00TL bilirkişi ücreti gideri toplamı 5.328,65 TL den kabul ve red oranı gözetilerek; 4.405,88 TL sının davalıdan alıraka davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı vekili için AÜÜT gereği tayin ve takdir olunan, 826,83 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
6-Davalı vekili için AÜÜT gereği tayin ve takdir olunan, 173,17 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
7-Karar kesinleştiğinde ve talep halinde kullanılamayacak olan gider avansının ilgili tarafa iadesine,
8-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin 1.190,00 TL sının davalıdan, 130,00 TL sının davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
dair davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı KESİN olmak üzere karar verildi. 14/06/2022
Katip ... Hakim ...
e-imzalıdır e-imzalıdır
"Bu belge 5070 Sayılı Kanun hükümlerince elektronik imza ile imzalanmıştır."