T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/527 Esas
KARAR NO: 2024/508
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 10/02/2021
KARAR TARİHİ: 16/05/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 16/05/2019 tarihinde dava dışı sigortalıya ait ... adresindeki iş yerinde hırsızlık olayı gerçekleştiğini, kamera kayıtları incelendiğinde davalı sigorta şirketi bünyesinde çalışan güvenlik görevlisinin olay sırasında dava dışı sigortalısının iş yerine geldiği ancak müdahale etmediğinin görüldüğü, bu nedenle hırsızlık olayında davalı güvenlik şirketinin ve site yönetiminin müteselsil sorumlu olduğunun açıkça belli olduğunu, müvekkil sigorta şirketinin haklı alacağı için ... Böl. Yönetimine ... 3. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı icra takibi başlatıldığını ancak davalı tarafın borca itiraz ettiğini, tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla güvenlik yönünden sorumluluğun sabit olması sebebiyle ... Şti için ... 3. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını ve davalı tarafça itiraz üzerine takibin durduğunu, halefiyet kurumunun esasen bir borçlar hukuku kurumu olduğunu, özel sigorta hukukunda halefiyete ilişkin özel düzenlemenin TTK m.1472 tarafından öngörüldüğünü, bu madde uyarınca sigortacı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine geçer ve dava, tazmin ettiği bedel nispetinde sigortacıya intikal edeceğini, site yönetiminin tedbir alınması maksadıyla bir güvenlik şirketiyle anlaşması halinde vuku bulan hırsızlık olaylarından hem site yönetimi hem de güvenlik şirketinin müteselsilen sorumlu olduğunu, davalının kötü niyetli olarak takibe itiraz ettiğini, davalının sorumluluğunun mevcut olduğunun açık olduğunu bildirerek davanın kabulüne, %20'den aşağı olmamak üzere davalının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davanın pasif husumet nedeniyle reddinin gerektiğini,... Bölgesi 4562 Sayılı ... Kanununun geçici 5. Maddesine göre teşekkül ettiğini ve 38 adet sanayi sitesinden ve çeşitli sanayi parsellerinden oluştuğunu, ...Uygulama Yönetmeliğinin 176. Maddesinde “ (1) ..., ... imar planı hudutları içindeki alanın üzerinde bulunan taşınır veya taşınmaz mallar ile canlıların korunması ve güvenliğinin sağlanması amacıyla, 10/6/2004 tarihli ve 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun hükümlerine göre görev yapan özel güvenlik birimi oluşturabilir. (2) ... hudutları içinde bulunan kuruluşlar, kendi sınırları içindeki korunma ve güvenliklerini, kendi kuracakları özel güvenlik teşkilatı ile sağlayabilir.“ düzenlemesinin bulunduğunu, ...'ler için güvenlik birimi oluşturmanın kanuni bir zorunluluğunun olmadığını, ... Bölgesinde güvenlik hizmetinin kendileri tarafından sağlanmadığını, her sanayi sitesi veya müstakil parsel güvenliğini kendisinin sağladığını, hizmet alımı yolu ile sağlanan güvenlik hizmetlerinde, güvenlik şirketleri ile sözleşme yapma yetkisi ve sorumluluğu site yönetimlerinde ve müstakil parsellerde olduğunu ve kuruluş ana sözleşmesinde de güvenlik hizmetinin ... tarafından karşılanacağı yönünde bir düzenleme bulunmadığını bildirerek açıklanan nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN ... 5. ASLİYE TİCARET ...ESAS SAYILI DOSYASINDA;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 16/05/2019 tarihinde dava dışı sigortalıya ait ... adresindeki iş yerinde hırsızlık olayı gerçekleştiğini, kamera kayıtları incelendiğinde davalı sigorta şirketi bünyesinde çalışan güvenlik görevlisinin olay sırasında dava dışı sigortalısının iş yerine geldiği ancak müdahale etmediğinin görüldüğü, bu nedenle hırsızlık olayında davalı güvenlik şirketinin ve site yönetiminin müteselsil sorumlu olduğunun açıkça belli olduğunu, müvekkil sigorta şirketinin haklı alacağı için ... Böl. Yönetimine ... 3. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı icra takibi başlatıldığını ancak davalı tarafın borca itiraz ettiğini, tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla güvenlik yönünden sorumluluğun sabit olması sebebiyle ...Ltd. Şti için ... 3. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını ve davalı tarafça itiraz üzerine takibin durduğunu, halefiyet kurumunun esasen bir borçlar hukuku kurumu olduğunu, özel sigorta hukukunda halefiyete ilişkin özel düzenlemenin TTK m.1472 tarafından öngörüldüğünü, bu madde uyarınca sigortacı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine geçer ve dava, tazmin ettiği bedel nispetinde sigortacıya intikal edeceğini, site yönetiminin tedbir alınması maksadıyla bir güvenlik şirketiyle anlaşması halinde vuku bulan hırsızlık olaylarından hem site yönetimi hem de güvenlik şirketinin müteselsilen sorumlu olduğunu, davalının kötü niyetli olarak takibe itiraz ettiğini, davalının sorumluluğunun mevcut olduğunun açık olduğunu bildirerek davanın kabulüne, %20'den aşağı olmamak üzere davalının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davanın pasif husumet nedeniyle reddinin gerektiğini,...Bölgesi 4562 Sayılı ... Kanununun geçici 5. Maddesine göre teşekkül ettiğini ve 38 adet sanayi sitesinden ve çeşitli sanayi parsellerinden oluştuğunu, ... Yönetmeliğinin 176. Maddesinde “ (1) ...ler, ... imar planı hudutları içindeki alanın üzerinde bulunan taşınır veya taşınmaz mallar ile canlıların korunması ve güvenliğinin sağlanması amacıyla, 10/6/2004 tarihli ve 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun hükümlerine göre görev yapan özel güvenlik birimi oluşturabilir. (2) ... hudutları içinde bulunan kuruluşlar, kendi sınırları içindeki korunma ve güvenliklerini, kendi kuracakları özel güvenlik teşkilatı ile sağlayabilir.“ düzenlemesinin bulunduğunu, ...'ler için güvenlik birimi oluşturmanın kanuni bir zorunluluğunun olmadığını, ... Sanayi Bölgesinde güvenlik hizmetinin kendileri tarafından sağlanmadığını, her sanayi sitesi veya müstakil parsel güvenliğini kendisinin sağladığını, hizmet alımı yolu ile sağlanan güvenlik hizmetlerinde, güvenlik şirketleri ile sözleşme yapma yetkisi ve sorumluluğu site yönetimlerinde ve müstakil parsellerde olduğunu ve kuruluş ana sözleşmesinde de güvenlik hizmetinin ... tarafından karşılanacağı yönünde bir düzenleme bulunmadığını bildirerek açıklanan nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce verilen 2021/99 Esas, 2021/891 Karar Sayılı 24/11/202 tarihli karar, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi ... Esas... Karar sayılı 06/07/2022 tarihli ilamı ile kaldırılmış olmakla dosya ele alındı,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Asıl Dava; davacının sigortalısının iş yerinde meydana gelen hırsızlık olayında davalının sorumlu olduğu iddiasıyla ödenen bedelin rücu edilmesi amacıyla başlatılan ... 1. İcra Müdürlüğünün ... Esas Sayılı icra takibine yapılan itirazın iptaline ilişkindir.
Birleşen Dava, davacının sigortalısının iş yerinde meydana gelen hırsızlık olayında sorumlu oldukları iddiasıyla ödenen bedelin rücu edilmesi amacıyla başlatılan icra takiplerine yapılan itirazların iptaline ilişkindir.
Mahkememizce celp edilen ... 1. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyasında; davacı/alacaklının 16.866,01 TL asıl alacak ve 2.894,48 TL işlemiş faiz olmak üzere 19.760,49 TL'nin tahsiline ilişkin icra takibine geçtiği, davalı 06/07/2020 tarihli dilekçesi ile takibe, borca, faize ve borcun tüm ferilerine itirazı üzerine takibin durduğu görülmüştür.
Mahkememizce celp edilen ... 3. İcra Müdürlüğü nezdinde ... Esas sayılı icra takip dosyasında; davacı/alacaklının 20.242,91-TL'nin tahsiline ilişkin icra takibi başlattığı, davalının icra takip dosyasındaki takibe itirazı üzerine takibin durduğu görülmüştür.
Mahkememizce ... müzekkere yazılarak olay tarihi itibariyle sigortalı iş yerinin bulunduğu bölgenin (....) güvenliği ile ilgili belgeler istenilerek celp edilmiştir.
... İlçe Emniyet Müdürlüğüne müzekkere yazılarak dava dışı ...ŞTİ. 'nin ... Adresinde 16/05/2019 tarihinde meydana gelen hırsızlık olayı ile ilgili olarak olay tarihi itibariyle işyerinin güvenliğinin kim tarafından sağlandığının mahkememize bildirilmesi konusunda yazı yazılmış ilgili evrak celp edilerek dosya arasına alınmıştır.
Mahkememizin 07/11/2023 tarihli celse ara kararı gereği, Asıl dava ve birleşen dava açısından davacı tarafça talep edilen alacağa yönelik olarak tarafların kusur durumları ve rücuen tahsili istenen bedellerin kadri maruf olup olmadığı konusunda rapor alınmasına karar verilerek, dosya Bilirkişi iş güvenliği uzmanı ... ve Sigortacı bilirkişi ...'nın 18/02/2024 tarihli raporunda; İNCELEME ve DEĞERLENDİRME Bilirkişiden istenen; Asıl dava ve birleşen dava açısından davacı tarafça talep edilen alacağa yönelik olarak tarafların kusur durumları ve rücuen tahsili istenen bedellerin kadri maruf olup olmadığı, TTK m. 1472'ye göre sigortacı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine geçer ve dava, tazmin ettiği bedel nispetinde sigortacıya intikal eder. Site yönetiminin tedbir alınması maksadı ile bir güvenlik şirketi ile anlaşması halinde; vuku bulan hırsızlık olaylarından hem site yönetimi hem de güvenlik şirketi müteselsilen sorumludur TBK. 61 maddesine göre; “Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri ve aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları taktirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır. Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 35. Maddesi yöneticilerin görevlerinin nelerden ibaret olduğunu düzenlemiştir. İlgili maddenin ilk fıkrasının (b) bendinde “ana gayrimenkulün gayesine uygun olarak kullanılması, korunması ve bakım onarımı için gereken tedbirlerin alınması” görevler arasında sayılmıştır. Aynı fıkranın (h) bendinde benzer bir düzenleme ile “ana gayrimenkulün korunması ve bakımı için kat maliklerinin yararına olan hususlarda gerekli tedbirlerin onlar adına alınması” da sayılmıştır. Gerçekleşen hırsızlık olayından hemen sonra yapılan ve dosyaya eklenen ... numaralı ekspertiz raporunda güvenlik kamerası görüntülerinin incelendiği ve hırsızlık olayı sırasında güvenlik şirketine ait güvenlik görevlisinin olaya müdahale etmediği belirtilmiştir Ayrıca dava dosyasına eklenen ... Hırsızlık Durum Değerlendirmesine göre gelebilecek tehditlere karşı alınan güvenlik izin belgesinin 7 kişilik olduğu ancak 4 kişi olarak görev yapıldığı olay esnasında görevde olan ... tarafından açıkça belirtilmiştir. Yine aynı belgede Bölgede yoğun olaylarının olduğu ve gece sadece 1 Özel Güvenlik Görevlisinin olduğunun bilinmesi nedeniyle olayın gerçekleştiği değerlendirilmiştir. "Dükkanlarda mevcut olan alarmların ilgili müşteriye iletilip güvenlik görevlilerinin bulunduğu alana (resepsiyon) düşmediği için olayın gerçekleştiği gözlenmiştir” denilmektedir Bu bilgilerden hareketle güvenlik şirketinin gerçekleşen hırsızlık olayında kusurlu olduğu görülmektedir. ... Şirketi arasında imzalanan güvenlik ve koruma hizmet sözleşmesi incelenmiş ve sözleşmenin 01.02.2027-31.12.2018 tarihleri arasında geçerli olduğu görülmüştür. Olayın gerçekleştiği 16.05.2018 tarihi sözleşmenin geçerli olduğu zaman zarfında meydana gelmiş ve güvenlik şirketi sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemiştir ...Limited Şirketi'nin binasının güvenliği ile ilgili güvenlik firması ile sözleşmesi bulunmadığı belirtilse de dosyaya sunulan ... dosya numaralı ekspertiz raporu ve eklerinde ilgili şirketin (Sigortalının) daima site yönetimine aidat ödediği görülmüştür. Ödenen aidat, binanın temizlik, asansör bakımı v.s. genel giderleri ile birlikte binanın güvenliğinin de sağlanması için verilmektedir. Site yönetimi ise güvenlik şirketini seçerken dikkat ve özen yükümlülüğünü göstermelidir. Gerekli dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı hareket ettiğinden, davalı Site yönetimi de kusurludur. SONUÇ: Yukarıdaki hususlar muvacehesinde, Davacının sigortalısının işyerinin güvenliğinin ...Şirketi tarafından sağlanmakta olduğu, Kat Mülkiyet Kanunu Madde 25'e göre site yönetiminin de güvenlik hizmetlerinin sağlanması konusunda sorumluluğunun bulunduğu, Site yönetiminin tedbir alınması maksadıyla bir güvenlik şirketi ile anlaşması halinde vuku bulan hırsızlık olayı sonrasında davacı alacaklarının 16.866,01 TL asıl alacak ve işleyen faizlerinin tazmininde site yönetimi ve güvenlik şirketinin müteselsil sorumlu olduğu kanaatine varıldığını bildirdiği görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde,
Dava, dava dışı sigortalıya ödenen sigorta tazminatının hasar sorumlusundan tahsili için yapılan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir.
Dosya kapsamından; dava dışı sigortalı ... Şti' ne ait ... bulunan iş yerinin davacı şirket nezdinde sigortalandığı, sigortalının iş yerinde 16/05/2019 tarihinde hırsızlık meydana geldiği, hırsızlık sonucu sigortalının uğradığı zarara karşılık davacı tarafından ödeme yapıldığı ve ödenen bedelin rücuen tahsili için davalı ... şirketine aleyhine takip başlatıldığı, takibe yasal süresinde itiraz edilmesi üzerine itirazın iptali için eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Davalı ... bünyesinde yer alan sigortalı işyerinde meydana gelen hırsızlık olayından doğan zarar nedeniyle davalı ...'ye husumet yöneltilip yöneltilemeyeceği, davalı güvenlik şirketinin meydana gelen hırsızlık olayından sorumluluğunun bulunup bulunmadığı noktalarında uyuşmazlık bulunmaktadır.
4562 Sayılı Kanun uyarınca kurulmuş olan davalı ..., özel hukuk hükümlerine göre idare edilmekte, eş söyleyişle ticari şekilde veya iktisadi esaslara göre işletilmektedir. (Yargıtay 3. HD'nin ... Esas, ... Karar sayılı kararı).
... Yönetmeliği'nin "Güvenlik Hizmeti ve Hizmet Alımı" başlığı altında düzenlenen 70. Maddesinin 1 ve 2 fıkraları; "...’ler, katılımcıya tahsis veya satışı yapılan parseller hariç, ... alanında bulunan taşınır veya taşınmaz mallar ile canlıların korunması ve güvenliğinin sağlanması amacıyla, 10/6/2004 tarihli ve 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun hükümlerine göre görev yapan özel güvenlik birimi oluşturabilir. ... alanında bulunan kuruluşlar, kendi sınırları içindeki korunma ve güvenliklerini, kendi kuracakları özel güvenlik teşkilatı ile sağlayabilir." hükmünü düzenlemektedir.
Diğer taraftan 5188 Sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un 5/6 fıkrası; "Bu şirketler tarafından üçüncü kişi, kurum ve kuruluşlara sağlanacak koruma ve güvenlik hizmetleri, hizmetin başladığı gün mesai saati bitimine kadar ilgili valiliğe yazılı olarak bildirilir. Acil ve geçici nitelikteki koruma ve güvenlik hizmetlerinde süre kaydı aranmaz." hükmünü içermektedir.
Somut olayda, 5188 Sayılı Kanunun 5/6 fıkrası uyarınca güvenlik hizmetinin ilgili valiliğe bildirileceği de gözetilerek, olay tarihi itibarıyla sigortalı işyerinin bulunduğu bölgenin güvenliği ile belgelerin ilgili valilikten getirtilerek, ayrıca olaya ilişkin soruşturma evrakının da celbi ile, sigortalı işyerinin bulunduğu bölgedeki güvenlik hizmetinin davalı tarafından ya da davalının güvenlik hizmeti aldığı 3 kişilerden sağlanıp sağlanmadığının tespit edilmesi gerektiğine dair istinaf ilamı doğrultusunda mahkememizce yapılan yazışmalar sonucunda elde edilen belgeler neticesinde, sigortalı işyerinin bulunduğu ... Şirketi arasında imzalanan güvenlik ve koruma hizmet sözleşmesinin 01.02.2027-31.12.2018 tarihleri arasında geçerli olduğu, olayın 16.05.2018 tarihinde gerçekleştiği, her ne kadar dava dışı sigortalı ... Şirketi’nin binasının güvenliği ile ilgili güvenlik firması ile sözleşmesi bulunmadığı belirtilse de dosyaya sunulan ... dosya numaralı ekspertiz raporu
ve eklerinde ilgili şirketin (Sigortalının) site yönetimine aidat ödediğinin görüldüğü, ödenen aidat, binanın temizlik, asansör bakımı v.s. genel giderleri ile birlikte binanın güvenliğinin de sağlanması için verildiği düşünüldüğünde davalı güvenlik şirketinin gerekli dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı hareket ettiğinden, meydana gelen olayda sorumluluğunun bulunduğu, davalı ...'nin ise meydana gelen olay ile herhangi bir ilgisinin bulunmadığı anlaşılmakla, asıl davada davalı ... yönünden açılan davanın reddine, birleşen davada meydana gelen hırsızlık olayından doğrudan sorumluluğu bulunan güvenlik şirketine yönelik davanın kabulüne takibe itirazın iptaline, %20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Asıl davanın reddine,
-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 427,60-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 345,70-TL + 338,00-TL tamamlama harcından oluşan toplam 683,70-TL harçtan mahsubu ile bakiye 256,10-TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacı tarafa iadesine,
-Davacı tarafından yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına,
-Davalı tarafından belgelendirilen bir yargılama masrafı olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
-Davalı ... tarafı duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden reddedilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca takdiren 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsil edilerek davalı ... tarafına verilmesine,
-Arabuluculuk ücreti olan 1.360-TL bedelin davacıdan tahsil edilerek Hazineye irat kaydına,
2-Birleşen mahkememizin 2023/235 Esas sayılı dosyasında davanın kabulüne, davalı ...LTD.ŞTİ'nin ... 3. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin aynen devamına,
Asıl alcağın %20'si oranında 3.373,20-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 1.382,79-TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsil edilerek Hazineye irat kaydına,
-Davalı tarafından belgelendirilen bir yargılama masrafı olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
-Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden kabul edilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca takdiren 17.900-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
3-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde HMK 333 maddesi uyarınca yatıran tarafa iadesine,
Dair, davalı ...ŞTİ. Vekilinin yüzüne karşı diğer tarafların yokluklarından miktar itibariyle kesin olmak üzere karar verildi.10/09/2024
Katip
e-imzalı
Hakim
e-imzalı
"Bu belge 5070 Sayılı Kanun hükümlerince elektronik imza ile imzalanmıştır."