T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/65 Esas
KARAR NO: 2021/933
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 28/01/2021
KARAR TARİHİ: 08/12/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından sunulan 28/01/2021 tarihli dava dilekçesinde özetle; Dava dışı .... T.A.Ş'nin., ... numaralı ve 09/10/2018 tanzim tarihli Emtia Blok Abonman Sigorta Poliçesi ile müvekkil ... Sigorta A.Ş. tarafından sigortalı olduğunu, dava dışı sigortalı ... T.A.Ş. Firması, ... A.Ş. firmasına 30.07.2019 tarih ve ... no'lu mal faturası ile bir rulo, 28.410,00 kg ... cinsi emtia sattığını, emtianın satıcının ...'taki adresinden ..'deki alıcının adresine taşınması için müvekkil şirket sigortalısı ... ile anlaştığını, ... ise taşıma işi için alt nakliyeci olarak ... A.Ş. ile anlaştığını, emtia 30.07.2019 tarihinde, dava dışı sigortalı firmanın ... tesisinden ...'ne sevki için, ... plakalı tıra yüklendiğini, daha sonra vasıta değiştirildiğini ve ... - .... plakalı aracın 31.07.2019 tarihinde alıcının adresine ulaştığını, aracın, alıcının tesislerine vardığı esnada yapılan kontroller sonucunda sözleşme konusu 1 Rulo Sac emtiasının hasarlı olduğunun tespit edildiğini ve söz konusu hasarın alıcının adresinde fotoğraflanarak ve tutanak tutularak kayıt altına alındığını, alıcı firma tarafından, hasarlı olduğu için teslim alınmayan emtianın, müvekkil şirket sigortalısı olan satıcı firmanın deposuna iade olarak sevk edildiğini, sigortalı bu iadenin ardından müvekkil şirkete bildirimde bulunduğunu ve hasarın poliçe kapsamında değerlendirilmesi üzerine, ödeme yapıldığını, alt nakliyeci olarak hasarın oluşumuna neden olduğundan dolayı davalı şirket aleyhine, ... 27. İcra Müdürlüğünde ...Esas sayılı dosya üzerinden takip başlatıldığını ancak davalı tarafından haksız bir şekilde itiraz yapılmasından dolayı takibin durduğunu,.... büro dosya numarası ile arabuluculuk kurumuna başvurulduğunu ve 2020/100688 numaralı arabuluculuk dosyası açıldığını, bir anlaşma sağlanamadığı için itirazın iptali davasını açmak hasıl olduğunu, davalının yerleşim yerinin ... olması nedeniyle yetkili mahkemelerin İstanbul Mahkemeleri olduğunu, dava dışı sigortalı tarafından müvekkil şirkete yapılan bildirimden sonra müvekkil şirket tarafından ... sayılı hasar dosyası oluşturulduğunu ve hasarın tespit edilebilmesi için .... A.Ş. tarafından ekspertiz incelemelerine başlandığını ve ... rapor numaralı 22.08.2019 tarihli rapor hazırlandığını, hazırlanan eksper raporunda emtiaya ilişkin, rulo sarımlarının açık olduğu, dış sarımlara doğru açıklığın arttığını, sarım dağıldığından dolayı, rulo sac üretim bandına bu haliyle yerleştirilemediğini, sacın kalınlığı sebebiyle açılan sarımların tekrar sarılmasının mümkün olmadığı ve emtianın kullanılamaz durumda olduğunu, emtiada ezilme ve eğilmeler olduğu, rulo sarımlarını sabitlemek için üzerinde bulunan metal şeritlerin kırık ve kopuk olduğu, şeritlerin ek yerlerinden kopmadığı ve bu sebepten dolayı şeritlerin kopuşunun, yetersizliklerinden değil rulo elleçlenmesi sırasında yapılan sert/kaba elleçlemeden kaynaklı olduğunun tespit edildiğini, hasara ilişkin yapılan incelemeler sonucunda, gerçekleşen rizikonun sigorta kapsamında değerlendirildiği ve müvekkil şirket tarafından sigortalısına hasar tazminat ödemesi yapıldığını, bunu takiben ise kusurundan dolayı fiili taşıyıcı olarak, davalı şirkete rücu edildiğini, söz konusu hasarın tespiti için yapılan ekspertiz incelemesinin rücu yorumunda ise alt nakliyeci olarak ... Anonim Şirketi'nin sorumluluğu olduğundan dolayı bu şirkete rücu edilebileceği şeklinde kanaat belirtildiğini, uyuşmazlığa konu olan olayda, emtia alıcının adresine geldiğinde hasarlı olduğunun tespit edildiği ve gerekli olan hasar bildiriminin kanunda öngörülen sürelere ve usullere uygun olarak taşıyana yapıldığını, taşıma işini gerçekleştiren şoförün de imzasının bulunduğu 31.07.2019 tarihli tutanakla ve 01.08.2019 tarihli