T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/732
KARAR NO: 2022/902
DAVA: Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
DAVA TARİHİ: 12/11/2021
KARAR TARİHİ: 13/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava konusu talep için 17/08/2021 de arabulucuya başvurulduğunu, 12.10.2021 günlü anlaşmama kayıtlı "Son Oturum Tutanağı" tanzim edildiğini, davacı ...., dava dışı ... Ltd.Şti. lehine 23.12.2019 başlangıç, 23.12.2020 bitiş günlü, ... poliçe no'lu "Taşıyıcı Sorumluluk Sigorta Poliçesi " tanzim ettiğini, davacı ... 06.10.2020 günlü Açıklama Ek Belgesi ile ... TC nolu ...'ı sigortalı olarak tanımlamış ...-... plakalı araca yıllık araç başı ve yıllık 400.000.TL teminat tanımladığını, davadışı Gönderen ...Ltd.Şti., dava dışı Gönderilen ...Tic. Aş.'ye 56 koli, 2231 adet tekstil malzemesi emtia sattığını, Emtianın taşıması Sigortalı ... tarafından Gönderen ... Ltd.şti. ne tanzim edilen 20/10/2020 gün ... nolu fatura kapsamında dava dışı Sigortalı ... tarafından ... plakalı araçla gerçekleştirildiğini, söz konusu araç Davalı ... Ltd. Şti ye ait otoparkta park halindeyken, 21.10.2020 günü gerçekleşen hırsızlık neticesinde, araçta bulunan taşımaya konu emtia çalınmış, taşımaya konusu yükün bir kısmının, çalınma nedeni ile teslim edilemediğini, zarar oluştuğunu, ...Ltd.Şti. tarafından hazırlanan 25.11.2020 günlü Ekspertiz Raporunda hasar miktarı, 53.544,00TL olarak tespit edildiğini, Davacı ..., dava dışı ...şti.'ne Taşıyıcı Sorumluluk Sigorta Poliçesi tanzim etmiş, ... nolu poliçeye, 06.10.2021 günlü zeyil ile ...Sigortalı olarak eklendiğini, hırsızlık nedeni ile oluşan zarar için navlun bedeli üstlenen ve emtea üzerinde TBK208.3 maddesi kapsamında hak sahibi olan Gönderen ....ŞTİ. Tarafından Sigortalı ...'e 24.11.2020 gün ... nolu 53.444-TL bedelli kayıp ürün teklamasyon intertal açıklamalı fatura tanzim edildiğini, buna bağlı olarak zarar üzerinde hak sahibi Sigortalı ...olduğunu, davacı ... ise zarar üzerinde hak sahipliği elde eden Sigortalı - ...'a zarar bedeli olan 53.544,00 TL'yi T.İş Bankasından yaptığı 14/12/2020 günlü havale ile ödediğini, Havale Hasar- ...-... açıklaması ile yapıldığını, Sigortalı ..., ayrıca davalıya karşı olan tüm haklarını davacı ... temlik ettiğini,bu ödeme ve temliğe bağlı olarak, davacı ... TTK1472.1 maddesinde yer alan "Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer." hükmü gereği Sigortalı ...şti.- ...ın yasal halefi, terditli olarak ise TBK183 maddesinden doğan "akdi halefi" olduğunu, davaya konu taşıma edimi Sigortalı ... tarafından ... plakalı araçla gerçekleştirildiğini, hasar, ... plakalı araç Davalı ... Ltd. Şti.ye ait otoparkta park halinde iken gerçekleşen hırsızlık neticesinde oluştuğunu, Sigortalı ... "... Asayiş Büro Amirliği (...) ne 21.10.2020 günü ..."olay no" ile şikayette bulunduğunu, Sigortalı ... ın ...plakalı aracı Davalı ... Ltd. Şti.' ne ait otoparka bırakması ile her iki taraf arasında TBK 561. ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olan vedia (saklama) sözleşmesi ilişkisi kurulduğunu, Davalı ....Ltd. Şti. özenle koruma ve saklama yükümlülüğünü yerine getirmemesi ve gerekli önlemleri almaması nedeni ile hırsızlık olayından tama yakın kusurlu olduğunu, Daval...Ltd. Şti. güvenli ve kontrollü bir kapı (giriş /çıkış ) sistemi kurmadığını, bir çok ticari yüklü aracın giriş çıkış yaptığı garaj alanının emniyetini sağlayacak personel çalıştırmamış ve benzeri güvenlik önlemleri almadığını, vade akdine göre menkul bir malı saklamak üzere alan, malı aldığı şekliyle teslim etmekle yükümlü olduğunu, aksi halde oluşacak zarardan TBK 579 maddesi gereğince sorumluluğu olduğunu, saklama yükümlülüğünü gereği gibi yerine getirmeyen Davalı ... Ltd. Şti. dava konusu emtianın çalınması nedeniyle doğan zarardan tama yakın kusuru oranında sorumlu olduğunu, bu nedenlerle davanın kabulüne, HMK 107 göre dava değeri olarak gösterilen 1.000.TL nin sigortalıya ödeme tarihi olan 14/12/2020 gününden itibaren 3095 sayılı kanun 2. Maddesine göre TCMB belirlenen kısa vadeli avanslar için açıkladığı faiz oranları üzerinden işleyecek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, yargılama harç giderleri, arabuluculuk vekalet ücreti ve dava vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve tensip zaptının tebliğ edildiği ancak cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu 06/10/2022 havale tarihli talep arttırım dilekçesinde; müvekkil için 1.000,00 TL olan alacağını arttırarak 53.500,00 TL'nin kabulüne karar verilmesini talep ettikleri ve ıslah harcını yatırdığı görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; Emtia sigortası kapsamında ödenen bedelin rücuen tazminine ilişkindir.
TTK.'nun 1472. maddesi uyarınca; sigortacının, sigortalısının haklarına halefiyet hakkının gerçekleşebilmesi için sigortacının hukuken geçerli bir sigorta poliçesi teminatı kapsamında sigortacısına tazminat ödemiş olması ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkına sahip olması gerekir. Sigortacı; ancak, sigortalısının meydana gelen zarardan dolayı üçüncü kişilere karşı dava hakkı varsa bu hakka ödediği bedel oranında halef olacaktır.
TTK 875/1. maddesine göre, taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur. 879. maddeye göre de taşıyıcı, kendi adamlarının, taşımanın yerine getirilmesi için yararlandığı kişilerin, görevlerini yerine getirmeleri sırasındaki fiil ve ihmallerinden, kendi fiil ve ihmali gibi sorumludur.
Taşıyıcının sorumluluktan kurtulma halleri genel olarak TTK'nın 876 maddesinde, özel sorumluluktan kurtulma halleri ise 878. maddesinde düzenlenmiştir.
YARGITAY 11 HUKUK DAİRESİ'NİN 2018/2558 ESAS, 2019/3950 KARAR sayılı ilamında 6102 sayılı TTK’nın 880. maddesi uyarınca taşıyıcı, eşyanın tamamen veya kısmen zıyaından dolayı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğunda, bu tazminat, eşyanın taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki değerine göre hesaplama yapılacağı belirtilmiştir.
6102 Sayılı TTK.'nın 876 Maddesinde;'' (1) Zıya, hasar ve gecikme, taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden meydana gelmişse, taşıyıcı sorumluluktan kurtulur,'' hükmü düzenlenmiştir.
6102 Sayılı TTK.'nın 886 Maddesinde;''(1) Zarara, kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinin veya ihmalinin sebebiyet verdiği ispat edilen taşıyıcı veya 879 uncu maddede belirtilen kişiler, bu Kısımda öngörülen sorumluluktan kurtulma hâllerinden ve sorumluluk sınırlamalarından yararlanamaz,'' hükmü düzenlenmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı sigorta şirketi ile dava dışı ...Ltd.Şti. arasında 23.12.2019 başlangıç, 23.12.2020 bitiş günlü, ... poliçe no'lu "Taşıyıcı Sorumluluk Sigorta Poliçesi " tanzim edildiği, davacı sigorta şirketinin 06.10.2020 günlü Açıklama Ek Belgesi ile ... TC nolu ...'ı sigortalı olarak tanımladığı ve ...-... plakalı araçlara araç başı ve yıllık 400.000.TL teminat tanımladığı, davadışı Gönderen ...Şti. Tarafından dava dışı Gönderilen ... Aş.'ye 56 koli, 2231 adet tekstil malzemesi emtia satıldığı, emtianın taşımasını Sigortalı ... tarafından, Gönderen ...şti. ne tanzim edilen 20/10/2020 gün ... nolu fatura kapsamında ... plakalı araçla gerçekleştirildiği, söz konusu aracın Davalı şirkete ait otoparkta park halindeyken, 21.10.2020 günü gerçekleşen hırsızlık neticesinde, araçta bulunan taşımaya konu emtia çalındığı ve taşımaya konusu yükün bir kısmının çalınma nedeni ile teslim edilemediği, ....Ltd.Şti. tarafından hazırlanan 25.11.2020 günlü Ekspertiz Raporunda hasar miktarı, 53.544,00TL olarak tespit edildiği, Davacı sigorta şirketinin hırsızlık nedeni ile oluşan zarar için sigortalı ...'a zarar bedeli olan 53.544,00 TL'yi 14/12/2020 günlü havale ile ödediğinin anlaşıldığı, işbu davada da ödenen bedelin rücuen davalıdan tahsilinin talep edildiği, dosyada mübrez ... Asayiş Büro Amirliğince düzenlenen 21.10.2020 tarihli ...’a ait Bilgi Alma Tutanağı özetle; “…. Nakliyat isimli nakliye şirketi bana aittir. 21.10.2020 günü saat 08:45 sıralarında ... plaka sayılı nakliye aracımızın sürücüsü ... isimli şahıs beni telefonla arayarak kamyonun otoparkta bulunduğu sırada branda ile tamamen kapalı olan kasa kısmında bulunan tekstil ürünlerinin çalındığı bilgisini bana iletti. ...sayılı adreste bulunan açık bir otoparkta şirketime ait kamyon kasasının sağ arka kısmının tamamen kesilmiş halde olduğu, kasa içerisinde bulunan ...isimli firmaya ait yaklaşık değeri 150.000 TL olan tekstil ürünlerinin tamamının yerinde olmadığını çalındığını gördüm. Otopark sahibi ile otopark kameralarını izledik. Ancak olayı gerçekleştiren araç ve şahıslar kamera açısından net olarak görünmüyordu, bunun üzerine polise bildirdik. Firma prensebi gereği nakliye yapılan araçlar üzerinde ne olduğunun bilinmemesi için mobilya yazısı bulunmaktadır. Kasa içerisinde bulunan ürünleri sadece firma yetkilileri olarak ben ve araç sürücüsü bilmektedir…” yönünde beyanda bulunduğu, Mahkememizce Taşıma uzmanı ... ve Güvenlik Uzmanı ...'dan alınan raporda, güvenlik uzmanı tarafından Sigortalı firmanın 20.10.2020 günü ... firmasının İstoç deposundan teslim aldıkları 56 koli Tekstil malzemesinin ... firmasının ... deposuna nakliyesini üstlendikleri, ancak ürünün hatalı olması sebebiyle malın geri iade edildiği, malın iade edildiği saatte ... firması kapalı olduğundan firmada şoför olarak çalışan ...isimli şahıs tarafından sigortalı firmaya ait ... plakalı tekstil emtiası yüklü kamyonu davalı tarafından işletilen ... İli ... İlçesi ... Mahallesi ...Sokak No. ... sayılı açık otoparka park etmiş, kamyonun kontak anahtarını da otopark görevlisine teslim ederek olay yerinden ayrıldığı, sigortalı firmada şoför olarak çalışan ... isimli şahsın ertesi günü otoparka geldiğinde kamyonun kasasının brandasının kesilmiş olduğunu, kamyonun kasasını kontrol ettiğinde tekstil ürünlerinin çalınmış olduğunu gördüğünün saptandığını, olayın oluş biçimi dikkate alındığında; Sigortalı şirket çalışanı (araç Sürücüsü) ... aracını davalı yanın otoparkına aracın anahtarı ile birlikte teslim ettiği ve bunun dışında bireysel olarak alabileceği herhangi bir güvenlik önlemi de bulunmadığı, eksper raporu incelendiğinde ise, rapor içeriğinde eksper tarafından çekilen fotoğraflar incelendiğinde aracın (Kamyon) kasasının sağ yan tarafındaki brandanın kesici bir alet yardımı ile iki farklı noktasından kesilmek suretiyle kamyon kasasının içinde bulunan emtiaların çalındığının anlaşıldığının belirtildiği, taşıma uzmanı bilirkişi tarafından ise taşıyıcının tazminat bağlamında kendisini mesuliyetten kurtarabilecek beyyinelerin herhangi birinden istifade edemeyeceği durumlarda 6102 Sayılı TTK. Md.880/1-3`e göre “taşıyıcının hak sahibine ödeyeceği tazminat, eşyanın taşınmak üzere nakliyeciye teslim edildiği yer ve zamandaki piyasa fiyatına göre, bu yoksa aynı tür ve nitelikteki malların cari değerine göre tayin edileceğini , eşyanın, taşımak üzere teslimden hemen önce satılmışsa, satıcının faturasında taşıma giderleri mahsup edilerek gösterilen satış bedelinin piyasa fiyatı olduğunun kabul edileceğini, eşyanın hasara uğraması halinde ise taşıyıcının ödeyeceği tazminatın tutarı Md. 880/2 hükmü uyarınca emtianın taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki hasarsız değeri ile hasarlı değeri arasındaki farka göre belirleneceğini, bu madde nazarından bağımsız eksper tarafından yapılan hasar bulgulamasına göre belirlenen tazminat tutarının TTK. Md.880 ile çelişmediği kabul edilse dahi, 6102 Sayılı TTK Md.882`ye göre taşıyıcının ödeyeceği tazminatın tutarı “nakliye sürecinde hasar gören/kaybolan malın brüt ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını (SDR`yi) karşılayan tutar” ile sınırlı olduğunu, bu tutarın TL. bazında karşılığının ise, eşyanın taşıma amacıyla taşıyıcıya teslim edildiği tarihteki, T.C. Merkez Bankasınca ilan edilen kura göre (yani SDR/TL. kuruyla) hesaplanacağını (Md.882/4), dava dosyasında taşıma sırasında meydana gelen hırsızlık nedeniyle zayi olan 56 koli 2.331 adet erkek çocuk sweatshirt cinsi emtianın ağırlıklarını gösteren herhangi bir bilgi, denetime elverişli bir veri mevcut olmadığı, bu durumda davacının sigortalısı fiili taşıyıcının sorumluluğuna sigorta güvencesi sağlayan davacı sigorta şirketinin, bedeli yansıtma faturası ile davacı tarafından tazmin edilen 2.331 adet erkek çocuk sweatshirt cinsi emtia yüzünden taşınan emtiaüzerinde hak sahibi olan alıcı karşısında) mesul tutulabileceği tazminatın “üst sınırı net olarak belirlenemediğini, her ne kadar davacı Sigorta şirketinin sigortalısının taşıyıcı olarak sorumluluk sınırı gözetilmeden hasar ödemesinde bulunduysa da zarar sorumlusu olan fiili taşıyıcının da sorumluluğu sınırlı olacağından, işbu davada rücu konusu yapılan tutarın davacının sigortalısı fiili taşıyıcının sorumluluk sınırının kapsamı içinde kalıp kalmadığı sunulan belgelerle tespit edilemediğini, bu sonuçla da davacı sigorta şirketinin, takip borçlusu ve davalıdan sorumlu olduğu sınır tespit edilemeyen hasar tutarını rücuen talep edemeyeceği, ancak İstanbul Bölge Bilirkişi Kurulundaki sicilde kayıtlı olan Tekstil uzmanlık alanının olması nedeniyle davacının sigortalısının taşıdığı erkek çocuk sweatshirt cinsi emtianın en zayıf dokuma ile ortalama 450-600gr ağırlığında olabileceği yönünde tespit edildiğini, Mahkemece bu görüş kabul edildiği takdirde zayi olan emtianın toplam net ağırlığı (2.231 adet X 0,450kg=) 1.003,95kg, sektör teamülleri gereği %10 oranında ambalaj ağırlığı ile (1.003,95+ 100,395=) 1.104,345kg brüt ağırlığında olacağı, taşıyıcının brüt kg başına 8,33SDR’den (1.104,345kgX8,33SDR=) 8.362,90SDR tutarında sorumluluk üst sınırı bulunacağı, bu tutarın TL cinsinde karşılığının da )taşıyıcıya taşıma için teslim edilen 20.10.2020 tarihinde geçerli olan TCMB Bülten no:2020/200’e göre 1 SDR= 11.1532TL olduğundan 8.362,90SDR X 11,1532TL=) 92.273,14TL tutarında olduğu, hesaplanan bu üst sınırın ise davacı sigorta şirketi tarafından tazmin edilen gerçek zarar tutarı olan 53.544,00TL’nın çok üstünde olduğundan, davacının sigortalısının tazmin edilen gerçek zarar kadar sorumlu tutulacağı sonuç ve görüşlerine ulaşıldığının belirtildiği, her iki tespitin birlikte değerlendirilmesi sonucunda somut olaya uygun bir şekilde tanzim edildiğinin anlaşıldığı, buna göre sigortalı firmaya ait ... plakalı tekstil emtiası yüklü kamyonun davalı tarafından işletilen ... İli ... İlçesi ... Mahallesi ... Sokak No. ... sayılı açık otoparka park edilerek kamyonun kontak anahtarının da otopark görevlisine teslim edildiği, hırsızlık eyleminin aracın bırakıldığı otoparkta gerçekleşmiş olduğu dikkate alındığında davacı sigortalısının meydana gelen olayda kusurunun bulunmadığı, davalı şirketin ise teslim edilen aracın güvenliğinden sorumlu olduğu kanaatine varılarak rücu koşullarının oluştuğu kanaatine varılmış, yapılan ödemeye ilişkin olarak taşıma uzmanı bilirkişi tarafından yasal mevzuata uygun yapılan hesaplama sonucunda ödenen bedelin kadri maruf olduğu anlaşıldığından, davacı tarafça yapılan ödemeye ilişkin davacı tarafça bedel arttırım dilekçesi ile talep edilen 53000 TL'nin, dava sigortacının TTK'mın 1472. maddesine göre, kanuni halefiyet hakkına dayanarak açtığı rücu davası olduğu dikkate alındığında, faiz başlangıç tarihin de sigortacının sigortalısına ödeme yaptığı tarihin esas alınması gerektiği (Bkz. Yargıtay 11. HD, 24.11.2014 tarih, 2014/11410 E-2014/18217K. sayılı ilamı) anlaşılmakla ödeme tarihi olan 24/03/2015 tarihi olan 14/12/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile 53.000-TL'nin 14/12/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2- Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 3.620,43-TL nispi karar ve ilam harcından, başlangıçta yatırılan 59,30-TL peşin harcın ve 889,00 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 2.672,13- TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 59,30-TL peşin harç ile 59,30-TL başvurma harcı ve 889,00 TL tamamlama harcı olmak üzere 1007,6-TL 'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 163,60-TL posta ve tebligat gideri ile 2.000,00 TL bilirkişi gideri toplamı olan 2.163,60-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı ve davalı tarafından yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341 maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 13/12/2022
Katip
e-imzalı
Hakim
e-imzalı
"Bu belge 5070 Sayılı Kanun hükümlerince elektronik imza ile imzalanmıştır."