T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/424 Esas
KARAR NO: 2021/372
DAVA: Tespit, Ticari Şirket (Pay Defteri Kaydına İlişkin)
DAVA TARİHİ: 14/08/2020
KARAR TARİHİ: 29/04/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tespit, Ticari Şirket (Pay Defteri Kaydına İlişkin) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl davada davacı vekili sunmuş olduğu 14/08/2020 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ...Tic A.Ş de bulunan %99,9 hissesi karşılığı 50.000 pay üzeriden 49.999 adet hissesini , aynı şirkette %1 hisse sahibi bulunan diğer davalı, ... A.Ş'den 04/09/2019 yılında devir aldığını, sahip olduğu hisselerin 14/02/2020 de diğer davalı ... A.Ş üzerine devredildiğini, devrin yönetim kurulu kararı ile pay defterine tescil edildiğini, yapılan devrin sahte, yasal olmayan şekilde iskat yolu ile kazanıldığını , davalı şirketin faaliyeti içerisinde alacaklı olduğu, muacceliyet kesbetmiş tahsil imkanı bulunan 11 adette 10.711,209 USD'lik kambiyo senedinin tahsil edilerek hisselerine düşen miktarın Ocak ayı içerisinde yapılacak olağan genel kurul kararında alınacak karar ile kar yapı olarak ortaklar cari hesabına aktarılması için ... 2.Noterliğinden ...tarihinde ihtarname düzenlediklerini, davalı şirketin cevaben 07/01/2020 tarihinde düzenlediği ihtarnamede, faizi ile birlikte 54.000 TL sermaye taahhüt borcu bulunduğunu, şirket ortağı olmadıkları ve tahsil edilecek senet bedellerinin şirketin kredi borçlarının ödenmesinde kullanılacağının bildirildiğini, TTK.406-408 maddelerinde sermaye borcunu ödemeyen pay sahibinin iskat edilebilmesi için temerrüde düşürülmesinin gerektiğini, bu hususta ödeme talebine ilişkin alınmış kararın olmasının gerektiğini, bu gerekçe ile davacının davalı şirkette bulunan %99,99 hissesine el konulmasının iyi niyet kuralları ile bağdaşmadığını, bu hususta alınmış yönetim kurulu kararının yok hükmünde olduğunu, pay devrinde ve bilançolarda sermaye taahhüdünün bulunmadığını bildirerek; bu kararın ve diğer pay devrinin iptali için bu yönde oluşturulan yönetim kurulu kararı ve pay devrinin yok hükmünde olduğunun tespitini ve haksız bir şekilde devrolunan 49.999 adet payın şirket üzerine ve şirket hisseleri üzerine ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Asıl davada davalılar vekili tarafından sunulan 29/09/2020 tarihli cevap dilekçesinde özetle; ... A.Ş'nin diğer davalı ... deki A grubu 49.999 adet payını pay devir sözleşmesi ile davacıya devir etmiş olduğunu, devrolunan hisseye isabet eden sermayenin 1/4 ünün ödenmiş kalanının ödenmemiş olması sebebi ile temerrüde düştüğünü, davacının ...'deki 49,999 adet A grubu hisseyi, 04/09/20219 da ...A.Ş'den aldığını, şirket sermayesini temsil eden pay senetlerinin A ve B grubu olarak düzenlenmiş olmasının yönetim kuruluna ay gösterme yönünde imtiyaz sağlamak maksadı ile düzenlendiğini, payların şirket pay defterinde takip edildiğini, davalı şirketin pay sahiplerine ilanla bildirim zorunluğu bulunmadığını, davalı şirketin davacıya 10/01/2020 de göndermiş olduğu ihtarnamede sermaye borcunun 30 gün içerisinde ödenmesinin aksi halde paylara ilişkin haklardan yoksun bırakılacağının ihtar edildiğini, , 37.499,25 TL'lik sermaye taahhüt borcunun ödenme tarihinin ana sözleşmede tescilden sonra 24 ay olarak belirlenmiş olduğunu, temerrüt faizinin de ihtarnamede tanınan 30 günlük süre ile beraber hesap edildiğini, pay devir sözleşmesinde sermaye payının 12.499,75 TL'sinin ödenmiş olduğunun, kalanının ödenmemiş olduğunun görüldüğünü, davacının yönetime girmek yönünde talepte bulunmadığını, temsil yetkisi bulunmadığını, davacının ana sözleşme koşullarına uymayarak temerrüde düştüğünü, kar dağıtım kararının genel kurul tarafından verilebilecek karar olduğunu, davalı ...hisselerinin 3.şahsa devir edilmesine yönelik gerekli yükümlülüklerin yerine getirildiğini, davacı payının davalı şirketin talebi ile 10/07/2020 tarihli Anonim Şirket Pay Devir Sözleşmesini, davalı şirkete teslim etmesi ile birlikte davacıya daha önce ödenmiş 1/4 sermaye payı karşılığı 12.499,75 TL'nin nakden ödendiğini, davacının davalı şirket ile ilgisinin kalmadığını bildirerek davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen İstanbul 10 Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/94 Esas, 2021/109 Karar sayılı dosyasında davacı vekili sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; işbu davanın tarafları ile ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 2020/424 sayılı dosyasında karşılıklı olarak taraf olduğunu, huzurdaki davada davalı durumunda olan ...; diğer davalı ...' nin hissedarı iken sermaye taahhüt borcunu yerine getirmediğinden yapılan ıskat işlemi ile şirketten çıkartıldığını ve sahip olduğu paylar ... yönetim kurulu tarafından davacı ... AŞ' ye satıldığını, ...'nun ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin ... sayılı dosyasından ... AŞ ile ... aleyhine açtığı davada; yapılan ıskat işleminin yok hükmünde olduğunun tespiti ile payların kendi adına tescil edilmesi talebinde bulunduğunu, huzurdaki davanın; ıskat işlemi sonrasında ...nezdindeki ...'ya ait payların davacı ... AŞ adına pay defterine işlenmesini takiben; ...' nun bidayette ödediği ilk sermaye payı olan 12.500 TL' yi davacı ... AŞ' den istediği sırada; ...tarafından yapılan ıskat işleminin hükümsüz olma ihtimaline karşılık bu payları davacı ... AŞ' ye devir ettiğine dair tedbiren imzalanan Pay Devir Sözleşmesi uyarınca payların müvekkil ... AŞ' ye geçtiğinin tespitine ilişkin olduğunu belirterek dosyanın ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, davalı şirketin ticari defter ve kayıtları ve dosya incelenerek davacının şirketten iskat edilmesi koşullarının oluşup oluşmadığı, iskatın usulüne uygun olup olmadığı, iskata ilişkin olarak alınan yönetim kurluu kararının yok hükmünde olup olmadığının tespiti açısından bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş, ibraz edilen 02/02/2021 tarihli bilirkişi raporunda; dava tarihi itibariyle davalı şirketin 50.000 pay, 50.000 TL'lik sermaye payının tamamının ...A.Ş'ye ait olduğu ve davalılardan ...Tic A.Ş'nin ödenmemiş 0,75 TL'lik sermaye taahhüt borcunun bulunduğu ancak kendisine ... ve ıskat konusunda herhangi bir ihtar yapılmadığı, ıskat bakımından ortaklar arasında eşitlik ilkesinin ihlal edildiği, davacının temerrüde düşürülmeden TTK 483 maddesi hükmü uygulandığı gerek eşitlik ilkesine aykırılık ve gerekse emredici nitelikteki ıskat prosedürüne de uyulmaması nedeniyle alınan kararın batıl nitelikte olduğu bildirilmiştir.
Davalı şirketin ticaret sicil kaydının yapılan incelemesinde şirket sermayesinin her biri 1TL olmak üzere nama yazılı A ve B grubu 50.000 paya bölündüğü 49.999 paya karşılık 49.999TL nin imtiyazlı A grubu pay sahibi ..., 1 adet imtiyazlı B grubu payın ... 'ya ait olduğu, 1/4 sermayesinin tescilden önce kalanında tescili izleyen 24 ay içinde ödeneceğinin ana sözleşmeninde kararlaştırıldığı, tescil tarihinin 02/06/2015 yılı olduğu, sermaye ... borcunun ödeme tarihi sonunun 01/06/2017 tarihi olarak belirlendiği, taahhüt edilen sermayenin 1/4 ne isabet eden 12.500-TL nin şirket ortaklarınca 29/05/2015 tarihinde ödendiği, 31/12/2015 tarihi itibariyle ortakların 37.500-TL taahhüt borcunun bulunduğu, 19/09/2016 tarihinde ortaklardan ... nın davalı şirkette bulunan 1 payının sermaye taahhüdü borcu ile birlikte ... Tic A.Ş. Ye devrettiği 31/12/2016 tarihi itibari ile davalı şirketin ortaklık yapısının ... 49.999 pay , ...Tic A.Ş 1 pay olduğu, taahhüt edilmiş bulunan 37.500-TL lik sermaye borcunun ödenmemiş olduğu, 04/02/2019 tarihinde ortaklardan ...davalı şirkette olan 49.999 pay karşılığı , 49.999 TL lik hissesinin taahhüt borcu ile birlikte ...Tic A.Ş' ye devrettiği,... Ürünler Tic A.Ş nin de ... tarih ... nolu yevmiye fişi ile ... A.Ş nin sahip olduğu 49.999 payı taahhüt borcu ile birlikte ...'ya devrettiği, davalı şirketin 31/12/2019 tarihi itibari ile ortaklık yapısının davacı ... 49.999 pay karşılığı 49.999-TL ... Aş 1 pay karşılığı 1 TL olduğu kuruluştan beri devrolunan 37.500-TL lik sermaye taahhüt borcunun ödenmediği tespit edilmiştir.
