T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/484 Esas
KARAR NO: 2023/197
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 07/02/2017
KARAR TARİHİ: 15/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... 9. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile ilgili olarak müvekkiline 23.02.2016 tarihinde ödeme emrinin tebliğ edildiğini, aynı konuda 9. İcra Müdürlüğünün... takip sayılı ilamsız takibine ait ödeme emrinin de 22.02.2016 tarihinde tebliğ edildiğini, müvekkilinin iki ayrı icra takibinin aynı olduğu düşüncesi ile daha sonra yapılan irca takibi olan ... sayılı dosyaya 26.02.2016 tarihinde ve süresi içerisinde, borcunun bulunmadığı ve aleyhine yapılan icra takibinin haksız olduğu yönündeki itirazının ... İcra Dairesi tarafından 26.02.2016 tarih ve ...Muh. Sayılı üst yazı ile ... 9. İcra Müdürlüğünün ...sayılı takibinin durdurulduğunu, açılan takiplerin aynı alacak için açılmış olan takipler olduğunu, müvekkilinin ... sayılı dosyaya itiraz yapılmadığını, müvekkilinin bu nakliye sözleşmesi ile ilgili olarak kendisine düşen borcu tam olarak ifa ettiğini, 04.04.2014 tarihinde ...A.Ş. Karton fabrikasından, fabrikanın nakliyesini yapan davalı ...Şti. adına karton ambalaj yükünü davalı ...’e teslim etmek üzere aldığını, 05.04.2014 tarihinde ...’a ulaşınca telefon ile davalı ... ile irtibata geçtiğini, yükünü “... Ltd.Şti’ne indirimesini, kendisinin şehir dışında olduğunu irsaliyeyi daha sonra imzalayacağını beyan ettiğini, bunun üzerine dava dışı firmaya ...’a tutanakla yükü teslim ettiğini ve borcu ifa ettiğini, nakliye bedeli olarak davalı ... Ltd. Şti.'nin kendisine fatura karşılığı 600,00TL ödendiğini, anlaşmasını yaptığı kartonun bir kısmının davalı ... tarafından satıldığını, bir kısmının ise kullandığını, ...'in sattı malzemelerin bedelini fabrikaya ödemediğini ve bu bedelin ...Ltd. Şti'ye fatura edilmesi neticesinde iki adet ilamsız takip yapıldığını, önceden açılan takibe itiraz edilmediğinden haciz işleminin gerçekleştiğini, müvekkilinin 6 adet aracına haciz uygulandığını belirterek davalarının kabulü ile, müvekkilin söz konusu ödeme emrinin borçlusu olmadığının tespitine, ... 9. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı takibin durdurulmasına, 5 araç üzerindeki haczin kaldırılarak sadece ... plakalı Man Çekici üzerine haciz konulmasına, icra takiplerinin iptaline, davalının kötü niyeti olmasından dolayı %20 tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili cevabında; müvekkili aleyhine açılmış olan davanın tamamen haksız olduğunu, iddiaların gerçek dışı olduğunu, müvekkilinin hiçbir şekilde teslimi yapıldığı iddia edilen ürünleri teslim almadığını, kimseyi yetkilendirmediğini, dava konusu ile hiçbir ilgisinin olmadığını belirterek haksız ve hukuka aykırı açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Ltd. Şti. Vekili cevabında; müvekkil şirketin lojistik ve kargo sektöründe hizmet gösteren Türkiye'nin önde gelen firmalarından olduğunu, davacı ile aralarında yapılan anlaşma ile şirket müşterilerine ait ürünlerin ... plakalı araç ile nakliye işlemlerinin gerçekleştirilmesi işini üstlendiğini, yapılan anlaşma kapsamında davacıya ait araca yüklenen müvekkil şirket müşterisi ...'a ait ürünlerin götürüleceğini, nakliye sonrasında şoför tarafından teslimatın gerçekleştirdiğinin beyan edildiğini ancak ürünlerin teslimine ilişkin belgelerin müvekkil şirkete sunulmadığını, ...'ın ürünleri almadığını ve bu nedenle de ödeme yapmadığını, ayrıca hasar bedeli yansıttığını, ürünlerin teslimine ilişkin herhangi bir belge sunulmadığından fatura ödeme zorunda kaldıklarını belirterek davacı tarafından haksız davasının ve tüm taleplerinin reddine, davacının tedbir talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce celp edilen ... 9. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davalı ...'nın davacı adına 14.799,80 TL 31/12/2014 tarihli faturadan kaynaklı 1.424,53 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 16.224,33 TL alacağın tahsili için icra takibine geçildiği görüldü.
