T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/456 Esas
KARAR NO: 2022/75
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 06/07/2021
KARAR TARİHİ: 08/02/2022
Mahkememizdeki İtirazın İptali davasının mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket görevlilerinin davalı borçlunun işyerinde ... seri no'lu kaçak elektrik kullanıldığını tespit ederek tutanak düzenlediklerini tutanağa istinaden davalı borçluya kaçak elektrik faturasının tahakkuk ettirildiğini, davalı borçlunun borcunu ödemesi için yapılan arabuluculuk görüşmelerinden bir sonuç alınamadığını, müvekkilinin alacağını tahsil edebilmek, davalı borçlunun müvekkili şirket nezdindeki ödenmeyen 18.06.2018 tüketim faturası esas alınarak aleyhinde ... 3. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını ve davalı borçlunun kendisine tebliğ edilen ödeme emrine karşı söz konusu takibe borçlu olmadığı gerekçesiyle itiraz ederek takibin durmasına sebebiyet verdiğini, davalı borçlunun icra takibine haksız bir şekilde itiraz ettiğini, dava açmak zorunda kaldıklarını, mahkemeye itirazın iptali ve takibin devamı için başvurma gereğinin hasıl olduğunu alacak likit olduğundan 9420'den az olmamak üzere davalı aleyhine inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun olarak yapılan tebligata rağmen davaya cevap vermediği gibi duruşmalara da davalı yandan gelen olunmamıştır.
Mahkememizce dava konusu celp edilen ... 3. İcra Müdürlüğünün...esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı hakkında toplam 3.041,10 TL alacağın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalının borca, faize ve ferilerine itiraz etmesi üzerine takibin durdurulduğu, süresinde de huzurdaki davanın açıldığı tespit edilmiştir.
Davacının iddia ve savunmaları ile celp edilen delillerin dosya kapsamında değerlendirilmesi amacıyla Elektrik Mühendisi bilirkişiye tevdii edilen dosyaya 01/10/2021 tarihinde tanzim olunan bilirkişi raporunda özetle; Dosyada davalı ... firması adına düzenlenmiş 19.09.2018 tarihli kaçak elektrik ve tespit tutanağı bulunmaktadır. Tunanak ... adresinde faaliyet gösteren işletme için düzenlenmiştir. Ticarethanenin ... no'lu tesisat numarası bulunmaktadır. Tutanağa göre tesisatta ... marka ... seri no'lu, 2016 imal yıllı, 11470 kWh endeksli, 1 fazlı elektronik sayaç bulunmaktadır. Tutanağa göre, sayacın idarede kaydı olduğu ancak işletmede sözleşmesiz (abonesiz), alt kapağı mühürlenmemiş şekilde elektrik kullanılmaktadır. Tutanakta elektronik sayacın ekran özelliğinden sayaç demantı 6,4 KW tespit edilmiştir. Sayaç demantı işletmede her 15 dakikada bir çekilen gücü kaydeder. Ancak, ekranda görülen güç değeri o okuma dönemi içinde okuma tarihine kadar olan en büyük aktif güç değeridir.
Tutananağa göre sayaca ve bağlı olduğu tesisata tüketimin sayaçta kaydını engelleyecek şekilde herhangi bir müdahale yapılmamıştır. Bu tespite göre sayaç işletmedeki sarfiyatı kaydetmektedir. Söz konusu tutanağın düzenlenme nedeni ilgili tesisat için herhangi bir geçerli abonelik olmadan elektrik kullanılmasıdır.
19.09.2018 tarihli tutanağa istinaden davalı hakkında 04.10.2018 son ödeme tarihli 2.578,60 TL. Meblağlı fatura düzenlenmiştir. Faturada tüketim belli değildir, ancak kullanılan enerji bedeli hesaplanmıştır. Bu durum işletmede endeksör cihazı ile okuma yapıldığını göstermektedir. Elinde endeksör cihazı olan görevli sayaç ile optik port arasında bağlantıyı kurduğunda endeksör cihazı söz konusu tesisatın önceki dönemlere ait kayıtlı bilgilerini kontrol ederek fatura çıkartır. Faturada tüketim miktarı görülmemesi tesisatta kaçak elektrik kullanıldığını göstermektedir ve bu kullanımın önceside mevcuttur. Her okumada okunan tüketimler bilgi işlemde ilgili tesisat adına kayıtlıdır ve 19.09.2018 tarihindeki okumada cihaz önceki tüketim ile bu tarihteki tüketimi mukayese etmiş ve tüketim ilerlediğinden cihazdan 04.10.2018 son ödeme tarihli fatura çıkmıştır. Bu fatura kaçak elektrik faturasıdır ve otomatik olarak görevlinin herhangi bir müdahalesi olmadan düzenlenmektedir. Bu kayıtlar dağıtım şirketinde incelendiğinde de 19.09.2018 tarihli tutanak düzenlenmiştir. Bu nedenle tutanakta kurulu gücü oluşturan cihazlar bulunmamaktadır. Söz konusu faturada bulunan gündüz, puant ve gece tüketimler ve dağıtım bedeli ile cezalı bedel aşağıda hesaplanmıştır.
