T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/647 Esas
KARAR NO: 2023/665
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16/09/2022
KARAR TARİHİ: 27/09/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; “…3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun hükümlerine göre ...’nun işletme hakkına sahip olduğunu, davalı ise işletme hakkı müvekkil şirkette bulunan otoyollarını kullanan şirket olduğunu, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un “Geçiş Ücretini Ödememe ve Güvenliğin İhlali” başlıklı 30. maddesinin 5. fıkrası “4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir.“ hükmünün haiz olduğu, işletme hakkı davacdıa bulunan otoyollarından geçişler, mezkûr madde gereği ücretlendirdiğini, ücret ödemeden yapılan geçişlerde, geçiş ücreti ile birlikte dört katı tutarında ceza uygulandığını, bununla birlikte aynı kanunun 30. maddesinin 7. fıkrası “Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin 2 birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz” hükmü bulunduğu, anılan madde gereği otoyoldan çıkış yapılan tarihi izleyen 15 gün içinde ödeme yapılması durumunda belirtilen oranda ceza uygulanmadığını, Davalının, maliki olduğu birçok aracıyla 10.07.2020 ile 04.01.2022 tarihleri arasında 348 kez geçiş ücreti ödemeksizin işletmesinde olan otoyoldan ihlâlli geçiş yaptığını, Bedeli ödenmeden yapılan geçiş ücretleri 15 günlük sürede de ödenmediği için davalı hakkında ... 25. İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyasıyla takip başlatıldığını, davalı taraf, itiraz dilekçesi ile borca, yetkiye ve ferilerine itiraz ettiğini, takibin durduğunu, Geçiş esnasında ücret toplama sistemince otoyoldan geçen her aracın plakasının önden ve arkadan fotoğrafını çekilmekte ve aracın plakası ile OGS veya HGS etiketinin okunduğunu, araç geçiş yaptıktan sonra, aracın plakası sistem tarafından kesin olarak okunabilmiş ise, banka alt yapısıyla entegre çalışan ücret sorgulama sistemi araç sahibinin OGS veya HGS hesabından geçiş ücretine yetecek bakiye olup olmadığını sorguladığını, bakiye varsa ve tahsilata engel başkaca bir husus yoksa (kara listede olması, hesabın tahsilata kapalı olması vs.) provizyon yanıtının da olumlu gelmesi halinde geçiş ücretini hesaptan tahsil edildiğini, kanuni yükümlülük üstteki iki adım ile sona ermiş olmasına ve hiçbir kanuni zorunluluğu bulunmamasına rağmen, iyi niyetle kullanıcıların hesaplarını geçişi müteakip 15 gün boyunca sorgulamakta ve provizyon istemine olumlu yanıt alırsa geçiş ücretini cezalar uygulanmaksızın tahsil edildiğini, Bahse konu olayda da araç plakasının bağlı bulunduğu hesaptan provizyon istenmiş ancak provizyon istemleri reddedildiğinden, geçiş ücreti geçiş anında veya geçişi takip eden 15 günlük süre içinde tahsil edilemediği, davalı borçlu tarafça da ödenmediğinden 6001 sayılı kanunun amir hükmü gereği gecikme cezası da eklenerek tahsili talep edildiğini, 6001 Sayılı Kanun’un “Geçiş Ücretini Ödememe ve Güvenliğin İhlali” başlığını taşıyan ve uygulanması ayrıca bir ön bildirim ve ihtara muhtaç olmayan 30. maddesi, emredici nitelikte olduğunu, dolayısıyla ihlâlli geçiş ücretini 15 günlük yasal süre içinde ödeme yükümlülüğü, münhasıran araç sahibi üzerinde olduğunu, OGS-HGS hesaplarında yeterli bakiye bulunup bulunmadığını bilmek, öğrenmek ve denetlemek de araç sahibinin yükümlülüğü olup, bu konuda abonelik ilişkisi çerçevesinde banka ya da PTT ile yaşanabilecek her tür sıkıntının da Banka/PTT müşterisi araç sahibi ile ilgili kurum arasında çözümlenmesi gerektiğini, kendilerinin bu hesaplardaki bakiyeyi görmeye yetkisi olmadığı gibi, bu yönde doğabilecek bir ihtilafın tarafı da olmadığıın, davalı taraf, geçiş ücretini ödemek amacıyla hesabını müsait hale getirmiş olsa dahi dava konusu dışında kalan ihlâlli geçişleri mevcutsa ve/veya o esnada başkaca otoyolu kullanıyorsa bu geçişlere ilişkin ücretler dava konusu alacaktan önce tahsil edilediğini, geçiş anında hesapta çekilmesi gereken geçiş bedelinden bir kuruş dahi eksik bakiye olsa dahi sistem bu durumu yetersiz bakiye olarak algılamadığını ve dolayısı ile tahsilat yapılamadığı için geçiş ihlâlli olarak değerlendirildiğini, Ayrıca kullanıcıların HGS/OGS hesapları, müvekkil şirket ile ilgisi olmayan bir nedenden dolayı (“Ürün Kara Listede”, “OGS’de Tanımlı Olmayan Plaka”) tahsilata kapalı