ana nakliyeciye yapılan ihtarname ile de taşıyana bildirildiğini, davalı tarafın kanunen uymak zorunda olduğu kurallara uymaması neticesinde doğan zarar konusunda, davalı tarafın Türk Ticaret Kanunu madde 876'ya uygun olarak gösterilmesi gereken gerekli özeni göstermediğini, bu yüzden de sorumluluktan kurtulamayacağını, ortaya çıkan zararı tazmin eden sigorta şirketlerinin sigortalısının yerine geçerek onun sahip olduğu tüm haklara halefi olarak aynı şekilde sahip olma durumunun mevcut olduğunu, müvekkil davacı Sigorta Şirketi dava dışı sigortalının tüm zararlarını tazmin ettiğini, bu nedenlerle borçluların takibe, asıl alacağa, faize ve ferilerine ilişkin haksız tüm itirazlarının iptaline, ... 27. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı icra dosyasındaki takibin devamına, davalı borçluların %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkûm edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin 15/04/2021 tarihli cevap dilekçesinde özetle; müvekkile karşı aktif veya pasif husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığını, davanın usulden reddinin gerektiğini, müvekkil ile satıcı arasında herhangi bir taşıma sözleşmesi bulunmadığını, müvekkilin, dava dışı satıcı ile akdettiği herhangi bir sözleşme bulunmadığından, sigorta şirketinin rücuen tazminat talebinin muhatabı olmasının mümkün olmadığını, bahse konu taşıma işini ... A.Ş. ile akdettiği sözleşme uyarınca üstlendiğini, herhangi bir gecikme olmadan alıcının adresine bahse konu emtiayı ulaştırdığını, alıcı şirketin, hasarlı olduğundan bahisle malı teslim almaktan kaçındığı ve bunun üzerine hasar tespiti için tutanak tutulduğunu, emtianın taşıyıcı tarafından bilinmesi mümkün olmayan özellikleri nedeniyle bir zarar ortaya çıkması durumunda, bu zararın her türlü dikkat ve özeni gösteren taşıyıcıya yükletilmesinin mümkün olmadığını, zararın satıcıdan mı yoksa taşıyıcıdan mı kaynaklandığının belirsiz olduğunu, Müvekkil şirketin çalışanı olan sürücü ... bahse konu hasar nedeniyle tutulan tutanağa; "... fabrikasından yüklenen ... rulo etiket numarası ... numaralı malzeme ... Fabrikasından bu şekilde yüklenildiğini, yüklenen malzemenin yüklendiği şekilde ...Tic. A.Ş. Firmasına getirildiğini, dava dilekçesindeki tüm iddiaları reddettiklerini, zararın taşıma sırasında araç değişikliği, emniyet eksikliği ve yol şartlarına uygun araç kullanmama gibi nedenlerle meydana geldiği şeklinde varsayıma dayalı ekspertiz raporunun hukuka aykırı olduğunu, davacı tarafın tahsilini istediği alacak ile ilgili olarak herhangi bir tespit yaptırmadığını, ihtarname keşide ettirmediğini, gerçek zararı ortaya koyabilecek herhangi bir hukuki girişime de tevessül etmediğini, icra takibinin haksız ve kötüniyetli olduğunu, bu nedenlerle müvekkil davalı tarafa husumet yöneltilmesi mümkün bulunmadığından açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine , karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememiz 16/06/2021 tarihli celse ara kararı uyarınca; Tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, taşıma belgesi, fatura, poliçe, ekspertiz raporu, tutanak ve dosya incelenerek meydana gelen hasardan davalının sorumlu olup olmadığı, sınırlı sorumluluk hükümlerinden yararlanmasının mümkün olup olmadığı, mümkünse sorumlu olduğu zararın belirlenmesi, meydana gelen zarardan TL cinsinden mi USD cinsinden mi davalının sorumlu olduğunun tespiti ile davacının davalıya rücu talebinden bulunup bulunamayacağı, rücu edebilecek ise miktarının tespiti konusunda rapor alınmasına karar verilmiş olup, Sigortacı ...ve Taşıma uzmanı ... tarafından ibraz edilen 12/10/2021 tarihli raporunda özetle; dava konusu olayda davacı şirketin sigortalısının haklarına halefiyet şartını sağlamak bakımından TTK m.1472 gereği ödeme sabit olduğu, ödeme miktarı aşılmamak üzere, gerçek zararın tazmini için davalıya husumet yöneltebileceği, davalının alt taşıyıcı olmasına ve gönderen ile gönderenle arasında akdi ilişki bulunmamasına karşın, TTK m.888 gereği TTK m.875/1 taşıma sürecinde meydana gelen hasardan davacıya karşı sorumlu olacağı, davacının tazminat ödemesinin, dasya kapsamında 12.09.2019 tarihli 8.040,30 USD bedelli ödeme dekontu ile teyit edildiği, bu miktarın sigorta poliçesi şartları ve alınan sigorta ekspertiz raporuna uygun olduğu, sigorta ekspertiz raporunun görgüye dayalı yerinde incelemelerle hazırlandığı gözetilerek, hasar zararı miktarı bakımından aksi ispatlanana kadar muteber delil olarak gözetilmesi gerektiği, yükün tamamının 28410 kg olduğu ve birim bürüt ağırlığının 8.33 SDR'nin çok altında olduğu gözetilerek, davalının sorumlu olduğu tazminat bakımından sınırlı sorumluluk uygulamasına yer olmadığı, davalı taşımasının yurtiçi taşıma olduğu, taşınan malın TL birim fiyatıyla satıldığı ve toplam kıymetinin 92.768,82 TL olduğu, Y49,3892 oranında hasarlı olduğu, bunun da 45.818,25 TL zarara yol açtığı, davacının sigortalısı ile olan sigorta sözleşmesi gereği USD tazminat ödemesine karşın davalının sorumlu olduğu tazminatın TL cinsinden belirlenmesi gerektiği, davacının kendi ödemesi USD cinsinden 8.040,30 USD ödeme tarihi kurlarına göre hesaplanan TL miktarından daha yüksek olduğu için 45.818.235 TL tazminatı davalı yana rücu edebileceği, görüş ve kanaatine varılmıştır.
Mahkememizce celp edilen ... 27. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyasında; davacı/alacaklının 8.040,30 USD asıl alacağın tahsiline ilişkin icra takibine geçtiği, davalı 24/08/2020 tarihli dilekçesi ile takibe, borca, faize ve borcun tüm ferilerine itirazı üzerine takibin durduğu görülmüştür.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe;
Dava: Emtia nakliyat poliçesi kapsamında davacı tarafından sigortalısına ödenen tazminatın davalı alt taşıyıcıya rücusu için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptaline ilişkindir.
Dosya kapsamından, davacı ile dava dışı ...T.A.Ş arasında Emtia Blok Abonman Sigorta Poliçesi akdedildiği, davacının sigortalısı ...T.A.Ş'nin göndericisi olduğu, alıcısının ... Tic A.Ş olduğu 30/07/2019 tarihli para birimi USD olarak belirlenen ancak TL karşılığı belirtilen 19.318,31 USD tutarlı faturaya konu 28.410 KG ağırlığındaki saç rulonun göndericiden teslim alınıp alıcıya teslim etmek konusundaki taşıma işini ... firmasının üstlendiği, gönderici firma adresinden taşıma konusu emtianın davalıya ait ... plakalı çekici ile 30/07/2019 tarihinde teslim alındığı, taşıma esnasında taşıt değişimi yapılarak emtianın ...-... plakalı araca nakledildiği, 31/07/2019 tarihinde emtianın alıcıya teslim edildiği, teslim sırasında alıcı tarafından yapılan kontrollerde emtianın hasarlı olduğunun tespit edildiği, buna ilişkin fotoğraf çekildiği ve tutanak tutulduğu, emtianın hasarlı olması nedeniyle alıcı tarafından kabul edilmediği, dava dışı ... tarafından taşıma işinin davalıya bırakıldığı, davalının fiili taşıyıcı olduğu, davacının sigortalısı için emtia nakliyat risklerine karşı geniş teminatla sigorta güvencesi verdiği, 01.10.2018-01.04.2020 döneminde olası taşıma risklerini teminat altına aldığı, sigorta poliçesinin “blok abonman” şeklinde düzenlendiği ve ayrıca münferit poliçeye gerek olmaksızın somut olaya konu 31.07.2019 tarihinde belirlenen taşıma risklerini sigorta teminatına aldığı görülmüştür.
Sigorta ekspertiz raporuna göre taşınan malın 92.769,82 TL (KDV hariç) bedelde olduğu, yükün tamamının hasarlı olduğu belirlenmiştir. Toplam 28.410 kg emtia için sovtaj teklifi alınmış, 8.238,90 USD sovtaj hesaplandığı, malın kıymetinin de USD cinsinden belirlenmesinde 16.278,93 USD hesaplandığı ve bundan sovtaj düşülerek 8.040,03 USD zarar hesaplandığı görülmektedir. Davacı tarafından, 12.09.2019 tarihinde ödeme 8.040,03 USD olarak yapılmıştır. Bilirkişi tarafından her ne kadar TL cinsinden zarar doğduğu belirtilmiş ise de taşıma konusu emtiaların satışının USD cinsinden olduğu faturadan anlaşılmıştır.
