T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/412 Esas
KARAR NO: 2024/43
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/08/2020
KARAR TARİHİ: 17/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl davada davacı vekili sunduğu dava dilekçesinde; Davacı müvekkil şirket, ticari faaliyeti nedeni ile müşterilerinden aldığı toplam 14 adet çek ve senedi şirket merkezine kargo ile gönderirken, kargo şirketinde meydana gelen hırsızlık olayı nedeni ile zayi olduğunu, çalınan bu kıymetli evrakların iptali amacıyla ... 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...E. sayılı dosyası nedeni ile iptal davası açılmış ve evraklar hakkında ihtiyati tedbir yoluyla ödemeden men kararı verildiğini, çalınan ve hakkında ödemeden men yasağı konulan çeklerden, işbu davanın konusunu oluşturan ...Ltd.Şti. olan ... Bankası ... Şubesinden keşide edilen ... çek numaralı 46.000,00.-TL bedelli 18/07/2020 keşide tarihli bir adet çek , davalı şirket tarafından ... 21.İcra Müdürlüğünün... E. sayılı dosyası ile icra takibine konu edilerek, ... 18.Asliye Ticaret Mahkemesinin ...D.İş sayılı dosyasından ihtiyati haciz kararı alınmış ve müvekkil şirket adresine 07/08/2020 tarihinde hacze gelindiğini, ... 3. İcra Müdürlüğünün ... Talimat dosyası ile yapılan haciz esnasında haciz baskısı ile çeklerin çalıntı olduğu beyan edilerek, itiraz ve dava haklarımız saklı kalmak kaydı ile 46.322,60.-TL icra dosyasına ihtirazi kayıtla yatırıldığını, takip dayanağı çek arkasındaki müvekkil şirket ... Tic. AŞ. Cirosunda yer alan kaşe ve imza SAHTE OLARAK ATILdığını, bu kaşe müvekkil şirketin kaşesi olmadığı gibi atılan imza da müvekkil şirketin herhangi bir çalışanı ya da yetkilisi tarafından atılmadığını, çekin, müvekkil şirket müşterisi ...Ticaret firması tarafından müvekkil şirket namına yazılmış ancak çek ciro edilmeden kargoda çalındığını, çekte alacaklı görünen, davalı ...LTD. ŞTİ isimli firma ve bu firmanın yetkililerinin bu tür çalıntı/kayıp çeklerle yapılan icra takipleri ve çekte sahtecilik konusunda ... ve ... adliyelerinde haklarında çok sayıda dosya bulunduğunu, ... 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. ... K. sayılı dosyasından verilen gerekçeli karar incelendiğinde, bu firmanın da adının geçtiği, kararda davalı firma ile ilgili olarak " Davacının şikayeti üzerine ... 28. Asliye Ceza Mahkemesi dosyasında dava konusu çek ile ilgili olarak cirantalardan ... AŞ yetkilisi ... ile ciranta ve davalı şirket yetkilisi ... Aleyhine sahtecilik suçundan kamu davası açıldığı mahkemece yapılan yargılama sonucunda resmi belgede sahtecilik suçundan her iki sanık hakkında TCK'nın 210. Maddesi gereğince 3 yıl hapis cezasına hükmedildiği, kararın henüz kesinleşmediği anlaşılmıştır." ifadesi ve " Dosyadaki belgelerden davacının sahte ciro ile çeki iktisap eden ...'ın bu gibi çek iktisapları ile gerek ... gerek ... mahkemelerinde çok sayıda davalı olduğu dosya olduğu ayrıca bu şekilde elde edilen çekler nedeniyle çok sayıda takibinin bulunduğu, bu şirketin yetkilisi ile sonraki ciranta ve aynı şekilde davalı şirketin yetkilisi olan ... hakkında açılan kamu davası sonucunda cezalandırılmalarına karar verildiği bu durumda davalının iktisabında kötü niyetli olduğunun açıkça anlaşıldığı görülmekle davacının cirosu bulunmaması nedeniyle çek ve takip nedeniyle borçlu olmadığının tespitine ve rızası dışında elinden çıkan çekin istirdadına ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. " ifadesi yer aldığını, dava dosyası içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılacağı üzere, davalı ... firması ve bu firmanın yetkilileri olan ...ve ... ile ...'in