olabildiğini, örnek vermek gerekirse; geçiş yapılan otoyol ücretinin 20,00 TL olması durumunda kullanıcının geçiş sırasında hesabında 20,00 TL ve üzeri bakiye varsa bu bedelin çekildiğini (kullanıcının HGS/OGS cihazında hesaptan çekim yapılmasını engelleyen problem olmaması vb. gibi müvekkil şirket tarafından bilinemeyecek durumların olmadığı varsayımında) ancak o sırada hesapta 19,99 TL bakiye olsa dahi bu tutar çekilemez ve sistem geçişi ihlalli geçiş olarak nitelendirir. Kullanıcının geçiş yaptıktan sonraki 15 günlük süre içerisinde hesabına 20,00 TL ve üzeri bakiye yükleme yapmış olması halinde ise, yine müvekkil şirketin provizyon sorgulaması yaptığı esnada hesapta yeterli bakiye olması ve bankanın provizyon sorgusuna olumlu dönüş yapması gerekir. Yani; geçişi takip eden ve cezasız ödeme imkânı sunulan 15 günlük süre içerisinde bakiye yüklense dahi, provizyon sorgusu alınmadan evvel kullanıcı başka otoyollardan geçebileceği, ya da onlardan kaynaklı ödenmemiş geçiş ücretleri hesaptan çekilebileceği için salt olarak ihlalli geçişi takip eden 15 günlük süre zarfında bakiye yüklenmesi yeterli olmayacak olup, açıkça belirtildiği üzere geçiş ücretinin ödendiğinin kullanıcı tarafından kontrol edilmesi gerekkiğini, sonuç olarak; müvekkil şirketin sadece geçiş esnasında geçiş ücreti ödenmişse ya da 15 günlük zaman zarfında -yükümlülüğü olmamakla birlikte-provizyon alındığı anda yeterli bakiye var ise geçiş ücretini tahsil kabiliyeti olup, her an tahsil edebilmesi, HGS/OGS hesaplarında yeterli bakiye varken tahsilata engel olması mümkün olmadığını, Davalının geçiş yaptığı esnada HGS/OGS sisteminde yeterli bakiyenin olup olmadığını veyahut sistemin tedarik ettiği banka/ödeme kanalından kaynaklı bir sorun olup olmadığını müvekkil şirketin bilemeyeceği, araştıramayacağı ve kendisine böyle bir sorumluluk da atfedilemeyeceği aşikâr olduğunu, sorgu sonucunda ret alındığı noktada müvekkil şirketin ilave bir işlem yapma olanağı ve yükümlülüğü bulunmadığını ve 6001 Sayılı Kanun’un amir hükmü uygulanmak zorunda kalındığını, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi konu ile ilgili olarak vermiş olduğu 2018/290 Esas 2018/504 Karar sayılı emsal kararda “…Davacı şirketin yasa tarafından kendisine verilen görevi yerine getirdiği, işletmesi devredilen köprü ve otoyollar için alınması gereken cezalı tutar için işletmeci şirket aracı görünse de yasanın açık ifadesi karşısında bunun idari para cezası olmadığı açıktır. 6100 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun’un 30/5 maddesine göre; geçiş ücretleri ve cezalardan araç maliklerinin sorumlu olduğu anlaşılmaktadır. Davalı, geçiş ücretini ödediğini iddia etmemektedir. Sadece HGS veya OGS kartlarının banka hesabında yeterli bakiye olduğunu iddia etmektedir. Ancak bu hesaplardan para çekildiği de iddia edilmemektedir. OGS ve HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır…” şeklinde hüküm tesis etmiştir. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17.Hukuk Dairesi 2018/1124 Esas 2021/347 Karar sayılı kararında “... 6. Asliye Ticaret Mahkemesince 6001 sayılı Kanunun 30/7 maddesinin Anayasa aykırılığı iddiası ile açılan davada, Anayasa Mahkemesi 18.01.2018 tarih, 2017/166 E. 2018/8 Karar sayılı kararında ".... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır. Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir.... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir. Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür. Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşıldığını, geçiş esnasında ödeme olmadığında veya HGS veya OGS sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bildiğini, OGS ve HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorunda olduğunu, somut uyuşmazlıkta, davacının özel hukuk hükümlerine tabi ticari şirket olduğu, davacıya, 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için farklı hukuki rejim ve usulleri düzenleme yetkisi verildiği, davacının ihlal sebebi ile davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı”” şeklinde hüküm kurulduğunu, Bölge Adliye Mahkemeleri’nin vermiş olduğu kararlardan da açıkça görüleceği üzere gerçek ve tüzel kişiler, işletmesi devredilmiş otoyolların kullandıkları esnada bu kullanım bedelini ödemekle mükellef olup, kendilerinin davalıya karşı takipten önce herhangi bir