T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/781 Esas
KARAR NO: 2022/322
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 30/12/2020
KARAR TARİHİ: 28/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından sunulan 30/12/2020 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ... iştirak şirketi olan davalı şirketin açmış olduğu ihalelere katıldığını, bu ihaleler kapsamında davalı ile hizmet alım sözleşmeleri imzalandığını ve bu sözleşmeler kapsamında hizmetler sunduğunu, bu hizmetlere ilişkin olarak yapılan işlerin kesin kabullerinin davalı tarafından gerçekleştiğini, sonrasında müvekkili tarafından kesin hakediş bedellerine dair faturalar kesildiğini ve davalıya gönderildiğini, müvekkili şirket ile davalı şirket arasında açık hesap ilişkisi olduğunu, davalıya fatura düzenlenmesine rağmen davalının haksız bir biçimde müvekkiline ödeme yapmadığını, davalının müvekkiline karşı ödemediği açık hesap ilişkisinden kaynaklı fatura borçlarına ilişkin ... 19 İcra Müdürlüğünün ... E.sayılı dosyasından borçluya ödeme emri gönderildiğini ve ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiğini, davalının icra takibine itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, davalının icra takibine itirazının kötü niyetli olduğunu bildirerek; davalının ... 19 İcra Müdürlüğünün ... E.sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına, %20 den aşağı olmamak üzere davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun dava dilekçesi, tensip zaptı, duruşma gün ve saati tebliğ edilmiş olup, davalı vekili sunmuş olduğu 22/01/2021 tarihli cevap dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin temerrüde düşmemesi nedeniyle icra takibine konu edilen alacağın oluşmadığını, Taraflarca imzalanan sözleşmelerin 18.3. maddesinde “Teslim alınan işin muayene ve kabul işlemleri işin kabule elverişli şekilde teslim edildiği tarihten itibaren 60(Altmış) iş günü içinde yapılarak kesin hesap raporu çıkarılır” dendiğini, görüldüğü üzere iş sonunda yüklenici firmaya ödeme yapılabilmesi için idare tarafından gerekli inceleme yapılarak projenin ancak kusursuz ve eksiksiz görülmesi , kabule elverişli olduğunun tespit edilmesi halinde ödeme yapılabileceğini, projenin kabule elverişli şekilde teslim edildiği tarih kabule elverişliliğin idare tarafından kesin olarak tespit edileceği tarih olduğunu, İdarenin (...) ana işlere ilişkin kesin hakedişleri hala beklenmekte olduğunu,- işin kabule elverişli şekilde teslim edilip edilmediği henüz tespit edilmediğini, bu nedenle “Projelerin Yüklenici tarafından süresi içinde tamamlanıp idareye teslim edilmesine mütakiben tetkik ve inceleme neticesinde projelerin hatasız, kusursuz ve eksiksiz olduğunun anlaşılıp onaylanması halinde ilgili projeye karşılık gelen oranda tanzim edilecek hakkedişler ile idarenin Mali İşler Müdürlüğünce ödenecektir ” şeklindeki sözleşmelerin 11.1.1. Maddesi uyarınca hakedişin düzenlenerek faturanın alınması için projelerin müvekkil şirkete teslim edildiği tarihten itibaren söz konusu projelerin kabule elverişliliğinin incelenmesine derhal başlanmış ve İdarenin (...) ana işlere ilişkin kesin hakedişleri hala beklendiğini, davacı tarafın gerekli idari prosedür bitmeden dolayısıyla işlerin kesin kabulü yapılmadan tek taraflı olarak fatura düzenleyerek müvekkil şirkete göndermek suretiyle ödeme talep ettiğini, davacı tarafından müvekkil şirketçe düzenlendiği iddia edilen hakedişle kesin hakediş olmadığını, kesin hakediş raporları idare (...) tarafından oluşturulacağını, söz konusu işlerin sözleşmelere uygun olarak yapılıp yapılmadığı tespit edilmeden ödeme yapılması mümkün olmadığını, davacı tarafından müvekkili şirket aleyhine ... 19 İcra Müdürlüğünün ... E.sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, icra takibini itiraz ettiklerini ve takibin durduğunu bildirerek; davanın reddine, davacı aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
... 19 İcra Müdürlüğünün ... E.sayılı dosyası getirtilmiş yapılan incelemesinde; davacı tarafından davalı şirket aleyhine toplan 2.984.805,59 TL üzerinden ilamsız icra takibi yapıldığı, davalının icra takibine itiraz ettiği ve takibin durduğu görülmüştür.
Mahkememizce tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, 2015-2016-2017-2018-2019-2020-2021 tarihlerine ait ticari defter ve kayıtları, hak ediş dosyaları incelenerek işin kabulünün usulüne uygun şekilde yapılıp yapılmadığı hakediş dosyalarında yer alan sözleşmeler de değerlendirilmek sureti ile davacıya ödeme yapılabilmesi için ... nin onayının gerekip gerekmediği de tespit edilerek; davacının davalıdan takip tarihi itibariyle alacaklı olup olmadığı varsa miktarının nelerden ibaret ve ne kadar olduğu konusunda bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olup, ibraz edilen 01/03/2022 tarihli bilirkişi raporunda; davacı ve davalı tarafından ibraz edilen ticari defterler, taraflar arasında imzalanmış sözleşmeler, teknik şartnameler, hakediş raporları ve tüm dosya kapsamı üzerinde yapılan incelemeler sonucunda; davacı ve davalı tarafından ibraz edilen ticari defter kayıtlara göre takip tarihi olan 20/11/2020 tarihi itibari ile davacının davalıdan 2.580.193,81 TL alacaklı olduğu, davacının 2.416.163,73 TLlik talebi ile bağlı olduğu, mahkeme tarafından alacağın varlığının kabulü halinde davacının takip talebinde talep edebileceği faiz tutarının 469.807,67 TL olarak hesaplandığı bildirilmiştir.
Davacı ile davalı arasında 6 ayrı ihale konusu iş için 6 ayrı eser sözleşmesi akdedildiği, sözleşmelerin 1.maddesinde; bir tarafta ...Tic A.Ş.(bundan sonra idare olarak anılacaktır ) diğer tarafta ... Ltd Şti (bundan sonra yüklenici olarak anılacaktır ) arasında aşağıda yazılı şartlar dahilinde sözleşmenin akdedildiği, 2.maddesinde; taraflara ilişkin bilgilerin yer aldığı, 2.1 maddesinde; idarenin adı soyadı, ticaret unvanının karşısında ...Tic A.Ş , adresi olarak " ..." adresinin yazılı olduğu, 2.2 maddesinde; yüklenicinin adı soyadı, ticaret unvanının karşılığında ... Ltd Şti , adres olarak " ... " adresinin yazılı olduğu, 11.1.1 maddesinde; projelerin yüklenici tarafından süresi içerisinde tamamlanıp idareye teslim edilmesine müteakiben idare tarafından yapılacak tetkik ve inceleme neticesinde projelerin hatasız kusursuz ve eksiksiz olduğunun anlaşılıp onaylanması halinde ilgili projeye karşılık gelen oranda tanzim edilecek hak edişler ile idarenin muhasebe ve finans müdürlüğünce ödeneği, 18.maddesinde; sözleşme konusu iş tamamlandığında yüklenicinin işin teslim alınarak kabul işlemlerinin yapılması için bu talebini içeren bir dilekçe ile idareye başvuracağı, bunun üzerine yapılan işin her türlü masrafının yükleniciye ait olmak üzere ...A.Ş'nin "..." adresinde ve başvuru yazısının idareye ulaştığı tarihten itibaren 10 iş günü içinde teslim alınacağı, yüklenicinin işin teslimi için sözleşme ve ekleri uyarınca üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmemesi nedeniyle oluşan zarardan sorumlu olduğu, teslim alınan işin muayene ve kabul işlemlerinin işin kabule elverişli şekilde teslim edildiği tarihten itibaren 60 iş günü içinde yapılarak kesin hesap raporunun çıkarılacağının düzenleme konusu yapıldığı görülmüştür.
Davalı tarafından sözleşmede yer alan idarenin ... olduğu iddiasında bulunulmuş ise de; sözleşmenin 1.maddesinde; sözleşme tarafı olan ...Tic A.Ş'nin idare olarak anılacağı, 11.maddesinde; projelerin yüklenici tarafından süresi içerisinde tamamlanıp idareye teslim edileceği, 18.maddesinde; teslim, muayene ve kabul işlemlerinin ... Tic A.Ş'nin sözleşmede yer alan "..." adresine başvuru yazısının ulaştığı tarihten itibaren 10 gün içinde yapılacağının ve projeye karşılık gelen oranda tanzim edilecek hakedişlerin idarenin muhasebe ve finans müdürlüğünce ödeneceğinin kararlaştırılmış olduğu ve sözleşmenin ... tarafından imzalanmış olduğu dikkate alındığında, sözleşmede kastedilen idarenin ... değil davalı ...Tic A.Ş. olduğu sonucuna varılmıştır.
Davacı ve davalının ticari defterlerinin yapılan incelemesi sonucunda; davacının usulüne uygun tutulmuş kendi lehine delil vasfında olan ticari defterlerindeki kayıtlarda 8 adet dava konusu olan faturalardan dolayı 3.053.531,31 TL alacaklı gözüktüğü, faturaların davacı ve davalı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davalının usulüne uygun şekilde tutulmuş, kendi lehine delil olan defterlerinde davacıya 2.580.193,81 TL borçlu olduğu tespit edilmiştir.
Davaya dayanak 8 adet fatura icra takibine konu edilmiş, bu faturalara ilişkin 7 adet hakediş düzenlendiği, 20/06/2019 tarihli, 30.902,90 TL + KDV tutarlı faturaya konu ... İlçesi, ... Mah, 140 ada, 98 parselde yer alan işin yapımına ilişkin; kamu ihale kanununun 22-d maddesi kapsamında doğrudan temin için davalı ...'tan 04/08/2017 tarih ve 4739 sayı ile onay alarak hizmet doğrudan temin yolu ile sağlandığı için hakediş hazırlanmadan fatura kesildiği tespit edilmiştir.
Davalı tarafından, yapılan işlerin tutanakla tesliminin davalı tarafa yapıldığı, davalı tarafından iş sonunda yüklenici firmaya sözleşme yapılabilmesi için idare tarafından gerekli inceleme yapılarak projenin ancak kusursuz ve eksiksiz görünmesi kabule elverişli olduğunun tespit edilmesi halinde ödeme yapılabileceği, projenin kabule elverişli şekilde teslim edildiği tarihin kabule elverişliliğin idare tarafından kesin olarak tespit edileceği tarih olduğu,.... Belediyesi'nin idare olduğu ve ana işlere ilişkin kesin hakedişlerin hala beklenmekte olduğu işin kabule elverişli şekilde teslim edilip edilmediğinin henüz tespit edilemediği, gerekli idari prosedür bitmeden işlerin kesin kabulü yapılmadan tek taraflı olarak fatura düzenleyip iş bedelinin ödenmesinin istenemeyeceği savunulmuştur.
Sözleşmenin yapılan incelemesinde; idareden kastın ... değil davalı ... olduğu, davalının kendi ticari defterlerindeki kayıtlarında da davacıya 2.580.193,81 TL alacaklı bulunduğu, ... tarafından kesin kabullerin yapılmadığı, incelemelerin sürdüğü gerekçesi ile yükleniciye ödeme yapmamasının TMK 2.maddesine aykırılık teşkil edeceği, sözleşmenin 18.maddesinde; tamamlanan işlerin kabullerinin yapılması için davacı yüklenici tarafından davacının adresine başvurulduktan ve bu başvurunun davacıya ulaştığı tarihten 10 gün içinde işin teslim alınacağı, teslim alınan işin muayene ve kabul işlemlerinin 60 iş gününde tamamlanarak kesin hesap raporunun çıkarılacağı düzenlenmesine göre davalı yüklenici tarafından teslim edilen işlerin 10 gün içinde davacı tarafından teslim alınması gerekmekte ve 60 günlük süre içerisinde de, ödemenin yapılması gerekmektedir. Taraflar arasında akdedilen sözleşmede dava dışı İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından kesin hakediş yapıldıktan sonra ödeme yapılacağına ilişkin herhangi bir hüküm bulunmamaktadır.
Tüm dosya kapsamı ve delillerin değerlendirilmesi sonucunda; davacı ile davalı arasında akdedilen sözleşmeler kapsamında davacı tarafından sözleşmeler ile yükümlenilen işlerin yapılarak davalıya teslim edildiği, tarafların incelenen ticari defter ve kayıtları kapsamında davalının davacıya kendi defterinde 2.580.193,31 TL borçlu olduğu, sözleşmenin 18.3. Maddesinde teslim alınan işin muayene ve kabul işlemlerinin 10 gün içerisinde yapılacağı, işin kabule elverişli şekilde teslim edildiği tarihten itibaren 60 iş günü içinde kesin hesap raporunun çıkarılacağının düzenlediği, TTK.nun 1530/7.maddesine göre; mal ve hizmet tedarikinde alacaklıya yapılan geç ödemelere ilişkin temerrüt faiz oranının sözleşmede öngörülmemesi halinde geç ödemelere uygulanacak faiz oranının yıllık %15 olduğu, faturaların tarihlerinden 60 gün sonrasından başlamak üzere TTK.nun 1530/7 maddesi uyarınca davacının talep edebileceği faiz tutarının 469.807,67 TL olduğu, eser sözleşmesi ile kesin olarak miktarı saptanan hak ediş alacağının likit alacak olarak kabul edildiği, (Yargıtay 15.Hukuk Dairesi 10/02/1995 tarihli, 1994/3428 E, 1994/673 Karar ilam, itirazın iptali davaları kitabı, Dr. Adnan Deynekli, syf 181) davalılar tarafından taraflarca belirlenebilir likit alacak miktarına itiraz edildiğinden %20 icra inkar tazminatının da davalıdan tahsiline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kısmen kabulüne, takibin 2.416.163,73 TL asıl alacak, 469.807,67 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 2.885.971,40 TL üzerinden devamına, asıl alacak, 2.416.163,73 TL ye takip tarihinden itibaren davacının talebini aşmamak üzere ticari temerrüt faizi uygulanmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Kabul edilen toplam alacak miktarı üzerinden hesap edilen 577.194,28 TL %20 tazminatın davalıdan tahsiline,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 197.140,70 TL nispi karar ve ilam harcından başlangıçta yatırılan 36.048,99 TL peşin harçtan mahsubu ile, bakiye 161.091,71 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 36.048,99 TL harç ile, yine davacı tarafından yapılan 8.148,10 TL yargılama giderinin, davanın kabul edilen kısma tekabül eden 7.822,17 TL sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesince davanın kabul edilen kısmı üzerinden hesap edilen 115.772,49 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesince davanın red edilen kısmı üzerinden hesap edilen 13.339,25 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
7-Davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın, talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341. maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi.28/04/2022
Başkan ...
E-İMZALI
Üye ...
E-İMZALI
Üye ...
E-İMZALI
Katip ...
E-İMZALI
Harç Beyanı
K.H.= 197.140,70 TL
P.H.= 36.048,99 TL
B.H= 161.091,71 TL
Davacı yargılama gideri
8.000,00 TL bilirkişi ücreti
148,10 TL tebligat gideri
8.148,10 TL Toplam yargılama gideri
Bu belge 5070 sayılı kanun kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.