T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/611 Esas
KARAR NO: 2022/116
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/10/2020
KARAR TARİHİ: 23/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin 28/10/2020 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davalı / alacaklı ... Ltd. Şti. tarafından, müvekkil ... Ltd. Şti. aleyhine ... 32.İcra Müdürlüğü ... E. Nolu dosya ile icra takibine geçildiğini, takibe dayanak olarak "cari hesap alacağı" gösterildiğini, müvekkilin davalıya borçlu olmayıp alacaklı durumda olduğunu, ödeme emrinin müvekkile usulüne uygun olarak tebliğ edilmediğini, takibin şeklen kesinleştiğini, müvekkilin davalıdan cari hesap bakiyesi alacağı nedeniyle ... 14. İcra Müdürlüğü... E. Nolu icra dosyası ile icrai takip yaptığını, davalı ...'in itirazı ile takibin durduğunu, ... 14. Asliye Ticaret Mah. ... E. ...K. Sayılı ilamı ile davanın kabulü ile itirazın iptaline, takibin devamına karar verildiğini, davalı / alacaklı tarafın, huzurdaki menfi tespit davasına konu icra dosyasından alacaklı olduğu iddiası ile takas mahsup talep ettiğini, ... 19.İcra Hukuk Mahkemesi...E. ... E. nolu ilamı ile ... 14. İcra Müdürlüğü ...E. nolu icra dosyasındaki mahkeme ilamı ile sabit alacak, davaya konu şeklen borçlu gözüktüğü ... 32.İcra Müd.... E. nolu icra dosyasındaki borç sebebiyle, takas mahsup nedeniyle alamadığını, uyuşmazlığın çözümü için arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, taraflar arasında anlaşma sağlanamadığını, müvekkil şirketin alacaklı olduğu halde, şeklen borçlu gözükmesi nedeniyle mahkeme ilamı ile sabit olan alacağını, icra dosyası için takas mahsup talebi nedeniyle alamadığını, bu nedenlerle müvekkil davalı / alacaklıya ... 32.İcra Müdürlüğü ...E. no.lu icra dosyasından borçlu olmadığının tespitine, takibin iptaline, alacaklı / davalı haksız ve kötü niyetle takip yaptığı, takas mahsup talebi ile müvekkil alacağının tahsilini imkansız hale getirdiği için %20' den az olmamak kaydı ile kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin 19/01/2021 tarihli cevap dilekçesinde özetle; müvekkil şirket lehine, davacı aleyhine ... 32. İcra Müdürlüğünün ....E sayılı dosyası ile açmış olunan icra takibi usulüne uygun olarak kesinleştiğini, davacı şirket hakkında icrai işleme geçildiğini, şirket üzerine kayıtlı hiçbir mal/hak olmaması sebebi ile icra takibinin sonuçsuz kaldığını, davacı tarafça da müvekkil şirket aleyhine ... 14.İcra Müdürlüğünün ...E sayılı dosyası ile haksız olarak icra takibine geçildiğini, bu takibe süresi içerisinde itiraz edildiğini, davalı şirket ...Şti.’nin, davacı ...Şti.’ne herhangi bir borcu bulunmadığını, davalı müvekkil şirketin, davacı şirketten alacaklı konumda olduğunu, menfi tespite konu icra takibinin (19.03.2014 tarihinde) müvekkil tarafından davacı şirkete karşı ... 32. İcra Müdürlüğünün ...E sayılı dosyası ile cari hesap alacağına ilişkin olarak (38.023,86-TL üzerinden) takibe konduğunu ve kesinleştiğini, tebligatın ise usulüne uygun olarak yapıldığını, davacı şirketin sürekli adres değiştirdiğini, son olarak ... Ticaret Sicil Müdürlüğüne kaydolduğunu, ... Ticaret Sicil Müdürlüğündeki adrese Tebligat Kanununun 35. maddesine göre tebliğ yapılabildiğini, davacının ise, aleyhine yapılan ... 32.İcra Müdürlüğünün ...E sayılı icra takibinden sonra 03.04.2014 tarihinde müvekkil davalı şirkete karşı icra takibine geçildiğini, müvekkilin itirazı üzerine davacı ... 14. Asliye Ticaret Mahkemesi’nde itirazın iptali davası açmış olunduğunu, bu dava da 11.12.2018 tarih ve ...E., ...K. sayılı karar ile müvekkil şirket aleyhine haksız ve hukuka aykırı olarak davanın kabulüne karar verildiğini, kararın istinaf edildiğini, dosyanın istinaf incelemesinde olduğunu, (davacı tarafça bu itirazın iptali davasında şirketin adresi ...olarak gösterilmiştir.) davacının, müvekkil şirkete olan borcunu ödemediği gibi haksız itirazın iptali davasını ve şimdi de huzurdaki haksız menfi tespit davasını açtığını, davacı şirketin, borca batık ve gayrı faal bir şirket olduğunu, üzerine kayıtlı hiçbir mal, hak, banka hesabında herhangi bir para olmadığını, bunun yanında müvekkil şirketin maddi durumunun iyi olduğunu, davacı taraf üzerine kayıtlı herhangi bir mal/hak olmaması sebebi ile (müvekkil şirket aleyhine mağduriyet yaratacak bir durum olmaması için) ... 32. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasından alacaklarını fiilen tahsil edemediklerinden, davacının müvekkil şirket aleyhine açmış olduğu ... 14. İcra Müdürlüğünün ...E sayılı dosyasındaki alacağından müvekkilin alacağını mahsup ettirdiklerini, bu mahsup kararı ... 19. İcra Hukuk Mahkemesinin ... E. ...K. sayılı dosyası ile verildiğini, takas ve mahsup taleplerinin (vekalet ücreti hariç) mahkemece kabul edildiğini, davacının ... 14. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosya borcu itfa edilmiş sayıldığını, bu kararın istinaf edilmeyerek kesinleştiğini, ... 14. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasına müvekkilin yapmış olduğu itirazın iptali davasının kesinleşmemiş olmasına rağmen davacı ... vekilinin icra vekalet ücreti mahsuba dahil olmadığından ödenmediğini, davacı şirket ile davalı müvekkil şirket arasında cari hesap ilişkisi bulunduğunu, taraflar arasındaki ticari ilişki sebebi ile fatura kesilldiğini, mal (ayakkabı tokası vs metal aksesuar) verildiğini, ... 32. İcra Müdürlüğünün ...E. sayılı dosyası ile açılmış olan icra takibinin de ödenmediğini, alacağın, cari hesap alacağına ilişkin olduğunu ve daha ödenmediğini, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin 27/01/2021 tarihli celse ara kararı gereğince; Tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, ticari defter ve kayıtları ve dosya incelenerek davalının cari hesap dayanağı alacağının tespiti, davacının kayıtlarında olup olmadığının belirlenmesi, davacının ... 32. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı icra takibinden dolayı borçlu olup olmadığından tespiti konusunda rapor alınmasına karar verilmiş olup, Bilirkişi Mali Müşavir ...'in 26/07/2021 tarihli raporunda özetle; Dosya, tarafların sunulanları kapsamında davalının kayıtlarında davacıdan takibe konu 38.023,86 TL alacak mevcut olduğu, davacı kayıtlarında ise davalının alacak dayanağı faturalarının kayıtlarının tespit edilemediği, bu nedenle davalı tarafından söz konusu 4 adet faturaya ilişkin 2 adet 25.771,26 TL tutarındaki faturaya ilişkin irsaliye sunulmuş olup, söz konusu irsaliyelerin “...” ismine paraflı olduğu görülmüş olup; davacıya teslimin değerlendirilebileceği durumda diğer iki fatura bedeli 12.312,60 TL davacının borçlu olmadığı hesaplanacak olup, irsaliyeler ile teslimin davacı adına yapıldığının aksine kanaat getirilmesi halinde tüm fatura toplamı 38.023,86 TL davacının borçlu olmayacağına ilişkin hesaben belirlendiği görüş ve kanaatine varılmıştır.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe;
Dava; Davacı taraf, ... 14. İcra Müdürlüğünün ...E. Sayılı icra dosyası ile davalı aleyhine takip başlattığını, davalının itirazı üzerine yapılan itirazın iptali davası sonucunda ... 14. ATM'nin ... E. ... K. Sayılı ilamı ile itirazın iptaline karar verildiği, bunun üzerine yeni esas alan ... 14. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı icra takibiyle davalıya icra emri gönderildiği, icra emrine yönelik davalının yapmış olduğu şikayet neticesinde takip konusu alacağın itfa edilmesine karar verildiğini beyan ederek itfaya dayanak ... 32. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı icra takibinden dolayı borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir.
Mahkememizce celp edilen ... 14. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyasında; alacaklı ... Ltd. Şti'nin 38.023,86 TL cari hesap alacağın tahsiline ilişkin icra takibine geçtiği, borçlu ... Ltd Şti'ne tebligatın 30/12/2014 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu tarafından süresinde itiraz edilmeyerek takibin kesinleştiği görülmüştür.
Mahkememizce celp edilen ... 14. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı icra takip dosyasında; davacı/alacaklı ... Ltd Şti'nin 14.794,88 TL asıl alacak ve 601,93 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 15.396,81 TL'nin tahsiline ilişkin icra takibine geçtiği, ... 19. İcra Hukuk Mahkemesinin ... E. Ve ...K. Sayılı dosyası mahkememizce uyap sistemi üzerinden celp edilmiş olup, dosyanın incelenmesinde; "Davacının takas ve mahsup talebinin kısmen kabulü ile; davacı ... Ltd. Şti'nin ... 32. İcra Müdürlüğü’nün ...esas sayılı takip dosyasındaki 11/12/2018 tarihi itibariyle 60.159,70 TL(icra vekalet ücreti hariç) olan alacağı ile Davalı ...Ltd. Şti''nin ... 14. İcra Müdürlüğü’nün ...esas sayılı takip dosyasındaki 11/12/2018 tarihi itibariyle 25.688,00 TL olan alacağının takas yapılarak ... 14. İcra Müdürlüğü’nün...esas sayılı takip dosyasında (takip miktarı 14.794,88 TL üzerinden İcra Müdürlüğünce hesaplanacak icra vekalet ücreti, ... 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...E-... K sayılı 11.12.2018 tarihli kararındaki 1.175,38 TL vekalet ücreti ve 31,52 TL işlemiş faizi ve ödeme zamanına göre İcra Müdürlüğünce hesaplanacak 1.175,38 TL vekalet ücretinin ve 31,52 TL işlemiş faizinin tahsil harcı dışında kalan) borcun itfa edilmiş sayılmasına, ... 32. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyası ile başlatılan icra takibinde davalının alacağın mahsubundan sonra davacıya bakiye borcunun 34.479,90 TL (icra vekalet ücreti hariç) olarak tespitine, bu miktar üzerinden icra takibinin devamına," karar verildiği görülmüştür.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinin 2019/985 E. Ve 2021/1100 K. Sayılı ilamında; "Dava; İ.İ.K.'nın 67 maddesine göre açılan itirazın iptali davasıdır. Davaya konu takipten önce davalı tarafından davacı aleyhine ... 32.İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyası ile 20.03.2014 tarihinde cari hesap alacağı için takip başlatılmış ödeme emri 27.03.2014 tarihinde, davacının adres bırakmadığından ayrıldığı kaydı ile iade edilmiştir. İş bu iade kaydından 3 gün sonra davacının adresi olarak aynı kayıt bildirilerek eldeki itiraz iptaline konu takip başlatılmıştır. Davalı cevap dilekçesinde kendilerinin de davacıdan cari hesap alacağı olduğunu bildirmiş, mahkemece yargılama sırasında taraf kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, ancak davacı tarafından inceleme günü kebir defteri boş olarak sunulmuştur.Bu şekli ile davacı defterleri HMK 222 maddesi anlamında delil olarak kabul edilemez. Davalı tarafından çekin alındığı kabul edilmekle birlikte, davacıya mal teslimi yapıldığı savunulmuştur. Kural olarak çekin avans olarak verildiğini davacı ispatlamalıdır. Alışverişte edimlerin karşılıklı yapıldığının kabulü gerekir. Davalı tarafından çeklere karşılık mal teslimi yapıldığına ilişkin olarak 26.12.2013 tarihli fatura ibraz edilmiş ,yapılan bilirkişi incelemesinde de faturanın davacı ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı belirlenmiş ,davacı da fatura muhteviyatının teslim edilmediğini ileri sürmüştür.Yargılama sırasında ve istinaf dilekçesinde fatura konusu malların davacıya teslim edildiği ileri sürülerek Vergi Dairesinden davacıya ait BA formlarının istenilmesi talep edilmiştir.Dairemizce davacının kaydı bulunan ... Vergi Dairesinden BA kayıtları istenmiş, gelen kayıtta davalı tarafından düzenlenen ve davacı tarafından da teslim ve tebliğ edilmediği ileri sürülen 26.12.2013 tarihli faturanın Aralık 2013 tarihli BA formlarında mevcut olduğu (kdv siz miktarı) davacı kayıtlarına işlenerek kullanıldığı anlaşılmıştır. Davacının alacak iddiası mal teslimi yapılmadığı çekin avans olarak verildiğine yöneliktir.Buna göre davalı tarafından düzenlenen faturayı teslim alan ve süresinde itirazda bulunmayan davacının malları da teslim aldığının kabulü gerekmektedir.Çeklerin avans olarak verildiğini ispatlayamayan davacının davasının reddine karar verilmek gerekirken kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır. Davalı vekilinin istinaf nedenleri yerinde görülmekle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ... 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas-... Karar sayılı ve 11/12/2018 tarihli hükmünün, HMK.'nun 353(1)b-2 maddesi gereği kaldırılmasına; "Davanın reddine" asıl alacak üzerinden %20 oranda hesaplanan 2.958,97-TL kötüniyet tazminatının davacı alacaklıdan tahsiliyle davalıya ödenmesine" şeklinde karar verilmiştir.