Mahkememizce celp edilen ... 9. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davalı ...'nın davacı adına 14.977,80 TL 31/12/2014 tarihli faturadan kaynaklı alacağın tahsili için icra takibine geçildiği görüldü.
Mahkememizin 2017/121 Esas sayılı dosyası üzerinden yapılan yargılama neticesinde 25/10/2019 tarihli mahkeme ilamında; davalı ... yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine, davalı ... Ltd. Şti. Yönünden Reddine, davacının ... 8. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasının mükerrer takip olduğu iddiası yönünden açmış olduğu davanın Mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine, karar verilmiştir.
Davacı vekilinin 28/01/2021 tarihli dilekçesi ile mahkeme kararını istinaf etmesi üzerine dosya İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmiştir.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesinin 2021/310 esas 2021/917 karar sayılı 10/06/2021 tarihli kaldırma ilamı dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememizce istinaf incelemesi sonrasında; ... CBS dosyası örneği UYAP üzerinden istenilmiş, tanık talimat yolu ile dinlenilmiş, dosyaya gelen belgeler gözetilerek davacının hile ile aldatmaya ilişkin HMK 203 1-ç maddesi gereğince yazılı ispat şartı gerekmediğine dair itirazı irdelenerek davacının davalıya borçlu olup olmadığının ve istirdata konu talep edebileceği miktarın bulunup bulunmadığının tespiti için mali müşavir ile taşıma uzmanı bilirkişi heyeti tarafından 07/04/2012 tarihinde tanzim olunan bilirkişi raporunda; "Davacı ... tarafından, “04.05.2015 tarihinde teslim alınıp 05.05.2015 tarihinde Davalı ...’e teslim edilen karton ambalaj malzemelerinin, teslim edildiği ancak diğer Davalı ... tarafından ürünlerin teslim edilmediği belirtilerek “Hasar Bedeli Yansıtması” açıklaması ile 30.10.2014 tarihli 14.997,80 TL. faturanın tahsili amacıyla ... 9.İcra Müdürlüğünün ... ve ... dosyalarından yapılan icra takiplerinin ve haciz konulan araçlardaki
hacizlerin kaldırılması, icra takiplerinin mükerrer olduğunu belirterek açtığı “Menfi Tespit” davası olduğu, davacı ...’un husumete konu ürünleri 04.04.2015 tarihinde teslim aldığı, karşılığında ... seri nolu “Taşıma İrsaliyesi ile ... seri nolu, kdv dahil 708,00 TL. tutarında “...” açıklaması ile kapalı fatura tanzim ettiği, davalı ... tarafından davacıya husumete konu mallara ilişkin “Hasar Bedeli Yansıtma” açıklaması ile 31.12.2014 tarihinde ... seri nolu kdv dahil 14.997,00 TL. tutarında fatura tanzim ettiği, işbu faturaya ilişkin ... 9.İcra Müdürlüğünün ... ve ...dosyalarından icra takipleri yaptığı, ... E. sayılı icra takibinin mükerrer ve içeriği itibariyle...E. sayılı dosya ile aynı olduğu, husumete konu ürünlerin, davacının şoförü ... tarafından “davalı ...”in yönlendirmesi ile dava dışı ... Tesisleri firması yetkilisi ve sahibi ... isimli kişiye tutanakla teslim edildiği, ...’ın da dava dosyasına bu yönde ifade verdiği, davalı ...; irsaliye imzası ile tesellüm sürecine ve tutanak tanzimine katılmamış ise de yükün kendisi tarafından veya kendi rızası ile teslim süreci işletildiği değerlendirildiği dikkate alındığında; Tanımlı taşıma ilişkisinde, davacının davalılara her hangi bir borcu ve sorumluluğu olmadığı
değerlendirildiği tespit edildiğini, BAM kararı gerçekçesi de gözetilerek, dinlenen tanık anlatımları ve tutanak birlikte değerlendirilmekle, Davacının fiili taşıma sürecini depolama alanında sonlandırmasının davalı gönderilen ... iradesine dayandığı gözetilerek davalılara borcu bulunmadığının" değerlendirildiği görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava, İİK'nın 72. maddesi uyarınca menfi tespit istemine ilişkindir.