Enerji bedeli (gündüz)........721,53 TL.
Enerji bedeli (puant).........227,01 TL.
Enerji bedeli (gece) ......92,23 TL.
Dağıtım bedeli.........360,56 TL.
Toplam 1.401,32 TL,
Cezalı bedel 0,5 x 1.401,32 = 700,66 TL.
Ef+ Trt+ Btv = 83,27 TL.
Ara toplam = 2.185,25 TL.
KDV (%18) = 393,34 TL.
Fatura bedeli = 2.578,60 TL. hesaplanmıştır. Son ödeme tarihi 04.10.2018 dir.
Söz konusu tutanak aşağıda verilen yönetmelik maddeleri uyarınca düzenlenmiştir.
Perakende Satış Sözleşmesi MADDE 21 - (1) Perakende satış tarifesi veya son kaynak tedarik tarifesinden elektrik enerjisi ve/veya kapasite almak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, ilgili görevli tedarik şirketine başvuruda bulunur. Başvuru sırasında bu madde hükümlerince belirlenen bilgi ve belgeler sunulur. Sözleşmeye konu kullanım yeri için görevli tedarik şirketinde ve dağıtım şirketinde mevcut olan bilgi ve belgeler, başvuru sahibinden ayrıca istenmez. Görevli tedarik şirketince istenmesi halinde dağıtım şirketi kullanım yeri ile sayaç ve ölçü sistemlerine ilişkin bilgileri vermek zorundadır.
Kaçak elektrik enerjisi tüketimi halleri MADDE 42 - (1) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak;
a) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi,
b) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi,
c) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi,
ç) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında açması,
Kaçak elektrik enerjisi tespit süreci
MADDE 43 - (1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında doğrudan dağıtım sistemine yapılan müdahalelerde dağıtım sistemine olan bağlantılar ortadan kaldırılır. Kullanım yerinde EK-5'te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir.
... 3.İcra Müdürlüğü ... E. icra takibi dosyasında bulunan 20.05.2019 tarihli takip formunda asıl alacak 2.578,60 TL , işlemiş faiz 391,95 TL ve Kdv'si 70,55 TL olmak üzere toplamda 3.041,10 TL üzerinden icra takibi başlatıldığı ve bu talebin uygun olduğu raporda tespit edilmiştir.
Mahkememiz ara kararı gereği ek rapor düzenlenmesi için bilirkişiye tevdi edilen dosyaya sunulan 31/12/2021 tarihinde tanzim olunan bilirkişi ek raporunda özetle; Dosya içeriği incelendiğinde davalı tarafın dosyaya dahil edilmiş savunması, sadece icra dosyasında bulunan herhangi bir borcunun olmadığı ibaresidir. Ancak, neden borç olmadığı hakkında dosyaya bir savunma sunulmamıştır.
19.09.2018 tarihli tutanakta davalı tarafın sayacının kayıtlı olduğu ancak sözleşmesiz elektrik kullanıldığı belirtilmiştir. Bu tür elektrik kullanma şekli iki şekilde olabilir. Birincisi davalının işyerini kullanmaya başladığında elektrik idaresi ile herhangi bir sözleşme yapmadan tesisatta bulunan sayacı kullanmaya devam etmesidir. İkincisi ise davalının fatura borçlarının meydana gelmesi ve neticede icra takibine başlanılmadan önce davalının aboneliğinin fesh edilmesi ve davalının bu şekilde elektrik kullanmaya devam etmesidir. Her iki durumda da abonesiz kullanım gerçekleştiğinden yönetmelikteki uygunsuz elektrik kullanımı maddesinin uygulanması mümkün değildir. Tutanak tarihinde sayaç demantının 6,4 kW olarak tespit edilmesi işyerinin çalışır halde olduğunu göstermektedir. İcra takibine konu olan 04.10.2018 son ödeme tarihli fatura, sayaç okumaya gelen görevlinin endeksörüne yüklenmiş iş programına uygun olarak, davalının kullandığı tesisatla ilgili olarak otomatik olarak davalının mevcut durumuna göre çıkan faturadır. Endeksör, sayaç okuması sırasında davalının bir önceki okumasında tespit edilen endeks sayısına göre otomatik olarak faturayı çıkarmakta ancak faturada tüketim miktarı yazılmamaktadır. Neticede, kayıtlı sözleşmesiz faturalar bu şekilde düzenlenmektedir. 04.10.2018 son ödeme tarihli fatura detayı aşağıda verilmiştir.
Enerji bedeli (gündüz)........721,53 TL.
Enerji bedeli (puant)........227,01 TL.
Enerji bedeli (gece).........92,23 TL.
Dağıtım bedeli.........360,56 TL.
Toplam = 1.401,32 TL.
Cezalı bedel = 0,5 x 1.401,32 = 700,66 TL.
Ef+Trt+Btv = 83,27 TL.
Ara toplam = 2.185,25 TL.
KDV (%18) = 393,34 TL.
Fatura bedeli = 2.578,60 TL. hesaplanmıştır. Son ödeme tarihi 04.10.2018 dir.
Söz konusu fatura son ödeme tarihine kadar ödenmediğinden, ödenme tarihine kadar olan geç ödeme zammı uygulanması gerekmektedir. Bilindiği üzere, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51'inci maddesinin birinci fıkrasında, amme alacağının ödeme süresi içinde ödenmeyen kısmına vadenin bitim tarihinden itibaren her ay için belirlenmiş oranda gecikme zammı tatbik olunacağı hüküm altına alınmıştır. Buna göre 04.10.2018 - 20.05.2019 (icra tarihi) arasında geçerli olan faiz oranı 62 no'lu ve 04 Eylül 2018 tarihli Cumhurbaşkanı Kararname'si ile 962 olarak yeniden belirlenmiştir. Söz konusu gecikme zammı günlük olarak hesaplanır. Günlük esasa göre gecikme zammı oranının belirlenmesinde bir ay 30 gün olarak dikkate alınır. Günlük gecikme zammı oranı ise geçerli aylık oran (962)/30) formülüyle hesaplanır. Buna göre gecikme zammı ve faiz hesabı davacı tarafın talebine uygun olarak aşağıda verilmiştir.
04.10.2018 son ödeme tarihli, 2.578,60 TL. fatura için GZ ve KDV hesabı;
04.10.2018 - 20.05.2019 tarihleri arası 228 gün x (% 2,0) / 30 gün - 0,152
Gecikme zammı = 2.578,60 TL. x 0,152 - 391,95 TL.
KDV (%18) - 0,18 x 391,95 TL. 70,55 TL.
Toplam = 3.041,10 TL.
Mahkemenin ara kararına uygun olarak tutanak ve fatura tarihinde davacı ile davalı arasında geçerli perakende satış sözleşmesi bulunmadığına göre yasal faiz ile hesap yapılması istenmiştir. Buna göre belirtilen dönemde yasal faiz oranı %9 dur. 04.10.2018 - 20.05.2019 (icra tarihi) arasında 228 gün olduğuna göre gecikme zammı miktarı 2.578,60 x 228 gün x 9/36500 = 144,94 TL hesaplanmıştır. Bu durumda icra takibi itibariyle yasal faize göre davacının davalıdan talep edebileceği toplam bedel 2.578,60 +144,94 = 2.723,54 TL hesaplandığı yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava; davacı elektrik şirketinin kaçak elektrik bedeli ile faizi ve faizin KDV sini icra takibine koyması üzerine davalının borca itirazı üzerine açılan itirazın iptali davasıdır.
Dosya kapsamında alınan teknik elektrikçi bilirkişi kök raporunda, davalı tarafın kullandığı tesisatta endeksör okuması ile yapılan tüketim belirleme ve fatura düzenleme sırasında tesisatın geçerli bir abonelik kaydının olmadığı, bu durumun 19.09.2018 tarihinde yapılan okumadan önceki dönemlerde de mevcut olduğu, bu nedenle okuma sırasında endeksör cihazının otomatik olarak kaçak elektrik faturası düzenlediği, Yönetmelik hükümlerine göre, tesisatta kendisi ya da bir başkası adına geçerli bir abonelik sözleşmesi olmadan yapılan elektrik kullanımının kaçak elektrik kullanımını oluşturması nedeniyle davacı tarafın yaptığı işlemlerin yönetmeliğe uygun olduğu, davacı tarafın fatura alacağının 2.578,60 TL olduğu tespit edilmiştir.
Kök bilirkişi raporunun incelenmesinde, sadece davacı tarafın talebi doğrultusunda gecikme faiz oranının hesap edildiği ancak bu talep edilen bedelin neye göre hesaplandığının ve talebin dayanağının raporda açıklanmadığı gibi dava konusu kaçak kullanımın kayıtlı sözleşmesiz olduğu dikkate alındığında 6183 sayılı kanunun 51 madde hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağı ile tespit edilen alacak miktarına taraflar arasında abonelik sözleşmesi bulunmadığından yasal faiz miktarına göre alternatifli hesap yapılması için dosya aynı bilirkişiye tevdi edilmiştir.
Sunulan ek bilirkişi raporunda tutanak ve fatura tarihinde davacı ile davalı arasında geçerli perakende satış sözleşmesi bulunmadığı yeniden tespit edilerek fatura alacak bedeline yasal faiz işetilmesi neticesinde 04.10.2018 (fatura tarihi) - 20.05.2019 (icra takip tarihi) arasında 228 gün üzerinden gecikme zammı miktarının (2.578,60 x 228 gün x 9/36500 =) 144,94 TL olduğu, bu durumda icra takibi itibariyle yasal faize göre davacının davalıdan talep edebileceği toplam bedel 2.578,60 TL asıl alacak ve 144,94 TL gecikme faizi olmak üzere 2.723,54 TL hesaplanmıştır.
Her iki raporda da davalı tarafın sayacının kayıtlı olduğu ancak sözleşmesiz elektrik kullanıldığı yani kaçak kullanımın kayıtlı sözleşmesiz olduğu tespit edilmekle sözleşmesel bir ilişki bulunmadığından 6183 sayılı kanunun 51. madde hükümlerinin somut olayda uygulanmayacağı kanaatine varılmakla yasal faiz uygulamasına göre yapılan bilirkişi raporuna itibar edilmiş olup davanın kısmen kabulü ile takibin 2.578,60 TL asıl alacak ve 144,94 TL gecikme faizi olmak üzere toplam 2.723,54 TL üzerinden devamına, asıl alacak 2.578,60 TL'ye takip tarihinden itibaren yıllık % 9 gecikme faizi ve işleyecek gecikme faizine %18 KDV uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine, alacak likid ve belirlenebilir olduğundan kabul edilen alacak miktarı üzerinden hesap edilen % 20 oranındaki 544,71 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile takibin 2.578,60 TL asıl alacak ve 144,94 TL gecikme faizi olmak üzere toplam 2.723,54 TL üzerinden devamına, asıl alacak 2.578,60 TL'ye takip tarihinden itibaren yıllık % 9 gecikme faizi ve işleyecek gecikme faizine %18 kdv uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine, % 20 oranındaki 544,71 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 186,05 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 59,30 TL harçtan mahsubu ile bakiye 126,75 TL harcın davalıdan tahsil edilerek Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 59,30 TL peşin harcın davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; posta, tebligat, müzekkere ve bilirkişi ücretinden oluşan toplam 884,75 TL yargılama giderinden davanın kabulü reddi oranında yapılan hesaplama neticesinde 792,35 TL yargılama giderinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
Bakiye kısmın davacının üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden kabul edilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca takdiren 2.723,54 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
6-Davalı tarafından belgelendirilen bir yargılama masrafı olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Arabuluculuk ücreti olan 1.182,15 TL bedelin davalıdan tahsil edilerek Hazineye irat kaydına,
8-Arabuluculuk ücreti olan 137,85 TL bedelin davacıdan tahsil edilerek Hazineye irat kaydına,
9-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzlerine karşı davalı tarafın yokluğunda miktar itibariyle kesin olmak üzere karar verildi. 08/02/2022
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır
"Bu belge 5070 Sayılı Kanun hükümlerince elektronik imza ile imzalanmıştır."