T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/684 Esas
KARAR NO: 2022/380
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/07/2015
KARAR TARİHİ: 31/05/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 20/07/2015 tarihli dava dilekçesinde; ... AŞ ile ... arasında "Yetkili Satıcılık Sözleşmesi" akdedildiğini, davalılardan ...'ın, ... Tapu Sicil Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... yevmiye sayılı olarak düzenlenen ipotek belgesi ve resmi senet ile maliki olduğu taşınmazda 100.000 TL bedelli limit ipoteği tesis ettiğini ve aynı zamanda bu tutarı müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla ödemeyi taahhüt ettiğini, borçluların müvekkil şirkete olan borçlarını ödememeleri nedeniyle hesap kat edilerek ... 1. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye sayılı hesap kat ihtarnamesi ve eki hesap özeti keşide edildiğini, davalılar aleyhine ... 10. İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyası ile ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile ilamlı icra takibi yapıldığını, borçluların şikâyet yoluyla açtığı davada ... 19. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... esas ... karar sayılı ve 17.06.2014 tarihli kararı ile icra emrinin iptaline karar verildiğini ve kararın kesinleştiğini, davalıların işbu İcra Hukuk Mahkemesinde görülen davada bir kısım ödemeler yaptıklarını beyan ve iddia ettiğini, davalıların yapmış oldukları ödemelerin cari hesap borçlarından ve alacağın tahsili amacıyla başlatılan ... 8.icra Müdürlüğü'nün ...esas, ... esas, ... Esas, ... Esas, ... Esas sayılı dosyaları alacak tutarı, icra masrafı ve vekâlet ücret bedeline karşılık yapılan ödemeler olduğunu, ... A.Ş.'nin de davacı ... Dış Ticaret A.Ş. ile birleştirildiğini ve külli halefiyet ilkesi gereğince tüm hak ve yükümlülüklerin davacı şirkete geçtiğini, birleşme işlemlerinden kısa bir süre sonra, bu kez ... A.Ş. olan şirket unvanının, ... tarih ve ... sayılı Türkiye ticaret sicili gazetesinde yayınlanan genel kurul kararı uyarınca, ...A.Ş. olarak değiştirildiğini, yeni unvanın 27.12.2012 tarihi itibariyle ticaret sicil kayıtlarına işlendiğini, davalı ...'ın müvekkili şirkete 34.723,11 TL borçlu olduğunu, diğer davalı ...'ın davalı ...'ın borcunun 100.000 TL'lik kısmını müşterek borçlu-müteselsil kefil sıfatı ile üstlendiği ve ipotek borçlusu olarak maliki bulunduğu taşınmaz üzerinde 100.000 TL bedelli derecede sırada limit ipoteği tesis ettiğini, ipotek resmi senedi, yetkili satıcılık sözleşmesi, ihtarname, tapu kayıtlarının, müvekkili şirketin defter ve kayıtları ile sabit olduğunu, fazlaya ilişkin saklı kalmak kaydı ile 34.723,11 TL alacağın ihtarnamede tebliğ tarihi olan 26.05.2010 tarihinden ticari temerrüt faizi (değişken oranlarda) ile birlikte (davalı sorumluluğu 100.000 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderlerinin davalılardan tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılara usulüne uygun dava dilekçesi, duruşma gün ve saati tebliğ edilmiş, davalı asil ... vermiş olduğu cevap dilekçesinde; davanın görevsiz ve yetkisiz mahkemede açıldığını, ... A.Ş. ile hiçbir ticari ilişkisinin bulunmadığı gibi ipotek konusu gayrimenkulün ...'ın ... ilçesinde olup, ikametgâh adresinde ...'ın ... ilçesi olduğunu, göreve, yetkiye, davacı tarafin taraf sıfatına ayrıca davacının talep ve iddia ettiği alacak ve sorumluluğu kesinlikle kabul etmemekle beraber, hak düşürücü süre ve zamanaşımı yönünden de davaya usuli itirazları olduğunu, ayrıca, aleyhine açılan davayı ve davacı tarafin dava dilekçesindeki iddialarının tamamını kabul etmediğini, sanki oğlu ... ile birlikte ... A.Ş. ile ticari faaliyette bulunuyormuş, müşterek ve müteselsil her türlü ortak sorumluluğa sahipmiş, alacaklıya hiçbir ödemede bulunmamış gibi beyan ve talepte bulunulduğunu, şahsının 1998 yılından önce esnaf iken emekli olduğunu ve 750 TL emekli maaşı ile geçinmeye çalışan; 40 yıllık ticaretinde biriktirdiklerini, oğlunun ticaretinde yaşadığı sorunlar sebebiyle, ailesi ile sıkıntı yaşamasın diye değerinden aşağı bedellerle sattığını ve başka hiçbir geliri kalmadığını, ...A.Ş. ile hiçbir ilgisi bulunmadığını, bu hususun ipotek resmi senedinde açıkça görüldüğünü, söz konusu ipoteğin kayıtsız ve şartsız borç ikrarını içermediği gibi sınırlı ve faizsiz olduğunu, ... 10. icra Müdürlüğünün... sayılı dosyası ile aleyhine başlatılan ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takipte ödeme emri tebliğ edildiğini, süresi içerisinde borcun tamamına ve alacaklı tarafına itiraz ettiğini, tüm ödemelerin tarafınca ve aynı tarihlerde satmış olduğu gayrimenkullerin bedeli karşılığı elde ettiği paralar olduğunu, zira ... Tapu Sicil Müdürlüğü'nün 2010 ila 2013 tarihleri arasında adına kayıtlı ... Çiçek, ... (...) ve ... mevkilerinde yapmış olduğu parça parça ve taksitler halinde gayrimenkul satış kayıtlarının da en büyük delili olduğunu bildirerek davanın reddini talep etmiştir.