Davacı tarafından davalı ...' nın üst taşıyıcı (akdi taşıyıcı) konumunda olduğu taşıma ilişkisinde fiili taşımanın yapıldığı, davalı ...'a teslim edildiği ileri sürülen ancak davalı ... tarafından malların kendisine teslim edilmediği gerekçesiyle bedelinin gönderen dava dışı fabrikaya ödenmemesi üzerine, taşınan mal bedelinin ...'dan tahsil edilmesi nedeniyle, davalı ...'nın gönderene ödediği tutarı rucuen fiili taşıyıcı davacıdan tahsil etmek üzere dava konusu iki ayrı dosyadan icra takibi başlattığı, ancak davacı tarafından malların davalı ...'a tesliminin gerçekleştirildiği ileri sürülerek, takip dosyalarında davacının borçlu bulunmadığının tespitinin talep edildiği anlaşılmaktadır.
Somut uyuşmazlıkta davacı fiili taşıyıcı olup, davalı ...'nın akdi (üst) taşıyıcı olduğu ihtilafsızdır. Davacı, gönderilen malların davalı ... tarafından davacının şoförü ...' a verilen şifahi talimat ile 05.04.2014 tarihinde ... teslim edildiğini, ... ile şoför ...'un imzaladığı tutanak ile bu hususun kanıtlandığını, bu belgenin teslimi kanıtlamadığının kabulü halinde ise belgenin delil başlangıcı sayılarak tutanakta imzası bulunan ... ve ...'ın tanık olarak dinlenmesi gerektiğini ileri sürürek mahkememizin önceki kararını istinaf etmiştir.
Gönderilene teslimatı, kendi adına temsilen malları alma konusunda yetkilendirdiği iddia edilen ...'tan sadır olup, davacı tarafından delil olarak dayanılan "Tutanak" başlıklı belge HMK'nın 202. maddesi uyarınca delil başlangıcı niteliğinde olduğundan, tutanakta imzası bulunan şahısların tanık olarak gösterilmiş olduğu da dikkate alınarak bu kişilerin tanık olarak dinlenmesine karar verilmiştir.
Tanık ... talimat duruşmasındaki beyanında; davacı ...'un yanında şoför olarak çalıştığını, 2014 yılı Nisan ayında davalı ... Ltd Şti'nden bir iş aldığını, yükü yüklediklerini, bu malzemenin davalı ... adına yola çıktığını, kendisini davalı ...'in Karaman'ın girişinde karşıladığını, daha sonra davalı ... ile beraber ...'ın deposuna yükü götürüp boşalttıklarını, boşaltma bitmeye yakın davalı ...'in depodan ayrıldığı, boşaltmayı bitirdikten sonra davalı ... ile irtibata geçtiklerini, davalı ...'ün şehir dışına çıkacağını, bu sebeple sevk irsaliyesinin teslim kısmını ona imzalatamadığını, fakat ürünleri deposuna boşalttığı ...'a yazılı tutanakla teslim ettiğini beyan etmiştir.
Tanık ... talimat duruşmasındaki beyanında; kendisinin ...hava deposunun sahibi olduğunu, davalı ...'in müşterisi olduğunu, davalı ...'un soğuk hava deposunda başkaları için saklanan elmaları bu kişilerden satın alıp yurt dışına ihraç ettiğini, bu elmaların taşınması için karton sipariş ettiğini, ancak kartonların biraz geç geldiğini, davalı ...'in bu duruma kızdığını, ismini bilmediği bir tır şoförünün kartonları depoya getirdiğini, kartonları eksiksiz olarak getirildiğini, ancak geç getirmeden dolayı davalı ...'in kızdığı için irsaliyeyi imzalamaktan çekildiğini, daha sonra imzalayacağım diye tırcıya söylediği, davalı ...'in kendisine anlattığına göre ürünlerin geç getirilmesinden dolayı kızdığını, o yüzden bu şekilde imzalamadığını ve onları oyaladığını, kartonlar geldiğinde davalı ...'in de iş yerinde olduğunu, ürünleri kendisinin bizzat teslim aldığını, kartonların bir miktarının ihracı yapılan elmalar için kullanıldığını, kalan kısmının da...'da bulunan ...gönderildiğini, şu an depoda herhangi bir kartonun kalmadığını, davalı ...şirketinin ise karton kutularını getiren tırın bağlı olduğu lojistik firması olduğunu beyan etmiştir.
