T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/643
KARAR NO: 2022/863
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 11/11/2020
KARAR TARİHİ: 06/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil ile davalı şirket arasında 10/02/2020 tarihli fuar standı kiralama sözleşmesi imzalandığını, sözleşme hükümlerince 17/03/2020-20/03/2020 tarihleri arasında, ...’nın ... şehrinde gerçekleşecek olan ...’a katılım sağlanacağından, anahtar teslim fuar alanında kullanılacak standın davalıdan 6.500,00-€ bedelle kiralanması kararlaştırıldığını, sözleşmenin imza tarihi olan 10/02/2020 tarihinde 3.250,00-€ peşin ödendiğini, kalan 3.250,00-€ kiralama bedeli 20/03/2020 tarihinde ödenecek olduğunu, sözleşme kurulduktan sonra 25/02/2020 tarihinde fuar organizasyonu tarafından gönderilen erteleme mektubu ile ülkemizde ve dünyada pandemiye dönüşen covid-19 salgını gerekçe gösterilerek fuarın tarihinin 08/09/2020-11/09/2020 tarihleri arasına ertelendiğinin bildirildiğini, akabinde fuar tamamen iptal edildiğini, fuar organizatörü konumundaki dava dışı ... tarafından iletilen iş bu erteleme e-postası alınır alınmaz davalı şirketin, kira bedelinin kalanını talep etmeye başladığını, davalının bu talebi karşısında e-posta yoluyla görüşmelere başlanmışsa da bir sonuca ulaşılamadığını, fuarın Eylül 2020 tarihine ertelense dahi o tarihlerde yapılıp yapılmayacağının kesin olmadığını, davalı tarafından beklenen süre için ayrıca talep edilen ödemenin yapılmayacağını, “ileriki bir tarihte katılmak ister isek, hakkımızın baki kalacağını, ancak o döneme kadar kiralanan standın depo ücretinin ve işçilik ile ilgili talep edilen toplam tutar üzerinden % 80 ek ücretlerin” tarafımızdan ödenmeyeceğini ile sözleşmenin konusunun imkânsız hale gelmesi nedeniyle 13/03/2020 tarihinde davalı şirkete sözleşmenin feshi ihbar edildiğini, ödenmiş olan 3.250,00-€’nun iadesine ilişkin ihbarname gönderildiğini, bu ihbarnamenin davalı şirkete 16/03/2020 tarihinde tebliğ edildiğini, davalıya verilen 1 haftalık süre içerisinde herhangi bir ödeme yapılmadığını, ödeme yapılmadığı gibi davalı tarafından müvekkil şirketten aranmak ve e-posta gönderilmek suretiyle bakiye sözleşme bedeli ve ek masraf talep edilmeye devam edildiğini, 19/06/2020 tarihinde dava dışı ... tarafından bir açıklama daha yapılarak 08/09/2020-11/09/2020 tarihlerine ertelenen uyuşmazlık konusu sözleşmede kiralanacak olan standın kullanılacağı fuarın tamamen “iptal edildiği” bilgisi verildiğini, davalı tarafından bu dönemde de ödeme yapılmadığı için ticari işlerde dava şartı olan arabuluculuk başvurusu 07/10/2020 tarihinde yapıldığını, bu nedenlerle feshedilen 10/02/2020 tarihli stand kiralama sözleşmenin feshi nedeniyle, davalıya ödenen ve ihtara rağmen iade edilmeyen 3.250,00-€’nun fiili ödeme günündeki TL cinsinden karşılığının ile ödeme tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanun’un 4/a maddesi uyarınca hesaplanacak faizi ile 276,39-TL ihbarname ücretinin 16/03/2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsiline ve yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili ...Ltd. Şti. ile Davacı ... Tic Ltd Şti. arasında ...'nın ... şehrinde, 17.03.2020 - 20.03.2020 tarihlerinde yapılacak olan ... için, özellikleri sözleşmede belirtilen standın teslimi konusunda 10.02.2020 tarihinde anlaştıklarını, anlaşmaya göre davacı şirketin stand teslim bedeli olarak anlaştıkları 6500- EURO'nun 3.250-EURO'sunu ilk ödeme olarak 10.02.2020 tarihinde, ikinci ödeme olan 3250-EURO'yu ise 20.03.2020 tarihinde müvekkili şirkete ödeyeceğini, buna karşılık müvekkili şirketin de standı, şartları sözleşmede belirtildiği gibi ve eksiksiz bir şekilde en geç 16.03.2020 tarihinde saat 17.00'da davacı şirkete teslim edeceğini, davacı şirket ile yapılan anlaşmadan sonra müvekkili şirketin ahde vefa gereği hemen hazırlıklara başladığını, stand için lojistik tedarikleri sağlayıp standın montajı için gerekli malzemeleri depoda bekletilmeye bıraktıklarını, davacı şirketin de ilk ödemesi olan 3250-EURO'luk kısmı müvekkili şirkete ödediğini, yapılan anlaşma ve buna bağlı olarak yapılan hazırlıklardan sonra beklenmedik bir şekilde COVİD 19 pandemisinin ortaya çıktığını, tüm bu gelişmelerden sonra 17 Mart 2020 tarihinde başlaması öngörülen MCE 2020 Fuarı Mart 2022 tarihine ertelendiğini, ilgili sözleşmede belirtiği üzere 7.3. Madde gereği her ne suretle olursa olsun son bulması ya da fesih taraflarının fesih tarihinden önce doğmuş hak ve yükümlülüklerine halel getirmediğini, bu çerçevede sözleşmenin uyarlanması ve kalan alacak bakiyesi için ... tarihinde ... 30.Noterliğinden ... ycvmiyeli ihtarı gönderdiklerini, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile tarafların imza altına aldıkları sözleşme ve ilgili kanun maddeleri gereğince davacı şirketin talebinin reddini yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı şirketten alınıp davalıya verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; ifa imkansızlığı iddiasıyla taraflar arasındaki sözleşmenin feshi ile ödenen bedelin iadesine ilişkindir.
TBK'nın 136 maddesinde " Borcun ifası borçlunun sorumlu tutulamayacağı sebeplerle imkânsızlaşırsa, borç sona erer. Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde imkânsızlık sebebiyle borçtan kurtulan borçlu, karşı taraftan almış olduğu edimi sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca geri vermekle yükümlü olup, henüz kendisine ifa edilmemiş olan edimi isteme hakkını kaybeder. Kanun veya sözleşmeyle borcun ifasından önce doğan hasarın alacaklıya yükletilmiş olduğu durumlar, bu hükmün dışındadır." düzenlemesine yer verilmiştir. Somut olayda, davalı... Ltd. Şti. ile davacı Üstün Isıtma ve ...Tic Ltd Şti. arasında ...'nın ... şehrinde, 17.03.2020 - 20.03.2020 tarihlerinde yapılacak olan ... Fuarı için, özellikleri sözleşmede belirtilen standın teslimi konusunda 10.02.2020 tarihinde sözleşme yapıldığı, sözleşmede davacı şirketin stand teslim bedeli olarak 6500- EURO'nun 3.250-EURO'sunu ilk ödeme olarak 10.02.2020 tarihinde, ikinci ödeme olan 3250-EURO'yu ise 20.03.2020 tarihinde davalı şirkete ödeyeceğini, davalı şirketin de standı, şartları sözleşmede belirtildiği gibi ve eksiksiz bir şekilde en geç 16.03.2020 tarihinde saat 17.00'da davacı şirkete teslim edeceğinin kararlaştırıldığı, davacı şirketin ilk ödemesi olan 3.250-EURO'luk kısmı davalı şirkete ödediği, yapılan anlaşma ve buna bağlı olarak yapılan hazırlıklardan sonra COVİD 19 pandemisinin ortaya çıktığı, tüm bu gelişmelerden sonra 17 Mart 2020 tarihinde başlaması öngörülen ...Mart 2022 tarihine ertelendiği, davacı tarafın ifa imkansızlığı nedeniyle sözleşmeyi feshettiği, taraflar arasındaki sözleşme incelendiğinde mücbir sebeplere ilişkin olarak özel bir düzenleme kararlaştırılmadığı, böylece TBK'nın 136 maddesinin uygulama alanı bulacağı, somut olayda her iki tarafın da kusuru olmaksızın gerçekleşen covid-19 pandemisi nedeniyle fuarın gerçekleşeceği tarihin de belirsizliği sebebiyle davacı tarafça ... 8. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı fesih ihbarnamesi ile yapmış olduğu fesih işleminin hukuka uygun olduğu kanaatine varılmış, kanun uyarınca tarafların sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca karşı taraftan almış olduğu edimi iade etmesi gerektiğinden davanın kabulü ile, ödenen 3250,00 Euro'nun davalı tarafa ulaşan fesih ihbarnamesindeki 1 haftalık sürenin dolmasının ardından temerrüdün 24/03/2020 tarihinde gerçekleştiği de dikkate alınarak bu tarihten itibaren 3095 sayılı yasanın 4-A maddesi uyarınca işleyecek faizi ile fiili ödeme günündeki Türk lirası cinsinden karşılığı ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kabulüne,
2- 3.250,00-EURO'nun 24/03/2020 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4-A maddesi uyarınca işleyecek faizi ile fiili ödeme günündeki Türk lirası cinsinden karşılığı ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 2.164,57-TL nispi karar ve ilam harcından, başlangıçta yatırılan 546,42-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 1.618,15-TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 546,42-TL peşin harç ile 54,40-TL başvurma harcı olmak üzere 600,82-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 121,75 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davacı ve davalı tarafından yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
Dair, Taraf vekillerinin yüzlerine karşı tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341 maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.06/12/2022
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı
"Bu belge 5070 Sayılı Kanun hükümlerince elektronik imza ile imzalanmıştır."