T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/24 Esas
KARAR NO: 2021/975
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/03/2019
KARAR TARİHİ: 15/12/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından verilen 05/04/2019 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davalı yan tarafından, dava dışı ...Tic. A.Ş.'nin borcundan ötürü ... 3. İcra Müdürlüğünün ...E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, bu dosyadan alınan haciz talimatı ile ... 18. İcra Müdürlüğünün... Tal sayılı dosyası ile 1 numaralı müvekkil ...Tic. Ltd.Şti.'nin ... adresinde hacze gelindiğini, 27.02.2019 tarihinde muhafaza işlemi için gelinmesi üzerine müvekkilin şirket tarafından muhafaza baskısı altında istirdata konu edilen 35.000 TL, dekont açıklama kısmına icra dosyası numarası da belirtilerek ihtirazi kayıt ile davalı banka vekili ... hesabına müvekkil şirket ... Ltd.Şti. ...bank ... Şubesi hesabından gönderildiğini, yine muhafaza baskısı altında müvekkil şirket ve şirket yetkilisi tarafından 27.02.2019 tarihli protokol ile 27.02.2019 tanzim tarihli, 28.02.2019 ödeme tarihli, alacaklısının ... A.Ş... borçlularının ise ... Ltd.Şti. Ve ...olduğu ödeme şeklininin ise 28.02.2019 tarihinde 15.000 TL, 08.03.2019 tarihinde 5.000 TL, 18.03.2019 tarihinde 10.000 TL. 22.03.2019 tarihinde 10.000 TL, 29.03.2019 tarihinde ise 10.000 TL olarak karalaştırıldığı bir adet bono verilmek zorunda kalındığını, müvekkiller tarafından mezkur bono verilmesi nedeninin, 27.02.2019 tarihinde müvekkil şirket ... Ltd.Şti'nin ... adresinde menkul mal haczi yapıldığını, haczin muhafazaya dönüşmemesi için senet verilmek ve ödeme yapılmak zorunda kalındığını, bu hacizler ile ilgili olarak da ... 4. İcra Hukuk Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyası ile istirdat davası açıldığını, davalı banka tarafından haksız ve hukuka aykırı şekilde, muhafaza baskısı altında müvekkillerden 35.000 TL tahsil edildiğini, menfi tespite konu edilen 50.000 TL tutarlı bono alındığını, müvekkilin davalı yana bu şekilde bir borcu bulunmadığını, dava dışı ...A.Ş.'nin borcudan ötürü haciz ve muhafazaya gelindiği sırada salt müvekkilin ticari işleyişine halel gelmemesi amacıyla, davalı yana ödeme yapıldığını ve senet verildiğini, ihtirazi kayıt ile ödenen 35.000 TL 'nin davalı yandan tahsili ile müvekkil şirkete ödenmesine karar verilmesi gerektiğini, ... Arabuluculuk Bürosunun ... sayılı dosyası ile arabuluculuk müracaatı yapıldığını, ihtiyati tedbir talebi bulunduğundan arabuluculuk görüşme neticesi beklenildiğini, Ticaret Mahkemelerinde arabuluculuk zaruretinin getirilmesinin ardından menfi tespit davası ve bu kapsamda ihtiyati tedbir talepleri ile ilgili henüz bir uygulama birliği sağlanamadığından, öncelikle salt ihtiyati tedbir istemli ... 4.Asliye Ticaret Mahkemesinin ...D. İş Sayılı dosyası ile ihtiyati arabuluculuk müracaatının yapmasının hemen ardından tedbir talepli dava açıldığını, ihtiyati tedbir taleplerinin reddine karar verildiğini, red kararı üzerine tedbir istemli menfi tespit ve alacak davasının birlikte ikame edilmesi zarureti doğduğunu, ihtirazi kayıt ile ödenen 35.000 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı yandan tahsiline, müvekkil şirkete ödenmesine, 50.000 TL tutarlı, 28.02.2019 vade, 27.02.2019 düzenleme tarihli senet yönünden telafisi imkansız zararların önüne geçebilmek adına icra işlemlerinin önüne geçebilmek adına öncelikle ihtiyati tedbir kararı verilmesini, senet yönünden icra işlemlerinin tedbiren durdurulmasına, müvekkillerin davalı yana borçlu olmadığının tespitine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili tarafından verilen 12/04/2019 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkilin, kambiyo senedine dayanan alacağının tahsili amacıyla borçlu aleyhine ilgili icra dosyası ile takibe geçildiğini, borçlunun menkul, gayrimenkul malları ile hak ve alacaklarının haczi ve muhafazası için 23.01.2019 tarihinde gerçekleştirilen haciz işlemi sırasında davacı tarafından istihkak iddia edildiğini, İstihkak iddiasına itiraz edildiğini, ... 4. İcra Hukuk Mahkemesi... E., ...K. sayılı kararı ile takibin devamına karar verildiğini, takibin devamı kararı üzerine ek haciz ve muhafaza işlemi için 27.02.2019 tarihinde yeniden hacze gidildiğini, haciz sırasında dava konusu bononun imzalandığını, istirdatı istenilen paranın ödendiğini, takibin devamı üzerine gidilen haciz sırasında artık haciz ve muhafaza tehdidinden söz edilemediğini, ilk haciz işleminden 35 gün geçtikten sonra imzalanan bononun ve protokolün icra tehdidi ve haciz baskısı altında imzalandığı iddiasının kabul edilemeyeceğini, ... 3. İcra Müdürlüğünün ...E. Sayılı icra dosyasının tarafı da olmadığından kendisine yönelik bir icra tehdidi olmasının mümkün olmadığını, davacı tarafından verilen uyuşmazlık konusu bononun ...TİC. A.Ş borcuna istinaden kayıtsız şartsız ödeme vaadiyle verildiğini, vadesinde bono borçluları tarafından ödeneceğinin taahhüt edildiğini, vadesi geldiğinde bono ödenmediği için ... 14. İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyadan takibe geçildiğini, 23.01.2019 tarihli haciz zaptı incelendiğinde davacı şirket yetkilisi ... mahalin 6 ay önce borçlu şirkettten devralındığını beyan ettiği, ... 4. İcra Hukuk Mahkemesi ...E. Sayılı istihkak dava dilekçesinde ise mahalin 01.10.2018 tarihli kira sözleşmesi ile kiralandığı borçlu firmanın ise 05.10.2018 tarihinde adresteki şubenin kapanışına karar verildiğinin beyan edildiğini, kira sözleşmesinin başladığı tarihte borçlunun hala mahalde bulunduğu istihkak dava dilekçesinde sabit olduğunu, mahalde borçluya ait malzemeler bulunmuş ve bu durum da yine davacının istihkak dava dilekçesinde kabul edildiğini, davacı şirket yetkilisinin "devraldık" şeklindeki beyanı dava dilekçesinde "kiralandı" şeklinde değişiklik gösterdiğini, çelişkili beyanda bulunulduğunu, haciz tarihinden 6 ay öncesine gidildiğinde kira sözleşmesinin 07.2018 tarihinde başlaması gerekirken 10.2018 olması da davacı ile borçlu şirket arasındaki muvazaayı gösterdiğini, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
... 14. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
... 3.İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasının mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
Mahkememizin 2019/148 Esas., 2020/33 Karar ve 20/01/2020 karar tarihli kararı ile davanın reddine karar verildiği, davacılar vekilinin 18/11/2020 havale tarihli dilekçesi ile ilgili dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesini talep ettiği görüldü.
Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi'nin 2020/2240 Esas Esas 2020/2341 Karar 13/01/2021 karar tarihli kararı ile " Davacılar vekilinin istinaf isteminin kabulü ile, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-4 maddesi gereğince, ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/01/2020 tarihli ...E. - ... K. sayılı kararının kaldırılmasına, şeklindeki hükmü ile kararın bozulduğu, ilgili dosyanın 2021/24 Esas sayılı numarası ile mahkememize tevzi edilerek açık yargılamaya devam olunmuştur.
Delillerden ve gerekçe;
Davacılar; davalı tarafın dava dışı ...'ın borcundan dolayı işyerine hacze geldiğini, 27.02.2019 tarihinde yapılan muhafaza işleminde baskı altında 35.000,00 TL'nin ihtirazı kayıt koyarak davalı tarafa ödendiğini, yine baskı altında protokol yapıldığını ve bu protokol kapsamında 50.000,00 TL tutarlı bonunun verildiğini beyan ederek toplamda 50.000 TL'den borçlu olmadığnın tespitini ve ödenen 35.000 TL'nin istirdatını talep etmiştir. Davalı taraf haciz sırasında baskı olmadığını, davacı iddialarının doğru olmadığını, davanın reddini savunmuştur.