Davacı yanın, taşıyan davacının adamı olan şoför tarafından, malların gönderileni ... aleyhine yapılan şikayet üzerine ... C. Başsavcılığının ... S. sayılı soruşturma dosyası celp edilip incelenmiştir. Kesinleşen ceza soruşturma dosyasında, hukuki ihtilaf nedeniyle davalı ... hakkında takipsizlik kararının verildiği anlaşılmıştır.
Davalı ... firması üst taşıma işleri organizatörü, ... firması alt taşıma işleri organizatörü, davacı ... ise fiili taşıyıcı olup; asıl yük sahipleri karşısında ... firması akdi taşıyıcı, davacı ... ise fiili taşıyıcı konumundadır. Bu yönü ile TTK m. 888 gereği her ikisi birden gönderenlere karşı müteselsilen sorumlu olduklarından nihai sorumluluk fiili taşıyıcı üzerindedir.
Davacı ile dava dışı ...Tesisleri firması arasında 05.04.2014 tarihinde ...plakalı araçla ... adına ... firmasından gelen karton kutuların, depolama işletmecisi ...tarafından araç şoförü ...’tan davalı ... adına teslim alındığı tanık depolama işletmecisinin kabulündedir.
Tutulan tutanak delil başlangıcı niteliğinde olduğundan tutanak tanıklarının yukarıda belirtilen beyanlarına göre davacının taşımayı gereği gibi tamamladığı anlaşılmıştır.
BAM kararı ışığı altında yapılan değerlendirmede, tutanak içeriği ile tanıkların beyanları birlikte dikkate alndığında, davacının her iki davalıya karşı esastan borcu bulunmadığının tespitini talep etmesi somut olaya uygundur. Zira, davalı ... tarafından ödenmemesi gereken bir tazminat ödenmiş, davalı ... ise kendi sorumluluk alanında malın teslim alınması için depo işletmecisine yetki vermiştir. Davacının taşımada gecikmesi veya sair sorumluluk sebebi iddiası yönünden bu hususu kanıtlayan bir belge ya da ihtar dosyaya sunulmadığından bu iddiaya itibar edilmemiştir. Bu kapsamda, davalı ... irsaliye imzası ile tesellüm sürecine ve tutanak tanzimine katılmamış ise de yükün kendisi tarafından veya kendi rızası ile teslim sürecinin işletildiği kanaatine varılmakla tanımlı taşıma ilişkisinde, davacının davalılara her hangi bir borcunun ve sorumluluğunun olmadığı anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Davacının borçtan sorumlu olup olmadığı yargılama neticesinde belirlendiğinden davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir. Davacının davalılara borçlu olmadığı halde ... 9. İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı takip dosyasına ödemek zorunda kaldığı 29.920 TL bedelin ödeme tarihi olan 26/05/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Lojistik Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜNE,
A- Davacının davaya konu ... 9. İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı takip dosyası ile ... 9. İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı takip dosyasında davalı ... LOJİSTİK LTD.ŞTİ.'ye borçlu olmadığının tespitine,
B- 29.920 TL bedelin 26/05/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... LOJİSTİK LTD.ŞTİ.'den alınarak davacıya verilmesine,
C- Davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
D- Davacının davalı ...'e borçlu olmadığının tespitine,
2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 2.043,83 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 277,50 TL harç ile tamamlama harcı 511 TL olmak üzere toplam 708,08 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.255,75 TL harcın davalılardan tahsil edilerek Hazine'ye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan toplam 708,08 TL harcın davalılardan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; posta, tebligat, müzekkere ve bilirkişi ücretinden oluşan toplam 2.760,00 TL yargılama giderinin davalılardan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden kabul edilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca hesap olunan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalılardan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
6-Davalılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendileri üzerinde bırakılmasına,
7-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı tebliğden itibaren iki haftalık kesin sürede istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.15/03/2023
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır