T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/55 Esas
KARAR NO: 2021/520
DAVA: İtirazın İptali (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/01/2020
KARAR TARİHİ: 21/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesi özetle; müvekkili banka ile dava dışı ...Tic. A.Ş. Lehine davalının müşterek ve müteselsil kefaletleriyle taraflar arasında kredi sözleşmesinin akdedildiğini, kullandırılan krediye 10//06/2019 tarihinde kat edildiğini ve borçluya ... 6. Noterliğinin ...tarih ve ... yevmiye numaralı hesap kat ihtarnamesinin gönderildiğini, müvekkili bankanın alacağının muaccel olduğunu ve defter kayıtlarında mevcut bulunduğunu, tüm ihtarlara rağmen davalının borcunu ödememesi üzerine ... 29. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile takibe geçildiğini ancak davalının itirazı üzerine takibin durduğunu bildirmekle, davanın kabulü ile itirazın iptaline, takibin devamına, davalıya %20'den az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun olarak tensip zaptı ve dava dilekçesinin tebliğ edildiği ancak davalının mahkememize cevap dilekçesi sunmadığı görüldü.
Dosyamız davasına konu ... 29. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde, davacının 32.738,96 TL asıl alacak, 607,85 TL muacceliyetten takip tarihine kadar yıllık %31,8 temerrüt faizi, 30,36 TL faizin %5 gider vergisi, 137,81 TL masraf olmak üzere toplam 33.514,98 TL nakit toplamı, 58.870,00 TL gayrinakit toplamı (depo talep edilen) olmak üzere toplam 92.384,98 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ettiği, davalının itirazı üzerine takibin durduğu görüldü.
Mahkememizin 23/11/2020 tarihli duruşmasının 5 numaralı ara kararı uyarınca dosyanın bilirkişi bankacı ...'a tevdine karar verilmiş, bilirkişinin mahkememize sunmuş olduğu 11/02/2021 tarihi raporunda; davacının takip tarihi 03/07/2019 itibarıyla müteselsil kefil ...'tan 34.907,77 TL asıl alacak, 473,56 TL işlemiş akdi faiz, faizin %5'i 23,68 TL BSMV olmak üzere toplam 35.405,01 TL alacağı bulunduğunu, davacı bankanın talebinin ise 33.514,98 TL talebinin bulunduğunu, takip tarihinden borç tamamen ödeninceye kadar 32.738,96 TL matrah üzerinden %46,80 oranlarında hesaplanacak temerrüt faizi ile %5'i gider vergisinin istenebileceğini, davacı bankanın davalı ile imzalamış olduğu genel kredi sözleşmesinin 9.21. Ve 10.13. Maddeleri kapsamında 25 adet çekin iade talebine, iade edilmemesi halinde toplam 50.750,00 TL (talep 58.870,00 TL) tutarlarının, faiz getirmeyen bir hesapta bloke edilmesi talebine yetkili olduğuna, (Gayrinakit borcun takip sırasında nakde dönüştüğü takdirde, nakde dönüştürme tarihinde bankaca ödenen tutarın, nakde dönüştüğü tarihten ödeninceye kadar yıllık %46,80 temerrüt faizi, faizin %5 gider vergisi ile birlikte ödenmesi), davacı bankanın takip tarihi 03/07/2019 itibariyle depo talep edilen çeklerden, dava tarihi 23/01/2020'ye kadar tanzim olan çeklerin faiz hesaplaması sonucu, 16.240,00 TL asıl alacak, 3.332,50 TL temerrüt faizi, faizin %5'i 166,13 TL BSMV olmak üzere toplam 19.728,63 TL asıl alacak oluştuğunu, dava tarihi itibariyle depoya konu çek adedinin 25-8=17 adet * 2.030,00 = 34.510,00 TL olduğu görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe;
Dava; genel kredi sözleşmesinden kaynaklı nakit kredi alacaklarının tahsili ile gayri nakit alacakların depo edilmesi talebiyle başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptaline ilişkindir. Davacı ile dava dışı ...A.Ş. arasında akdedilen kredi sözleşmesinden dolayı meydana gelen nakit ve gayrinakit kredi alacaklarından davalının müteselsil kefil olarak sorumlu olduğu iddia edilmektedir.
Davacı taraf dilekçesiyle, dava değerini nakit alacaklar açısından 33.514,98 TL olarak bildirmiştir. Ek olarak 29 adet çekin sorumluluk tutarı toplamı olan 58.870,00 TL'nin depo edilmesini talep etmiştir.
