T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/749 Esas
KARAR NO: 2023/102
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/11/2021
KARAR TARİHİ: 14/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile müvekkilinin işyerinde tekstil makinelerinin imalatı, satışı ve pazarlaması alanında faaliyette bulunduğunu, müvekkili şirkete ait işyerinde 30.06.2021 tarihinde hırsızlık olayı meydana geldiğini, hırsızlık yapılan işyerinde bir takım makineler ile yaklaşık 250 kilogram ağırlığındaki çelik kasanın çalındığını, anılan çelik kasanın içerisinde yaklaşık 5.000,00 TL nakit para, bir kısım bono ve mukaveleler, ... Bankasından müvekkil şirket adına verilmiş ..., ..., ..., ..., ... çek numaralı boş Amerikan doları para birimli çek yaprakları, yine ... Bankasından müvekkil şirkete verilmiş ..., ..., .. çek numaralı boş TL para birimli çek yaprakları, yine ... Bankasından müvekkil şirkete verilmiş ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... çek numaralı boş TL para birimli çek yaprakları bulunduğunu, müvekkil şirketin, hırsızlık hadisesini ve çalınan çekler ile ilgili bilgileri ilgili bankalara bildirdiğini, müvekkil şirket tarafından söz konusu hırsızlık olayı 30.06.2021 günü Merter ... Polis Merkezi Amirliğine bildirilmesi üzerine anılan amirliğin ... suç numarası ile tahkikata başlandığını ve halen ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma numaralı dosyasıyla soruşturmaya devam edildiğini, soruşturma devam ederken ... Bankası ... Şubesi nezdindeki ... İBAN numaralı hesabına keşide edilmiş, 15.08.2021 keşide tarihli, 30.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı çek, sahte olarak doldurulup ve keşideci imzası da sahte olarak atılıp,...Bankası ... şubesi tarafından takas odasına ibraz edilerek hesaptan tahsil olunduğunu, çek üzerindeki imzanın müvekkil şirkete ait olmadığını, söz konusu çeke ilişkin olarak ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma numaralı dosyasıyla suç duyurusunda bulunulduğunu, çek hesabının bulunduğu ... Bankasının, çekin çalıntı olduğunun bildirilmesine rağmen çek bedelinin tahsiline olanak sağlamasından dolayı ağır kusurluluğu bulunduğunu, çekteki imzaya ilişkin olarak sahtelik iddiası mutlak bir defi olup herkese karşı ileri sürülebildiğini, kambiyo senetlerinin geçerli olabilmesi için keşidecinin imzasını taşımasının şart olduğunu, aksi halde senedin kambiyo senedi olarak nitelendirilmesinin mümkün olmayacağını, kambiyo senedine imza koymamış bir şahsın sorumluluğundan da söz edilemeyeceğini, ... Bankası ... Şubesi nezdindeki... İBAN numaralı hesabına keşide edilmiş, 15.08.2021 keşide tarihli, 30.000,00 TL bedelli,... seri numaralı çek, keşideci imzası sahte olarak atılıp, ... Bankası ... şubesi tarafından takas odasına ibraz edilerek hesaptan tahsil olunduğunu, söz konusu çekin hırsızlık sonucu çalındığından ve alacaklı ile müvekkil şirket arasında herhangi bir ticari ilişki mevcut olmadığından çek bedelinin istirdatına karar verilmesi gerektiğini, dava açılmadan önce Arabuluculuk Bürosuna başvurulmuş ise de taraflar arasında anlaşma sağlanamadığını bildirmiş, bu nedenlerle davamızın kabulüne, ... Bankası ... Şubesi nezdindeki ...İBAN numaralı hesabına keşide edilmiş, 15.08.2021 keşide tarihli, 30.