gayri resmi oğlu olduğu belirtilen... isimli şahıslar hakkında Cumhuriyet Savcılıkları nezdinde bir çok soruşturma ve Ağır Ceza Mahkemeleri nezdinde bir çok dava olduğu, ceza aldıkları görüleceğini, organize bir suç örgütü mevcut olduğunu, davalı şirketin bu örgüt içerisinde olduğunu, bu itibarla takibin tüm sözde borçlular lehine durdurulması için tedbir kararı verilmesini, çünkü takip konusu tutarın, ödenmesi durumunda, yargılama sonucuna göre takip alacaklısından iade alınması mümkün olmayacağını, kaşe ve imzanın, cironun sahte olması nedeniyle çekteki ciro silsilesi bozuk olup, dolayısıyla davalı firma çekin yasal hamili olmadığını, çalıntı çekler üzerine sahte imza ile çeki ne şekilde ele geçirdiği belli olmayan çek hamili davalı ile müvekkil şirket arasında herhangi bir ticari ilişki olmadığı gibi, sahte ciro sonrasında imzası bulunan diğer cirantalar ile müvekkil arasında da herhangi bir ticari ilişki mevcut olmadığını, Müvekkil şirketin çek bedelini icra dosyasına ihtirazi kayıtla yatırdığını, bu nedenlerle ... 21.İcra Müdürlüğü'nün ...E. sayılı dosyasının müvekkil şirket ve keşideci bakımından tedbiren durdurulmasına; bu talebin kabul edilmemesi halinde İİK.72/3 hükmü doğrultusunda icra veznesine müvekkil şirket tarafından ihtirazi kayıtla ödenen paranın alacaklı görünen tarafa ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, ... 21.İcra Müdürlüğü'nün ...E.sayılı dosyası ve bu dosyanın dayanağı olan ...Ltd.Şti. olan ... Bankası ... Şubesinden keşide edilen ... çek numaralı 46.000,00.-TL bedelli 18/07/2020 keşide tarihli bir adet çek nedeniyle müvekkil şirketin borçlu olmadığının tespitine, çekin yetkili ve meşru hamil olan müvekkilim şirkete iadesine/istirdadına, haksız ve mesnetsiz olarak icra takibi yapan kötü niyetli davalı taraf hakkında %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Asıl davada davalı ...Ltd. Vekili cevap dilekçesinde özetle, Davacı tarafın, dava şartı olan arabuluculuğa başvurmadığını, davanın usulden reddi gerektiğini, ihtiyati tedbir isteyen tarafın tebir istediğinin uyuşmazlık konusunu yaklaşık olarak dahi ispat edemediğini, mahkemenin aksi kanaate olması durumunda hükmedilen teminatın müvekkilin muhtemel zararlarını karşılamadığını, teminatın arttırılması gerektiğini, söz konusu ... Bankası ... Şubesinden verilme ... No'lu 29.04.2017 tarihli, 46.000,00-TL bedelli çeke , tarafımız yetkili hamil olduğunu, alacaklı sıfatına haiz olduğunu, Müvekkilin davaya konu senette iyi niyetli hamil durumunda olduğunu, çekin veriliş koşullarını ve verilme sebebini araştırmak durumunda olmadığı gibi bunu bilebilecek durumda da olmadığını, bu nedenle iyi niyetli müvekkil açısından davanın reddi gerektiğini, bir başka anlatımla davacı tarafından ileri sürülen def'iler senedi düzgün ciro zinciri ve teslim yoluyla teslim alan iyiniyetli müvekkil hamile karşı ileri sürülemeyeceğini, bu sebeple müvekkil aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilebilmesinin de haksız ve hukuka aykırı nitelikte olduğunu, müvekkilin, dava konusu çekte meşru ve iyi niyetli hamil olduğunu, davacının ileri sürdüğü def’iler çeki ciro ve teslim yoluyla teslim alan müvekkile karşı ileri sürülemeyeceğini, bu sebeple kötü niyet tazminatı talebinin reddi gerektiğini, davacı tarafın, çekin rızası hilafına elden çıktığı ve ödeme yasağı konulan çeke dayalı icra takibi yapılamayacağını iddia etmişse de bu durum alacaklının alacağını temin etmesine engel bir durum olmadığını, bu nedenlerle davacının sorumluluğu devam edeceğinden dava açma hakkı olmayıp davasının bu sebeple öncelikle reddine, ayrıca çek borçlusu ile lehdarı arasındaki şahsi def'iler iyiniyetli hamil olan müvekkil şirkete karşı ileri sürülemeyeceğinden, her halükarda haksız ve mesnetsiz davasının reddine ve aynı zamanda davalının %20’den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilerek, yargılama gideri ve ücreti vekaletin karşı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle, ... 21. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından ve bu icra takibine dayanak keşidecisi ... Şti olan ... Bankası ... Şubesinden keşide edilen ... çek numaralı, 46.000,00-TL bedelli 18.07.2020 keşide tarihli çekten dolayı müvekkilinin davalıya borcunun bulunmadığının tespitine karar verilmesini ve icra takibinin durdurulması talepli Mahkeme aksi kanaatte ise icra veznesine yatan paranın alacaklıya ödenmemesi hususunda ihtiyati tedbir kararı da verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkememiz 24/03/2021 tarihli celse ara kararı gereği, çekteki imzanın ana dava davacısı ... A.Ş. Yetkilisine ait olup olmadığının tespitine karar verilmiş olup, bilirkişi raporunda, İnceleme konusu ... Bankası ... Şubesi'ne ait, ... seri nolu, 18.07.2020 keşide tarihli, 46.000- TL'lik çekin arka yüzünde davacı şirkete atfen atılmış imzanın mevcut mukayese imzalarına kıyasla davacı şirket yetkilileri ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...,..., ..., ..., ...,, ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...,..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...'in eli ürünü olmadığı kanaatine varıldığının rapor edildiği görüldü.
Mahkememizin 21/09/2021 tarihli celse ara kararı gereği, Tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, ticari defter ve kayıtları ve dosya incelenerek çeki ana dava açısından çekin istirdatı şartlarının oluşup oluşmadığı, birleşen dava açısından ise istirdat bedelinin talep edilip edilemeyeceği noktasında konusunda rapor alınmasına karar verilmiş olup, taraflar istenilen belge ve bilgileri hazır etmediğinden gerekli incelemenin yapılamadığının rapor edildiği görüldü.
Mahkememizin 06/04/2022 tarihli celse ara kararı gereği, davacılar ... açısından ... adresi itibariyle ve diğer davacı ... açısında ... adresi itibariyle mali müşavir vasıtasıyla inceleme yapılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi raporunda, incelemesi yapılan Davacı ... Ltd.Şti.'nin 2019-2020 yılları Yevmiye defterleri muhasebe usul ve esaslarına göre tanzim edildiği TTK ve VUK hükümlerine göre düzenlendiği, sunulan 2019-2020 yılları Yevmiye Defterinin kapanış tasdiklerinin süresi içerisinde “SON KAYDI GÖRÜLDÜ” ibaresi ile Notere Tasdik ettirildiği, yapılan yerinde incelemesi yetkisi doğrultusunda davacı ...'nun beyan ettiği adrese 13.10.2022 tarihinde gidilerek aşağıdaki tespitler yapıldığını, incelemesi yapılan Davacı ... Ltd. Şti. ri defter kayıtlarına göre, Davacı ... Ltd. Şti. ile ... A.Ş. arasındaki ticari ilişki 29.03.2019 tarihinde başladığı ve 20.12.2020 tarihinde sona etdiği tespit edildiğini, incelemesi yapılan Davacı ... Ltd. Şti. ticari defter kayıtlarına göre, Uyuşmazlık konusu 46.000,00 TL lik çekin davacı ...”nun ticari defterlerinde 20.06.2020 tarihinde kayıtlı olduğu tespit edildiğini, incelemesi yapılan Davacı ... Ltd. Şti. ticari defter kayıtlarına göre, Uyuşmazlık konusu çekin ciro edilmesinden önceki ticari defter kayıtlarına göre davacı ...'nun davacı ...'ya 49.740,29 TL borcu olduğu tespit edildiğini, incelemesi yapılan Davacı ... Ltd. Şti. ticari defter kayıtlarına göre, Kuryenin çeki kaybettiğini beyan ettiği ifade tutanağının düzenlendiği 13.07.2020 tarihinde davacı ...'nun davacı...'ya 68.097,99 TL borcu olduğu tespit edildiğinin rapor edildiği görüldü.
Tüm dosya kapsamı ve delillerin değerlendirilmesi sonucunda,
Davacı taraf, ana dosyada ... 21. İcra müd. ... esaas sayılı dosyasında icra takibine dayanak yapılan keşidecisi ...şti olan ... bankası ... şubesinden keşide edilen ... çek numaralı 18/07/2020 keşide tarihli 46.000,00 TL bedelli çekten dolayı borçlu olmadığının tespitini ve çekin tarafından istirdatını talep etmiştir.
Davacı taraf, icra dosyasında haciz esnasında itirazi kayıt ile 46.322,60 TL'nin ödediğini, davacı taraf icra takibine konu çekteki davacı cirosundaki imzanın sahte olarak atıldığını belirterek, davalı tarafa borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir.
Birleşen dosyada ise, birleşen dosya davacısı ...Şti. ... 21. İcra müd. ...esas sayılı dosyasında icra takibine dayanak yapılan keşidecisi ...Ltd.şti olan ... bankası ... şubesinden keşide edilen ... çek numaralı 18/07/2020 keşide tarihli 46.000,00 TL bedelli çekten dolayı borçlu olmadığının tespitini ve çekin tarafından istirdatını talep etmiştir.
Dosya kapsamında ...A.Ş.'nin yetkililerinin imza örnekleri alınmış, yetkililerin imzalarının bulunduğu kurumlardan imza örnekleri temin edilmiş ve davaya konu çek grafolog bilirkişiye gönderilmiş grafolog bilirkişinin dosyaya ibraz etmiş olduğu 08/08/2021 tarihli raporda, inceleme konusu yapılan keşidecisi ... Ltd.şti olan ... bankası ... şubesinden keşide edilen ... çek numaralı 18/07/2020 keşide tarihli 46.000,00 TL bedelli çekin arka yüzünde davacı ...A.Ş.'ne atfen atılmış imzanın mevcut mukayese imzalara kıyasla davacı şirket yetkililerinin eli ürünü olmadığı kanaatine varıldığı rapor edilmiştir.
Dosyada mali müşavir bilirkişi raporunda, tarafların ticari defterleri sunmaması sebebiyle ticari defterlerin incelenemediği fakat davacı ...şirketinin 07/08/2020 tarihinde itiraz kayıt ile 46.322,60 TL tutarı icra müdürlüğüne ödediği, davacı ... tarafından 09/08/2020 tarihinde dava ile ilgili çekin iadesi ve istirdatı için huzurdaki davanın açıldığının, birleşen dosya yönün den ise birleşen dosya davacısı çek keşidecisi ... Ltd Şti tarafından 31/08/2020 tarihinde çekin iadesi ve istirdat konulu davanın açıldığının tespit edildiği bildirilmiştir.
