T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/725 Esas
KARAR NO:2022/644
DAVA:İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:10/11/2021
KARAR TARİHİ:12/10/2022
Mahkememizdeki İtirazın İptali davasının mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ile 30/06/2021 tarihinde ... ... Pass Hizmet Satış Sözleşmesi imzalandığını, müvekkilinin anlaşma uyarınca üzerine düşen yükümlülükleri gereği gibi yerine getirdiğini, ancak düzenlenen fatura bedellerinin davalı tarafından ödenmediğini, alacağın tahsili amacıyla .... İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyası üzerinden icra takibine geçildiğini, ancak davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğunu, davalının haksız itirazının iptali ile takibin devamını, % 20 oranında icra inkar tazminatı ile yargılama masrafları ve vekalet ücretinin de davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı şirkete herhangi bir borcunun bulunmadığını, davacının dava konusu takibi haksız ve kötüniyetli olarak başlattığını savunarak haksız davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretininde davacı tarafa yükletilmesini istemiştir.
Mahkememizce dava konusu celp edilen .... İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu adına toplam 38.199,18 TL asıl alacak ve işlemiş faiz bedelinin tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlattığı, davalının süresinde takip konusu borca itiraz etmesi üzerine takibin durdurulduğu ve süresinde huzurdaki davanın açıldığı tespit edilmiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları ile celp edilen deliller ile davalının ticari defter ve kayıtlarının talimat yoluyla incelenmesi için ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesine yazılan talimat kapsamında mali müşavir tarafından tanzim olunan 22/04/2022 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; Dosya kapsamı, icra dosyası ve tarafların beyanlarından, davacı ile davalı arasındaki uyuşmazlığın; Davacı şirketin restorant pass hizmet sözleşmesi” gereğince yemek bedeline ilişkin alacağı için icra takibine başlaması üzerine, davalının borca, yetkiye ve ferilerine itirazı nedeniyle açılan itirazın iptali davası olduğu,
Taraflar arasında imzalanmış bulunan Restatarnt Hizmet Satış Sözleşmesi kapsamında, davacı şirket tarafından davalı şirkete 2021 yılında 5 adet toplam KDV dahil 44.275,00 TL yemek hizmeti e-arşiv faturası düzenlediği,
Sözleşme ve faturalarda ödeme süresi olarak fatura tarihinden itibaren 28 gün olarak belirlendiğinden, ödeme vadesinin fatura tarihinden itibaren 28 gün olarak alınması gerektiğinin değerlendirildiği,
Davacı şirket tarafından Temmuz/2021 dönemince ait bildirim kapsamındaki hizmet faturalarının BA bilgi formu ile mal ve hizmet alımı olarak beyan edildiği ve defter kayıtları ile uyumlu olduğu,
Davalı şirketin incelenen defter kayıtlarına göre:
Davacı şirketten 2021 yılında alıman toplam 44.275,00 TL bedelli yemek hizmet alımı fatura bedellerinin davalı şirketin ticari defterlerinde borç olarak kayıtlı olduğu ve herhangi bir ödeme kaydı olmadığından, 09.08.2021 tarihi itibariyle davacı şirkete taplam 44.275,00 TL borçlu olarak göründüğü,
Davacı tarafından 38.199,18 TL alacak üzerinden icra takibi başlatıtdığı,
Bu borcun sözleşme gereğince fatura tarihlerine göre ödeme vadelerine ilişkin ayrıntılı döküm rapor içeriğinde yapılmıştır.
Buna göre, 25.08.2021 takip tarihi itibariyle, toplam (3950,004 550,00) 32.500.00 TL borcun ödeme vadesi geçtiği ve muaccel hale geldiği halde, kalan (125,004-11.250,004400,00X) 11.775,00 TL borcun takip tarihinde henüz ödeme vadesinin gelmediği,
Ödeme vadesi geçen 32.500,00 TL borcun, takip tarihi itibariyle işlem iş ticari temerrüt faizi, sözleşmeye uygun olarak fatura tarihinden itibaren 28. gün ödeme vadesi alınarak (05.08.2021-25.08.2021 arası) toplam 267,12 TL olarak hesaplandığı tespit ve değerlendirmeler yapılmıştır.
