T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/542 Esas
KARAR NO: 2023/105
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 26/07/2022
KARAR TARİHİ: 15/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dilekçesinde özetle; sigortalı ...’a ait ... plakalı araçın, müvekkili ... Sigorta A.Ş. Tarafından 27.07.2017-27.07.2018 tarihleri arasında ... nolu Trafik Sigorta Poliçesi ile sigorta poliçesinde belirtilen şartlar ve limitler dahilinde sigortalandığı, Müvekkili olunan şirkete ZMM (Trafik) Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunduğu ... plakalı aracını 03.06.2018 tarihinde ...’da ...'a ait ... plakalı aracı ile çarpışması sonucunda yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazasını meydana geldiği, kazaya ilişkin polis memurlarının düzenlediği Trafik Kazası Tespit Tutanağına göre kazanın oluşum şekli itibarı ile; kazanın oluşumunda her iki sürücünün 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nda belirtilen ve kazaya sebebiyet verdiği tespit edilen kural ihlallerinden 56/1-A (Şerit İzleme Ve Değiştirme Kurallarına Uymamak ) kuralını ihlal ettiği kaza mahallinde yapılan ölçüm, inceleme ve tetkiklerden anlaşıldığını, ... tarafından, ... plakalı aracın ZMM (Trafik) Sigorta Poliçesinden maluliyete ilişkin sigorta tazminatı ödenmesi için müvekkil şirkete tazminat talebinde bulunduğunu, kaza tespit tutanağını dava dışı sigortalı ... plakalı araç sürücüsü ...'ın kazanın oluşumunda %50 kusurlu olduğunu, yapılan hesaplama sonucunu, ...'a 21.03.2019 tarihinde 23.891,00.-TL maluliyete ilişkin sigorta tazminatı ödendiğini, yapılan ödeme sonucu ...'un kendisine eksik sigorta tazminatı ödendiğini bakiye sigorta tazminat alacağının tahsiline ilişkin müvekkil şirket ve davalı ... A.Ş. (... Sigorta A.Ş.) aleyhine Sigorta Tahkim Komisyonuna ... tarih ... başvuru sayılı başvuruları üzerine olduğunu, Sigorta Tahkim Komisyonu Hakemliği'nde yapılan incelemeleri kusur tespiti için dosyanın ... Adli Yargı Adalet Komisyonu ve Sigorta Tahkim Komisyonu bilirkişi listesine kayıtlı bilirkişi ...'a tevdi edildiği, 03.07.2019 tarihli ara karar ile dosyaya Trafik Kusur Bilirkişisi tarafından düzenlendiği 15.07.2019 tarihli kusur bilirkişi raporu; ''... plakalı araç sürücüsü ...'ın kazada %100 oranında tamamen kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ... ile...'un ise olayda kusursuz bulunduklarını, 15.08.2019 tarihinde bilirkişi olan SGK Finansman ve Aktüerya Daire Başkanı ... tarafından hazırlanan bilirkişi raporunun Sonuç kısmında; ''Hukuki durumun ve delillerin Hakem Heyetininin dosya içindeki belge ve bilgilere göre 03.06.2018 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu yaralanarak (%8) oranında malul kalan başvuru sahibinin talep ettiği sürekli iş göremezlik tazminatı davalı ... Sigorta AŞ'nin %100 kusur sorumluluğu da dikkate alınarak 47.555,52.-TL olarak hesaplandığı, başvuru öncesi ... Sigorta AŞ tarafından başvuru sahibine sigortalı araç sürücüsünün %50 kusur oranı ve %8 maluliyet oranına istinaden 21.03.2019 tarihinde 23.891,00.-TL tazminat ödemiş ise de Mahkeme Heyetinin ara kararı ile dosyaya sunulan bilirkişi raporu ile ... Sigorta AŞ tarafından Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ile sigortalı... plaka sayılı aracın başvuru konusu 03.06.2018 tarihli kazada kusursuz olduğu anlaşıldığını, kusur sorumluluğu yönünden herhangi bir hesaplama ve güncelleme yapılamadığını, Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyeti 09.04.2019 tarih... sayılı ilamı ile Müvekkil ... Sigorta A.Ş. Yönünden: ''Başvurucunun talebinin reddine, itiraz yolu açık olmak üzere karar verildiğinin anlaşıldığı, karara karşı ... ve ... Sigorta A.Ş. Vekilleri tarafından itiraz edildiği, Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti tarafından 11/12/2019 tarih ve İHK-18541 sayılı ilamı ile ''Uyuşmazlık hakem kararının aynen uygulanmasına, kesin olarak karar verildiği görülmüştür. ... Sigorta A.Ş.’ye dava öncesinde yapmış bulunduğu başvuru ile ödenmiş olduğu tazminatın kendisine ödenmesini talep ettiği, olumlu sonuç alamadığından Müvekkil ... Sigorta A.Ş. tarafından ödenen 23.891,00.-TL sigorta tazminatı ve fer’ilerinin hukuki sebeplerden dolayı tazmini için davalı aleyhine ... 37. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, İcra takibine karşı borçlunun süresinde yapmış olduğu itiraz üzerine icra takibi durdurulduğu ve arabuluculuk görüşmelerinden olumlu sonuç alınamadığının müvekkil şirket alacağının davalı/borçludan tahsili için Mahkemede itirazın iptali davasını açtığı karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
Dava dilekçesinin davalıya usule uygun olarak tebliğ edildiği, davalının süresi içerisinde cevap dilekçesi ibraz etmediği, duruşmalara da katılmadığı görülmüştür.
Mahkememizce dava konusu celp edilen ... 5. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı hakkında toplam 23.891 TL asıl alacak ve 6.144,14 TL faiz alacağı olmak üzere toplam 30.035,24 TL toplam alacağın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalının borca ve ferilerine itiraz etmesi üzerine açılan itirazın iptali davasıdır.
Aktüer bilirkişi tarafından sunulan 01/12/2022 tarihli bilirkişi raporu dosya arasına alınmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava; 03/06/2018 tarihli trafik kazası nedeniyle davacı sigorta şirketinin kusur oranının değişmesi nedeniyle ödenen bedelin icra takibine konu edilmesi üzerine davalı borçlunun borca ve ferilerine itirazı üzerine açılan itirazın iptali davasıdır.
Dosyada mevcut belgelere göre kazada yaralan ... tarafından davacı ... ve davalı ... Sigorta (... Sigorta) aleyhine Sigorta Tahkim Komisyonunun ... sayılı dosyaları ile yapılan başvuru sonucu anılan dosyada alınan 15.07.2019 tarihli kusur raporu ile kazanın meydana gelmesinde; davacı ... Sigorta tarafından zorunlu trafik sigorta poliçesi ile sigortalanmış bulunan ... plakalı araç sürücüsü ...’ın kusursuz olduğu, davalı ... tarafından zorunlu trafik sigorta poliçesi ile sigortalanmış bulunan ... plakalı araç sürücüsü ...'ın %100 oranında kusurlu olduğu belirlenmiştir.
Sigorta Tahkim Komisyonu tarafından alınan hesap raporunda davalı ... Sigortanın %100 kusur oranına göre ...'un maddi zararı 47.555,52 TL olarak belirlenmiş olup davacı tarafından yapılan ödeme dikkate alınarak talep edilen tutarla bağlı kalınarak 22.799,52 TL tazminatın davalı ...'dan tahsiline karar verilmiş ve karar kesinleşmiştir. Bu durumda davalının %100 kusur oranındaki sorumluluk durumuna göre hesaplama yapılmalıdır.
Davacı tarafından sigortalı araç sürücüsünün %50 kusurlu olduğu varsayımından hareketle ödeme yapılması, Sigorta Tahkim Komisyonu tarafından yargılama sonucunda araç sürücüsünün kusursuz olduğuna vakıf olunması nedeniyle davacı kendisini borçlu sanarak davalının ödemesi gereken borcu ödediğinden davalının sebepsiz olarak zenginleştiği, sebepsiz zenginleşme çerçevesinde davacının ödediği tutarı kazalının gerçek zararı ile sınırlı olarak talep edebileceği anlaşılmıştır.
Davacı ödediği tutarı ancak davalının sebepsiz olarak zenginleştiği tutar ile sınırlı olarak talep edilebilecektir. Bu nedenle davacı tarafından ödeme yapılan 23.01.2019 tarihinde ödeme yapılan kazalı ...'un gerçek zararı belirlenerek yapılan ödemenin gerçek zararı aşıp aşmadığı tespit edilmelidir.
Kazanın 03.06.2018 tarihinde meydana gelmesi, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı ve bu konudaki Yargıtay kararları dikkate alınarak; hak sahiplerinin bakiye ömür süreleri TRH 2010 yaşam tablosuna göre, bilinmeyen dönem kazançlar ise Yargıtay kararlarındaki gibi %10 artış ve iskonto esasına (progresif rant yöntemine) göre belirlenerek hesaplama yapılmıştır.
... Ün. Adli Tıp Anabilim Dalı tarafından düzenlenen raporda davacının iyileşme süresi 4 ay olarak belirlenmiş olup, kazalının 4 aylık iyileşme (geçici iş göremezlik) dönemindeki maddi zararı %100 malul gibi hesaplanmıştır.
Kaza 03.06.2018 tarihinde meydana gelmiş olup, ... Ün. Adli Tıp Anabilim Dalı tarafından kaza tarihinde geçerli olan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre kazalının maluliyet oranı % 8 olarak belirlenmiştir. Anılan oran üzerinden sürekli iş göremezlik dönemindeki maddi zararı hesaplanmıştır. Kazalının geçici ve kalıcı maluliyete dayalı ödeme tarihindeki verilere göre maddi zarar toplamı hükme elverişli aktüer raporuna göre 76.628,23 TL dir.