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı çekin haksız olarak tahsil edilmesi sebebiyle çek bedeli olan 30.000-TL ' nin davalıdan istirdatına, İstirdadına karar verilecek tutara, haksız olarak çekin tahsil edildiği tarih olan 15.08.2021 tarihinden itibaren reeskont avans faizi uygulanmasına, Yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile davanın iyi niyetli meşru hamil müvekkiline karşı yöneltilemeyeceğini, davanın aktif husumet yokluğundan reddi gerektiğini, Davacı tarafın dava konusu çek hırsızlığı hususunda soruşturmanın devam ettiğini, çekteki imzanın kendilerine ait olmadığını ve ilgili bankalara bu vakıanın bildirildiğini beyan ederek çek bedelinin istirdatını müvekkilinden talep ettiğini, davaya konu çekin usul ve yasaya uygun bir şekilde Faktoring Sözleşmesi, fatura ve çek tevdii bordrosu tavsik ederek ciro yolu ile iktisap edilmiş olup; iyi niyetli son meşru hamil sıfatını haiz olduğunu, bu nedenle çeki yasal süresinde ibraz ettiğini ve çekin karşılığı olduğundan çek bedelini tahsil ettiğini, Yargıtayın ise kararlarında takasa ibraz edilen çeklerde de muhatap bankanın araştırma yükümlülüğünün bulunduğu ve sahte çekin ödenmesinden dolayı uğranılan zarardan muhatap bankanın sorumlu olacağını ifade ettiğini, bu nedenle davacı tarafın davaya konu çekin bedelinin istirdatını müvekkilinden talep edemeyeceğini, muhattap bankanın zarardan sorumluluğu olduğunu, bu nedenle davacı tarafın iddia ve istirdat taleplerinin ancak muhattap bankaya karşı yönlendirilebileceğini, davacının işbu davayı açmakta hukuki yararı olmadığını, huzurdaki davanın istirdat davası olup bir tespit davası olduğunu, davacının huzurdaki davaya konu çekte cirosu bulunmadığını, davacının dava konusu çeke ilişkin ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi... E. Sayılı dosyasından Kıymetli Evrak İptali davası ikame ettiğini, başlatılan icra takibi akabinde huzurdaki dava ikame edildiğini, somut olayda davacı tarafından ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. Sayılı dosyasından ikame edilen Kıymetli Evrak İptali davasında ; mahkemece davacıya istirdat davası ikame etmek üzere süre verilip verilmediği, işbu davanın süresinde ikame edilip edilmediğinin belirsiz olduğunu, Müvekkil şirketin takip konusu çeke ilişkin alacağı usul ve yasaya uygun bir şekilde Faktoring Sözleşmesi, alacak bildirim formu, fatura tavsik edilerek ... Ticaret' ten ciro yolu ile iktisap ettiğini, müvekkil şirketin dava konusu çeke ilişkin alacağı devralırken ... Mobilya Ticaret ' e ciro eden ...Limited Şirketi ile aralarındaki ticari ilişkiyi gösterir fatura ile tavsik edildiğini, müvekkil şirketin alacağı usul ve yasaya uygun olarak üstlenmiş olup alacaklı sıfatını kazandığını, müvekkilinin iyiniyetli son meşru hamil olduğunu, davacıların mesnetsiz ve hukuki dayanaktan yoksun iddialarının reddi gerektiğini, müvekkilin dava konusu çeki ciro yoluyla iktisap ettiği gözetilerek; müvekkilinşz ağır kusuru ve kötü niyeti olmadığının tespiti gerektiğini, davacı tarafın mezkur çekin çalındığı iddiasında bulunduğunu, bu hususun iddia niteliğinde olduğunu, davacı tarafın hırsızlık iddiasının henüz soruşturma aşamasında olduğunu, bu nedenle iyi niyetli meşru hamil müvekkilinin bu durumu bilmesinin beklenemeyeceğini, davacı tarafın çekteki keşideci imzasının kendisine ait olmadığını iddia ettiğini, müvekkilinin çeki ciro yolu ile iktisab ettiğini, keşideci imzasının geçerliliğini bilebilecek durumda olmadığını, çekin yasal süresinde müvekkil tarafından ibraz edildiğini, yetkili ve meşru hamil olan müvekkile çek bedeli ödendiğini, imza uyuşmazlığı ya da ödeme yasağı gibi muhattap bankanın çek bedelini ödemekten kaçınmasını gerektirecek bir durum olsa idi; çekin alonj kısmına derç edilmiş olacağını, davacının iddiaları doğru olsa bile bu hususta çek bedelinin istirdatını müvekkilden değil ; çek bedelini ödeyen muhattap bankadan talep edebileceğini, dava konusu çekin davacı şirketin ticari defterlerinde işlenip işlenmediği hususunun belli olmadığını, çekte yetkili hamil olduğunu ileri süren şirketin ticari defterlerine işbu çeke ilişkin alacağın kaynağını ve alacağa dayanak çeki ticari defterlerinde kayıt altında tutmaya mecbur olduğunu, söz konusu çekin ; davacının elinde bulundurduğu esnada hırsızlandığı