T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/329 Esas
KARAR NO: 2021/935
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 17/05/2021
KARAR TARİHİ: 08/12/2021
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin 17/05/2021 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket ... Şirketi ile ... Limited Şirketi (kaymakkapı vergi dairesi-vergi no:...) arasında akdedilen 16.10.2020 tarihli 3.000.000-tl bedelli, genel factoring sözleşmesi kapsamında faktoring müşterisi ...Ticaret Limited Şirketi'ne faktoring işlemleri yaptırıldığını, ... Limited Şirketi tarafından borçlusu ...Şti. (... DAİRESİ-VERGİ NO:...) olan 1 adet faturaya 1 doğmuş alacağını müvekkil şirkete temlik ettiğini, faturaya bağlı alacağın ödeme vasıtası olan 1 adet çeki ise, ciro ederek müvekkil şirkete gönderilmek üzere ... T.A.Ş, ... Şubesine teslim ettiğini, çek bilgilerinin 10/05/2021 keşide tarihli, 30.160,78-TL bedelli, keşide yeri: Isparta, muhatap bankanın: ... Bankası A.Ş ...Şubesi, ... çek nolu, keşidecisinin ...Tic.a.ş. (v.k.n: ...), lehtarın: ...ltd.şti., cirantanın: ...Ticaret Limited Şirketi olduğunu, söz konusu faktoring işlemi neticesinde faktoring müşterisi ... Tic. Ltd.Şti.'nin yazılı talimatı üzerine müvekkil şirket tarafından faktoring müşterisinin hesabına ödeme yapıldığını, faktoring müşterisi firma tarafından müvekkil şirkete teslim edilecek olan çek aslı ve diğer evrakların, müşteri firmanın faaliyet adreslerine yakın olan ve (müvekkil şirketin grup şirketi ve hakim ortağı) ... T.A.Ş. nin Isparta Şubesine teslimini talep etmesi akabinde ilgili banka şubesinden onay alınmasını müteakip faktoring müşterisi firmanın Banka şubesine yönlendirildiğini, söz konusu bir adet çek aslının ve diğer evrakların faktoring müşterisi tarafından ... T.A.Ş. ... Şubesi kanalı ile müvekkil şirketin Genel Müdürlük adresine ulaştırılması yönündeki mutabakat sonrasında, çek arkasının banka görevlileri huzurunda faktoring müşterisi ... Limited Şirketi tarafından ciro ve şirket yetkilisi ... tarafından aval imzası atılmak suretiyle diğer evraklar ile birlikte banka personeline teslim edildiğini, banka personeli tarafından teslim alınan çek aslı ve diğer evrakların müvekkil şirketin talimatı üzerine ...AŞ, Genel Müdürlük adresine kargo ile gönderilmesine karar verildiğini, çek aslını ciro ile banka şubesine teslim eden faktoring müşterisi ...Ticaret Limited Şirketi, akabinde temlik edilen alacağın karşılığı bedelini şirket hesaplarına havalesini talep ettiğini, müvekkil şirketin ise havale işlemini gerçekleştirdiğini, temlik işleminin havale sonucunda tamamlandığını, bahse konu çek aslının ... Genel Müdürlüğüne gönderilmek üzere ... T.A.Ş. ... Şubesi personelleri tarafından Kargo firması kanalı ile Genel Müdürlük adresine gönderildiğini, müvekkil şirketin adresine teslim edilen kargo zarfından iki faktoring işleminden bir tanesinin bulunduğu ve fakat, iş davaya konu çek ve diğer evrakların bulunmadığının tespit edildiğini, ...bank ... Şubesi ile yapılan mail yazışmalarından da anlaşılacağı üzere, faktoring müşterisinin çek aslı ile birlikte diğer faktoring evraklarını banka şubesine teslim edildiğinin kamera görüntüleri ile sabit olduğunu, banka şubesi personelleri tarafından davaya konu çek ve diğer evrakların müvekkil şirket genel müdürlük adresine gönderildiğin beyan edildiğini, ilgili evrakların ... A.Ş. Genel Müdürlüğüne mi, yoksa başka bir banka adresine mi kargo edildiğinin anlaşılamadığını, buradan hareket ile çek aslının banka nezdinde zayi olduğu veya başka bir adrese kargo edildiği sonucuna varılmadığını, ve çek aslının bulunamadığını, bu nedenle müvekkil şirketin rızası dışında elinden çıkan bir adet çek için, öcelikle ihtiyati tedbir talebi, ödeme yasağı ve zayi olan çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Dava; zayi olan kıymetli evrakın iptali istemine ilişkindir.
Türk Ticaret Kanunu'nun 818/s maddesi uyarınca poliçeye ait iptal hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrası çek hakkında da uygulanır. İlgili yasal düzenlemelere göre iradesi dışında çek elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın çeki ödemekten menedilmesini ve çekin iptal edilmesini isteyebilir. Çeki eline geçiren kişi bilinmez ve ilan süresi içinde çek üçüncü kişiler tarafından sunulmaz ise çekin iptaline karar verilir. Anılan yasa hükmü uyarınca, kambiyo senetlerinin ziyaı nedeniyle iptal davası açma hakkı lehtar veya hamile tanınmış bir haktır. Keşidecinin bu hakkı yoktur. Davacı dava açma hakkının bulunduğunu bildirmiş davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığına ilişkin mahkemece tesbit yapılamadığı gibi, bu yönde üçüncü şahıslarca itiraz ileri sürülmemiştir.
Mahkememizce ilan yazıları ve ödeme yasağı kararı yazılmış, ilanların yapıldığına ilişkin sicil gazeteleri dosyamız içerisine alınmıştır.
Dava konusu çekin muhatap bankasına müzekkere yazılarak çekin ibraz edilip edilmediği sorulmuş, verilen müzekkere yanıtında çekin ibraz edilmediği bildirilmiştir.
Dava konusu çekle ilgili olarak yapılan ilanlar sonucunda çekin mahkememize sunulmadığı, üçüncü kişilerce bir itiraz ileri sürülmediği, yasal ilan sürelerinin dolduğu ve çekin muhatap bankalarına ibraz edilmediği görülmüştür. Hukuksal durum bu olunca dava konusu çekin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesi gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜNE, dava konusu çekin zayi nedeniyle iptaline,
-Keşidecisi ... A.Ş. Olan, ... Bankası A.Ş. ...Şubesine ait ... çek no.lu, 10.05.2021 keşide tarihli ve 30.160,78 TL bedelli çekin zayii nedeniyle İPTALİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden tahsiline yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan tüm yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde davacı tarafa iadesine,
5-Teminatın HMK 392/2. maddesindeki şartlar oluştuğunda iadesine,
Dair; davacı tarafın yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/12/2021
Katip
E-imzalıdır.
Hakim
E-imzalıdır.