Davacı tarafından olayda yaralanan ...’a 23.891,00 TL ödeme yapılmıştır. Ödeme tarihi itibariyle hak sahibi ...’un maddi zararı 76.628,23 TL olarak belirlenmiştir. Söz konusu tutar davacı tarafından yapılan ödemenin üzerindedir.
Sigorta Tahkim Komisyonu tarafından davalı aleyhine hüküm kurulan tutar dahi dikkate alındığında kazalıya yapılacak olan toplam ödeme tutarı 23.891,00+22.799,52= 46.690,52 TL ye tekabül etmektedir. Bu durumda dahi davacı kazalının gerçek zararı üzerinde yapılmış fazla bir ödeme söz konusu değildir. Bu durumda; davacı tarafından yapılan ödeme, kazalının ödeme tarihindeki verilere göre belirlenen zararının altında kalması nedeniyle davacının ödediği 23.891,00 TL nin tamamı rücu edilebilir ana para olarak kabul edilecektir.
b)6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 117’nci maddesinde; “sebepsiz zenginleşmede ise zenginleşmenin gerçekleştiği tarihte borçlu temerrüde düşmüş olur.” şeklindedir.
Yine bu konudaki Yargıtay kararlarında özetle "gerek uygulamada gerekse öğretide borçlunun temerrüdü için ihtara gerek olmadığı hallerden biri olarak da borçlunun, iade veya tazmin borcunun haksız fiili veya iktisabından kaynaklanan hal olarak gösterilmektedir.” şeklindedir.
Somut olayda davacı, davalının ödemek zorunda olduğu borcu üçüncü kişiye ödemekle zararı oluşmakta ve davalı da ödeme ile birlikte sebepsiz zenginleşmektedir.
Y. 17. HD. 15.11.2018 T. 2016/990 E. 2018/10774 K. Sayılı ilamı; "Sigortacı tarafından halefiyet ilkesine dayalı olarak açılan rücu davalarında uygulanacak temerrüt faizi oranı, halefiyet ilkesi çerçevesinde saptanmalıdır. Diğer bir deyişle, bu dava sigorta ettiren tarafından açılsa idi o dava sebebiyle hangi oranda temerrüt faizi istenebilecek ise bu davada da aynı oranda temerrüt faizi istenebilecektir. Somut olayda davacı sigortacının halefi olduğu sigortalısının aracı hususi araçtır. Bu durumda onun halefi sıfatıyla hareket eden davacı sigortacı da temerrüt faizi olarak asıl zarar görenin isteyebileceği yasal faiz isteyebilecektir. Davalı malik yönü ile istem gibi ticari işlerde öngörülen temerrüt faizine hükmedilmesi doğru değil, kararın bu nedenle bozulması gerekmekte ise..." şeklindedir. Bu durumda somut olayda kazaya karışan aracın kullanım şeklinin hususi nitelikte olması ve buna göre de davacının ödediği tutarları 21.03.2019 ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte talep edebileceği kanaati ile 21.03.2019 ödeme tarihinden davaya konu edilen ... 37. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile icra takibinin yapıldığı 27.01.2022 tarihine kadar işlemiş faiz alacağının 6.144,24 TL olduğu anlaşılmıştır.
03.06.2018 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu davacı tarafından kazada yaralanan ...’a yapılan yersiz ödeme nedeniyle davacının ... 37. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile rücuan talep edilebilir alacak tutarının, asıl alacak 23.891,00 TL işlemiş faiz alacağı 6.144,24 TL olmak üzere toplam 30.035,24 TL olduğu hükme elverişli aktüer raporundan anlaşılmakla davanın kabulü ile takibin 23.891 TL asıl alacak ve 6.144,24 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 30.035,24 TL üzerinden devamına, asıl alacak 23.891 TL ye takip tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, alacağın varlığı ve miktarı yargılama neticesinde belirlendiğinden davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile takibin 23.891 TL asıl alacak ve 6.144,24 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 30.035,24 TL üzerinden devamına, asıl alacak 23.891 TL ye takip tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, icra inkar tazminatı talebinin reddine,
2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 2.051,70 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 362,75 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.688,95 TL harcın davalıdan tahsil edilerek Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 362,75 TL peşin harcın davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan posta, tebligat, müzekkere, bilirkişi ücreti ücreti olmak üzere toplam 1.581,50 yargılama giderinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden kabul edilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca takdiren 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
6-Davalı tarafından belgelendirilen bir yargılama masrafı olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Arabuluculuk ücreti olan 1.560 TL bedelin davalıdan tahsil edilerek Hazineye irat kaydına,
8-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341 maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi15/02/2023
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır