T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/372 Esas
KARAR NO: 2022/193
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak)
DAVA TARİHİ: 02/06/2021
KARAR TARİHİ: 22/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin 02/06/2021 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketle davalı banka arasında akdolunan Genel Kredi Sözleşmesi uyarınca davalı bankanın ... şubesi tarafından müvekkil şirkete 25.04.2017 tarihinde 1.800.000,00.-TL. bedelli taksitli ticari kredi kullandırıldığını, kullandırılan kredinin faiz oranı yıllık % 18 olarak tayin ve tespit olunduğunu, ödeme planı 48 ay vadeli aylık eşit taksitli olarak oluşturulduğunu, müvekkil şirketten sözleşme ve ödeme planında belirtilen faiz oranına aykırı surete tahsil edilen faiz tutarı fahiş miktarda fazla olduğunu, bu bedelin tespit edilerek davalıdan tahsiline karar verilmesini, Genel Kredi Sözleşmesi uyarınca imzalanan kredi ödeme planında yıllık faizin % 18 olarak belirlendiği, müvekkil şirketin, krediyi kullandığı tarihten sonra kredinin 27. ayında eş deyişle 16.07.2019 tarihinde kredi borcunu kapattığını, müvekkil şirketin, davalı bankaya kredi dönemi içerisinde 1.403.790,00.-TL. ödemiş ve davalı bankadan 16.07.2019 tarihinde erken kapama bakiyesi talep ettiğini, davalı banka tarafından 16.07.2019 tarihi için müvekkil şirkete 1.187.823,00.-TL. kapama bakiyesi bildirildiğini, müvekkil şirketin, bu tutarı da ödeyerek toplamda 2.591.613,00.-TL. ödemek suretiyle kredi borcunu kapattığını, kredi borcunun vadesinde (27.04.2021) ödenmiş olsaydı, müvekkil şirketin davalıya ödemesi gereken tutarın yine 2.591.613,00.-TL olduğunu, borcun vadesinden yaklaşık iki yıl önce ödenmiş olması halinde dahi; davalı banka faiz hesabını kredi vadesi sonuna göre talep ederek müvekkil şirketten fahiş biçimde faiz tahsil ettiğini, müvekkil şirketin kredi ödeme planında yer alan faiz oranı üzerinden erken kapama yaptığı tarih olan 16.07.2019 tarihinde davalı bankaya ödemesi gereken tutar 1.016.086,00.-TL olduğunu, davalı banka tarafından müvekkil şirketten kredi ödeme planında yer alan faiz oranına göre; 1.187.823,00.-TL. - 1.016.086,00.-TL. = 171.737,00.-TL. fazla faiz tahsilatı yapıldığını, davalı banka tarafından yapılan bu kesintinin işlem/ödeme tarihinden itibaren faizi ile birlikte ödenmesi gerektiğini, davalı banka faaliyeti itibarı ile almış olduğu ödemenin doğru olup olmadığını bilebilecek durumda olduğunu, avalı tarafın faaliyet alanı ile sınırlı olarak işlem yapmakta ve faaliyet alanı ile ilgili bilgileri eksiksiz bilmek zorunda olduğunu, yapılan fazla tahsilatın hataen alındığı düşünülemeyeceğini, müvekkil şirketle davalı banka arasında akdolunan Genel Kredi Sözleşmesi uyarınca davalı banka'nın ... Şubesi tarafından müvekkil şirkete 27.12.2017 tarihinde 650.000,00.-TL bedelli taksitli ticari kredi kullandırıldığını, kullandırılan kredinin faiz oranı yıllık % 20,50 olarak tayin ve tespit olunduğunu, kredi vadesi ise; 36 ay olarak belirlendiğini, ödeme planının aylık eşit taksitli olacak şekilde oluşturulduğunu, müvekkil şirketten sözleşme ve ödeme planında yer alan faiz oranına aykırı şekilde tahsil edilen faizin fahiş olduğunu, Genel Kredi Sözleşmesi uyarınca imzalanan kredi ödeme planında yıllık faizin % 20,50 olarak belirlendiğinin izahtan yoksun olduğunu, müvekkil şirket krediyi kullandığı tarihten itibaren kredinin 20 ayında eş deyişle 16.07.2019 tarihinde kredi borcunu kapadığını, müvekkil şirket tarafından davalı bankaya kredi dönemi içerisinde 470.518,28 TL. ödendiğini, müvekkil şirketin davalı bankadan 16.07.2019 tarihinde erken kapama bakiyesi talep ettiğini, davalı banka tarafından 377.088,00.-TL kapama bakiyesi bildirildiğini, müvekkil şirketin, bu tutarı da ödeyerek toplam 847.606,28.-TL ödemek suretiyle kredi borcunu kapadığını, kredi bakiyesinin kapatıldığı tarihte; kredi faiz oranı ve bakiye borç miktarı üzerinden hesaplama yapıldığında müvekkil şirketin davalı bankaya ödemesi gereken bakiye bedelin 363.159,00.TL olduğunun görüldüğünü, dolayısıyla davalı banka tarafından müvekkil şirketten 16.07.2019 tarihinde 13.929,00.-TL. fazla faiz tahsilatı yapıldığını, müvekkil şirketle davalı banka arasında akdolunan Genel Kredi Sözleşmesi uyarınca davalı Banka'nın ... Şubesi tarafından müvekkil şirkete 06.08.2018 tarihinde 1.600.000,00.-TL. bedelli taksitli ticari kredi kullandırıldığını, kullandırılan kredinin faiz oranı yıllık %30,75 olarak tayin ve tespit olunduğunu, ödeme planı 23 ay vadeli ve değişken ödemeli olacak şekilde oluşturulduğunu, müvekkil şirket krediyi kullandığı tarihten itibaren kredinin 18. ayında eş deyişle 06.03.2020 tarihinde kredi borcunu kapadığını, müvekkil şirket tarafından davalı bankaya kredi dönemi içerisinde 1.965.812,00.-TL. ödendiğini, müvekkil şirket davalı bankadan 06.03.2020 tarihinde erken kapama bakiyesi talep ettiğini, davalı banka tarafından 194.104,00.-TL. kapama bakiyesi bildirildiğini, müvekkil şirketin bu tutarı da ödeyerek toplam 2.159.916,00-TL. ödemek suretiyle kredi borcunu kapadığını, kredi borcu vadesinde (04.08.2020) ödenmiş olsaydı müvekkil şirketin davalıya ödemesi gereken tutar yine 2.138.662,00.-TL olacağını, vadesinden yaklaşık 4 ay önce ödenen borç için vade tarihinde ödenmesi gereken tutardan yaklaşık 22.000,00.-TL. fazla faiz tahsilatının dikkat çekici olduğunu, kredi için belirlenen faiz oranı ve bakiye borç miktarı uyarınca; kredi bakiyesinin kapatıldığı 06.03.2020 tarihinde bakiye kredi borcunun 178.590,00.-TL olduğunun görüldüğünü, davalı bankanın müvekkil şirketten bu kredi için 194.104,00.-TL - 178.590,00.-TL. = 15.514,00.-TL. fazla faiz tahsilatı yaptığını, davalı banka tarafından kredi ödeme planları ve sözleşmeler ile belirlenen faiz oranlarına aykırı şekilde tahsil edilen bedellerin iadesi iadesi için arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, ... Arabuluculuk Bürosu'nun ...Büro Dosya Numarası ve ...Arabuluculuk Dosya Numarası tahtında gerçekleşen görüşmelerin olumsuz sonuçlandığını bu nedenle davalı banka tarafından müvekkil şirketten sözleşme ve kredi ödeme planında yer alan kredi faiz oranlarına aykırı surette tahsil edilen 30.000,00.TL'nin ödeme/işlem tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsili ile müvekkil şirkete ödenmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
Davalıya usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve tensip zaptının tebliğ edildiği, cevap dilekçesinin sunulmadığı görülmüştür.
Mahkememiz 08/11/2021 tarihli ara kararı gereğince; Tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, GKS, ödeme planları, hesap ekstreleri, tüm delilleri ve dosya incelenerek davalının fazla faiz tahsil edip etmediği, erken kapama durumu da değerlendirilerek tespit edilmesi konusunda rapor alınmasına karar verilmiş olup, Bilirkişi Bankacı ...'nin 04/02/2022 tarihli raporunda özetle, Davalı ... A.Ş. ... Şubesi ile Davacı ...Ltd.Şti.. ve Kefilleri Dava Dışı ..A.Ş.,..., ... ve ...arasında 11.04.2017 tarihli 5.5350.000.-TL (BeşmilyonüçyüzellibinTürk Lirası) tutarlı Genel Kredi Sözleşmesi imzalandığı, İmzalanan Genel Kredi Sözleşmesi ve Ödeme Planları ile Davacı ...Şti'ne taksitli ticari krediler kullandırıldığını, 16.07.2019 - tarihinde hesap hareketleri ve Ödeme planına incelendiğinde kredinin 27 taksitinin(25.07.2019) vadesinden önce, 994.568,44.-TL kalan anapara borcu, 10.623,30.-TL faizi ve 531,16.-TL Bsmv tahsilatı yapılarak toplam 1.005.722,90.-TL tutarla erken kapatıldığı, davalının toplam taksit tutarları(1.403.790,70TL) ve kredi erken kapama tutarı 1.005.722,90.-TL olup Kredinin toplam geri dönüş tutarı 2.591.613,71.-TL den bu tutar düşüldükten sonra 182.100,11.-TL faiz indirimi olduğu,16.07.2019 tarihinde hesap hareketleri ve ödeme planına incelendiğinde kredinin 19 taksitinin(29.07.2019) vadesinden önce 377.088,87.-TL kalan anapara borcu, 4.156,78.-TL faizi ve 207,84.-TL Bsmv tahsilatı yapılarak toplam 381.453.49.-TL tutarla erken kapatıldığı, davalının toplam taksit tutarları(445.754,16TL) ve kredi erken kapama tutarı 381.453,49.-TL olup Kredinin toplam geri dönüş tutarı 891.508,18.-TL den bu tutar düşüldükten sonra 64.300,53.-TL Faiz indirimi olduğu, 16.07.2019 tarihinde hesap hareketleri ve ödeme planına incelendiğinde kredinin 10. Taksitinin (06.08.2019) vadesinden önce 717.647,95.-TL Anapara, 7480,70.-TL faizi ve 374.04.-TL Bsmv tahsilatı yapılarak toplam 725.502,69.-TL tutarla kısmi ödeme yapıldığı ve ödeme planının ve toplam geri dönüş tutarının 2.138.662,58.-TL güncellendiği, toplam 133.204,76.-TL faiz indirimi yapıldığı, banka genel uygulamalarında ödeme planında belirtilen tarihten önce kredi kapandığında, kapama tarihindeki o aya ait taksitte alınarak, kalan anapara tutarı eklenerek kredi kapatıldığı, belirtilen bu uygulamaya göre ödeme planları incelendiğinde tahsilatların bu şekilde hesaplanarak yapıldığı, ... Ref'li, ... Ref'li kredilerin ödeme planma göre kapatıldığı ve ... Ref'li krediye kısmi ödeme yapıldığı Davalı ... A.Ş'nin Davac...Ltd.Şti.'den fazla bir faiz tahsilatı alınmadığı tespit edildiğini, Tablo 5 de listelenen “Erken Kapama Komisyon Bedeli” adı altında tahsil edilen Toplam; 66.938,74.-TL bedellere ilişkin taraflar arasında imzalanan Genel Kredi Sözleşmesin 19.Erken Ödeme maddesi gereğince “kredinin bu şekilde erken ödenmesinden ötürü doğabilecek erken ödeme komisyonu ve sair her türlü komisyonu, bankanın kar mahrumiyeti, vergi, resim, harç, fon ve sair mükellefiyetler müşteri tarafından ödenir. " maddesinin kabul edildiği, Davalı Bankanın TCMB'ye ilen ettiği masraf listesi talep edilmiş olup Masraf listesinde Kredi erken kapamalarında minimum %2 komisyon alınacağı gözüktüğü, kredilerin toplamından %3 civarında erken kapana komisyonu alındığı tespit edildiği, 6102 sayılı TTK Kanun 20.maddesi gereğince davalı bankanın makul bir ücret talep ettiği görüşü bildirilmiştir.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe;
Dava; genel kredi sözleşmesi kapsamında kullanılan kredilerden davalının fazladan faiz ve komisyon tahsilatı yaptığı iddiasıyla fazladan tahsil edilen bedelin iadesi istemine ilişkindir.
Dosya kapsamından; davalı ... A.Ş. ... Şubesi ile Davacı ...Ltd.Şti. ve kefilleri dava dışı ...A.Ş.,..., ...ve ...arasında 11.04.2017 tarihli 5.535.000,00 TL tutarlı Genel Kredi Sözleşmesi imzalandığı, imzalanan Genel Kredi Sözleşmesi ve Ödeme Planları ile Davacı ...Şti.'ne talep konusu taksitli ticari kredilerin kullandırıldığı, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 19. maddesinde; müşterinin teklifi üzerine belirlenen tarihten önce kredinin kısmen veya tamamen geri ödenmesinin bankanın kabulüne bağlı olduğu, erken ödemede bulunmak isteyen müşterinin, bankaya yazılı olarak başvuracağı, müşterinin geri ödeme talebini bankanın kabul etmesi halinde, kredinin bu şekilde erken ödenmesinden ötürü doğabilecek erken ödeme komisyonunun ve sair her türlü komisyonunun, bankanın kar mahrumiyetinin, vergi, resim, harç, fon ve sair mükellefiyetlerin müşteri tarafından ödeneceğinin kararlaştırıldığı görülmüştür.
Uyuşmazlık; Davalı ... A.Ş.. ile Davacı ...Tic.Ltd.Şti. arasında imzalanan sözleşmeye istinaden kullandırılan 3 adet Taksitli Ticari kredilerin erken kapanmasından kaynaklı faiz ve komisyon tahsilatına ilişkindir.
Yargılama sırasında uyuşmazlığın çözümlenmesi için bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Bankacı bilirkişi tarafından hazırlanan bilirkişi raporunun değerlendirilmesinde; 1.800.000,00 TL tutarlı kredi açısından; davacı ... Tic.Ltd.Şti'nin 16.07.2019 tarihinde Davalı ... A.Ş'ye talimat göndererek kredinin vadesinden önce kapatılmasını talep ettiği, 16.07.2019 tarihinde hesap hareketleri ve ödeme planına incelendiğinde kredinin 27.taksitinin(25.07.2019) vadesinden önce, 994.568,44.-TL kalan anapara borcu, 10.623,30.-TL faizi ve 531,16.-TL Bsmv tahsilatı yapılarak toplam 1.005.722,90.-TL tutarla erken kapatıldığı, davalının toplam taksit tutarları(1.403.790,70TL) ve kredi erken kapama tutarı 1.005.722,90.-TL olduğu, kredinin toplam geri dönüş tutarı 2.591.613,71.-TL'den bu tutarlar düşüldükten sonra 182.100,11.-TL faiz indirimi olduğu, 650.000,00 TL tutarlı kredi açısından; 16.07.2019 tarihinde hesap hareketleri ve Ödeme planına incelendiğinde kredinin 19.taksitinin(29.07.2019) vadesinden önce, 377.088,87.-TL kalan anapara borcu, 4.156,78.-TL faizi ve 207,84.-TL Bsmv tahsilatı yapılarak toplam 381.453.49.-TL tutarla erken kapatıldığı, davalının toplam taksit tutarları(445.754,l6TL) ve kredi erken kapama tutarı 381.453,49.-TL olup kredinin toplam geri dönüş tutarı 891.508,18 TL'den bu tutarlar düşüldükten sonra 64.300,53.-TL faiz indirimi olduğu, 1.600.000,00 TL tutarlı kredi açısından; davacı ...Ltd.Şti. 16.07.2019 tarihinde davalı ... A.Ş'ye talimat göndererek krediye kısmi ödeme yapılmasını ve ödeme planının güncellenmesini talep ettiği, 16.07.2019 tarihinde hesap hareketleri ve Ödeme planına incelendiğinde kredinin 10.taksitinin(06.08.2019) vadesinden önce 717.647,95.-TL Anapara, 7.480,70.-TL faizi ve 374,04.-TL Bsmv tahsilatı yapılarak toplam 725.502,69.-TL tutarla kısmi ödeme yapıldığı ve ödeme planının ve toplam geri dönüş tutarının 2.138.662,58.-TL güncellendiği, toplam 133.204,76.-TL faiz indirimi yapıldığı, kalan kredi tutarı davacı d.Şti. talimatına istinaden 06.03.2020 tarihinde kredinin 18.taksitinde 189.184,53.-TL kalan anapara borcu, 4.686,26.-TL faiz ve 234,31.-TL Bsmv tahsilatı yapılarak erken kapatıldığı, "Erken Kapama Komisyon Bedeli" adı altında toplam 66.938,74 TL davalı tarafça tahsilat yapıldığı, davalı Bankanın TCMB'ye ilen ettiği masraf listesinde kredi erken kapamalarında minimum %2 komisyon alınacağının belirtildiği, kredilerin toplamından %3 civarında erken kapama komisyonu alındığının tespit edildiği, davalı bankanın makul bir ücret tahsil ettiği sonucuna varılmıştır.
Davacı vekilinin bilirkişi raporuna yönelik itirazları açısından yapılan değerlendirmede; davacının itiraz dilekçesindeki tablonun dosyada bulunan kredi geri ödeme planları ile uyumlu olmadığı, ödeme planlarında belirtilen son ana para alacakları ile davacının bildirdiklerinin aynı olmadığı, son ana para alacaklarına ilişkin vade günü ile erken kapama tarihi arasındaki döneme işletilen faizin sözleşmede belirtilen akdi faiz oranı olduğu, raporda maddi yönden hata bulunmadığı, dosyadaki kredi ödeme planları ile bu durumun denetlenebildiği, erken kapama tarihi itibariyle bankaca belirlenen borcun miktarının sözleşmenin 19. maddesine uygun olduğu, ayrıca bankanın erken kapama bedelini davacıya bildirdiği, davacının hiçbir ihtirazı kayıt koymaksızın bu bedeli kabul edip ödeme yaptığı, bu aşamadan sonra erken kapama bedeline itirazda bulunulmasının dürüstlük kuralına aykırı olduğu, ayrıca bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere üç kredi için de faiz indirimi yapıldığı, bu indirimin ve miktarın davacı tarafça kabul edildiği, "Erken Kapama Komisyon Bedeli" adı altında toplam 66.938,74 TL davalı tarafça tahsilat yapıldığı, davalı Bankanın TCMB'ye ilan ettiği masraf listesinde kredi erken kapamalarında minimum %2 komisyon alınacağının belirtildiği, kredilerin toplamından %3 civarında erken kapama komisyonu alındığının tespit edildiği, davalı bankanın makul bir ücret tahsil ettiği, nitekim sözleşmeye göre davacının bu ücreti ödemeyi kabul ettiği anlaşılmakla davacı vekilinin itirazlarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; taraflar arasında akdedilen Genel Kredi Sözleşmesinin 19. maddesinde; müşterinin teklifi üzerine belirlenen tarihten önce kredinin kısmen veya tamamen geri ödenmesinin bankanın kabulüne bağlı olduğu, erken ödemede bulunmak isteyen müşterinin, bankaya yazılı olarak başvuracağı, müşterinin geri ödeme talebini bankanın kabul etmesi halinde, kredinin bu şekilde erken ödenmesinden ötürü doğabilecek erken ödeme komisyonunun ve sair her türlü komisyonunun, bankanın kar mahrumiyetinin, vergi, resim, harç, fon ve sair mükellefiyetlerin müşteri tarafından ödeneceğinin kararlaştırıldığı, davalı banka tarafından belirlenen erken kapama bedelinin ihtirazı kayıt konulmaksızın davacı tarafça kabul edildiği ve bedellerin ödendiği, davacının alınacak ücretlerden ve masraflardan bilgi sahibi olduğu, ayrıca bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere üç kredi için de faiz indirimi yapıldığı, bu indirimin ve miktarın davacı tarafça kabul edildiği, davacıdan fazla bir faiz tahsilatı yapılmadığı, davacı tarafından alınan komisyon oranının sözleşme, bankacılık mevzuatı ve Merkez Bankası'na bildirilen komisyon oranlarına ile bankacılık teamüllerine uygun olduğu anlaşılmakla davacının davasının reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 80,70 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 512,33 TL harçtan mahsubu ile bakiye 431,63 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden reddedilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca hesap olunan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsil edilerek davalı tarafa verilmesine,
5-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran tarafa iadesine,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Dair; davacı tarafın yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı 22/03/2022
Katip
E-imzalıdır.
Hakim
E-imzalıdır.