Dosyada sunulu taşıma irsaliyesi davalı tarafça tanzim edilmiş, sevk irsaliyesi ise dava dışı sigortalı tarafından düzenlenmiştir. Bu durumda, emtianın davalı yanca taşındığı açıktır.
Uyuşmazlık, taşıma konusu emtianın hasara uğrayıp uğramadığı, hasara uğramasından ve meydana gelen zarardan davalının sorumlu olup olmadığı, sorumlu ise ne oranda sorumlu olacağı konularına ilişkindir.
Somut olay açısından TTK'nın taşıma hukukuna ilişkin hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. Türk Ticaret Kanunu'nun 858/2. maddesinde; iki tarafça imzalanan taşıma senedinin, eşyanın ve ambalajının, eşyanın taşıyıcı tarafından teslim alındığı sırada, dış görünüşü bakımından iyi durumda bulunduğuna ilişkin karine olduğu, 875. maddesinde; taşıyıcının, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumlu olacağı, 888. maddesinde; taşıma, kısmen veya tamamen üçüncü bir kişi olan fiilî taşıyıcı tarafından yerine getirilirse, bu kişinin eşyanın zıyaı, hasarı veya gecikmesi nedeniyle kendisi tarafından yapılan taşıma sırasında ortaya çıkan zarardan asıl taşıyıcı gibi sorumlu olacağı, 886. maddesinde; zarara, kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinin veya ihmalinin sebebiyet verdiği ispat edilen taşıyıcının sorumluluktan kurtulma hâllerinden ve sorumluluk sınırlamalarından yararlanamayacağının düzenlendiği görülmüştür. Somut olayda; davalı fiili taşıyıcı olup, kendi taşıma sürecinde zarar meydana geldiğinden TTK m.875/1 ve m.888 hükümlerine göre meydana gelen zarardan sorumludur. Davalı tarafından ileri sürülen pasif husumet itirazı yerinde değildir. Yine davalı tarafından emtianın hasarlı teslim alındığı yönünde itirazda bulunulmuş ise de somut olayda TTK m.858 uyarınca teslim alınan emtianın dış görünüşü bakımından iyi durumda olduğunda dair karine bulunduğu, davalının bu karinenin aksini ispatla mükellef olduğu, ancak davalı tarafından bu hususun ispatlanmadığından ve taşıma irsaliyesinde buna ilişkin bir ihtirazı kayıt bulunmadığından itirazın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Tüm bu açıklanan nedenlerle; davacının sigorta poliçesi kapsamında ödediği 8.040,03 USD tazminatı davalıya rücu edebileceği sonucuna varılarak, davanın kısmen kabulüne, itirazın kısmen iptaline, takibin 8.040,03 USD üzerinden devamına, takip tarihinden itibaren 8.040,03 USD'ye 3095 Sayılı Yasanın 4A maddesi uyarınca temerrüt faizi uygulanmasına, alacak yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE, itirazın kısmen iptaline, takibin 8.040,03 USD üzerinden devamına, takip tarihinden itibaren 8.040,03 USD'ye 3095 Sayılı Yasanın 4A maddesi uyarınca temerrüt faizi uygulanmasına, icra inkar tazminatı talebinin reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 3.685,22 TL nispi karar ve ilam harcından, başlangıçta yatırılan 645,72 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 3.036,50 TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından mahkememiz veznesine yatırılan toplam 645,72 TL peşin harç ile 59,30 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 705,02 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan posta, tebligat, ve bilirkişi ücretinden oluşan toplam 1.759,75 TL yargılama giderinden davanın kabulü oranında yapılan hesaplama neticesinde 1.759,69 TL yargılama giderinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine, bakiye kısmın davacının üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından belgelendirilen yargılama masrafı bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı taraf duruşmalarda vekille temsil edildiğinden kabul edilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca 7.813,32 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesine,
7-Davalı taraf duruşmalarda vekille temsil edildiğinden kabul edilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca 1,82 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesine,
8-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin, davanın kabul ve reddolunan miktarları dikkate alınarak 0,05 TL'nin davacıdan, 1.319,95 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
9-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair; tarafların yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.. 08/12/2021
KATİP HAKİM 216524
e-imzalıdır. e-imzalıdır.