Tarafların iddia ve savunmaları ile celp edilen delillerin dosya kapsamında değerlendirilmesi amacıyla mali müşavir bilirkişiye tevdii edilen dosyaya 16/09/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle;
... V.D. Tarafından Gönderilen Davalıya Ait BS Beyanı
Dava dosyasına ... V.D. tarafından gönderilen 16.11.2021 tarihli yazı eki incelendiğinde;
Davalının, davacıdan 4 adet fatura karşılığı 43.440,58 TL. alım yaptığına ilişkin beyanda bulunduğu tespit edilmiştir.
Bilirkişi Raporuna Davacının itirazları; “Bilirkişi tarafından yapılan tespitte 44.275,00 TL. alacaklı olunduğuna ilişkin tespitin doğru olduğu, beyan sınırına giren faturalara ilişkin BABS tespitlerininde doğru olduğu, bilirkişinin faiz oranı olarak %15 oranını aldıını oysa avans faiz oranının %16,75 olduğu ve buna göre hesaplanması gereken işlemiş faiz tutarının; 313,20 TL. olduğu”na ilişkin bulunmuştur.
Sözleşme ve Faturalar: Davaya konu husumetin kaynağını oluşturun sözleşme ve faturaların incelendiğinde;
Sözleşme; Davacı ile davalı arasında 30.06.2021 tarihinde adi yazılı olarak “... Restoran Pass Hizmet Satış Sözleşmesi” akdedildiği;
... Pass Yemek Kartına tanımlama yapıldığı ya da Yemek Çeklerinin teslim edildiği 7 gün içerisinde fatura düzenleneceği,
28. gün hava ile ödeme ile fatura bedelinin ödeneceği,
Ödeme gecikme faizi (yasal faiz ve 3 puan) veya buna benzer faiz yazılı olduğu ancak bunun yasal faiz + 3 puan mı, yoksa yasal faiz = 3 puan mı? olduğu hususu sözleşme fotokopisinin okunamadığından anlaşılamadığı tespit edilmiştir.
Faturalar; Davacının, davalıya 5 adet toplam tutarı 44.275,00 TL. e-arşiv fatura tanzim ettiği, e-arşiv fatura aynı zamanda irsaliye hüviyetine sahip olduğundan (irsaliye içeriği hizmet veya mal teslimatı söz konusu olmasa dahi) e-arşiv faturanın tanzim eden tarafından karşı tarafa teslim edilme sorumluluğu bulunmaktadır. Davacının, icra takibine konu ettiği 5 adet toplam 44.275,00 TL. faturanın davalının ticari kayıtların intikal edildiği, davalı tarafından BA beyanı ile beyan edildiği (8.ay tanzim ettiği fatura BABS beyan sınırına girmediğinden taraflarca beyan edilmemiştir) dikkate alındığında, faturaların davalıya teslim edildiği, fatura içeriğine ilişkin davalının ayıp ihbarı olmadığı Ancak;
Davacının icra takip tarihi olan 25.08.2021 tarihi itibariyle muaccel hale gelmiş toplam tutarı 32.500,00 TL. olan 2 adet faturasının muaccel hale geldiği,
İcra takibine konu edilen diğer toplam tutarı 5.385,98 TL. olan (11.250,00 TL. tutarındaki fatura 4.860,98 TL. olarak takibe konu edilmiştir) 3 adet faturanın icra takip tarihi itibariyle muaccel hale gelmediği tespit edilmiştir.
Davacı ve Davalının Defter Belge İncelemesi :
Davacı ve davalının incelenen resmi defterlerinin noter tasdik bilgileri rapor içeriğinde ayrıntılı olarak dökümü yapılmıştır.
Davacı şirketin “E-Defter” berat bilgileri rapor içeriğinde ayrıntılı olarak yapılmıştır.
Davacının 2021 Yılına ait ticari defteri üzerinde yapılan incelemede; ticari defterinin; “Elektronik Defter” olarak tutmaya başladığı görülmüştür. 13.12.2011 tarih ve 28141 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Elektronik Defter Genel Tebliği (Sıra No:1) ile Vergi Usul Kanunu kapsamında tutulması zorunlu olan defterlerden www.edefter.gov.tr internet adresinde format ve standardı yayınlanan defterlerin elektronik ortamda oluşturulmalarına ilişkin usul ve esaslar belirlenerek elektronik defter kullanılmasına izin verilmiştir. Kayıt nizamı bakımından VUK 215-219 Mad. hükümleri ile muhasebe sistemi uygulama tebliğlerine uygun olduğu, ticari defterlerin davacı lehine delil vasfına haiz olduğu kanaati edinilmiştir. (HMK 222/2).
Takip Konusu Alacağa İlişkin Davalının Defter Kayıtları ve Dayanağı :
Davacı ... A.Ş’nin; İncelenen 2021 Yılı Ticari Defterlerinde;
Davacının, davalıdan icra takip tarihi 25.08.2021 tarihi itibariyle; 44.275,00 TL. alacağı olduğu,
44.275,00 TL. alacağının 37.885,98 TL’sını icra takibine konu ettiği,
32.500,00 TL. tutarındaki borcun muaccel hale geldiği,
44.275,00 TL. davacı alacağı ve 32.500,00 TL.tutarındaki borcun muaccel hale geldiği talimat bilirkişi raporunda da tespit edildiği tespit edilmiştir.
TEMERRÜT : Davacı ile davalı arasındaki ticari ilişkide temerrüt durumunun sözleşmede belirlendiği, buna göre; “Fatura tanzim tarihinden 28.gün havale ödeme yapılacağı” ödemenin yapılmaması halinde faiz (sözleşmede faiz oranı okunmamakla birlikte her halukarda davacının avans faiz oranından yüksek olduğu açıktır) talep edileceği belirtilmiştir. Davacının tanzim ettiği e-arşiv faturalarının hepsinde ödeme günü yazılı olup sözleşme ile uyumludur. Faturalar incelendiğinde ise Davacının icra takip tarihi olan 25.08.2021 tarihi itibariyle toplam tutarı 32.500,00 TL. olan 2 adet faturasının muaccel hale geldiğini, İcra takibine konu edilen diğer toplam tutarı 5.385,98 TL. olan (11.250,00 TL. tutarındaki fatura 4.860,98 TL. olarak takibe konu edilmiştir) 3 adet faturanın icra takip tarihi itibariyle muaccel hale gelmediği dolayısıyla davalının 2 adet faturanın ödenmemesi sebibiyle bu faturalarda temerrüte düştüğü tespit edilmiştir.
ANA PARA ALACAĞI VE TEMERRÜT FAİZİ TESPİTİ : Davacının, 25.08.2021 icra takip tarihi itibariyle 32.500,00 TL alacağının muaccel olduğu dikkate alındığında;
Davacının, icra takibi ile talep ettiği 37.885,98 TL. Ana para talebinin 3 adet faturanın muaccel hale gelmediğinden yerinde olmadığı, muaccel hale gelmiş 2 adet fatura toplamı 32.500,00 TL. icra takibine konu edebileceği, 313,20 TL. işlemiş faiz talebinin yerinde olduğu tespit edilmiştir.
DEĞERLENDİRME :
Davacı ... A.Ş’nin incelenen 2021 yılı ticari defter kayıtlarının sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu,
Davalı ... A.Ş’nin 2021 yılı ticari defter kayıtlarının talimatla bilirkişi marifetiyle incelendiği ve sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu,
... 1.Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından talimatla alınan Bilirkişi Raporunda, bilirkişinin tüm tespitlerinin işbu bilirkişi raporundaki tespitler ile aynı olduğu (muaccel faturalar ve davalının borcçlu olduğu tutar gibi) bilirkişinin faizi yanlış hesapladığı, faiz hesabına itiraz eden davacının itirazında haklı olduğu,
22.10.2021 tarihli “Arabuluculuk Son Tutanağı” ile taraflar arasında görüşmelerin ANLAŞAMAMA ile sonuçlandığı,
Davalı ve davacı BABS beyanlarında davacının tanzim ettiği faturaların birbirlerini teyit ettiği, davalının, davacının tanzim ettiği faturaları (beyan sınırına girenleri) BA beyanı ile beyan ettiği,
Davacının tanzim ettiği 5 adet e-arşiv faturanın davalıya teslim edildiği, faturaların davalı tarafından ticari defterlerine kayıt edildiği, BA beyanı ile beyan ettiğinin tespit edildiği, husumete konu fatura içeriği hizmete ilişkin davalının, TTK. 18. ile 23.Maddeye ilişkin ayıp ihbarı yapmadığı,
Davacı ile davalının ticari defterlerinde husumete konu faturaların birebir aynı tutarda ve adette kayıt altına alındığı, söz konusu faturalara karşı davaclının herhangi bir ödeme yapmadığı, davacının davalıdan 25.08.2021 icra takip tarihi itiariyle 44.275,00 TL. alacaklı olduğu ancak bu tutarın 32.500,00 TL. lık kısmının muaccel hale geldiği, 3 fatura karşılığı 5.385,98 TL. nın (11.250,00 TL. tutarındaki fatura 4.860,98 TL. olarak takibe konu edilmiştir) icra takip tarihi itibariyle muaccel olmadığı, talimat bilirkişi raporunda da aynı tespitin yapıldığı,
Davacının, icra takibi ile talep ettiği 37.885,98 TL. Ana para talebinin 3 adet faturanın muaccel hale gelmediğinden yerinde olmadığı, muaccel hale gelmiş 2 adet fatura toplamı 32.500,00 TL. icra takibine konu edebileceği, icra takibi ile talep ettiği 313,20 TL. işlemiş faiz talebinin yerinde olduğu tespit edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava; davacı şirketin "restorant pass hizmet satış sözleşmesi" gereğince yemek bedeline ilişkin alacağını icra takibine koyması üzerine borca, yetkiye ve ferilerine itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasıdır.
Talimat raporunda; taraflar arasında imzalanmış bulunan Restauarnt Hizmet Satış Sözleşmesi kapsamında, davacı şirket tarafından davalı şirkete 2021 yılında 5 adet toplam 44.275,00 TL yemek hizmeti e-arşiv faturası düzenlediği, sözleşme ve faturalarda ödeme süresi, fatura tarihinden itibaren 28 gün olarak belirlenmesi nedeniyle ödeme vadesinin fatura tarihinden itibaren 28 gün olarak hesaplanması gerekeceğinden, davalı şirketin incelenen defter kayıtlarına göre davacı şirketten 2021 yılında alınan toplam 44.275.00 TL bedelli yemek hizmet alımı fatura bedellerinin davalı şirketin ticari defterlerinde borç olarak kayıtlı olduğu, herhangi bir ödeme kaydı olmadığı, 09.08.2021 tarihi itibariyle davacı şirkete toplam 44.275,00 TL borçlu olarak göründüğü, ancak sözleşme gereğince takip tarihi itibariyle, 32.500 TL borcun ödeme vadesi geçtiği ve muaccel hale geldiği halde, kalan 1.775,00 TL borcun takip tarihinde henüz ödeme vadesinin gelmediği, ödeme vadesi geçen 32.500,00 TL borcun, takip tarihi itibariyle işlemiş ticari temerrüt faizi miktarının, sözleşmeye uygun olarak fatura tarihinden itibaren 28 gün ödeme süresi vadesine göre (05.08.2021-25.08.2021 arası) toplam 267,12 TL olarak hesaplandığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce alınan son raporda; davacı ... A.Ş’nin incelenen 2021 yılı ticari defter kayıtlarının sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, davalı ... A.Ş’nin 2021 yılı ticari defter kayıtlarının talimatla bilirkişi marifetiyle incelendiği ve sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, davalı ve davacı BA-BS beyanlarında davacının tanzim ettiği faturaların birbirlerini teyit ettiği, davalının, davacının tanzim ettiği faturaları (beyan sınırına girenleri) BA beyanı ile beyan ettiği, davacının tanzim ettiği 5 adet e-arşiv faturanın davalıya teslim edildiği, faturaların davalı tarafından ticari defterlerine kayıt edildiği, BA beyanı ile beyan ettiği, husumete konu fatura içeriği hizmete ilişkin süresinde ve usulüne uygun bir ayıp ihbarının olmadığı, davacı ile davalının ticari defterlerinde husumete konu faturaların birebir aynı tutarda ve adette kayıt altına alındığı, söz konusu faturalara karşı davacının ödeme yapmadığı, davacının davalıdan 25.08.2021 icra takip tarihi itibariyle 44.275,00 TL alacaklı olduğu, bu tutarın 32.500,00 TL lık kısmının muaccel hale geldiği, 3 fatura karşılığı 5.385,98 TL nın (11.250,00 TL tutarındaki fatura 4.860,98 TL olarak takibe konu edilmiştir) icra takip tarihi itibariyle muaccel olmadığı, talimat bilirkişi raporunda da aynı tespitin yapıldığı, davacının, icra takibi ile talep ettiği 37.885,98 TL ana para talebinin 3 adet faturanın muaccel hale gelmediğinden yerinde olmadığı, muaccel hale gelmiş 2 adet fatura toplamı 32.500,00 TL yi icra takibine konu edebileceği, icra takibi ile talep ettiği 313,20 TL işlemiş faiz talebinin yerinde olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Tarafların sahibi lehine delil vasfındaki ticari defter ve kayıtlarının birbirini teyit ettiği, davalı tarafça faturaların ticari deftere işlendiği, davalı tarafça dava konusu faturaların BA bildirimlerinin vergi dairesine yapıldığı, husumete konu fatura içeriği hizmete ilişkin süresinde ve usulüne uygun bir ayıp ihbarının olmadığı, davalı tarafça borcun ödendiğine dair bir belgenin dosyaya sunulmadığı teknik mali raporlardan anlaşılmakla sözleşme ve faturalarda ödeme süresinin, fatura tarihinden itibaren 28 gün olarak belirlenmesi nedeniyle muaccel hale gelen 32.500,00 TL asıl alacaktan davalının sorumlu olduğu anlaşılmıştır. Faturaların ödeme süresine göre temerrüt tarihinden icra takip tarihine kadar (05/08/2021-25/08/2021) %16,75 faiz oranına göre TBB internet sitesindeki uygulama üzerinden yapılan hesaplamaya göre davacının 302,43 TL işlemiş faiz talep edebileceği anlaşılmakla davanın kısmen kabulü ile takibin 32.500 TL asıl alacak ve 302,43 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 32.802,43 TL üzerinden devamına, asıl alacak 32.500 TL'ye takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine, alacak likid ve belirlenebilir olduğundan kabul edilen alacak miktarı üzerinden hesaplanan % 20 oranındaki 6.560,49 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile takibin 32.500 TL asıl alacak ve 302,43 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 32.802,43 TL üzerinden devamına, asıl alacak 32.500 TL'ye takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine, % 20 oranındaki 6.560,49 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 2.240,73 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 461,35 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.779,38 TL harcın davalıdan tahsil edilerek Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 461,35 TL peşin harcın davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; posta, tebligat, müzekkere ve bilirkişi ücretinden oluşan toplam 2.417,00 TL yargılama giderinden davanın kabulü reddi oranında yapılan hesaplama neticesinde 2.075,53 TL yargılama giderinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
Bakiye kısmın davacının üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden kabul edilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca takdiren 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
6-Davalı tarafından belgelendirilen bir yargılama masrafı olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davalı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden reddedilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca takdiren 5.396,75 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsil edilerek davalı tarafa verilmesine,
8-Davanın kabulü reddi oranında yapılan hesaplama neticesinde arabuluculuk ücreti olan 1.133,50 TL bedelin davalıdan tahsil edilerek Hazineye irat kaydına,
9-Davanın kabulü reddi oranında yapılan hesaplama neticesinde arabuluculuk ücreti olan 186,50 TL bedelin davacıdan tahsil edilerek Hazineye irat kaydına,
10-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK. 341. maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 12/10/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır