T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/718 Esas
KARAR NO: 2023/722
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/09/2014
KARAR TARİHİ: 17/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan), Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili şirketin davalı yandan olan alacağının bakiyesinin tüm taleplere rağmen ödenmemesi nedeniyle davalı şirket aleyhine ... 36.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasıyla icra takibine girişildiğini, davalı şirketin borca itiraz ederek takibin durmasına sebep olduğunu, davalı şirket ile müvekkili arasında imzalanan "Durak, Raket,Hareketli Billboard, Megalight vb. ürünlerin imalatı için onaylı tedarikçi çerçeve sözleşmesi" başlıklı sözleşme ile sadece bir konuda ticari ilişki tesis edildiğini, sözleşme ile üstlendiği edimini yerine getirirek ürünleri teslim eden müvekkili şirketin 26/12/2013 tarihinde 168.504,00-USD'lik faturayı keserek davalı şirkete gönderdiğini, yapılan sözleşme çerçevesinde alınan avans mahiyetindeki 35.700-USD ve fatura kesildikten sonra gönderilen 75.000,00-USD'den başka ödeme alamayan müvekkilinin tüm ısrarlı taleplerine rağmen bakiye 57.804,00-USD alacağını tahsil edemediğini, davalı şirketin hiçbir itiraz etmemesine rağmen bedeli ödemeye yanaşmadığını, elindeki teminat bonolarını icra takibine konu etme tehdidi ile müvekkilini baskı altında tutarak sözleşme dışı istemlerini yerine getirmeye zorladığını, bedelin de tahsilini ötelemeye çalıştığını, davalının tüm istemlerinin yerine getirilmesine rağmen alacağın ödenmemesi üzerine müvekilinin davaya konu icra takibini başlattığını, kötüniyetli olarak borca itiraz edildiğini belirterek, davanın kabulü ile davalının ... 36.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasındaki itirazın iptaline, takibin devamına, haksız itiraz nedeniyle davalının %20'den aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının taleplerinin haksız ve mesnetsiz olduğunu hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacı tarafın sözleşmeden kaynaklanan edimlerini, tam, zamanında ve eksiksiz olarak yerine getirmediğini, taraflar arasında imzalanmış olan "Durak, Raket, Hareketli Billboard, Megalight vb. ürünlerin imalatı için onaylı tedarikçi çerçeve sözleşmesinin" konusunun müvekkilinin sirapiş ettiği ürünlerin, davacı tarafından kendi üretim tesislerinde sözleşme ekinde belirtilen spesifikasyonlar ve kalitede üretilmesi, ambalajlanması ve tesliminin karşılığında sözleşmede yazılı bedelin ödenmesi olduğunu, sözleşme uyarınca ürünlerin müvekkili tarafından belirlenecek teknik çizim ve özelliklere uygun olarak üretilmesinin esas olduğunu, davacının üretimde kullandığı malzemelerin ve bitmiş ürünün sözleşmede yer alan kalite şartlarına uygun olacağını taahhüt etmişse de bu taahhüdünü yerine getirmeyerek sözleşme ve eklerinde yazılı özelliklere uygun olmayan mal ürettiğini, ... 1.Noterliğinin ... yevmiye nolu ... tarihli "Düzenleme Şeklinde Tutanak"ında müvekkili şirket ile davacı arasında yapılan sözleşme gereğince Kayseri'de bulunan dönerli billboardların davacı tarafından imalatının sözleşmeye uygun olarak yapılmadığı, teslim edilen ürünlerin siparişlere aykırı olduğunun noterce tespit edildiğini, hata/eksikliklerin ne kadar masrafla ve hangi sürede giderilerek malzemelerin sözleşmeye uygun hale dönüştürülebileceğinin tespitinin ... 2.Sulh Hukuk Mahkemesinin ...D.İş dosyasıyla taraflarınca talep edildiğini, bilirkişinin sunduğu raporda dava konusu 34 adet panoda bulunan müşterek eksiklerin giderilmesi için gereken toplam harcamanın 20.020,90- USD olduğu, ayrıca 5 adet panoda camların kırık olduğu, değiştirilmesi gerektiği, bu iş için yapılması gereken harcamanın 2.415,00-USD olduğu toplamda 46.442,31-TL harcama gerektiği eksiklerin/hataların giderilmesi için gerekli sürenin 9 iş günü olacağının tespit edildiğini, davacı tarafın sözleşmesel edimini gereğince yerine getrmediği gibi haksız kazanç elde etme çabasında olduğunun aşikar olduğunu, davacı tarafından icra takibi yapılması ve akabinde huzurdaki davanın ikame edilmesinin kötü niyetli olduğunun en açık göstergesi olduğunu, sözleşmenin 5.maddesi uyarınca üreticinin ürünleri belirtilen termin tarihinden sonra gecikmeli olarak teslim etmesi durumunda 3 günü aşan gecikmelerde %1 oranında gecikme cezası uygulanacağını, davacı tarafın 08/05/2013 tarihli teklif formu ve 23.05.2013 tarihli e-posta ile siparişten itibaren 60 gün içinde teslimat yapılacağı taahhüdünde bulunmuş olmasına rağmen ürünleri 60 günlük sürenin sonu olan 22/07/2013 tarihinde değil, 154 gün sonra 26/12/2013 tarihinde teslim ettiğini, davacı şirketin beyanlarının gerçeği yansıtmadığını belirterek, haksız dayanaksız ve kötü niyetli olarak ikame edilen davanın reddine, davacı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra tazminatına hükmedilmesine, karşı davanın kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000-TL tutarındaki ceza şartının 26/12/2013 tarihinden itibaren 3095 Sayılı Yasanın 4/a maddesi uyarınca işlemiş ve fiili ödeme tarihine kadar işleyecek değişken oranlı faziliyle beraber müvekkiline ödenmesine, tarafların birbirlerinden olan alacaklarının takas veya mahsubuna karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas Sayılı dosyasının mahkememiz dosyasındaki tarafları ile aynı olduğu, mahkememiz dosyası ile aralarında hukuki ve fiili irtibat bulunduğundan aralarındaki bağlantı nedeni ile HMK 166/1 maddesi uyarınca davanın mahkememiz 2020/718 Esas (eski dosya no 2014/591 Esas) sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.
BİRLEŞEN ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN ... E. SAYILI DOSYASINDA;
DAVA VE TALEP :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı Müvekkili Şirketi ile Davalı arasında akdedilen ''Durak, Raket, Hareketli Billboard, Megalight vb. Ürünlerin İmalatı için Onaylı Tedarikçi Çerçeve Sözleşmesi" uyarınca Davalı şirketin sözleşme konusu ürünleri sözleşmedeki spesifikasyontara uygun şekilde üreterek teslim etmeyi taahhüt ettiğini ve bu ürünlerin tedariki karşılığında davacı şirketin ürünlere ilişkin bedelleri ödeme yükümlülüğü altına girdiğini ancak davalı tarafın sözleşmeden kaynaklanan edimlerini tam, zamanında ve eksiksiz olarak yerine getirmediğini, davalı, ürünlerin üretilmesini takiben fabrika çıkışında ambalajlanarak davacı şirkete ürünleri teslim ettiğini, davacı tarafından bu ambalajların çıkarılmasının nakliye sırasında ürünlere zarar vereceğinden ambalajların çıkarılamadığını, ancak ürünler kullanılmak üzere Kayseri'ye götürüldüğünde ambalajlarının açılmış ve ayıplan fark edilerek derhal e-mail ve telefon ile davalı tarafa bildirildiğini, 8 Ocak 2014 tarihinde davacı yetkilisinin, davalı şirket yetkilisine e-mail göndererek kasette bulunan kablo koruyucu ile ayaklar arasında uyuşmazlık olduğu ve bu sorunun en kısa zamanda çözümlenmesini talep ettiğini, 5 Şubat 2014 tarihidedavacı şirket yetkilisinin davalı şirketin talep etmekte olduğu ek maliyetlerin ödenmesinin söz konusunu olmadığını, bu ek maliyet olarak gösterilen hususların sözleşme ve teknik şartname kapsamında davalı tarafından yapılması gereken hususlar olduğunu, buna örnek olarak kilit mekanizmasının tek kilit yerine iki kilit olarak yapılması gerektiği belirttiğini, e-maile cevap veren davalı yetkilisinin yeni ürünler olmasının ve imalat süreçlerinin uzadığını kabul eden aynı tarihli bir e-mail gönderdiğini, davalı şirket yetkilisinden 21 Şubat 2014 Cuma günü sözleşme kapsamında meydana getirilen billboardlara takılan afişlerle ilgili sorunların kendilerinden kaynaklanmadığına ilişkin 24 Şubat 2014 tarihinde davacı şirket yetkilisine e-mail gönderildiğini, bu e-maile cevap veren davacı şirket yetkilisinin davalı şirket yetkililerinin gözetiminde takılan ve daha sonra yırtılan afiş haricinde 5 adet biliboardda ise üst merdanenin bağlantı hatası sebebiyle afişlerin aşağı kadar düştüğünü, billboardlarda arıza olduğunu, gerektiği gibi çalışmadığını e-mail ile bildirdiğini, 11 Mart 2014 tarihinde ise billboardlann su alması ile karşı karşıya kalındığını, yalıtım yapılmadığının fark edildiği yine e-mail ile davalı şirket yetkilisine bildirildiğini ve gerekli onarımların yapılması talep ettiklerini, Ayıplar ve arızalı çıkanların davalı şirkete bildirildiğini ve bunlara kayıtsız kalındığını, davacı şirketin ... 1. Noterliğinin ... tarihli görgü tutanağıyla durumu tespit ettirdiğini, bu hususların davalı şirketin yetkilileri ile sürekli yapılan yüz yüze toplantılar ve telefon görüşmeleri ile kendilerine bildirildiğini, davacı şirket tarafından tespit edilen bir takım ayıplar ve arızlar bakımından 07.02.2014 tarihinde "Saha Denetim Raporu" hazırlandığını ve bu raporda tüm hususlar detaylı olarak belirtildiğini, 21.02.2014 tarihinde davalı şirket yetkililerinin de katılması planlanan ikinci bir denetim organize edildiğini, davalı şirket yetkililerinin denetime katılmadığını, davalı tarafından üretilen ürünlerde meydana gelen arızaların ve ayıpların ilk bakışta çıplak göz ile seçilebilecek ayıplar olmadığını, ilk tespitler dışında ürünlerin zarar görmemesi için montaja kadar ambalajları açılmadığını, montaj yapıldıktan sonra ve ürünler çalıştırılmaya başlandıktan sonra arızalar/ayıpların ortaya çıktığını, billboardlann 2 parça (ayak kısmı ve kaset kısmı) olarak teslim alındığını, kaset kısımlarının içinde hareketi sağlayan mekanizma bulunması ve bu mekanizmanın çalışıp çalışmadığı veya bunların içinde kullanılan ürünlerin Çin menşeli olduğunun çıplak gözle görülmesinin mümkün olmadığını, ürünler için verilen ayakların teknik şartnamede belirtilmesine rağmen kavisli montaja uygun olmadığının anlaşıldığını ve ayakların iade edildiğini, davalı şirketin bağlantı takozlarını plazma kaynakla keserek düzelttiğini fakat galvaniz korumanın bozulduğu için de ilgili noktalarda paslanmaların başladığını, davacı şirketin ayıpsız ürünler için şartnameye uygun ürün almak yerine sonradan kesilerek düzeltilen ürünleri dahi kullanmaya başladığını ancak bu sefer de paslanmalar meydana geldiğini, kasetlerde kullanılan cam ile kanat arasında izolasyonun yapılmadığını ve silikon çekilmemiş olması sebebiyle cam, alüminyum profile vurduğu için camların çatlamasına sebep olduğunu, bu hususların çıplak gözle görülebileceğini, toplam 16 adet camın kendiliğinden kırıldığını, davalının ağır kusurlu olduğunu, ayıba ilişkin tüm hususların noter tespit tutanağı ve Durum Tespit Tutanağı ile sabit olduğunu, ... 5 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...E. Sayılı dosyasında 4 kişilik teknik ve hukuk bilirkişilerinden oluşan heyetin hazırladığı 06.06.2016 tarihli Bilirkişi Raporunun da değerlendirmelerde davacı şirketin mevzuata uygun şekilde ayıp bildiriminde bulunduğunu ve satıma konu ürünlerin ayıplı olduğunun açıkça belirtildiğini, söz konusu ürünlerin onarımın ve değişiminin davalı tarafından yapılmamış olması nedeniyle müvekkil şirketin dava dışı 3. Kişi sıfatım haiz bir firma olan ...Ltd. Şti. tle anlaşarak ayıplı ürünlerin çalışır hale gelmesini sağlamak istediğini, yapılan masraflara ilişkin ... 5 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...E. sayılı dosyasında Müvekkil Şirketinin bu onarımlar nedeniyle ödediği 274.232 TL'yi satıcıdan talep edebileceğini, satıcı tarafından üstlenilen işin ayıplı olması ve ayıp ihbarının da davacı şirket tarafından süresi içinde yapılması nedeniyle davacının genel hükümlere göre tazminat isteyebileceğinin açıkça belirtildiğini, satışa konu ürünlerin ayıplı olması nedeniyle tamir sürelerinde reklam mecralarının kullanılamadığını, ilgili alanlar için kira ödenmesine karşın gelir elde edilemediğini ileri sürerek reklam alanlarının tamir edilerek kullanılır hale gelmesine kadarki süreç içerisinde uğranılan kar kaybının davalı tarafından tazmin edilmesinin, kar kaybı tutarının belirsiz olduğundan l .000 TL olarak dava tarihinden itibaren geçerli olacak şekilde ticari faizi ile birlikte davalıdan tazmininine, vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, davacı vekili mahkememize 02/04/2021 tarihinde uyap sistemi üzerinden sunmuş olduğu dilekçesi ile mahkememizin işbu dosyas ile .... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E sayılı dosyasının birleştirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasında "hareketli billboard işi için, ürün niteliği ve bedeline ilişkin yazışmalar yapıldığını, adet, fiyat ve nitelik hususlarında sipariş formu ve sair evrakla mutabakat sağlandığını, 25.04.2013 tarihinde sözleşme imzalandığını, davacının teslimden önce, müvekkili fabrikasında imal edilen ürünleri yetkililerince muhtelif tarihlerde kontrol ettirdiğini, denetimden geçirdiğini, teslim aşamasında ürünlerin ambalajlanmasında ve nakliyesinde hazır bulunduğunu, Müvekkili firmanın ürünleri tam ve eksiksiz her hangi bir ayıp olmaksızın sözleşme gereğince fabrikasından 26.12.2013 tarihinde davacıya teslim ettiğini, ürünlerin davacı eliyle taşındığını, müvekkilinin 26.12.2013 tarihinde teslim ettiği ürünlere ilişkin 168,504.00-USD tutarlı fatura düzenlendiğini, fatura muhteviyatına davacı tarafından itiraz edilmediğini, 12.06.2013 tarihinde 35.700-USD ve 06.01.204 tarihinde 75.000-USD olmak üzere toplam 110.700-USD kısmi ödemede bulunulduğunu, müvekkilinin bakiye 57.804-USD'nin ödenmesini istediğinde her hangi bir gerekçe ileri sürüimeksizin ödeme yapılmadığını, ödeme yapılmaması üzerine 04.03.2014 tarihinde ... 36.İcra Müdürlüğü'ntln ...E. sayılı dosyası ile icra takibine girişildiğini, davacının ürünleri sözleşme gereği müvekkilinin fabrikasından 26.12.2013 tarihinde teslim aldığını, Ürünlerin ambalajlanmasında ve nakliyesinde yine davacı firma yetkililerinin hazır bulunduğunu ve ürünleri davacının bulduğu nakliye firması ile Kayseri'ye taşındığını, taraflarınca teslim edilen ürünlerde ayıp olduğunun kabul edilmediğini, ayıplı ürünlerin ilk tespiti/muayenesi saha denetim raporunun 07.02.2014 tarihinde yapıldığını, sözleşme gereği ürünlerin 26.12.2013 tarihinde davacıya teslim edildiğini, davanın 11.08.2016 tarihinde açıldığını, ürünlerin davacıya teslimi ile dava tarihi arasında 2 yıl 7 ay 15 gün bulunduğunu, TBK 231. Maddesine göre "... Satılanın ayıbından doğan sorumluluğa ilişkin her türlü dava," "... Satılanın alıcıya devrinden başlayarak 2 YIL geçmekle zamanaşımına uğrar," ayıbın ihbarına yönelik hak düşürücü sürelere uyulmamasının yanısıra davanın yasanın öngördüğü sürede açılmadığından davanın usulen reddinin gerektiğini, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin bedelinin 26.12.2013 tarihi itibariyle 168.504,00 USD * 2.0696,00 = 348.735,00 TL olduğunu, davacının alacağına dayanak oluşturmaya çalıştığı faturalar bedelinin 408.273-TL olduğunu, Müvekkilinin yüklendiği işi yaparken ayıp konusu olan camları... Ltd. Şti'den aldığını,12.11.2013 tarihli (Lamine+Temperli cam 40adet) cam için KDV dâhil 35.171,59-TL'ye (34 cam karşılığı) fatura düzenlendiğini, tespit dosyasında bilirkişinin sözleşme, teknik şartname ile birlikte ürünleri yerinde incelediğini, raporda özellikle cam hususunda da sözleşmeye aykırı bir imalatın olmadığının yer aldığını, davacının yakındığı paslanmanın boyama ile giderilebileceğinin belirtildiğini, müvekkili firmanın tam ve eksiksiz bir şekilde yükümlendiği işi tamamladığını ve davacıya teslim ettiğini, davacıya teslim edilen sözleşme kapsamındaki ürünlerde her hangi bir ayıp bulunmadığını beyan ederek öncelikle itiraz ve defilerinin değerlendirilerek davanın usulen reddini, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Asıl dosyada, davacı sözleşmeyle yükümlendiği edimini yerine getirdiğini, ürünleri teslim ettiğini, bakiye iş bedelinin ödenmediğini belirterek açmış olduğu icra takibine itirazın iptaline karar verilmesini, davalı da işin ayıplı olduğunu, geç teslim edildiğini iddia etmiş, karşı davasında da geç teslimden kaynaklanan cezai şarta hükmedilmesini talep etmiştir.
Birleşen davada ise, ayıplı ifa nedeniyle uğranılan kar kaybı ve onarım masraflarının talep edildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce celp edilen ... 36. İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı icra takip dosyasında; davacı/alacaklının 128.660,14-TL asıl alacak, (57.804-USD x 2.2258=128.660,14-TL) tahsiline ilişkin icra takibine geçtiği, davalının17/03/2014 tarihli dilekçesi ile takibe, borca, faize ve borcun tüm ferilerine itirazı üzerine takibin durduğu görülmüştür.
Mahkememizce dosya üzerinden bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, ibraz edilen 06/06/2016 havale tarihli raporda: Dava konusu ürünlerin gizli ayıplı olduğu, davalının ayıplı ifa nedeniyle 408.273,90-TL zarara uğradığı, davalının uğradığı maddi zarar tutarından davacının alacağı mahsup edildiğinde davalının uğramış olduğu zarar nedeniyle talep edebileceği maddi tazminat miktarının 274.232,2-TL olduğu, davalının gecikme nedeniyle cezai şart tazminatı talep etme şartlarının gerçekleşmediği sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mahkememizce davacı ve davalı tarafından rapora yapılan itirazların değerlendirilmesi için ek inceleme yaptırılmış olup, ibraz edilen 03/04/2017 havale tarihli ek bilirkişi raporunda, kök rapordaki görüş ve kanaatte herhangi bir değişiklik oluşmadığı bildirilmiştir.
Taraflar arasında akdedilen "Durak, Raket, Hareketli Billboard, Megalight vb. ürünlerin imalatı için onaylı tedarikçi çerçeve sözleşmesi" ile davacı ... "Durak, Raket,Hareketli Billboard, Megalight ürünlerin imalatını belirli bir ücret karşılığında üstlenmiş olup, taraflar arasında akdedilen sözleşme TBK 470. Maddesinde düzenlenmiş olan eser sözleşmesi niteliğindedir. Davacı sözleşme konusu ürünleri ürettiğini teslim ettiğini ancak sözleşme bedelinin tamamını alamadığını, davalı karşı davacı da ürünlerin ayıplı olduğunu iddia etmiştir. Sözleşmenin 2.maddesinin 5.bölümünde sözleşme süresi içerisinde alıcının oluşturacağı bir heyet maharetiyle işin türü niteliği ve sözleşme hükümlerine uygunluğu yönünden yapılacak olan inceleme ve kontrollerden sonra işin gereklerine uygun olduğuna dair tespit formu düzenleneceği ve üretici ile müştereken imza edilerek durumun tespit edileceği buna kısaca ön kabul deneceği, 6.bölümünde alıcı tarafından oluşturulan bir heyet ile ilgili belediyenin kabulü ile bareber veya daha sonra olmak üzere her durumda ön kabulden en fazla 6 ay sonra ürünlerin yapılan işin niteliği ve sözleşme hükümlerine uygunluğu yönünden yapılacak inceleme ve kontrollerden sonra işin gereklerine uygun olduğuna dair tespit formu düzenleneceği ve üretici ile müştereken imza edilerek durumun tespit edilmesine ilişkin sürecin kesin kabul olarak adlandırılacağı düzenleme konusu yapılmıştır.
