T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/498 Esas
KARAR NO: 2023/222
DAVA: Tespit - Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 08/04/2020
KARAR TARİHİ: 22/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilleri hakıknda alacaklı ... Bankası A.Ş. vekilleri tarafından kredi sözleşmesinden kaynaklanan 144.325,61 TL bedelin ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş. Sayılı dosyası üzerinden alınan ihtiyati haciz kararının ... 25. İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyası üzerinden icra takibine konulması üzerine müvekkilleri hakkında yasal süre içerisinde ilamsız icra takibi yapıldığını, müvekkilleri tarafından takibe itiraz edildiğini, bu kapsamda ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası üzerinden itirazın iptali davası açıldığını, dava devam ettiği sırada borcun davalı ... şirketine devredildiğini, taraflarca yapılan anlaşma kapsamında müvekkilleri tarafından davalıya bir kısım ödemenin yapıldığını, ancak hiçbir ödeme yapılmamış gibi müvekkilleri hakkında işlemlerin devam ettiğini, müvekkilleri tarafından yapılan ödemelerin tespiti ile borcun bakiye kısmının tespitine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava şartı olan arabuluculuk şartının davacılar tarafından yerine getirilmediğini, davacılar ile imzalanan protokol kapsamında açık feragatlerinin bulunması sebebiyle davanın usulden reddi gerektiğini, huzurdaki dava alacak davası olarak açlmış ise de davanın konusu borcun tespiti olduğundan menfi tespit davası olarak değerlendirilmesi gerektiğini, menfi tespit davasınında şartlarının sağlanmadığını, tahsilatların da davacılar tarafından düzenli ve zamanında yapılmadığını savunarak haksız davanın reddi ile yargılama masrafları ve vekalet ücretininde davacılar tarafına yükletilmesini istemiştir.
İstinaf mahkemesi kaldırma ilamı sonrasında yeni esas üzerinden yapılan yargılamada 14/12/2021 tarihli kök bilirkişi heyet raporu dosya arasına alınmıştır.
17/10/2022 tarihinde tanzim olunan bilirkişi heyeti ek raporunda özetle; İcra dosyası borcundan, TBK 100 kapsamında ödemelerin öncelikle masraf ve faizlerden düşümü yapıldığında, 08.04.2020 iş bu dava tarihinde; Davacının 28.152,61 TL asıl alacak ve 13.163,06 TL kar payı mahrumiyeti / gecikme zammı ile 21.638,71 USD asıl alacak ve 1.184,48 USD kar payı mahrumiyeti / gecikme zammı kalan borcu olduğu hesaplanmıştır.
Hesaplama 2. Protokol kapsamında 2. Protokole konu kalan borç üzerinden yapılan hesaplama sonucunda 08.04.2020 dava tarihinde 5.118,49 USD asıl alacak ve 280,18 USD faiz kalanı hesaplanmıştır.
Mahkememizce dava konusu ... 25. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası, ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...D.iş Sayılı dosyası, ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile ... 24. İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyaları dosyamız arasına celp edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava, taraflar arasındaki icra takibi nedeniyle borçlunun itirazı üzerine açılan ve halen derdest bulunan itirazın iptali davasındaki sulh protokolüne bağlanan hukuki ilişkide sonradan yapılan ödemeler nedeniyle bakiye borcun tespiti ile davalıya protokol kapsamında yapılan ödemeler nedeniyle hiç bir borcun kalmadığı iddiasıyla açılan menfi tespit davasıdır.
Somut olayda, taraflar arasındaki itirazın iptali davasının sulh protokolü ile sona erdiği, yapılan ödemelerin menfi tespit davasına konu edilmesi nedeniyle borçlunun ayrı bir menfi tespit davası açmasında hukuki yararı bulunmaktadır.
Taraflar arasındaki ... 9. ATM'nin ...esas sayılı dosyasındaki davanın sulh protokolünün yapılması ile sonuçlandığı anlaşılmaktadır. HMK'nun 315. maddesi uyarınca sulh; davayı sona erdirir ve kesin hüküm gibi sonuç doğurur. Dolayısıyla bahsi geçen ... 9. ATM'nin ... esas sayılı dosyası ile bu dava dosyası açısından derdestlikten bahsetmesi mümkün değildir.
... 9. ATM'nin ... esas sayılı dosyasına ilişkin yapılan istinaf başvurusunda sulh protokolünün esasına ilişkin bir hususun yer almadığı, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin yanlış değerlendirilmiş olduğundan bahisle istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
... 9.ATM'nin ... esas sayılı dosyasında hüküm fıkrası ile eldeki istinafa konu dava dosyasındaki talep sonucu farklı olmakla, derdestliğin yasal koşulları oluşmamıştır.
Davacı vekili sunduğu ihalenin feshine dair icra mahkemesinin denetimini yapan istinaf kararında; davalı tarafça tarihli protokole uyulmadığı, davacı tarafça ise sulh protokolünden sonra yeni bir 23.01.2019 tarihli protokolün yapıldığı belirtilerek borcun revize edildiği iddia edilmekle alacağın varlığının ya da yokluğunun ayrı bir dava konusu haline geldiği, itirazın iptaline konu olan ve sulh ile sonuçlanan ilama dayanarak takibe devam edilemeyeceği tespit edilmiştir. Bu istinaf ilamı temyiz incelemesinden geçerek kesinleşmiştir. Kesinleşen bu ilamdaki tespit gereğince itirazın iptaline konu olan ve sulh ile sonuçlanan ilama dayanarak takibe devam edilemeyeceğinden artık icra dosyası borç tutarı esas alınarak hesaplama yapılamayacaktır. Dolayısıyla 2. Protokol kapsamında 2. Protokole konu kalan borç üzerinden yapılan hesaplama yapılması gerekir. Ayrıca taraflar arasında akdedilen 21.03.2019 tarihli protokolde borcun 20.000 USD olduğu konusunda anlaşma sağlandığından ve 21.03.2019 tarihli protokolün 5. maddesinde protokole uyulmadığında tüm borcun ihtara gerek kalmaksızın muaccel olacağı kararlaştırıldığından protokole konu ödemeler sebebiyle borç miktarı 20.000 USD olarak protokolde yer aldığından USD borca ilişkin davacının yapmış olduğu USD ödemeler sonrası 08.04.2020 dava tarihinde 5.118,49 USD asıl alacak ve 280,18 USD faiz kalanı hesaplandığı yönündeki teknik bilirkişi heyet raporuna mahkememizce itibar edilmiştir.
Neticeten, dosya kapsamına alınan hükme elverişli ek bilirkişi heyet raporuna göre, yapılan ödemeler dikkate alınarak TBK 100 kapsamında yapılan hesaplama sonucunda taraflar arasında akdedilen 21.03.2019 tarihli protokolde borcun 20.000 USD olduğu konusunda yapılan anlaşma kapsamında davacının 08.04.2020 dava tarihinde 5.118,49 USD asıl alacak ve 280,18 USD faiz borcu bulunduğu tespit edilmekle dava tarihi itibari ile davacının 5.118,49 USD asıl alacak ve 280,18 USD faiz borcu bulunduğunun tespiti ile davacının protokol kapsamında yapmış olduğu ödemeler nedeniyle davalıya hiç bir borcunun kalmadığına dair açtığı menfi tespit davasının reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Dava tarihi itibari ile davacının 5.118,49 USD asıl alacak ve 280,18 USD faiz borcu bulunduğunun tespiti ile davacının menfi tespit davasının reddine,
2- Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 2.320,11 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 2.464,73 TL harcın mahsubu ile bakiye 144,62 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yatırılan 2.320,11 TL peşin harcın davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan posta, tebligat, müzekkere, bilirkişi ücretinden oluşan toplam 521,00 TL yargılama giderinin 140,64 TL sinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine, bakiye kısmın davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan posta, tebligat, müzekkere, bilirkişi ücretinden oluşan toplam 2.000 TL yargılama giderinin 1.460,13 TL sinin davacıdan tahsil edilerek davalı tarafa verilmesine, bakiye kısmın davalı taraf üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden kabul edilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
6-Davalı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden reddedilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca 15.869,66 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsil edilerek davalı tarafa verilmesine,
6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yokluğunda ile davalı vekilinin yüzüne karşı tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341 maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 22/02/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır