T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/270 Esas
KARAR NO: 2023/69
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 15/04/2021
KARAR TARİHİ: 31/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, ... Tic. A.Ş., müvekkil sigorta şirketi tarafından, 01/02/2020-01/02/2021 tarihleri arasında ... numaralı Endüstriyel Paket Sigorta Poliçesi ile poliçe de belirlenen risklere karşı, poliçede yazılı teminat limitleri çerçevesinde sigortalandığını, ... adresinde bulunan ve sigortalı... A.Ş'ye ait Q63lük polietilen hatta, ... kanal çalışması sırasında 10.02.2020 tarihinde ...A.Ş. ve ... Tic. A.Ş. tarafından zarar verilmiş olup hasar oluştuğunu, oluşan hasar neticesinde gaz çıkışı meydana gelmiş ve ... nolu vananın kapatıldığı tespit edildiğini, Müvekkil şirkete yapılan ihbar üzerine, gerekli incelemeler yapılmış ve ... nolu hasar dosyası kapsamında 21.04.2020 tarihinde 7.569.79-TL. sigorta tazminatı ödendiğini, Müvekkil şirket, hasar dosyası kapsamında yapmış olduğu sigorta tazminatı ödemesi ile TTK. 1472. Maddesi gereği sigorta ettirenin rizikonun gerçekleşmesi sebebiyle zarar veren üçüncü kişilere karşı sahip olduğu tazminat talep ve dava haklarına halef konuma geldiğini, meydana gelen hasarda, davalı/borçlular ..., ... Tic. A.Ş. Ve ...Tic. A.Ş. zarar veren olarak müştereken sorumlu olduğunu, bu nedenle söz konusu zararın giderilmesi amacıyla davalı/borçlular ..., ...Tic. A.Ş. ve ... Tic. A.Ş. aleyhine 7569,79-TL. asıl alacak, ödeme tarihinden takip tarihine kadar işlemiş 698,65-TL. ticari faiz olmak üzere toplam 8.268,44-TL. üzerinden ... 21. İcra Müdürlüğü’nün ...Esas sayılı dosyası ile açılan icra takibi başlatıldığını, davalıların başlatılan takibe haksız olarak itiraz ettiklerini, ... Arabuluculuk Bürosu'nun ...numaralı Büro dosyası, ... numaralı arabuluculuk dosyası ile başvuru yapıldığını, yürütülen müzakereler sonucunda anlaşma sağlanamadığını, bu nedenlerle davalılar adına kayıtlı bulunan menkul ve gayrimenkuller üzerine yargılama sonuna kadar kötü niyetli devirlerin önlenmesi amacıyla HMK 389 ve devamı maddeleri gereği ihtiyati tedbir konulmasına, fazlaya dair tüm dava ve talep haklarımız saklı kalmak kaydıyla; davalının ... 21. İcra Dairesi... Esas sayılı dosyasına yaptığı haksız itirazın iptali ile takibin devamına ve %20’ den aşağı olmamak kaydıyla icra inkar tazimatına, yargılama masrafları ile ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle, dava konusu yerde, müvekkil idare elemanlarınca değil diğer davalı müteahhit firma tarafından yapılan kazı çalışması sırada hasar meydana geldiğini, idarece yüklenici firma arasında üçüncü şahısları bağlayıcı olan "eser sözleşmesi ile İnşaat İşleri Teknik Şartnamesi, İdari Şartname, Yapım işleri Genel Şartnamesi ve Kanalizasyon Özle Teknik Şartnamesi " 4 sinin ilgili hükümleri uyarınca; Müteahhit firma, yaptığı işlerle ilgili olarak ortaya çıkabilecek her türlü kaza, hasar, zarar ve ziyandan sorumlu olacağı hükmü yer aldığını, dolayısıyla, iş bu davada husumetin müvekkil idareye de yöneltilmesi haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, müvekkil İdare açısından davanın husumetten yöününden reddi gerektiğini, haksız fiilden mütevellit zararların tazminini düzenleyen B.K m.49e göre zararın tazmini için kusur-zarar-illiyet bağı şartları oluşmadığını, dava konusu hasar iddiasına bağlı tazminat talebinin muhatabının müvekkil idare olmadığını, idarece eylem ve işlemlerinden doğan bir zarar olmadığını, hukuken sorumluluğu da bulunmadığını, müvekkil idarenin müteahhidin çalıştırdığı elemanlara hiçbir şekilde talimat vermesi, onları seçmesi ve denetlemesinin söz konusu olmadığını, bu görevlerin müteahhit firmaya ait olduğunu, Müvekkil İdarenin denetimi işin bu firma tarafından eser sözleşmesine uygun olarak yapılıp yapılmadığının denetlenmesi olduğunu, müteahhit firma işi kendi elemanları ile yaptığını, çalışanlar üzerinde gözetim ve denetim yetkisinin tamamen müteahhit firmaya ait olduğunu, dava konusu hasarın meydana gelmesinde davacının karşılıklı kusur durumunun da araştırılması gerektiğini, davanın konusunun hasar olduğunu, davacının talep ettiği icra inkar talebinin de reddi gerektiğini, dava konusu olayın, idarenin eylem ve işlemlerinden oluşmadığı ve idare bakımından kusur-zarar-illiyet bağı şartlarının bir arada bulunmadığı dikkate alınarak usul ve esas bakımından hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...A.Ş. ile ... A.Ş. Vekili cevap dilekçesinde özetle, davacının ... 21. İcra Müdürlüğü’nün... Esas sayılı dosyasıyla başlattığı 8.268,44 TL takip çıkış tutarlı ilamsız takibe müvekkil tarafından itiraz edildiğini, yapılan itiraz üzerine karşı tarafın itirazın iptali, itirazın haksız olması nedeniyle icra ve inkar tazminatı ve takibe konu tutar dışında kalan ve ödenmeyen tutarın tahsilini talep ve dava ettiğini, müvekkil şirkete karşı açılan davanın husumet yokluğundan reddi gerektiğini, dolayısıyla davacı, alacak iddialarını müvekkil şirkete yöneltilemeyeceğini, taleplerin reddi gerektiğini, Müvekkil şirketin sigortalıyı zarara uğratan bir eylemi ve işlemi bulunmadığını, davacının davasını hem kusur hem de zarar yönünden ispatla mükellef olduğunu, ancak dosyada yer alan belge ve bilgilerin bu hususları ispatlayacak yeterlilikte olmadığını, davacının her zaman tek taraflı olarak düzenlenebilen delillere dayanarak alacak talebi ileri sürdüğünü, bu zamana kadar davacı ve sigortalı tarafından müvekkil şirketlere oluşan zararla ilgili sözlü ya da yazılı bir talepte bulunulmadığını, bu hasar ile ilgili olarak gerek müvekkil şirket yönetiminden gerekse de şantiye sahasından yapılan araştırmada, iddia konusu hasardan haberdar olan birine rastlanmadığını, talep edilen miktarın, fahiş tutarda bir bedel olduğunu, davacının halefi olduğu sigortalının bir zarar gördüğünü ardından ise zararın giderimi için yapılan masrafı ispat etmesi gerektiğini, oysa davacının delilleri hasar onarım belgesi ve hasar tespit tutanağı gibi tamamı tek taraflı ve her zaman düzenlenebilen belgeler olması hasebiyle delil olma vasfında olmadığını, kusur durumuna ilişkin ise, sigortalıya ait altyapı tesislerinin, projesine ve yapı tekniğine uygun bir biçimde döşenip döşenmediği araştırılarak, gerekirse projelerinin de getirtilerek yerinde kazı yapılmak suretiyle incelenmesi gerektiğini, müvekkil şirket tarafından bakım-onarım işleri kapsamında kamu hizmeti yürütmekte olan ... tarafından abonelerin arıza şikayetlerine istinaden (planlı yatırım çalışması olmaksızın) oluşturulan iş emirlerine istinaden kazı çalışmaları yapıldığını, Doğal Gaz Piyasası Dağıtım Ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği md. 61'de; "Dağıtım şirketi, doğal gazla ilgili her türlü tesis ve cihazların üzerine doğal gaz acil özel servis telefon numarasını da içeren ikaz ve işaret levhaları yerleştirir." dendiğini, günlük yapılan rutin ve/veya planlı bakım onarım kazı çalışmalarının çoğunda diğer alt yapı kuruluşlarına ait, alt yapı tesislerine rastlanılmadığını, alt yapı konusunda gayri nizami ve gayri fenni altyapı sistemine sahip olan ...'ın hatları kazı çalışmalarının çoğunda hasara uğradığını, bu hasarlanmaların büyük çoğunluğunun alt yapı hatlarının fen ve sanat kaidelerine, teknik şartnamelere ve yönetmeliğe uygun olarak döşenmemesi, gerekli ikaz ve uyarı önlemlerinin alınmamasından kaynaklandığını, ilgili tüzel kişilik olan ... alt yapısının iyileştirilmesi ve fen sanat kaidelerine uygun hale getirilmesi konusunda gerekli alt yapı yatırımlarını yapmakla yükümlü olduğunu, fenni olmayan gaz iletim altyapısı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu gereği ötelenmesi ve/veya ertelenmesi söz konusu olamayan doğalgaz çalışmalarını sekteye uğratmakta, bu çalışmalar esnasında can ve mal güvenliğini tehlikeye sokmakta olduğunu, zarar gören ... kablolarının yerinin müvekkil tarafından tespitinin mümkün olmadığını, Müvekkilin, ... ile yapmış olduğu sözleşme kapsamında kazı işlemi yapacağı mahal ile ilgili kurum ve kuruluşlardan ruhsat talep ettiğini, ruhsat talebinde bulunduğu kurumlardan birinin de sigortalı ... olduğunu, ... tarafından müvekkile kazı yapılacak alanda boru hatları olduğunu gösteren bir harita belirtilmemiş ve kazıya onay verildiğini, ... tarafından harita verilmediği sürece ise müvekkilin burada boru hattı bulunduğu bilmesinin mümkün olmadığını, sigortalı ... gaz borularını yönetmeliğe uygun döşemediğini, kazı yapanlar için uyarıcı bir işaret konulmadığını, sigortalı ...'ın, gerek ruhsat talebinde kazı yapılacak yerdeki gaz borularının haritasını vermeyerek, gerekse de yönetmeliğe uygun döşemeyerek, hem kazıyı yapan çalışanların hayati tehlike altına girmesine hem de boruların zarar görmesine sebep olduğunu,...’ın işi usulüne uygun yapmaması sonucu istihdam edilen işçilerin, iş sağlığı ve iş güvenliği açısından ciddi tehditlere maruz kaldığını, davada, davacı sigortalının her ne kadar arızanın giderilmesi için işçilik masrafı yaptığını iddia etmiş olsa bile Arızayı gideren AOB (Arıza Onarım Bakım) tarafından davacı ... kesilmiş herhangi bir fatura bulunmadığını, davacının yapmış olduğu masrafı ispat edemediğini, bu nedenlerle öncelikle husumet yokluğundan müvekkil şirket yönünden davanın reddine, aksi kanaatte olması halinde haksız ve hukuka aykırı davanın esastan reddine, yargılama ve vekalet ücretlinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; davacı tarafın sigortalısına ait tesislerin zarar gördüğü iddiasıyla poliçe kapsamında ödenen bedelin davalılara rücu edilmesi amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptaline ilişkindir.
Aktif husumet açısından yapılan değerlendirmede; davacının sigorta poliçesi kapsamında meydana gelen hasara ilişkin sigortalısına ödeme yaptığına dair dekont bulunduğundan 6102 sayılı TTK'nın 1472. maddesinde düzenlenen halefiyet kuralı uyarınca aktif husumeti bulunduğu, ödediği bedeli sorumlularına rücu etme imkanına sahip olduğu sonucuna varılmıştır.
Mahkememizce celp edilen ... 21. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı icra takip dosyasında; davacı/alacaklının 8.268,44-TL'nin tahsiline ilişkin icra takibine geçtiği, davalı 18/01/2021 tarihli dilekçesi ile takibe, borca, faize ve borcun tüm ferilerine itirazı üzerine takibin durduğu görülmüştür.
Mahkememizin 02/09/2021 tarihli ara kararı gereği, tarafların iddia ve savunmaları ve dosya kapsamındaki tüm deliller incelenmek suretiyle 10/02/2020 tarihinde meydana gelen hasara ilişkin değerlendirme yapılması, gerçek zararın tespiti ve davacının ödediği bedelin kadri maruf olup olmadığı, davalıların sorumlu olup olmadığı, sorumlu ise miktarının nelerden ibaret ve ne kadar olduğu konusunda rapor alınmasına karar verilmiş olup, Bilirkişi Doğalgaz tesisatı konusunda uzman ...'ın 18/11/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle, dava konusu olayda davalı şirketler %100 oranında asli ve tam kusurlu olduğunu, davacı şirketin dava konusu olaya ilişkin olarak davalılardan talep edebileceği toplam maddi zararı kusur oranına göre faizsiz ana para olarak 7.569,79 TL olduğunu, davacı şirketin davalılardan talep edebileceği işlemiş ticari faiz miktarı 744,27 TL olduğunu, sigorta poliçesi ve ödeme belgesi dosyada mevcut olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
Mahkememizin 11/10/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle, tarafların itirazları ve sonradan celp edilen belgelerin irdelenerek ek rapor tanzim edilmesi için dosyanın daha önceden rapor alınan bilirkişiye tevdine karar verilmiş olup, Bilirkişi Doğalgaz tesisatı konusunda uzman ...'ın 20/12/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle, Kök raporda kusur ve hasar yönünden yapılan değerlendirmelerin doğru ve yerinde olduğu, herhangi bir maddi hata olmadığını, sorumluluk yönünden yeniden yapılan incelemede, davacı şirketin sigortalısına yaptığı ödemeyi davalı ... Genel Müdürlüğü hariç diğer davalılardan talep edebileceği görüş ve kanaatine varılmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde,
Dava konusu olaya ilişkin olarak düzenlenen HASAR TESPİT TUTANAĞI'nda 10.02.2020günü saat 10.13 sıralarında ... sayılı bina önünde,.... kanal çalışması sırasında 4 63'lük PE hatta hasar verildiği, gaz çıkışı meydana geldiği, ... no.lu vananın kapatıldığı, firmanın ... inşaat şirketleri olduğu,... Yol Bakım ve Altyapı Koordinasyon Daire Başkanlığı Altyapı Koordinasyon Müdürlüğünce yapılan yazışmalar neticesinde, dava konusu olay tarihinde, hasar mahallinde davalı idareye alt yapı kazı ruhsatı verildiği ve davalının taşeronu şirketlerin ortaklığında çalışma yapıldığı anlaşılmış, dava konusu edilen hasarın bu çalışma sırasında oluştuğu ve asıl işveren davalının, yüklenici-taşeron şirketlerin çalışmalarından, bu çalışmalarında kusur ile sebep olacağı zararlardan, davalı idare ve taşeronlar arasındaki sözleşme ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır.
Davacı tarafça gaz dağıtım altyapısında meydana gelen hasarın onarılması bakımından katlanılan malzeme bedeli, eleman bedeli, araç bedelinin KDV si ile birlikte davalıdan tahsili talep edilmiş ise de, davacının işçilik bedeli talebinin yerinde olmadığı, hasarın giderilmesi bakımından davacı sigortalısının kendi çalışanlarının mesaileri dahilinde ve kararlaştırılan ücretlerinden başkaca ücret almaksızın çalışma ve onarım yaptığı, diğer bir deyişle davacı sigortalısının onarım bakımından ayrıca bir işçilik giderine katlanmadığı, böyle bir maliyetinin oluştuğuna dair bilgi ve belge de sunulmadığı anlaşılmakla, davacının davasının kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve ... 21. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında yapmış olduğu itirazının 6.844,27-TL asıl alacak ve 412,36-TL işlemiş faiz yönünden iptaline, alacağın miktarının yargılamayı gerektirmesi nedeniyle icra inkar tazminatı talebi de dahil olmak üzere fazlaya ilişkin istemin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kısmen kabul-kısmen reddi ile, Davalının ... 21. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında yapmış olduğu itirazının 6.844,27-TL asıl alacak ve 412,36-TL işlemiş faiz yönünden iptaline, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 495,70-TL nispi karar ve ilam harcından, başlangıçta yatırılan 99,87-TL peşin harç olmak üzere bakiye 395,83-TL nispi karar ve ilam harcının davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 1.484,45-TL yargılama giderinin, davanın kabul edilen kısmı üzerinden hesaplanan 1302,79-TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, davanın kabul edilen kısmı üzerinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 7.256,63-TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalılar, kendilerini vekille temsil ettirdiklerinden, davanın reddedilen kısmı üzerinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 1.011,81TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin davanın kabul ve reddolunan miktarları dikkate alınarak 161,59-TL'sinin davacıdan, 1158,40 TL'sinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
7-Davacı ve davalı tarafından yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, Davacı vekili ve Davalı ... vekillerinin yüzlerine karşı, diğer davalıların yokluğunda miktar itibariyle kesin olmak üzere karar verildi. 31/01/2023
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı
"Bu belge 5070 Sayılı Kanun hükümlerince elektronik imza ile imzalanmıştır."