... 2.Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasında yaptırılan inceleme sonucunda ibraz edilen tespit raporunda ve ek raporunda; "...tek bir panodaki eksikliklerin Çerçeve (kanat) profil bağlantı sacı cıvatası (paslı yenilenmeli)-32 adet- 10,2.4 USD/Çerçeveye cam bağlantı sacı cıvatası paslı- 30 adet- 3,60 USD/Taşıyıcı ayak (standart tip-kayııak yerlerinde paslanma-galvaniz hatası-boya ile giderilebilir-2 adet-19.00 USD/Taşıyıcı ayaklar uzun tip-kaynak yerlerinde paslanma-2 adet-19,00 USD/Kaset yatağı-sökülebilmesi için ulaşılamıyor-ist ikisinin değişmesi gerekir-2 adet-38,00 USD/Scrlling sistemi eksiklikleri program ünitesi senkronizasyon modülü-1 adet- 103,00 USD/Çerçeve kilit mekanizması sağ-sol-paslı-2 adet-64,00 USD/Çerçeve kilit mekanizması anahtarı-1 adet-2,00 USD/Mekanizma bağlantı cıvatası-8 adet-0,56 USD/Taşıyıcı ayak giydirmesi-yerden panoya kadar ön yapılı- 2 adet-84,00 USD/Taşıyıcı üst kapaması-2 adet-40,00 USD/Cam fitili-10 m-30,00 USD/Temper lamine cam-camların tamamında dalgalanma var-kalite farkı-1 adet-72,45 USD/Ana kablo alt, üst ve yan kanal setleri-3 adet-43,00 USD Toplam: 568,85 USD İşçilik: 60,00 USD Genel Toplam: 588,85 USD, 34 pano için Toplam: 20.020,90 USD x 2,070 TL/USD = 41.443,26 TL Ayrıca 5 adet panoda cam kırık işçilik dahil 5+5 temperli ön cam tanesi 483,00 USD x 5 = 2.415,00 USD x 2,070 TL/USD = 4.999,05 TL Sonuç olarak; toplam zararın 46.442,31 TL olduğunun ve bu işlerin 9 iş gününde tamamlanabileceğinin..." bildirildiği görülmüştür.
Sözleşmenin 4.maddesinin 3.kısmında üreticinin kullanacağı tüm malzemeler ve yaptırdığı polisaç, boya ve galveniz işlemi ile kalite sertifikalarını sözleşmeden önce alıcıya vermekle yükümlü olduğu, üreticinin kullandığı malzemenin ve bitmiş ürünün sözleşmede yer alan kalite şartları doğrultusunda taahhüt ettiği, bu amaçla bedeli üretici tarafından ödenmek üzere alıcının istediği test ve laboratuvar testlerini yapmak ve yaptırmakla yükümlü olduğu, her ana parçanın nakliye esnasında zarar görmeyecek şekilde ambalajlanıp teslim edileceği, yükleme esnasında meydana gelen bozulmaların üretici tarafından bila bedel karşılanacağı, 4.bölümünde de ürünlerin ön kabul yerinin üreticinin üretim yeri veya alıcının ürünleri depoladığı yer olduğu, ürünlerin kesin kabul yerinin ise ürünlerin bulunduğu üretici deposu alıcı deposu ile ilgili belediye deposu veya monte edildiği yer olduğu, ürünlerin verilen üretim adedi dahilinde istenilen evsafta sevk irsalilyesi ile birlikte teslim alıncağı, ürünlerin teslim edildiği tarihin kesin kabulün yapıldığı tarih olacağı, 5.maddesinde geçici kabulde teslim edilen ve üretimden kaynaklanan eksiklik ve uyumsuzlukların bir liste halinde alıcı tarafından üreticiye bildirileceği bu ayıpların alıcı tarafından bildirilecek makul bir sürede giderilmesinin esas olduğu, giderilmediği takdirde 5.maddesinin 1.fıkrası uyarınca gecikme cezası ödemekle yükümlü olduğu, 6.madesinde bir ürünün siparişini tamamen veya kısmen herhangi bir tazminat veya cezai yükümlülük bulunmaksızın iptal edilebileceği gibi ertelenebileceği ancak iptal veya erteleme ilişkin ihbarın ürün tesliminden itibaren en az 15 önce alıcı tarafınadn üreticiye gönderileceğinin düzenleme konusu yapıldığı, dosya içerisinde 07/02/2014 tarihli ve 21/02/2014 tarihli sahada montajlı ürünlerde yapılan tespitler sonrası rastlanan aksaklıklara ilişkin saha denetim raporlarının mevcut olduğu, yine Kayseri 1 Noterliğinin 6082 yevmiye nolu düzenleme şeklindeki tutanağı ile davacı tarafından yapılan bilboardlardaki eksikliklerin neler olduğuna yönelik durum tespitinin yapılmış olduğu görülmüştür.
Mahkememizce yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda ibraz edilen raporun teknik inceleme kısmında "...Yapılan imalatın eksik olarak yapılmasının yanı sıra hatalı olarak yapıldığı, cam kırılmasının nakliyeden dolayı değil “cam lamine-temper” işleminin hatalı olarak yapılması, galvaniz kaplamanın yeterli olmaması, yapılan kaynak işlemlerinin usulüne uygun olmaması sebebiyle galvanizli bölgelerdeki galvaniz tabakasını kaldırdığı böylece buraların paslandığı, cıvata bağlantılarının böyle imalatlarda doğal olarak kullanılması gereken paslanmaz malzemeden olması gerekirken olmadığı böylece paslandığı; kilit sistem ve karşılıklarının imalatının düzgün yapılmadığı; böylece ürünlerde, uygun malzeme ve ekipman kullanılmadığı, eksik ekipman bulunduğu ve imalatın hatalı yapılması nedeniyle, davacı/karşı davalının ortaya çıkan ürünlerindeki ayıpların çok önemli bölümünün gizli ayıplı olduğu, davalı/karşı davacı tarafından ayıplı kısmın dava dışı 3. Firmaya yaptırıldığı belirtilmiş olmasına karşın dosya içeriğinde buna ait fatura ve ödeme kaydı bulunmadığı. “Ayıplı” ve “Gizli Ayıplı” imalatlardan, elektronik postalar ile davalı karşı davacının da haberdar olduğu hatta bazılarını gidermeye çalıştığı, billboardların çalışır hale getirilmesine yönelik onarım bedelinin KDV dahil 408.273,90-TL olduğu..." bildirilmiştir.
Davacı ve davalının ticari defterlerinin yapılan incelemesi sonucunda davacının ticari defterlerindeki kayıtlarda davalıdan 57.804 USD karşılığı 119.717,32-TL alacağının mevcut olduğu, davalının ticari defterlerindeki kayıtlarda da 2013 yılından devreden 283.443,58-TL davacı alacağının mevcut olduğu, 06/01/2014 tarihinde 75.000 USD davalı ödemesinin kayıtlara 162.652,50-TL borç kaydı olarak girildiği, 2014 yılı sonunda 57.804 USD karşılığı 134.041,70-TL davacı alacağı olduğu, davacı tarafından 168.504-USD tutarında fatura tanzim edildiği, davalı tarafından 110.700 USD tutarında ödeme yapıldığı, her iki taraf kayıtlarında davacının davalıdan 57.804 USD alacaklı olduğu, ayıplı imalatın dava dışı 3.bir firmaya yaptırıldığına ilişkin davalı/ karşı davacının ticari defterlerinde herhangi bir faturaya rastlanmadığı tespit edilmiştir.
Mahkememizin 20/08/2021 tarihli duruşma ara kararı gereği, tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, ticari defter ve kayıtları ve dosya incelenerek asıl dava yönünden sözleşme bedelinin yapılan iş ve hakediş miktarının tespiti, ayıba ilişkin önceki rapor ve tespit dosyası da dikkate alınarak değerlendirme yapılması, ayıbın varlığı halinde onarım giderlerinin kadri maruf olup olmadığı, davacının ayıplı ürünlere ilişkin davalının zarar miktarına yönelik yapmış olduğu itirazların değerlendirilmesi, karşı dava açısından talep edilebilecek miktarın ve kâr kaybı talebinin değerlendirilmesi, alacaklı ise miktarının nelerden ibaret ve ne kadar olduğu konusunda rapor alınmasına karar verilerek, dosya bilirkişilere tevdi edilmiş olup bilirkişiler Reklamcı ..., Borçlar Hukukunda Nitelikli Hesaplamalar Uzmanı ..., Mali Müşavir ...'nın 14/12/2021 tarihli raporunda, taraflar ticari defter kayıtları üzerine yapılan inceleme neticesi takip tarihi itibari ile, davacının davalıdan 57.804,00 USD karşılığı, 1 usd-2,3282 134.812,10 TL alacaklı olduğu, alacak tutarının döviz cinsinden bir birini teyit ettiği, taraf kayıtlarındaki TL bazında cari hesap mutabakatsızlığının kur değerlemeleri kaynaklı olduğu, dava konusu ürünlerin gizli ayıplı olduğu, davalı tarafından, dava dosyasına sunulan fatura ve ödeme makbuzlarından; Davalının, zararını karşılamak üzere,... Tic.A.Ş.'ye yaptırdığını iddia ettiği masraf faturaları içeriğinden, faturaların 34 adet cam değişim bedeli, 6 adet reklam sistem seti ve servis hizmet bedeli olmak üzere toplam 411.279,90 TL olduğu,. Davalı tarafından dava dışı ... Tic.A.Ş ye hizmet bedelleri karşılığı, yaptığı ödemelere ilişkin, 11.11.2014 tarihli ... Bankası ... şb.nden ödenme 44.427.-USD(99.823,03 TL) ve 10.12.2014 tarihli 108.526.-TL'lik banka dekontlarını ibraz ettiği,. takdiri yüce mahkemeye ait olmak üzere; İbraz edilen faturalar ve banka ödeme dekontlarının davalının 2014 yılı ticari defterinin yazılı olmaması sebebi ile defter kayıtlardan tespit ve teyit edilememiş olup davalının ayıplı ifa nedeniyle almış olduğu,, 411.279,90TL'lik ,faturaların dava dışı Agena Reklamcılık cari hesap muavin kayıtlarında yer aldığı, görülmüştür. Davalının gizli ayıp sebebi ile uğramış olduğu maddi zarar tutarından, davacının alacak tutarı 57.804,00 USD'nin takip tarihi itibari ile - karşılığı, 134.812,10 TL'nin mahsup edilmesi halinde, davalının uğramış olduğu zarar nedeniyle talep edebileceği maddi tazminat miktarının (411.279,90-134.812,10 ) 276.467,80 TL olacağı, kanaatine varılmıştır. ... Ltd. Şti.” nin, ...'ne 411.279,90TL olarak onarım için düzenlediği faturalar incelendiğinde, Billboardların gerek ... 2. Sulh Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasında yaptırılan inceleme sonucunda ibraz edilen tespit raporunda ve ek raporunda tek bir panodaki eksiklikler, gerekse 07.02.2014 ve 21.02.2014 tarihli saha denetim raporu ve .... 1. Noterliğinin ... ... yevmiye sayılı tutanak ile belirlenen Billboardlardaki eksikliklerin giderilmesi için düzenlendiği görülmüştür. Ayrıca reklam ünitesinin parçalarının dolar bazlı olduğu ve biliboardların seri üretim ile oluşan maliyetinin, onarılması için harcanan tutardan daha düşük olduğu bilinmektedir. Bu bağlamda ...Tic. Ltd. Şti.' nin, ... şirketine 411.279,90TL olarak düzenlediği fatura tutarlarının, her hangi haksız kazanç sağladığına dair kanaate varılmamıştır. Kar kaybı talebinin değerlendirildiğinde geç teslim edilen billboardların toplam 22 haftalık süresi 224.400,00TL olduğu kanaatine varıldığını bildirildiği görülmüştür.
Mahkememizin 12/04/2022 tarihli ara kararı gereği, önceki bilirkişilere tevdi ile tarafların itirazlarının değerlendirilmesi, kâr kaybının davalının elde ettiği gelir ve tamir süresine göre hesaplanması, davalı karşı davacının ayıp nedeniyle uğradığı zararın kadri maruf olup olmadığı konusunda değerlendirme yapılması, dosyada bulunan tespit raporlarındaki tespitler ile ...tarafından verilen hizmet arasında illiye bağı kurulup kurulamayacağının belirlenmesi, asıl dava açısından bakiye alacağın bulunup bulunmadığı, karşı dava ve birleşen dava açısından davacıların taleplerinin hesaplanması, daha önceki bilirkişi heyetine makine mühendisi ...'in tayinine karar verilerek, bu bilirkişi tarafından tespit raporundaki ayıplar ile davacının sözleşme kapsamındaki yükümlülükleri açısından değerlendirme yapılmasına, ayıpların imalattan kaynaklanıp kaynaklanmadığının açıkça tespit edilmesinin istenilmesi konusunda rapor alınmasına karar verilerek, Bilirkişilerin 30/10/2022 tarihli raporunda, DEĞERLENDİRME: tespit raporundaki tespit edilen hususlar eldeki şartname ve taraflar arasında uzlaşılan teklifler ışığında değerlendirilmeye çalışılarak;
1.Tespit: Çerçeve (kanat) profil bağlantı sacı civatası: (paslı yenisi ile değişmesi gerek): ... Büyükşehir Belediyesi ...Teknik Şartnamesi "13.6.7: İskeleti taşıyan bütün vidalar paslanmaz özellikte galvenizli olmalıdır." şeklinde olduğundan şartnameye aykırı olduğu değerlendirilmiştir.
2.Tespit: Çerçeve cam bağlantı sacı civatası: Başka bir açıklama bulunmadığından eksik olduğu ve tamamlanması gerektiği değerlendirilmiştir.
3 ve 4. Tespitler:Taşıyıcı ayak (standart tip) (kaynak yerinde paslanma) galvaniz hatası ve Taşıyıcı ayaklar uzun tip (burada da hata aynı olup boyanması gerekir): ... "13.6.5:Taşıyıcı iskeletin çelik parçaları korozyona dirençli olması amacıyla galveniz yapılmalıdır", "13.6.8: Taşıyıcı sistemin kaynak yerleri ve kalitesi evsafına uygun standartta olmalıdır." şeklinde olduğundan şartnameye aykırı olduğu değerlendirilmiştir.
5. Tespit:Kaset yatağı ( sökülebilmesi için ulaşılamıyor üst ikisinin değişmesi gerekir):... "13.6.11:Reklam afişleri özel reklam tutucular ile pratik bir şekilde yerine takılmalıdır" şeklinde olduğundan ve kaset yatağının sökülebilmesi için ulaşılamıyor olduğunun tespiti yapıldığından bu durumun " pratik" olmadığı dolayısı ile şartnameye aykırı olduğu değerlendirilmiştir.
6. Tespit: Scrolling sistemi eksiklikleri program ünitesi, senkronizasyon modülü : Bu hususta bir şartname olmamasına rağmen grup halinde olan billboardlar için senkronize hareket ediyor olmaları gerektiği işin gereği olarak değerlendirilmiştir.
7. ve 8. Tespitler: Çerçeve kilit mekanizması sağ ve sol (paslı çalışmıyor) ve Çevçeve kilit mekanizması anahtarı : Kilit sistemin çalışmıyor olmasının ve anahtarının olmamasının işlevinin gereğine aykırı olduğu ve yine paslı olmasının "13.6.7: İskeleti taşıyan bütün vidalar paslanmaz özellikte galvenizli olmalıdır." maddesi kapsamında değerlendirilebileceği böylelikle şartnameye aykırı olduğu değerlendirilmiştir.
9.Tespit: Mekanizma bağlantı civatası:Başka bir açıklama bulunmadığından eksik olduğu ve tamamlanması gerektiği değerlendirilmiştir.
10. ve 11. Tespitler:Taşıyıcı ayak giydirmesi ( yerden panoya kadar ön yapılı diğer giydirme yok) ve Taşıyıcı ayak üst kapaması: Eksik olduğu ve tamamlanması gerektiği değerlendirilmiştir.
12. Tespit: Cam fitili: Başka bir açıklama olmadığından eksik olduğu ve ... "13.5.6:Reklam panosu kapak menteşeleri içeriden gizlenmiştir. Kapağın iç ve dış kısmında yağmura, neme ve toza karşı sızdırmazlık sağlamak için özel lastik contalar mevcut olmalıdır. DIN ve EN normlarına göre yapılan yağmurlama testi sonucu reklam panosunun içerisine su girmemelidir." şeklinde olduğundan şartnameye aykırı olduğu değerlendirilmiştir.
13. Tespit: Temper lamine cam( camların tamamında dalgalanma var) kalite farkı olarak: ... "13.5.5: Reklam panosu camları solid ve şeffaf 6mm veya 8mm securit camdan veya 8mm veya 10mm PMMA malzemeden yapılmalı ve şeffaf güvenli film tabakası ile kaplanmalıdır." şeklinde olduğundan, tariflenen cam özelliklerine uygun olarak lamine temperli cam kullanıldığı ancak bilirkişi D.iş. Tespit raporunda tüm camlarda dalgalanmaların mevcut olduğunun belirtildiği, bilirkişinin yaptığı fiyatlandırmada iki cam arasındaki kalite farkını fiyatlandırdığı, aradaki kalite farkının fiyatlandırılmasının da (hukuki mütala olarak değerlendirilmemek kaydı ile takdiri Yüce Mahkemenize ait olmak üzere 6098 sayılı Borçlar Kanununun 475. Maddesi ve sonraki hükümleri dayanak alınarak hazırlanan Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 41. Maddesi uyarınca yapım işlerinde uygulamada rastlanılan nefaset kesilmesine benzer bir yöntemi akla getirdiği ve makul olabileceği değerlendirilmiş olup camlarda dalgalanmanın mevcut olmasının davacı şirketin sözleşmeye uygun imalat yapmadığı şeklinde değerlendirilemeyeceği ancak reklam sektöründe görselliğin ön planda olduğu bir alanda camdaki dalgalanmaların da görselliği olumsuz etkileyeceğinin aşikar olduğu değerlendirilerek söz konusu kusurun tedarikçi firmanın kusuru olduğu ve bu dalgalanmanın 20° lik bir yaklaşma açısında ortaya çıktığının zikredilmesi nedeni ile ilk bakışta fark edilemeyen bir kusur olduğu, elimizdeki şartnameler ışığında camların şartnameye uygun olmakla birlikte kusurlu olduğu değerlendirilmiştir.
14. Tespit: Ana kablo alt, üst ve yan kanal setleri:... "13.5.7:Elektrik tesisatı kendi içinde emniyetli olmalıdır. Kablolar düzenli bir şekilde döşenmeli ve tutturulmalı, kabloların geçtiği yerler izole edilmelidir. Elektrik ve topraklama kablo bağlantılarının gevşememesi için, pabuçlu kablo bağlantıları ve tırtıllı rondela uygulamaları yapılmalıdır." şeklinde olduğundan şartnameye aykırı olduğu değerlendirilmiştir.
15. Tespit:Ayrıca 5 adet panoda cam kırık olduğundan değişmesi gerekir: Kırık olduğu tespit edilen 5 adet cam için: bilirkişi raporunun sahadaki montajlı ürünler üzerinde yapılmış tespitleri içeriyor olması nedeni ile camları kırık olan billboardların montajının gerçekleştirilmeyeceğinden hareketle bu camların sonradan kırıldığı sonucuna varıldığı, nitekim 07/02/2014 tarihli saha denetim raporunda cam kırılmasından söz edilmezken 21/02/2014 tarihli saha denetim raporunun 2. Maddesinde "cam yataklaması yapılmadığı için 1 adet cam ağırlığından dolayı profile temas ederek kırılmıştır." dendiği ancak bilirkişi tespiti sırasında kırık cam adedinin 5' e çıktığı ve tespit raporunda camların kırılması hususunda bir nedenin belirtilmediği, davalı tarafın "cam yataklaması yapılmaması" gerekçesini destekleyen somut bir delilin bulunmadığı, temperli camların kırılmaz camlardan olmadığı ve herhangi farklı bir nedenden de kırılmış olabileceği değerlendirilmiştir.
SONUÇ: ... 2. Sulh Mahkemesinin ...D.İş. Sayılı dosyasında yaptırılan inceleme neticesinde düzenlenen 16/05/2014 tarihli bilirkişi raporundaki tespitlerden, değerlendirme bölümünde açıklanan gerekçelerle 13. ve 15. Tespitler dışında yapılan tespitlerin şartnameye veya işin gereğine aykırı olduğu kanaatine varıldığını bildirildiği görülmüştür.
Mahkememizin 10/01/2023 tarihli duruşma ara kararı gereği, dosyanın 11/04/2022 tarihli ara karar uyarınca ara kararda belirtilen hususlarda ek rapor tanzim edilmesi için daha önce rapor alınan bilirkişilere tevdi edilmesine, rapor hazırlayan makine mühendisinin de heyete eklenerek müştereken rapor tanzim etmelerine karar verilerek, dosya bilirkişilere tevdi edilmiş olup bilirkişiler Reklamcı ..., Borçlar Hukukunda Nitelikli Hesaplamalar Uzmanı..., Mali Müşavir ... ve Makine Mühendisi ...'in 04/04/2023 tarihli ek raporunda, taraflar ticari defter kayıtları üzerine yapılan inceleme neticesi takip tarihi itibari ile, davacının davalıdan 57.804,00 USD karşılığı, 1 usd-2,3282 134.812,10 TL alacaklı olduğu, alacak tutarının döviz cinsinden bir birini teyit ettiği, taraf kayıtlarındaki TL bazında cari hesap mutabakatsızlığının kur değerlemeleri kaynaklı olduğu, dava konusu ürünlerin gizli ayıplı olduğu, davalı tarafından, dava dosyasına sunulan fatura ve ödeme makbuzlarından; Davalının, zararını karşılamak üzere, ...iddia ettiği masraf faturaları içeriğinden, faturaların 34 adet cam değişim bedeli, 6 adet reklam sistem seti ve servis hizmet bedeli olmak üzere toplam 411.279,90 TL olduğu,. Davalı tarafından dava dışı ...Tic.A.Ş ye hizmet bedelleri karşılığı, yaptığı ödemelere ilişkin, 11.11.2014 tarihli ... Bankası ... şb.nden ödenme 44.427.-USD(99.823,03 TL) ve 10.12.2014 tarihli 108.526.-TL'lik banka dekontlarını ibraz ettiği, takdiri yüce mahkemeye ait olmak üzere; İbraz edilen faturalar ve banka ödeme dekontlarının davalının 2014 yılı ticari defterinin yazılı olmaması sebebi ile defter kayıtlardan tespit ve teyit edilememiş olup davalının ayıplı ifa nedeniyle almış olduğu, 411.279,90TL'lik ,faturaların dava dışı ... Reklamı cari hesap muavin kayıtlarında yer aldığı, görülmüştür. Davalının gizli ayıp sebebi ile uğramış olduğu maddi zarar tutarından, davacının alacak tutarı 57.804,00 USD'nin takip tarihi itibari ile karşılığı, 134.812,10 TL'nin mahsup edilmesi halinde, davalının uğramış olduğu zarar nedeniyle talep edebileceği maddi tazminat miktarının (411.279,90-134.812,10 ) 276.467,80 TL olacağı, kanaatine varılmıştır. ... Hizm. San. Tic. Ltd. Şti.” nin, ... şirketine 411.279,90TL olarak onarım için düzenlediği faturalar” incelendiğinde, Billboardların gerek ... 2. Sulh Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasında yaptırılan inceleme sonucunda ibraz edilen tespit raporunda ve ek raporunda tek bir panodaki eksiklikler, gerekse 07.02.2014 ve 21.02.2014 tarihli saha denetim raporu ve ... 1. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye sayılı tutanak ile belirlenen Billboardlardaki eksikliklerin giderilmesi için düzenlendiği görülmüştür. Ayrıca reklam ünitesinin parçalarının dolar bazlı olduğu ve biliboardların seri üretim ile oluşan maliyetinin, onarılması için harcanan tutardan daha düşük olduğu bilinmektedir. Bu bağlamda ... Tic. Ltd. Şti.” nin, ... şirketine 411.279,90TL olarak düzenlediği fatura tutarlarının, her hangi haksız kazanç sağladığına dair kanaate varılmamıştır. Kar kaybı talebinin değerlendirildiğinde geç teslim edilen billboardların toplam 22 haftalık süresi 224.400,00TL olarak hesaplanmıştır. 16/05/2014 Tarihli Ek Bilirkişi Raporunda tespit edilerek fiyatlandırılan hususlar eldeki şartname ve taraflar arasında uzlaşılan teklifler ışığında değerlendirildiğinde tek bir panodaki eksikliklerin giderilmesi için işçilik dahil 516,4 $ olduğu, 34 pano için toplam tutarın 17.557,6 $ olacağı “13. Tespit” başlığı altında açıklanan gerekçelerle aradaki kalite farkının da bu fiyata eklendiğinde tutarın işçilik ve montaj dahil 588.85 $ olacağı böylelikle 34 adet pano için toplam tutarın 20.020,90 $ olduğu ancak kalite farkı bedelinin eklenip eklenmeyeceği hususunun mahkemenizin takdirinde olduğu, “15. Tespit” başlığı altına değerlendirildiği üzere 5 adet camın kırık olduğu gerekçesi ile 1 tanesinin işçilik dahil toplam fiyatının 483,00$ olduğu, 5 adet için fiyatının toplam :2415,00 $ olduğu ancak kırık olan camın montajının yapılmasının mümkün olmayacağı ve bu camların iddia edildiği üzere cam yataklaması yapılmadığı için kırıldığı hususunu destekler hiçbir somut delilin dosyada mevcut olmadığı, 16/05/2014 Tarihli Ek Bilirkişi Raporunda da yataklamaya dair bir sorununun tespit edilmediği, camların kırılma nedeninin tespit edilemeyeceği, yapılan tespit esnasında kırık olan camların da üretici tarafından sağlam - teslim edildiği, vandalizm sonucu da - kırılmış - olabileceği değerlendirildiğinden 2.415,00 $'ın ödenip ödenemeyeceği hususunda takdirin mahkemenize ait olduğu; Mahkemenin takdirinin tüm camların değiştirilme bedelinin de eklenmesi yönünde olması halinde (her ne kadar yapıldığı iddia edilen harcamaların ticari defter kayıtlarında bulunmadığı ve bunun dışında ibraz edilen faturalarının bu işe ait olup olmadığının tespitinin yapılamadığı, mali bilirkişi tarafından ifade edilse de) tek bir cam için işçilik dahil toplam fiyatının 483,00$ olduğu, 34 adet cam için işçilik dahil toplam fiyatının 16.422,00 $ olduğu; Özetle: Aşağıdaki hesaplamalardan Mahkemenizin takdirine göre karar verilmek üzere; 34 adet megalight reklam panosu için toplam Sadece tespit edilen eksikliklerin giderilmesi durumunda: 17.557,6 $, Tespit edilen eksikliklere ilave olarak camlardaki 20 derecelik yaklaşma açısında varlığı tespit edilen dalgalanma için kalite farkı ödenmesi durumunda : 20.020,90 $, Tespit edilen eksikliklerin giderilmesine ek olarak 5 adet cam için değişim bedeli ödenmesi durumunda: 2.415,00 $, a-1.Durumdaki kalite farkı dikkate alınmadan: 17.557,6 $ + 2.415,00 $ :19.972,6 $, b-2.Durumdaki 29 adet cam için kalite farkı 5 adet cam için değişim ödenmesi durumunda: 22.073,05 $, Tespit edilen eksiklikler ile birlikte tüm camların değişimi durumunda: 17.557,6 S+(483x34) : 33.979,6 $ ödenebileceği değerlendirilmiştir. ... 2. Sulh Mahkemesinin.... D.İş. Sayılı dosyasında yaptırılan inceleme neticesinde düzenlenen 16/05/2014 tarihli bilirkişi raporundaki tespitlerden, değerlendirme bölümünde açıklanan gerekçelerle 13. ve 15. Tespitler dışında yapılan tespitlerin şartnameye veya işin gereğine aykırı olduğu kanaat ve sonucuna varılmış olduğu kanaatine varıldığını bildirildiği görülmüştür.