04/02/2020 tarih 2020/1 nolu yönetim kurulu kararı ile ortaklardan davacı ...'ya ait A grubu 49.999 TL lik payın taahhüt edilmiş bulunan 37.499,25-TL lik kısmının ödenmemesi sebebi ile çekilen ihtara rağmen ödenmediği gerekçe gösterilerek bu payların satılmasına ve ...Tic A.Ş'ye devredilmesine karar verildiği, 14/02/2020 tarih 2020/2 nolu karar ile de davalı şirketin faaliyetine 14/02/2020 den itibaren tek pay sahipli A.Ş. olarak devam edilmesine, 2020/3 nolu karar ile 17/02/2020 tarihinde yapılacak olan Genel Kurula çağrı yapılmasına ilişkin kararlar alındığı, 2019 ve 2020 yıllarına ait yönetim kurulu karar defterinde sermaye ... ödemesine ilişkin alınış herhangi bir kararın bulunmadığı görülmüştür.
TTK 'nun 483. maddesinde; yönetim kurulu tarafından, mütemerrit pay sahibine, 35 inci maddede yazılı gazete ile esas sözleşmenin öngördüğü şekilde ilan yoluyla şirketin internet sitesinde de yayımlanacak bir mesajla ihtarda bulunulunulacağı, bu ihtarda, mütemerrit pay sahibinin temerrüde konu olan tutarı bir ay içinde ödemesi, aksi hâlde, ilgili paylara ilişkin haklarından yoksun bırakılacağı ve sözleşme cezasının isteneceğinin belirtilmesi gerektiği, Nama yazılı pay senetlerinin sahiplerine bu davet ve ihtarın, ilan yerine, iadeli taahhütlü mektupla ve internet sitesi mesajı ile yapılacağı, bir aylık sürenin, mektubun alındığı tarihten itibaren başlayacağı, Mütemerrit pay sahibinin, yeni pay sahibinin ödemelerinden açık kalan tutar için şirkete karşı sorumlu olacağı düzenleme konusu yapılmıştır.
TTK nun 483. Maddesindeki düzenleme emredici nitelikte olduğundan esas sözleşme ile ortakların lehine ve aleyhine olacak şekilde değiştirilemez usulü düzenlemeye uyulmaması halinde ıskat geçersiz olur. Sermaye taahhüdünü yerine getirmeyen ortağın ıspatı için öncelikle olarak TTK nun 481. Maddesi gereğince temerrüte düşürülmesi gerekmektedir. sermaye borcunun belirli vadeye bağlandığı durumlarda borcunu zamanında yerine getirmeyen pay sahibi ihtara gerek kalmaksızın temerrüte düşer ise de; vadenin kesin olmadığı durumlarda temerrüt için ihtar gerekmektedir.
Davalı ... A.Ş. nin esas sözleşmesinde sermayenin 1/4 nün tescilden önce kalanın ise tescilden itibaren 24 ay içinde ödeneceği düzenlenmiştir. Buna göre olağan sermaye taahhüt borcu tescil tarihinden itibaren 2.yılın sonunda muaccel hale gelecektir. 24 aylık sürenin geçmesi ile birlikte alacaklı ifa talebinde bulunabilir , borçluda borcunu ifa etmek durumundadır. Alacaklının ihtarına kadar temerrüt durumu oluşmaz. Ortakların temerrüte düşürülmesi için yönetim kurulu tarafından çağrı yapılması gerekmekte olup bu çağrı muacceliyeti belirlemek için değil ortağı temerrüte düşürmek içindir. Borçlunun temerrüte düşürülmemesi durumunda ıskat müessesesi işletilemez. Davacının temerrüte düşürülmesi için davalı ... A.Ş yönetim kurulu tarafından ... yapılması gerekmektedir. Davalı ... A.Ş. Yönetim kurulu tarafından alınmış böyle bir karar bulunmadığından davacının temerrüte düşürülmesi gerçekleşmemiştir. Davacıya gönderilen ihtarname bir yönetim kurulu kararına dayanmadığından davalı ... A.Ş de ortaklara ... yapılması yönünde bir karar alınmadığından ıskat prosedürünün işletilmesi TTK nun 357. Maddesinde anılan eşitlik ilkesine aykırılık oluşturacağından ve TTK nun 483. Maddesinin ve düzenlenen ıskat prosedürüne uyulmamış olması nedeni ile davalı ... A.Ş nin 14/02/2020 tarihli 2020/1 nolu davacının ıskatına ilişkin yönetim kurulunda alınan kararın batıl olduğunun sonucuna varılarak ;asıl davada Davanın kabulüne, davalı ... Tic A.Ş'nin 14/02/2020 tarihli 2020/1 numaralı yönetim kurulunda alınan kararların batıl olduğunun tespitine karar vermek gerekmiştir.