ileri sürüldüğünden, çekin davacının ticari defterlerine şüpheli alacak kaydı ile kayıt edilmesi gerektiğini, dava konusu çekin davacı şirketin ticari defterlerinin şüpheli alacaklarında kayıtlı olup olmadığının da belirsiz olduğunu, davacının iddialarının mesnetsiz ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu bildirmiş, davanın hukuki yarar yokluğundan usulden reddine, müvekkilin iyi niyetli son meşru hamil olduğu ; çeki usul ve yasaya uygun bir şekilde ciro yolu ile iktisap ettiği , yasal süresinde çeki muhattaba ibraz ettiği ve muhattap tarafından çeke hiçbir şerh düşülmeksizin çek bedelinin çek hesabında karşılığı bulunduğundan müvekkile ödemesinin yapıldığı; bu durumda davacının iddia ve taleplerini müvekkile değil muhattap bankaya yöneltebileceği , zira davacının iddialarında haklı olması halinde tüm sorumluluğun muhattap bankada olduğu , bu hususun Yargıtay nezdinde de içtihat haline geldiği gözetilerek; işbu davanın öncelikle aktif husumet yokluğundan usulden reddine , haksız ve kötü niyetli olarak ikame edilen işbu davanın esastan reddine, huzurdaki dava kötü niyetle ikame edildiğinden davacı aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı yana hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, davacının iş yerinden çalınan çekin sahte olarak doldurulup tahsil edilmiş olması nedeni ile ödenmiş olan çek bedelinin istirdadı istemine ilişkindir.
Yargılama sırasında ... 23. Noterliği ... tarihli ... nolu vekaletname aslı, ... 10. Noterliği ... tarih ... nolu araç satış sözleşmesinin aslı, ... 35. Noterliği ... tarihli ... nolu imza sirkülerinin aslı ve ... 35. Noterliği ... tarihli ... nolu vekaletname aslı dosya içerisine alınmıştır.
Mahkememizin 07/10/2022 tarihli ara kararı uyarınca Dosyanın İstanbul Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Fizik İhtisas Kuruluna gönderilerek; dava konusu ... Bankası ... Şubesi 15/08/2021 keşide tarihli 30.000 TL bedelli çek aslındaki imzanın celbi sağlanan diğer evrak asılları üzerinde davacı şirket adına atılı imzalar ile karşılaştırılarak; çekteki davacı şirket adına atılı keşideci imzasının davacı şirketi temsil ve ilzama yetkili kişilerce atılıp atılmadığı, sahte olup olmadığı hususlarında inceleme yapılarak rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verildiği, Adli Tıp Kurumunun 31/10/2022 tarihli ... nolu raporunda "Tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından yapılan incelemede; İnceleme konusu çekte atılı keşideci imzası ile ...'ın mevcut mukayese imzaları arasında ilgi ve irtibat tespit edilemediği" görüş ve kanaatlerini bildirdiği görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde;
Dava, hırsızlık olayı kapsamında rıza dışında elden çıkan çekin, sahte imza ile doldurulup ibraz edildiği iddiası ile banka hesabından ödenen 30.000 TL çek bedelinin tahsili istemine ilişkin olup; davalı çeki iyi niyetle iktisap ettiğinden ve meşru hamil olduğundan davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Dava konusu çek ... Bankası ... Şubesi nezdindeki ...İBAN numaralı hesabına keşide edilmiş, 15.08.2021 keşide tarihli, 30.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı çek olup, davacı tarafça boş olarak çalındığı, çek üzerindeki imzanın şirket yetkilisine ait olmadığı iddia edilmiş, davalı tarafça çekin ...şirketi ile yapılan faktoring sözleşmesi kapsamında usulüne uygun olarak iktisap edildiği ve anılan şirket tarafından çekin...Limited Şirketinden aralarındaki ticari ilişki kapsamında alındığını gösterir faturanın da alındığını savunduğu görülmekle, taraflar arasındaki ihtilaf çek üzerindeki imzanın davacı şirket yetkilisinin eli ürünü olup olmadığı ve davacı tarafın ödenen çek bedelinin davalıdan iadesini talep edip edemeyeceği hususlarından kaynaklanmaktadır.
Dava konusu hırsızlık olayı ile ilgili olarak davacı şirket merkezinden nakit para ve boş çek yaprakları ile bir takım eşyanın çalınması ve ayrıca ibraz edilen çeklere istinaden resmi belgede sahtecilik ve hırsızlık suçlarından soruşturmalar yapıldığı, davamıza konu çekin ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma dosyasında olduğu anlaşılmış, imza incelemesi yaptırılmak üzere çek aslı savcılık emanet bürosundan celp edilerek mahkememiz kasasına alınmış,... Bankası ....Bankası ait ... seri numaralı 15.08.2021 keşide tarihli 30.000,00 TL bedelli çekin 16.08.2021 tarihinde ... Şirketi tarafından ibraz edildiği ve ödendiği bildirilmiştir.
Mahkememizce ticari sicil kayıtlarına göre davacı şirket yasal temsilcisi olan ...'a ait mukayese imzaların bulunduğu belge asıllarının celbi sağlanmış ve dosyamız İstanbul Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Fizik İhtisas Kuruluna gönderilerek dava konusu çek üzerine davacı şirket kaşesi üzerine atılı keşideci imzasının, imza asılları celpedilen davacı şirket yetkililerinin eli ürün olup olmadığı, imzanın taklit/sahte olup olmadığı hususlarında inceleme yapılması istenilmiş, dava konusu çek üzerinde, tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından yapılan inceleme neticesinde, çek de atılı keşideci imzası ile ...'ın mevcut mukayese imzaları arasında ilgi ve irtibat tespit edilemediği mütalaa olunmuştur.
Davamıza konu ...Bankası ... Şubesi muhataplı ... İBAN, ... seri numaralı, 15.08.2021 keşide tarihli, 30.000,00 TL bedelli çekin keşidecisi olarak atılı imzanın davacı şirket yetkilisi ...'ın eli ürünü olmadığı anlaşılmakla; davalı tarafça her ne kadar iyi niyetli hamil olunduğu savunulmuş ise de davacı tarafın ileri sürdüğü sahte imza defiinin herkese karşı ileri sürülebilecek ve herhalde korunacak mutlak defilerden olup tüm ciranta ve hamillere karşı ileri sürülebilecek nitelikte olması ve iddianın da ispatlanmış olması nedeniyle davanın kabulüne, 30.000 TL nın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının KABULÜNE, 30.000 TL nın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 2.049,30 TL karar ve ilam harcından peşin harç 512,33 TL harcın mahsubu ile bakiye 1536,97 TL harcın davalıdan tahsil edilerek Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yatırılan 512,33 TL peşin harcın davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yapılan (başvurma harcı, posta ve bilirkişi ücreti) toplam 178,95 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden kabul edilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca takdiren 9200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesine,
7-Karar kesinleştiğinde ve talep halinde bakiye avansın ilgilisine iadesine,
8-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Dair davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede İSTİNAF YOLU açık olmak üzere karar verildi. 14/02/2023
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır
"Bu belge 5070 Sayılı Kanun hükümlerince elektronik imza ile imzalanmıştır."