Aktif husumet açısından yapılan değerlendirmede; davacıların haciz sırasında anlaşma yoluna giderek protokol imzaladığı ve protokol kapsamında davalı emrine bono keşide ederek ödeme yaptığı anlaşılmakla davacıların protokolün tarafı ve bono keşidecisi olarak aktif husumet ehliyetinin bulunduğu sonucuna varılmıştır.
Dosya kapsamından; davacı ...'in ...Ltd. Şti'nin yetkilisi olduğu, davalının ...A.Ş aleyhine ... 3. İcra Müdürlüğünün ...E. Sayılı icra takibini başlattığı,... 18. İcra Müdürlüğü'nün ... talimat sayılı dosyası ile ...A.Ş 'nin borcundan dolayı ... Ltd. Şti'nin adresinde haciz ve muhafaza işlemi yapıldığı, muhafazanın gerçekleşmemesi için davacı tarafından istirdada konu 35.000,00 TL tutarında ödeme yapıldığı ve tarafların davaya konu protokolü imzaladıklarını, protokol kapsamında 27/02/2019 düzenlenme tarihli 28/02/2019 vade tarihli 50.000,00 TL bedelli bononun keşide edilip davalıya verildiği anlaşılmıştır.
Uyuşmazlık, dava konusu protokolün ve senedin haciz baskısı altında düzenlenip düzenlenmediği, irade sakatlığı nedeniyle geçersiz olup olmadığı, davacıların senet nedeniyle borçlu olup olmadıkları ve ödenen bedelin iadesinin gerekip gerekmediği noktalarına ilişkindir.
Taraflar arasında akdedilen protokolün incelenmesinde; protokolün ... 3. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasına ilişkin düzenlendiği, mezkur dosyanın ödenmesine ilişkin dava konusu bononun düzenlendiği, bononun vadesinde ve miktarında ödendiğinde ödenen tutarın mezkur dosyadan mahsup edileceği, ödenmez ise tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla icra takibine geçileceği, tarafların protokol ile alınan bononun ödenmesinin kayıtsız şartsız ödeme taahhüdü içeren bir ödeme aracı olduğunu ve bu protokolün bonoların ödenmesini şarta bağlı kılmadığını kabul ettiği, protokolle alınan bononun 27/02/2019 düzenlenme tarihli 28/02/2019 vade tarihli 50.000,00 TL bedelli bono olduğu, ödeme vadelerinin 28/02/2019 tarihinde 15.000,00 TL, 08/03/2019 tarihinde 5.000,00 TL, 15/03/2019 tarihinde 10.000,00 TL, 22/03/2019 tarihinde 10.000,00 TL ve 29/03/2019 tarihinde 10.000,00 TL olarak kararlaştırıldığı görülmüştür.
...18. İcra Müdürlüğü'nün ... talimat sayılı dosyasında yapılan haciz tutanaklarının incelenmesinde; ... Ltd. Şti'nin adresine 23/01/2019 ve 27/02/2019 tarihlerinde hacze gidildiği, haciz ve muhafaza işlemlerinin yapıldığı, 27/02/2019 tarihinde yapılan hacizde malların muhafaza altına alınması için vince yüklenmeye başlandığı, bu sırada alacaklı vekili ile davacıların görüşerek protokol ile anlaşma yoluna gittiği, bu nedenle nakliye aracına ve vince yüklenen malların tekrar indirilerek hacze son verildiği görülmüştür.
Yargılama sırasında dinlenilen davacı tanığı ...: 3 yıldır Saydan Mühendislikte gıda ve soğutma bölümünde çalıştığını, ikinci şubeyi açmaya karar verdiklerini, ...'da bulunan bir yeri kiraladıklarını, kiraladıkları yere soğutma dolaplarını koyduklarını, 2019 yılı şubat ayında bu yere hacze gelindiğini. haciz işlemlerini yapmaya çalıştıklarını, hacze gelenlerin ... borcundan ötürü haciz yapacaklarını söylediklerini, ... ile ... ortak olduğunu iddia ettiklerini, müşteriler ve esnaf bulunduğundan firma sahibi ...'in avukatı üst katta bulunan ofise davet ettiğini, ... bey müşteri ve esnafa mahcup olmamak için 35.000,00 TL'yi hacze gelen ...bank vekiline haczi engellemek için banka yoluyla ihtirazi kayıtla ödeme yaptığını, bu ödeme yapılmış olmasına rağmen banka vekili banka tarafından hazırlanan senetleri ... imzalattığını, bu senetleri aldıktan sonra ...bank vekili ve hazce gelenlerin gittiğini ifade etmiştir. Diğer davacı tanığı ...; davacı ... satınalma bölümünde 5 yıldır çalıştığını, ... ...bank'a bir borcu olmadığını, polislerle kamyonlarla vinçlerle hacze gelindiğini, Yaklaşık 50.000,00 TLlik senedi zorla ...'e imzalattıklarını, banka yoluyla da ... yaklaşık 35.000,00 TL'yi ...'a ödediğini, yeni açılan bir yer olduğu için ... bey müşterilere ve esnafa mahcup olmak istemediğinden haczi engellemek için ödemeyi yaptığını ve senetleri imzaladığını ifade etmiştir.
Tanık anlatımları ve haciz tutanakları kapsamında yapılan değerlendirmede; davalının ... 18. İcra Müdürlüğü'nün ... talimat sayılı dosyası ile ...A.Ş 'nin borcundan dolayı organik bağı olduğu düşünülen ... Ltd. Şti'nin adresinde haciz ve muhafaza işlemi yapıldığı, bu sırada istihkak iddiasında bulunulduğu ancak haciz işlemlerine devam edildiği, malların muhafaza altına alınmaması için tarafların anlaşarak dava konusu protokolü akdettiği, cebir ve tehdit bulunmadığı, davalı vekilleri tarafından ödeme yapılmaması halinde haciz işlemi uygulanacağı ve malların muhafaza altına alınacağının söylenmesinin tehdit olarak nitelendirilemeyeceği, zira bu söylemin tehdit olarak kabul edilmesinin haciz yapılmasını olanaksız kılacağı, haciz işleminin İİK hükümlerine dayanarak yapıldığı, bu işleme karşı yasal yolların açık olduğu, haksız muhafazaya karşı tarafların şikayet haklarının bulunduğu, üçüncü şahısların istihkak iddiasında bulunup dava açabileceği sonucuna varılarak dava konusu senedin haciz baskısı altında cebir veya tehdit suretiyle alınmadığı, ancak haciz ve muhafazanın engellenmesi için haciz sırasında tarafların iradeleri ile yapılan protokole istinaden alındığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla dava konusu senedin irade sakatlığı nedeniyle geçersiz sayılamayacağı sonucuna varılmıştır. Bununla birlikte, istihkaka dayalı iddiaların yargılama konusunu oluşturmadığını ve mahkememiz görevinin dışında olduğunu belirtmek gerekir.
Ayrıca protokol içeriğinde; protokolün ... 3. İcra Müdürlüğünün ...E. Sayılı dosyasına ilişkin düzenlendiği, mezkur dosyanın ödenmesine ilişkin dava konusu bononun düzenlendiği, bononun vadesinde ve miktarında ödendiğinde ödenen tutarın mezkur dosyadan mahsup edileceği, ödenmez ise tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla icra takibine geçileceği, tarafların protokol ile alınan bononun ödenmesinin kayıtsız şartsız ödeme taahhüdü içeren bir ödeme aracı olduğunu ve bu protokolün bonoların ödenmesini şarta bağlı kılmadığını kabul ettiği, protokol ile tüm dosya borcunun üstlenildiği, protokol ile davacıların bağımsız bir borç ödeme taahhüdünde bulunduğu, dava konusu bononun söz konusu icra dosyasının borcuna karşılık ödeme aracı olarak verildiği, teminat olarak verilmediği, bu durumda asıl borcun geçersizliğine ilişkin defilerin davalılara karşı ileri sürülemeyeceği, bononun şekline ilişkin bir noksanlığının bulunmadığı, davacıların protokolle tüm dosyaların borcunu üstlendiği sonucuna varılarak davacıların dava konusu bono nedeniyle borçlu olduğu sonucuna varılmıştır.
Tüm bu açıklanan nedenlerle; davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar yasası uyarınca belirlenen karar harcı olan 59,30 TL'nin, peşin alınan 1.451,59 TL harçtan mahsubu bakiye 1.392,29 TL 'nin davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan masraflar toplamı 235,50 TL yargılama giderinin kendi üzerine bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan herhangi bir masraf bulunmadığından, bu hususla ilgili karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, davanın reddedilen kısmı üzerinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 11.850,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı ve davalı tarafından yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair; Taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı 15/12/2021
Katip
E-imzalıdır.
Hakim
E-imzalıdır.