T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/550 Esas
KARAR NO: 2022/298
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 27/08/2021
KARAR TARİHİ: 19/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin 27/08/2021 tarihli dava dilekçesinde özetle; ... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait ... hesap, ... çek numaralı, keşidecisi ... A.Ş., vade tarihi 15/01/2022 olan 128.000,00 TL (yüz yirmiz sekiz bin) bedelli çek yaprağı ve yine ... Bankası A.Ş. ...Şubesine ait ... hesap, ... çek numaralı, keşidecisi ...Tic. A.Ş., vade tarihi 09/04/2022 olan 110.000,00 TL (yüz on bin) bedelli çek yaprağı müvekkil ... A.Ş. nezdinde iken kayıp ve zayi olduğunu, müvekkil şirketçe tüm aramalara rağmen bulunamayan çekin, kötü niyetli üçüncü kişilerce ele geçirilerek ciro edilmek suretiyle tedavülünün sürdürülmesi ve nihayette vade tarihinde tahsil edilme tehlikesinin olduğunu, bu nedenle, ... Bankası A.Ş. ...Şubesine ait ... hesap, ... çek numaralı, keşidecisi ... Tic. A.Ş., vade tarihi 15/01/2022 olan 128.000,00 TL ve ... Bankası A.Ş. ...Şubesine ait ... hesap, ... çek numaralı, keşidecisi ...Tic. A.Ş., vade tarihi 09/04/2022 olan 110.000,00 TL çek hakkında; mağduriyete sebebiyet verilmesini önlemek bakımından, öncelikle tedbiren ödemeden men kararları verilmesi ve keyfiyetin ivedilikle ilgili bankaya bildirilmesi; yargılama neticesinde davaya konu çekin iptaline; karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekilinin 14/09/2021 tarihli dilekçesinde özetle, ... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait ... hesap, ... çek numaralı, keşidecisi ... A.Ş., vade tarihi 15/01/2022 olan 128.000,00 TL (yüz yirmiz sekiz bin) bedelli çek yaprağı ve yine ... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait ... hesap, ... çek numaralı, keşidecisi ... Tic. A.Ş., vade tarihi 09/04/2022 olan 110.000,00 TL (yüz on bin) bedelli çek yaprağının zayi olduğuna ilişkin başvurunun mahkememiz... Esası ile talep edildiğini, çekin ... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait olduğunu, ticari şubeye ilişkin maddi hatanın düzeltilmesi ve yeniden ilan yapılarak ödemeden men kararı verilmesini talep etmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Dava; zayi olan kıymetli evrakın iptali istemine ilişkindir.
Türk ticaret Kanunu'nun 818/s maddesi uyarınca poliçeye ait iptal hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrası çek hakkında da uygulanır. İlgili yasal düzenlemelere göre iradesi dışında çek elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın çeki ödemekten menedilmesini ve çekin iptal edilmesini isteyebilir. Çeki eline geçiren kişi bilinmez ve ilan süresi içinde çek üçüncü kişiler tarafından sunulmaz ise çekin iptaline karar verilir. Anılan yasa hükmü uyarınca, kambiyo senetlerinin ziyaı nedeniyle iptal davası açma hakkı lehtar veya hamile tanınmış bir haktır. Keşidecinin bu hakkı yoktur. Davacı dava açma hakkının bulunduğunu bildirmiş davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığına ilişkin mahkemece tesbit yapılamadığı gibi, bu yönde üçüncü şahıslarca itiraz ileri sürülmemiştir.
Mahkememizce ilan yazıları ve ödeme yasağı kararı yazılmış, ilanların yapıldığına ilişkin sicil gazeteleri dosyamız içerisine alınmıştır.
Dava konusu keşidecisi ...Tic. A.Ş. Olan ...Bankası A.Ş ... şubesine ait 15/01/2022 keşide tarihli 128.000,00 TL bedelli ... seri numaralı çekin ibraz edilmediği bildirilmiştir. Davacı vekili, ilan süresi dolan bu çek yönünden kabul kararı verilmesini, diğer çek yönünden dosyanın tefrik edilmesini talep etmiştir.
Dava konusu keşidecisi ... Tic. A.Ş. Olan ... Bankası A.Ş ... şubesine ait 15/01/2022 keşide tarihli 128.000,00 TL bedelli ... seri numaralı çekin yapılan ilanlar sonucunda mahkememize sunulmadığı, üçüncü kişilerce bir itiraz ileri sürülmediği, yasal ilan sürelerinin dolduğu ve çekin muhatap bankaya ibraz edilmediği görülmüştür. Hukuksal durum bu olunca işbu çek yönünden zayii nedeniyle iptaline, dava konusu edilen ... seri numaralı çeke ilişkin talebin bu dosyadan tefriki ile ayrı bir esasa kayıt edilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Dava konusu keşidecisi ...A.Ş. Olan ... Bankası A.ş. ... şubesine ait 15/01/2022 keşide tarihli 128.000,00 TL bedelli ... seri numaralı çekin zayi nedeniyle İPTALİNE,
2-Dava konusu edilen ... seri numaralı çeke ilişkin talebin bu dosyadan tefriki ile ayrı bir esasa kayıt edilmesine, yeni esas alındıktan sonra 23 Eylül, 28 Eylül ve 6 Ekim 2021 tarihli ilanların ticaret sicil gazetesinden birer örneğinin çıkartılarak bu dosya içerisine alınmasına, bu çekin ilgili bankaya müzekkere yazılarak ibraz edilip edilmediğinin sorulmasına, tefrik ve tensip işlemlerinin resen yapılmasına, tefrik edilen dosyada belirlenecek duruşma gününün davacı vekiline tebliğine,
3-Harçlar yasası uyarınca belirlenen karar harcı olan 80,70 TL'nin, peşin alınan 59,30 TL harçtan mahsubu ile bakiye 21,40 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan tüm yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde davacı tarafa iadesine,
6-Teminatın HMK 392/2. maddesindeki şartlar oluştuğunda iadesine,
Dair; Davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.19/04/2022
Katip ...
E-imzalıdır.
Hakim ...
E-imzalıdır.