Davalılara usulüne uygun dava dilekçesi, duruşma gün ve saati tebliğ edilmiş, davalı asil ... vermiş olduğu cevap dilekçesinde; İpotek resmi senedinde yer alan sorumluluk miktar ve şartları dışındaki hiçbir yükümlülüğü kabul etmediğini, tamamı ... A.Ş. tarafından tek taraflı, muafakata dayanmayan ticari baskı ve zorlamalar neticesi olan eylemler olduğunu,...A.Ş. yine anlaşmalarına riayet etmeyerek ... içerisinde iki olan bayi sayısını 3'e çıkardığını; yine ... sınırları içerisinde ... markalı ürünlerle aynı özellikte ancak daha uygun fiyatlara ... ve ... marka ürünleri bayilik esası olmaksızın sayısız mağazaya pazarladığını, rekabet kurallarına ve ticari kurallara aykırı hareket sergilediğini, ... Pazarlama A.Ş. 'den bayilik aldığı dönem içerisinde satılan ürünlerin arıza sayısı ve müşteri memnuniyetsizliği de ayrı bir sorun oluşturduğunu, zira bu dönem içerisinde satışını yaptığı her bir ürün ticari felaketi haline dönüşmüştüğünü, yürüyen çamaşır makineleri, gürültüsünden komşularını rahatsız eden no-frost buzdolapları ve diğerleri sebebiyle ... A.Ş. ticari defterlerinden açıkça anlaşılacağı üzere her geçen yıl düşüşe geçen satış profiline sebebiyet verdiğini, küçük bir ilçede 2 adet yetkili tamir servisi ile meydana gelen şikâyet ve arızalara yetişilemez hale geldiğini, ...A.Ş. ile yapılan ticaretin, gün geldiğinde ne kadar çok ... marka ürün satışı o kadar hızlı ticari hayatının bitmesi sloganlı bir şekil aldığını ve akabinde ... içerisinde yok edilen bayii ve 2 adet servise dönüştüğünü, ... A.Ş.nin ... marka ürünler dahil ...'a ilişkin ticari defter ve kayıtlarının 2005-2012 yılları arasında yaşattığı ticari felaketlerin en büyük delili olduğunu, bir defter kayıtlarının bir bütün halinde delillerini mahkemece dikkate alınmasını talep ettiğini, hesaplarına bloke konulduğunu, bankalardaki ticari itibarının, kredilerinin zedelendiğini, söz konusu ipoteğin kayıtsız ve şartsız borç ikrarını içermediği gibi sınırlı ve faizsiz olduğunu, ipotek resmi senedinde yer alan miktarın bizzat babası ... tarafından ipotek ilişkisini sonlandırmak üzere yapıldığını bildirerek davanın reddini talep etmiştir.
Dava; davacı ile davalılardan ... arasında yapılan Vestel Yetkili Satıcılık sözleşmesi başlıklı sözleşmeden kaynaklı davalı ...'ın borcunu ödememesi sebebiyle Davalı ... Hakkında ... 8 İcra Müdürlüğünün ...-...-...-...-... Esas sayılı icra dosyaları ile icra takibi yapıldığı ve tahsilde tekerrür olmamak üzerede ... 10 İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı icra dosyası ile her iki davalı hakkında ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibi yapıldığı ve ipotekli takibin ... 19 İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas ve... Karar sayılı kararı ile gönderilen icra emrinin iptaline karar verildiği belirtilerek ödenmeyen bakiye 34.723, 11 TL. Alacağın (Davalı ...'ın sorumluluğu ipotek limiti ile sınırlı olmak üzere) ihtarnamenin tebliğ tarihi olan 26/05/2010 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalılardan tahsili talepli alacak davasıdır.
Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde, 2015/748 Esas 2018/659 Karar sayılı 05/06/2018 tarihinde "davalılar tarafından davacıya 167.311,72 TL ödeme yapılmış olduğu, bu ödeme nedeniyle de davacının davalılardan tahsil edeceği alacağının bulunmadığı sonucuna varıldığından, davacının davalılara karşı açmış olduğu davanın reddine" karar verilmiştir.
Mahkememiz kararı davacı tarafça İstinaf edilmekle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2019/265 Esas 2020/1243 Karar sayılı 05/11/2020 tarihli ilamı ile " hükme esas alınan hatalı raporlarla dahi çelişen, bilirkişi tarafından alacağın nasıl tespit edileceği ile ilgili bir yol haritası belirlenmiş olmasına rağmen bunu görmezden gelerek, hiçbir borcun kalmadığı şeklinde, dosyadaki hiçbir bilgi ve belgede bulunmayan bir tespitte bulunarak istinafı zaruri kılan işbu hüküm tesis edildiği" gerekçesi ile mahkememiz kararı kaldırılmıştır.
Dava dosyası mahkememizin 2020/684 Esas sırasına kaydedilmekle yargılamaya devam olunmuştur.
Taraflar arasındaki sözleşmenin 8. maddesine göre, İstanbul Mahkemeleri yetkili kılınmış ve davalı ilk itirazında yetki itirazı yapar iken yetkili mahkeme göstermemiş olduğundan, geçerli yetki itirazı bulunmadığından, davalının yetki itirazının reddine, dava konusu ticaret mahkemelerinin görev alanında olduğundan, davalının görev itirazının reddine, davacının alacağı sözleşmeden kaynaklanıp 10 yıllık zaman aşımına tabi olduğundan, davalının zaman aşımı itirazının reddine karar verilmekle yargılamaya devam olunmuştur.
Mahkememizce ... 8. İcra Müdürlüğü'nün... - ... - ... - ... ve ... Esas sayılı dosyalarında dava tarihi olan 20/07/2015 tarihi itibariyle kapak hesaplarının ayrı ayrı yapılarak bildirilmesinin istenilmesine karar verilmiş, ara kararlar yerine gelmekle dosya ve davacı defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapıp, taraflar arasındaki sözleşme ve bu sözleşme kapsamında düzenlenen ipotek ve ... 8. İcra Müdürlüğünün ...-...-...-...-... Esas sayılı takip dosyalarından gelen kapak hesapları da incelenerek, davacının alacağının bulunup bulunmadığı ve var ise miktarına dair rapor düzenlenilmesi bakımından dosyamız ... Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yolu ile gönderilmiş, inceleme yaptırılmakla bilirkişi tarafından "Davacı ... A.Ş. ile davacı ...-... arasındaki ticari ilişkinin 19.11.2004 tarihinde başlayıp, 12.12.2012 tarihinde sona ermesi nedeniyle bu yıllara ait davacı ticari defterlerinin incelenmesi gerektiğinden, ticari defterlerin noter tasdik bilgilerinin tarafımıza gönderilmelerine karşın davacının 2004 ile 2010 yılları arasına ait ticari defterlerinin zaman aşımı sürelerinin dolduğu gerekçesi ile imha edilmesi nedeniyle bu yıllara ait defterlerin incelenemediği, davacının 2009 ile 2012 yıllarına ait ticari defterlerinin daha önce bilirkişi ... tarafından incelenmiş olması ve usulüne uygun olarak düzenlendiklerinin tespit edilmesi nedeniyle tarafımızca da davacının 2009 ile 2012 yılları arasına ilişkin ticari defter incelemelerinin söz konusu bilirkişi raporu üzerinden yapıldığı ve tarafımıza gönderilen ve rapor ekinde sunulan muavin defterlerle de teyidinin yapıldığı, davacı/alacaklının davalı borçludan incelemeler bölümünde ayrıntılı olarak açıklandığı üzere toplam 170.051,00 TL.’lık çekini tahsil edememesi nedeniyle ... 8. İcra Müdürlüğünde ...-...- ...-...-... Esas Sayılı icra dosyaları ile takip başlattığı, bu çeklerle ilgili olarak davacının ödemelerini icra müdürlüklerine yapmadığı, bu nedenle icra müdürlüklerince yapılan kapak hesaplamalarının gerçeği yansıtmadığı, davalının ödemelerini şirkete ya da davacı vekiline yaptığı ve şirketin 141.779,00 TL.’lık tahsilatta bulunması nedeniyle ve dava tarihi itibariyle davacının davalıdan (170.051,00 – 141.779,00 =) 28.272,00 TL. alacaklı olduğu" sonuç ve kanaatine varıldığı 13.09.2021 tarihinde rapor edilmiştir.