Birleşen davada; davacı ... A.Ş. ıskat nedeni ile pay bedellerini de ödemek sureti ile ... ya ait payları ...'den satın aldığını, ancak herhangi bir neden ile ıskat işleminde olabilecek eksiklikleri bertaraf etmek maksatı ile 10/07/2020 tarihli pay devir sözleşmesinin imzalandığını, pay devir sözleşmesi ile ...'nun ... Sanayindeki A grubu 49.999 adet payı 12.499,75-TL bedel ile kendisine sattığını, pay devir sözleşmesinin taraflarca karşılıklı olarak imzalandığını, pay devir sözleşmesi uyarınca payların ... A.Ş.'ye geçtiğinin tespit edilmesi talep edilmiştir.
Birleşen davada; davacı tarafından delil olarak sunulan 10/07/2020 tarihli pay devir sözleşmesindeki imza davalı ... tarafından inkar edilmemiş ancak pay devir sözleşmesinin içeriğinin gerçeği yansıtmadığı, imzası kullanılmak suretiyle sahte belge düzenlendiği savunmasında bulunmuş ise de belgenin sahteliğine ilişkin Cumhuriyet Savcılığına herhangi bir şikayette bulunmamıştır. ...'nun paylarını devrettiği 10/07/2020 tarihi itibariyle ... Şirketinde pay sahibi bulunmadığı, ...'nun ıskat edilmesi üzerine ...'ya ait 49.999-TL lik payın ...Tic. A.Ş ye devir edildiği, 14/02/2020 tarihli 2 sayılı yönetim kurulu kararı ile şirketin tek pay sahibinin ... A.Ş olduğunun belirlendiği, yönetim kurulu kararının 21/02/2020 de ticaret sicilinde tescil edildiği ve ticaret sicil gazetesinde ilan edildiği, pay devrinin yapıldığı tarih itibariyle ...'nun ... A.Ş de ortak olarak gözükmediği, pay defterinde yer almadığı, Anonim Şirket ortağının ancak sahip olduğu payları devredebileceği, pay devir sözleşmesinin yapıldığı tarih itibariyle sahip olmadığı payları devredemeyeceği bu sebep ile sözleşmenin geçersiz olduğu anlaşıldığından birleşen davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklandığı üzere;
Asıl davada;
1-Davanın kabulüne, davalı ...Tic A.Ş'nin 14/02/2020 tarihli 2020/1 numaralı yönetim kurulunda alınan kararların batıl olduğunun tespitine,
2-Harçlar yasası uyarınca belirlenen karar harcı olan 59,30 TL'nin, peşin alınan 54,40 TL harçtan mahsubu ile eksik harç olan 4,90 TL'nin tahsil kabiliyeti bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulanan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 4.080,00 TL maktu vekalet ücreti toplam 2.162,50 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
4- Taraflarca yatırılan gider avansından kalan bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Birleşen davada;
1-Davanın reddine,
2-Harçlar yasası uyarınca belirlenen karar harcı olan 59,30 TL'nin, peşin alınan 213,47 TL harçtan mahsubu ile fazla harç olan 154,17 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulanan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 4.080,00 TL maktu vekalet ücretinin kendisini vekil ile temsil ettiren davalı ...'ya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair davacı karşı davalı vekili ile davalı karşı davacı vekilinin yüzüne karşı tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341 maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.29/04/2021
Başkan ...
E-İMZALI
Üye ...
E-İMZALI
Üye ...
E-İMZALI
Katip ...
E-İMZALI
ASIL DAVADA:
DAVACI YARGILAMA GİDERİ
Bilirkişi ücreti: 2.000,00 TL
Tebligat gideri : 162,50 TL
Toplam :2.162,00 TL
Bu belge 5070 sayılı kanun kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.