... 6.ATM'nin...Talimat sayılı , talimatı ile SMMM bilirkişi tarafından sunulan raporda, davacı .. A.Ş.'nin kayıtlarının incelenmesinde ...Tic. Ltd . Şti ne ait ihtilafa konu çekin giriş kaydının yapıldığı, başka bir şahsa, firmaya ciro yoluyla verildiğine dair çek çıkış kaydının olmadığının tespit edildiği, çekin davacının portföydeki çekler içerisinde yer aldığı ve davacı kayıtlarında davalı ve diğer cirantalarla herhangi bir ticari ilişkinin tespit edilemediğinin bildirildiği, davacının yasal defterlerine 10/07/2020 tarihinde ... Şti. 'ne ait 2 adet çek girişinin olduğu, bu çeklerden birisinin ihtilafa konu çek olduğu ve çek bedelinin ... Şti.'ne alacak kaydı edildiğinin tespit edildiğinin rapor edildiği anlaşıldığından, asıl dava yönünden ...Tic. A.Ş.'nin ... 21. İcra müd. ... esas sayılı dosyasında 18/07/2022 keşide tarihli keşidecisi ...Şti. Olan ... Bankası ... şubesine ait ... çek numaralı 46.000,00 TL bedelli çekten dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş, davalı tarafın kötü niyetli olarak çekteki ciranta imzasının sahte olmasını bilmesine rağmen davalı aleyhine icra takibi başlattığından, davalının asıl alacağın %20 si oranındaki kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, çekin davacının elinden rızası dışında çıkarak çalındığı anlaşıldığından çekin istirdatı ile davacı şirkete iadesine karar verilmiş, birleşen dosya yönünden ise birleşen dosya davacısı ... Şti. ... 21. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında davalı şirkete borçlu olduğuna ilişkin davalı tarafça delil sunulmadığından ve davalı tarafın birleşen dosya davacısı ... dan alacaklı olduğuna dair alacaklı olduğunu ispatlayamadığından, birleşen dosya davacısı ... Ltd. Şti. ... 21. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasındaki 18/07/2020 keşide tarihli, keşidecisi ...Ltd. Şti. Olan ... Bankası ... şubesine ait ... çek numaralı 46.000,00 TL bedelli çekten borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş, birleşen dosya davacısının çekin istirdatı yönündeki talebinin ise, ana dosya davacısı ... Tic. A.Ş.'nin Kayıtlarında birleşen dosya davacısından ticari ilişki kapsamında alındığı anlaşıldığından ve ana dosyada çekin ana dosya davacısı ... 'ya iadesine karar verildiğinden, birleşen dosya davacısı ... Şti. çekin tarafına istirdatına yönelik talebinin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle,
A-ANA DOSYA YÖNÜNDEN
1-Davanın kabulü ile, Davacı ...Tic. A.Ş.'nin ... 21. İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyasındaki 18/07/2020 keşide tarihli, keşidecisi ... Ltd. Şti. Olan .. Bankası ... şubesine ait ... çek numaralı 46.000,00 TL bedelli çekten dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine, % 20 oranındaki 9.200,00-TL kötüniyet tazminatının davalıdan alınarak davacı şirkete verilmesine,
2-18/07/2020 keşide tarihli, keşidecisi ...Ltd. Şti. Olan ... Bankası ... şubesine ait ... çek numaralı 46.000,00-TL bedelli çekin istirdatı ile davacı şirkete iadesine,
-Harçlar Yasası'na göre alınması gereken 3.142,26-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 791,08-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.351,18-TL'nin davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
-Davacı tarafından yatırılan 54,40-TL başvurma harcı, 791,08-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
-Kabul edilen dava değeri ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
-Davacı tarafından sarf edilen toplam 3.490,00-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
-Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerine bırakılmasına,
-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
B- BİRLEŞEN DOSYA YÖNÜNDEN
1-Davanın Kısmen Kabulü Kısmen Reddi ile,
2- Davacı ... Tic. Ltd. Şti'nin ... 21. İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyasındaki 18/07/2020 keşide tarihli, keşidecisi ... Şti. Olan ... Bankası ... şubesine ait ... çek numaralı 46.000,00 TL bedelli çekten dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine, % 20 oranındaki 9.200,00 TL kötüniyet tazminatının davalıdan alınarak davacı şirkete verilmesine,
3-18/07/2020 keşide tarihli, keşidecisi ... Ltd. Şti. Olan ... Bankası ...şubesine ait ... çek numaralı 46.000,00 TL bedelli çekin davacı şirkete iadesine ilişkin Talep yönünden davanın REDDİNE,
-Harçlar Yasası'na göre alınması gereken 3.142,26-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 791,08-TL harç ve tamamlama harcı olan 321,00-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.030,18-TL'nin davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
-Davacı tarafından yatırılan 54,40-TL başvurma harcı, 791,08-TL peşin harç ve 321,00 TL tamamlama harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
-Kabul edilen dava değeri ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
-Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerine bırakılmasına,
-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341 maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.17/01/2024
Katip Hakim
E-imzalıdır. E-imzalıdır.