Alınan bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, hüküm kurmaya elverişli olmaması nedeni ile dosyamız talimat yolu ile yeniden ... Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilerek taraflar arasındaki sözleşme ve bu sözleşme kapsamında düzenlenen ipotek ve ... 8. İcra Müdürlüğünün ... Esas, ... Esas, ... Esas, ...Esas ve ... Esas sayılı takip dosyalarından gelen kapak hesapları da incelenerek, davacının alacağının bulunup bulunmadığı, var ise miktarına dair rapor düzenlemesinin istenilmesine karar verilmiş, yaptırılan inceleme sonucunda, bilirkişi tarafından "-Davalının 5 icra dosya borç aslının 170.051,00 TL, icra dosya borcu ferilerinin toplamının ise 123.208,78.-TL olduğu ve dava tarihi itibarı ile toplam borcunun (170.051,00.-TL * 123.208,78.-TL ) 293.259,78.-TL olduğunun hesaplandığı, davacı şirketin incelenen ticari defter ve belgelerine göre , davalıların davacı şirkete 141.779,00 TL ödeme yaptığı ve davalı taraftan alacak bakiyesinin 34.723,11 TL olduğu görülmekle birlikte , 11 Nisan 2016 tarihli Bilirkişi ...un davalı tarafın defter incelenmesinde tespit ettiği ve rapor ekinde sunduğu ödeme listesinde, icra dosyasına ödenen meblağlar dahil ancak elden yapılan 5.000,00 TL hariç olmak üzere toplam 162.361,00 TL ödeme yapıldığının tespit edildiği, davacı şirketin bu ödeme toplamınına itirazının olmadığı, buna göre de; davalının yapılan ödemelerden öncelikle feriler mahsup edildikten sonra kalan borç bakiyesinin dava tarihi itibarı ile (293.259,78.-TL - 162.361,00.-TL )=130.898,78.-TL olduğunun hesap edildiği, davacı şirketin dava dilekçesi ile talep ettiği cari hesap borç bakiyesinin (34.723,11.-TL ) üÜzerinden 20.07.2015 tarihine kadar hesaplama yapılması durumunda ise; davacının incelenen ticari defterlerinde karşılıksız. çek toplamının 176.551,00 TL olduğu ( cari hesap ekstresinde 8528619 No'lu 6.500,00 TL tutarlı çek iİdin icra takibi yapılmadığı ) buna karşılık davalı tarafından yapılan ödeme toplamının 141.827,89TL ve borç bakiyesinin 34.723,11 TL olduğunun tespit edildiği, davacı şirketin incelenen ticari defterlerinde 34.723,11 TL borç bakiyesine davalı tarafın toplam 141.827,89 TL ödemesi neticesinde ulaşılmakla birlikte, davalı şirketin dava dosyasında kabul ettiği toplam ödemenin 162.361,00 TL olduğu, buna göre bakiyenin ( 176.551,00.-TL./karşılıksız çek toplamı - 162.361,00 TL)davacı şirketin kabul ettiği ödeme toplamı ) 14.190,00 TL olması gerektiği sonucuna varıldığı, 14.190,00 TL borç bakiyesine 12.12.2012 bakiye tarihihden 20.07.2015 dava tarihine kadar işletilen faiz tutarının 4.335,63 TL olduğunun hesap edildiği, buna göre de davalıların cari hesap bakiyesinden toplam borcunun dava tarihi itibari ile 18.525,63 TL olması gerektiği kanaatine varıldığı" 28/02/2022 tarihinde rapor edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde;
Davacı ile davalılardan ... arasında Yetkili Satıcılık Sözleşmesi akdedildiği ve sözleşmeye istinaden davalılardan ...'a ait taşınmaz üzerinde davacı lehine ipotek tesis edildiği, davacının sözleşmeden kaynaklanan alacaklarının ödemediğinden bahisle 17/05/2010 tarihli kat ihtarını keşide ederek davalılara gönderildiği ve ... 10. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla davalılar aleyhinde icra takibine geçtiği, sonrasında davacının İstanbul 8. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas, ... Esas, ... Esas, ... Esas ve ... Esas sayılı dosyaları ile icra takibi başlattığı görülmüştür.
Davacı tarafça, davalılardan olan alacaklarının tahsili bakımından yapılan icra takiplerine istinaden, davalılarca yapılan ödemeden sonra, alacak, harç, masraf ve vekalet ücretine ilişkin bakiye 34.723,11 TL alacaklarının kaldığından bahisle tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılarca davacıya borçlarının bulunmadığından bahisle davanın reddi gerektiği savunulmuştur.
Davalıların yetki itirazının, taraflar arasındaki sözleşmenin 8. maddesine göre, İstanbul Mahkemeleri yetkili kılındığından, davalı ilk itirazında yetki itirazı yapar iken yetkili mahkeme göstermemiş olduğundan, geçerli yetki itirazı bulunmadığından; görev itirazının dava konusunun ticaret mahkemelerinin görev alanında olduğundan ve zamanaşımı itirazının davacının alacağı sözleşmeden kaynaklanıp 10 yıllık zaman aşımına tabi olduğundan reddine karar verilmiştir.
Mahkememizce ... Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak, mali müşavir bilirkişi vasıtası ile mahkememiz dosyası ve davacı tarafın ticari defter ve kayıtları ile ... 10. İcra Müdürlüğünün ...Esas, ... 8. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas, ... Esas, ... Esas, ... Esas ve ... Esas sayılı dosyaları ile bu dosyaların kapak hesaplarına göre borç miktarı ile davalılarca yapılan ödemelerde dikkate alınarak, davacının davalılardan alacağının bulunup bulunmadığı, var ise miktarının ne kadar olduğuna dair inceleme yaptırılmış, yapılan inceleme sonucunda düzenlenen tarafsız, bilimsel veriler ve dosya kapsamı ile uyumlu, denetime elverişli bilirkişi raporunda; taraflar arasındaki sözleşmesel ilişkiye istinaden davacının davalılardan toplam alacağının 176.551,00 TL olduğu, davalıların ödemesinin 162.361,00 TL olduğu, nihayetinde davacının davalılardan 14.190,00 TL alacaklı olduğu tespit ve rapor edilmiştir.
Davacının incelenen usul ve yasa hükümlerine uygun tutulup tasdik edilmekle, tarafı lehine delil vasfı taşıdığı anlaşılan ticari defter ve kayıtlarına göre icra takibine konu edilen karşılıksız çek toplamına göre davalılardan 176.551,00 TL alacağının bulunduğu, davalılarca taraflar arasındaki sözleşme ve bu sözleşmeden kaynaklanan alacakların tahsili için yapılan icra takiplerinde yaptığı toplam ödemenin 162.361,00 TL olduğu, daha evvel davalı taraf ticari defterlerinde yaptırılan inceleme neticesinde de ödemenin bu tutarda olduğunun tespit edilmiş olduğu; dosya kapsamı ve davacı taraf ticari defterleri üzerinde yaptırılan inceleme neticesinde, icra takip dosyalarının dava tarih itibariyle kapak hesaplamaları da dikkate alındığında, davacının davalı Yetkili Satıcılık Sözleşmesinin tarafı ve diğer davalı ipotek veren/kefilden bakiye 14.190,00 TL alacağının bulunduğu anlaşılmış olmakla, davacının davasının kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi gerekçeli kararda açıklanacağı üzere;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜNE, 14.190,00 TL nın 28/05/2010 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
Fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Harçlar Yasası uyarınca hesaplanan 969,31 TL den peşin alınan 592,99 TL harcın mahsubu ile bakiye 376,32 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan 592,99 TL peşin harç giderinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
4-Davacı tarafça yapılan 27,70 TL başvurma harcı,posta ve bilirkişi ücreti olan 3.893,00 TL yargılama gideri toplamı gideri toplamı 3.920,70 TL den kabul ve red oranı gözetilerek; 1.602,23 TL sının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı vekili için AÜÜT gereği tayin ve takdir olunan, 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
6-Karar kesinleştiğinde ve talep halinde kullanılamayacak olan gider avansının ilgili tarafa iadesine,
dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede İSTİNAF YOLU açık olmak üzere karar verildi. 31/05/2022
Katip ... Hakim ...
e-imzalıdır e-imzalıdır
"Bu belge 5070 Sayılı Kanun hükümlerince elektronik imza ile imzalanmıştır."