Davacı ile dava dışı ...Tic. A.Ş arasında 29/03/2019 tarihinde 1.000.000,00 TL limitli genel kredi sözleşmesi akdedildiği, davalı ...'ın 1.000.000,00 TL limitle müteselsil kefil sıfatıyla sözleşmeyi imzaladığı görülmüştür. Yine dosya içerisinde bulunan Çek Karnesi Teslim Beyannamesinin tüzel kişi temsilcisi olarak davalı tarafından imzalandığı görülmüştür. Genel kredi sözleşmesinin 13/2-b maddesinde taraflar arasındaki uyuşmazlıklarda bankanın ticari defter ve kayıtlarının HMK m.193 kapsamında kesin delil olarak kabul edileceğinin kararlaştırıldığı anlaşılmıştır. Genel kredi sözleşmesindeki delil sözleşmesinin HMK m.193 hükmüne uygun olarak yapıldığı tespit edilmiştir. Davalının genel kredi sözleşmesine bulunan kefalet taahhütlerinin incelenmesinde; kefalette bulunan davalının el yazısıyla kefalet miktarını, türünü ve kefalet tarihini yazmış oldukları, davalının ıslak imzalarının bulunduğu görülmekle kefaletlerin şekil şartlarına haiz olduğu anlaşılmıştır.
Taraflar arasında HMK m.193 uyarınca münhasır delil sözleşmesi yapılmış olduğundan, dava konusu uyuşmazlığın davacı bankanın defter ve kayıtları uyarınca değerlendirilerek çözümlenmesi zorunludur. Bu doğrultuda taraflar arasındaki kredi ilişkisi kapsamında davacı tarafın alacaklı olup olmadığının tespiti için bankanın ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Yukarıda özeti yapılan ve hükme esas alınan Bankacı ... tarafından ibraz edilen bilirkişi raporunda; davacının kat tarihi itibariyle 26.784,58 TL nakit, 58.870,00 TL gayrinakit alacağı bulunduğu, temerrüt tarihi itibariyle davacının 26.888,56 TL nakit alacağı bulunduğu, temerrüt tarihi ile takip tarihi arasında 4 adet çekin bankaya ibrazı sonucu 8.120,00 TL ödeme yapıldığı, takip tarihi itibariyle davacının 34.907,77 TL asıl alacak, 473,56 TL işlemiş faiz, 23,68 BSMV olmak üzere toplam 35.405,01 TL alacağı bulunduğu, 4 adet çekin nakde dönüştüğü, bu nedenle 25 adet çek için toplam 50.750,00 TL gayrinakit alacağının bulunduğu belirtilmiştir.
5941 sayılı Çek Kanunun 3. maddesine uyarınca , muhatap banka süresinde ibraz edilen çekin karşılığının bulunmaması halinde yasal sorumluluk miktarı kadar ödeme yapmakla yükümlüdür. Aynı maddede ödeme yükümlülüğü ile ilgili hususun hesap sahibi ile muhatap banka arasında yapılmış dönülemeyecek bir kredi sözleşmesi olduğu açıklanmıştır. Bankaların verilmiş olan çek yaprakları sebebiyle 3. kişilere karşı olan ödeme yükümlülüğü zikredilen yasa hükümlerinden kaynaklanmakta olup, muhatap banka ile hesap sahibi arasında yapılan kredi sözleşmesine ve çek taahhütnamesine göre; muhatap bankanın çekin karşılıksız çıkması halinde kanunen ödemekle yükümlüğü olduğu miktarı hesap sahibi hesabında bulundurmak zorundadır. Çek hesabı sahibinin bu miktarı hesabından bulundurmadığı takdirde muhatap banka yukarıda zikredilen kanun maddeleri ve sözleşme hükümleri gereğince her çek yaprağı için bu sorumluluk bedelinin depo edilmesini talep hakkı vardır. Ayrıca taraflar arasındaki sözleşmenin 9.21 ve 10.13 maddeleri uyarınca davalının depo talebinden sorumlu olduğunun düzenlendiği görülmüştür. Dolayısıyla davalının 25 adet çek yaprağına ilişkin toplam 50.750,00 TL sorumluluk tutarını depo etme yükümlülüğü bulunmaktadır. Davacı tarafından takip talebinde ve dava dilekçesinde 58.870,00 TL depo talebinde bulunulmuş ise de 4 adet çek takip tarihinden önce nakde dönüştüğünden 50.750,00 TL'nin bankaca faiz getirmeyen bir hesaba depo edilmesine karar verilmiştir.
Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacı ile dava dışı ... Tic. A.Ş arasında 29/03/2019 tarihinde 1.000.000,00 TL limitli genel kredi sözleşmesi akdedildiği, davalı ...'ın 1.000.000,00 TL limitle müteselsil kefil sıfatıyla sözleşmeyi imzaladığı, kefaletin geçerli olduğu, sözleşme hükümleri kapsamında davalının dava dışı borçlu ...Tic. A.Ş'nin davacı bankadan kullanmış olduğu nakit ve gayrinakit kredilerden dolayı meydana gelen borçlardan kefalet limiti kadar sorumlu olduğu, davacı bankanın kayıtları uyarınca alacaklı olduğu, ... 6. Noterliği'nin ...tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle hesabın kat edildiği, ihtarnamenin davalıya tebliğ edilemediği, davalının takip tarihinde temerrüde düştüğü, dava konusu nakit alacakların ticari kredi kartı, KMH kredisine ve çek sorumluluk tutarına ilişkin olduğu, taraflar arasındaki sözleşmenin 11.b maddesi uyarınca temerrüt halinde bankaca uygulanan en yüksek faiz oranının yüzde otuz fazlasının eklenmesi ile bulunacak oranın uygulanacağının kararlaştırıldığı, banka tarafından uygulanan en yüksek faiz oranının %36 olduğu, dolayısıyla davacı bankanın yıllık %46,80 oranında temerrüt faizi uygulama hakkının bulunduğu, ancak bankanın yıllık %31,08 oranında temerrüt faizi uygulanmasını talep ettiği anlaşılmakla taleple bağlılık kuralı gereğince nakit alacaklara alacağa yıllık %31,08 oranında temerrüt faizi uygulanmasının gerektiği, nitekim içinde KMH kredisi ve ticari kredi kartı alacakları olması sebepleriyle nakit alacağa 5664 sayılı yasanın 26. maddesi uyarınca Merkez Bankası tarafından belirlenen faiz oranlarının uygulanması gerekeceği, davacı tarafından talep edilen oranın 5664 sayılı yasa uyarınca belirlenen orana uygun olduğu anlaşılmakla nakit alacaklara yıllık %31,08 oranında temerrüt faizi uygulanması gerektiği, davalının bilirkişi tarafından tespit edilen asıl alacak ve ferilerden sorumlu olduğu, davalı tarafından borcun ödendiğine veya ödenmemesi gerektiğine dair yazılı bir delil sunulmadığı anlaşılmakla yukarıda özetlenen bankacı ... tarafından tanzim edilen bilirkişi raporu hükme esas alınmış, davacının 33.514,98 TL talepte bulunduğu anlaşılmakla taleple bağlılık kuralı gereğince davanın kabulüne, itirazın iptaline, nakit alacaklar açısından; takibin 33.514,98 TL üzerinden devamına, asıl alacak 32.738,96 TL'ye takip tarihinden itibaren yıllık %31.80 oranında temerrüt faizi ve %5 BSMV uygulanmasına, nakit alacaklar açısından alacak likit ve belirlenebilir olduğundan kabul edilen miktarın %20'si oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, gayrinakit alacaklar açısından; 50.750,00 TL'nin bankaca faiz getirmeyen bir hesaba depo edilmesine, gayrinakit alacakların nakde dönüşmesi halinde dönüştüğü tarihten ödeninceye kadar yıllık %46.80 oranında temerrüt faiz ve %5 BSMV uygulanmasına, karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜNE, itirazın İPTALİNE,
-Nakit alacaklar açısından; takibin 33.514,98 TL üzerinden devamına, asıl alacak 32.738,96 TL'ye takip tarihinden itibaren yıllık %31.80 oranında temerrüt faizi ve %5 BSMV uygulanmasına, nakit alacaklar açısından kabul edilen miktarın %20'si oranındaki 6.702,99 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline,
-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 2.289,40 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 404,79 TL harç + 515,17 TL icra veznesine yatırılan harç olmak üzere toplam 919,96 TL'den mahsubu ile bakiye 1.369,44 TL harcın davalıdan tahsil edilerek Hazineye irat kaydına,
-Davacı tarafından yatırılan 404,79 TL peşin harç + icra veznesine yatırılan 515,17 TL + 54,40 TL başvurma harcından oluşan toplam 974,36 davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
-Davacı tarafından yapılan; posta, tebligat, müzekkere ve bilirkişi ücretinden oluşan toplam 991,50 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
-Davalı tarafından belgelendirilen bir yargılama masrafı olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
-Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca hesap olunan 5.027,25 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesine,
-Gayrinakit alacaklar açısından; 50.750,00 TL'nin faiz getirmeyen bir hesaba depo edilmesine, gayrinakit alacakların nakde dönüşmesi halinde dönüştüğü tarihten ödeninceye kadar yıllık %46.80 oranında temerrüt faiz ve %5 BSMV uygulanmasına,
-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 59,30 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 54,40 TL'den mahsubu ile bakiye 4,90 TL harcın davalıdan tahsil edilerek Hazineye irat kaydına,
-Davacı tarafından yatırılan 54,40 TL peşin harcın davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
-Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden gayri nakdi alacaklara ilişkin depo kararı için AAÜT uyarınca takdiren 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
2-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran tarafa iadesine,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/06/2021
Katip ...
(e-imza)
Hakim ...
(e-imza)