Yargılama sırasında uyuşmazlığın çözümlenmesi amacıyla her iki tarafın da ticari defter ve kayıtların incelenmesine karar verilmiştir. Bilirkişi tarafından tanzim edilen raporda, davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarının tasdiklerinin zamanında yapıldığı, ancak davacının 2013 yılı kebir defterlerinin boş olduğu, davalının ticari defter ve kayıtlarının usulüne uygun olarak tutulduğu, davacının kayıtlarında davalı şirkete 2 adet toplam 14.794,88 TL çek verilişinin davalı borcu olarak kayıtlı olduğu, davalının kayıtlarında davacının vermiş olduğu 14.794,88 TL tutarındaki çeklere karşılık 31/12/2013 tarihli 14.000,70 TL tutarlı faturanın tanzim edildiği, 2014 yılında 4 adet toplam 38.023,86 TL tutarında fatura tanzim edildiği, davalının kayıtları uyarınca 38.023,86 TL alacaklı olduğu tespit edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacının kebir defterinin boş olduğu, bu şekli ile davacı defterlerinin HMK 222 maddesi anlamında delil olarak kabul edilemeyeceği, davalı tarafından tanzim edilen faturaların davalının ticari defter ve kayıtlarına işlendiği ve Vergi Dairesine bildirildiği, davalının ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu ve sahibi lehine delil olma vasfına haiz olduğu, mahkememizce celp edilen davacının BA formlarında dava konusu faturaların yer almadığı, BA/BS analiz formlarında ise davacının mükellef olarak bildirimde bulunmamasına rağmen davalının bildirimde bulunması nedeniyle faturaların yer aldığı, davacı tarafın ... 14. İcra Müdürlüğü'nün ...E. Sayılı icra takibine konu alacağına ilişkin olarak açılan itirazın iptali davasının İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinin 2019/985 E. Ve 2021/1100 K. Sayılı ilamı ile davalı tarafından düzenlenen faturayı teslim alan ve süresinde itirazda bulunmayan davacının malları da teslim aldığının kabulüyle kesin olarak reddine karar verildiği anlaşılmakla davacının defterlerinin usulüne uygun olmaması ve sahibi lehine delil olarak kullanılamaması, davalının usulüne uygun ticari defter ve kayıtlarının lehine delil teşkil etmesi, BA/BS analiz formlarında takip konusu faturaların yer alması ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinin 2019/985 E. Ve 2021/1100 K. Sayılı ilamı dikkate alınarak davacının ... 32. İcra Müdürlüğü'nün ...E. Sayılı icra takibine konu faturalar nedeniyle borçlu olduğu sonuca varılarak, davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar yasası uyarınca belirlenen karar harcı olan 80,70 TL'nin, peşin alınan 649,36 TL harçtan mahsubu ile fazla harç olan 568,66 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden reddedilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca hesap olunan 5.703,58 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsil edilerek davalı tarafa verilmesine,
5-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran tarafa iadesine,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Dair; tarafların yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/02/2022
Katip
E-imzalıdır.
Hakim
E-imzalıdır.