Davalı- Karşı Davacı ve Birleşen Dosya Davacısının sunmuş olduğu 21/06/2023 tarihli ıslah dilekçesiyle; birleşen dava ile talep edilen ve bilirkişi raporları ile tespit edilen ayıplı ürünler nedeniyle uğranılan 276.467,80-TL zarar ve 224.400,00-TL kar kaybı olmak üzere toplam 500.867,80-TL tazminatın dava tarihinden -faiz yönünden bunun mümkün olmaması halinde ise ıslah ile artırılan tutar yönünden ıslah tarihinden- itibaren ticari faizi ile birlikte davacı- karşı davalı ve birleşen dosya davalısından tazmin edilmesin yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;Davacının taraflar arasında akdedilen sözleşme uyarınca ürettiği ürünlerin gizli ayıplı olduğunun aşamalarda farklı bilirkişi kurulları tarafından tanzim edilen raporlarda istikrarlı olarak tespit olunduğu,, bu ürünlerdeki ayıbın giderilmesinin maliyetinin KDV dahil 408.273,90-TL olduğu, davalının ürünlerdeki ayıbı davacıya bildirdiği dosya içerisinde bulunan Elektronik yazışmalardan bu durumun tespit edildiği, davacının ayıplı imalatın bir kısmını gidermeye çalıştığı, bu durumda davalı tarafından ayıp ihbarının yasal süresi içerisinde yapıldığının kabulü gerektiği, asıl talep açısından davacının davalıdan 57.804 USD karşılığı alacaklı olduğunun tarafların ticari defterlerinde yapılan inceleme sonucunda tespit edildiği anlaşılmakla bu açıdan asıl davanın kabulüne, davalının ... 36. İcra Müdürlüğünün ..Esas sayılı dosyasında 128.660,14-TL asıl alacağa yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin aynen devamına, alacak tarafların ticari defterleri ile çekişmesiz olduğundan likit olduğu kanaatine varılarak asıl alacağın %20'si oranında (25.732,02-TL) icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar vermek gerekmiş; davalı karşı davacı tarafından ürünleri geç teslimi nedeniyle sözleşmede kararlaştırılan cezai şart bedelinin ödenmesinin talep edildiği, dava konusu edilen ürünlere ilişkin faturanın 26/12/2013 tarihinde düzenlenerek davalıya tebliğ edildiği, davalı tarafından gecikme nedeniyle herhangi bir ihtirazi kayıt ileri sürülmeksizin faturalar kabul edilerek fatura bedelinin bir kısımın 06/01/2014 tarihinde 75.000 USD olarak ödendiği, ifa kabul edilmiş olması sebebiyle gecikme nedeniyle cezai şart tazminatı talep edilemeyeceği anlaşılmakla karşı davanın reddine karar vermek gerekmiş; birleşen dosya yönünden yapılan incelemede onarım bedeli ile kar kaybının talep edildiği, ayıplı ifanın sabit olması nedeniyle onarım bedeli ve kar kaybı talebinin mümkün olduğu, ayıplı imalat sebebiyle birleşen dosya davalısından 408.273,90-TL onarım bedelinin talep edilebileceğinin hüküm vermeye elverişli denetime açık bilirkişi raporu ile asıl dosyamızda tespit edildiği, buna istinaden birleşen davanın açıldığının anlaşıldığı, tespit edilen bu miktardan asıl dosya davacısının takibe konu alacağının mahsup edilerek 276.467,80-TL olarak talep edildiği, ancak asıl dosyada takas ve mahsup talebinde bulunulurken karşı davada yalnızca cezai şart alacağını karşı davaya konu edildiği, onarım masrafları yönünden herhangi bir talep bulunulmadığından, takas ve mahsup talebinin, karşı davadaki muhtemel hükmedilecek cezai şart bedeline ilişkin olduğu, bu nedenle asıl davada karşı dava reddedildiğinden asıl dava yönünden takas ve mahsup kararı verilemeyeceğinin anlaşıldığı, birleşen dosya açısından da taleple bağlılık durumunun söz konusu olması nedeniyle 276.467,80-TL onarım bedeli ile yine hüküm vermeye elverişli denetime açık bilirkişi raporu ile 22 hafta geç teslim nedeniyle uğranılan kar kaybının 224.400 TL olarak hesaplandığı anlaşılmakla, birleşen davada davanın kabulü ile 500.867,80-TL'nin 275.232,00-TL'sinin birleşen dosya dava tarihinden (28/09/2016), 225.635,8-TL'sinin ıslah tarihi olan 20/08/2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Asıl davanın kabulüne,
-Davalının ... 36. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında 128.660,14-TL asıl alacağa yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin aynen devamına,
-Asıl alacağın %20'si oranında (25.732,02-TL) icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 8.788,77 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.553,90 TL harçtan mahsubu ile bakiye 7.234,87 TL harcın davalıdan tahsil edilerek Hazineye irat kaydına,
-Davacı tarafından yatırılan 1.553,90 TL peşin harç bedelinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
-Davacı tarafından yapılan; posta, tebligat, müzekkere, keşif ücreti ve bilirkişi ücretlerinden oluşan toplam 6.780,00 TL yargılama giderinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
-Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden kabul edilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca 20.585,62 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
2-Karşı davanın reddine,
-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 269,85 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 170,80 TL harcın mahsubu ile bakiye 99,05 TL harcın davacıdan tahsil edilerek hazineye irat kaydına,
-Karşı davacı tarafından yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına,
-Karşı davalı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden reddedilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca hesap olunan 10.000,00 TL vekalet ücretinin karşı davacıdan tahsil edilerek karşı davalı tarafa verilmesine,
3-Birleşen ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında davanın kabulü ile, 500.867,80-TL'nin 275.232,00-TL'sinin birleşen dosya dava tarihinden (28/09/2016), 225.635,8-TL'sinin ıslah tarihi olan 20/08/2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 34.214,28 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 4.700,28 TL ile 3.853,30 TL ıslah harcı toplamı olan 8.553,58 TL'den mahsubu ile bakiye 25.660,7 TL harcın birleşen dosya davalısından tahsil edilerek Hazineye irat kaydına,
-Davacı tarafından yatırılan toplam 8.553,58 TL harç bedelinin birleşen dosya davalısından tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
-Davacı tarafından yapılan; posta, tebligat, müzekkere, keşif ücreti ve bilirkişi ücretlerinden oluşan toplam 635,70 TL yargılama giderinin birleşen dosya davalısından tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
-Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden kabul edilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca 76.121,49 TL vekalet ücretinin birleşen dosya davalısından tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
4-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın HMK 333 maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde derhal yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341 maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.17/10/2023
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı
"Bu belge 5070 Sayılı Kanun hükümlerince elektronik imza ile imzalanmıştır."