ihtar veya bildirimde bulunma zorunluluğu söz konusu olmadığını, 6001 sayılı kanunun madde 30/5 fıkrasının uygulanması için ön bildirim veya ihtara gerek bulunmadığını, kanun koyucu ihlalli geçiş nedeniyle araç sahibinin borçlandırılmasını bildirim şartına bağlamadığını bildirmiş, davalı üzerine kayıtlı menkul, gayrimenkul ve araçlar ile banka hesapları üzerine İİK m.257 gereğince teminatsız olarak ihtiyati haciz konulmasına, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde %20’den fazla olmamak üzere belirlenecek teminat tutarı yatırılarak ihtiyati haciz işlenmesine, davalının haksız ve hukukî dayanaktan yoksun itirazının iptali ile takibin devamına, davalının itirazının kötü niyetli olması ve alacağın likit olması sebebiyle borçlu aleyhine asgari %20 oranında icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; “…Davacı yan, aleyhlerine ... 25 İcra Dairesi ... E. Sayılı dosyası ile Asıl alacak açıklamalı toplam 60.447,50-TL alacak için ilamsız icra takibinde bulunduğuu, hiçbir şekilde borcu kabul anlamına gelmemekle birlikte davacı yan ödeme emrinde ve ekinde hangi araç Sayfa 3 / 6 plakalarının hangi dönemde ve hangi güzergahta ihlalli geçiş yaptığını, bu geçiş ücretinin ne kadar olduğunu ve yine bu alacak kaleminin ne kadarının geçiş ücreti ne kadarının para cezası olduğunu belirtmediğini, tüm bu sebeplerle takip hukukuna aykırı yapılan işlemler sebebiyle takibin iptali gerektiğini,
• Davacı, her ne kadar şirkete ait araçlar tarafından geçiş ücretleri ödenmeden ihlali geçiş yapması sebebiyle icra takibinde bulunmuş ve akabinde dava açmış ise de ihlalli geçiş yapıldığını iddia ettiği tarihlerde geçiş yaptığının ispatı karşı yana ait olduğunu, ihlalli geçiş yapıldığı iddia edilen tarihlerde geçiş yapılmadığını,
• Davacı yanca ihlalli geçiş yaptığı iddia edilen tarihlerde, ihallil geçiş yapıldığının hiçbir şekilde kabulü anlamına gelmemekle birlikte Geçiş ihlali yaptıkları belirtilen kendilerine ait araçların HGS ürün numaraları ve tanımlı oldukları banka bilgileri aşağıda liste halinde sunulduğu,
PLAKA HSG ÜRÜN KODU BANKA BİLGİSİ ŞUBE TANIMLI OLDUĞU BANKA HESAP BİLGİSİ KREDİ KART NO
... ... ... ... ... ...
... ... ... BANKASI- ... ... ...
.... ... ... BANKASI- .... ... ... ...
... ... ... BANKASI- ... ... ... ...
... ... ... BANKASI- ... ... ... ...
... ... ... BANKASI- ... ... ...
... ... ... ... ...
... ... ... ... ...
... ... ... ...
... ... ...
... ... ...
... ... ...
... ... ... ...
... ... ...
... ... ...
... ... ...
... ... ...
... ... ...
• Yukarıda verilen hesap ve HGS kayıtları incelendiğinde hesapta ihlali belirtilen tarihlerde bakiye bulunduğunu, hesap, kredi kartı ve HGS kayıtları incelendiğinde hesapta geçiş anında veya geçişten itibaren 15 günlük süre içerisinde bakiye olmasına rağmen davacı tarafın hesaptan söz konusu ücreti alma imkanı varken usulsüz olarak icra takibi başlattığını, ilgili kararlar da bu yöndedir. ... 5. Tüketici Mahkemesi'nin ... Esas ... 27/06/2019 tarihli kararı;" Davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; davacı tarafından işletilen otoyol ve köprülerden ****** plakalı aracın ihlalli geçişi nedeniyle doğan ve yasal süresi içinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla ... 15. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile takbin başlatıldığını, davalının borca itaraz ettiğini ve takibin durduğunu, oysa davacı tarafından işletilen otoyolda yer alan tüm gişelerden nakit ya da kartla tahsilat yapılabilmesinin mümkün olup süresi içerisinde OGS için bankadan HGS için PTT den provizyon alınamaması nedeniyle söz konusu geçiş ücretini talep edildiğini, ödemenin gerçekleşmemesi halinde bildirim yükümlülüğünün olmadığını ancak sürücüye geçiş esnasında bu görev olmamasına rağmen uyarılar yapıldığını, kullanıcıların geçişi takip eden 15 gün içerisinde ödeme yapmaması halinde icra takibinin dayanaklarının oluştuğunu bu nedenlerle davalının itirazı üzerine duran takibin devamını, itirazın iptali ve %20 den az olmayan icra inkar tazminatına hükmedilmesi talep ve dava olunmuştur. Davalıya usulünce tebligat yapılmış vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu geçiş yapılan 26/08/2018 tarihli geçiş öncesinden 9 gün evvel bayram tatilini giderken 17/08/2018 tarihinde yapılan geçişlerle ilgili bakiyenin yetersiz olması nedeniyle davalının HGS hesabının 27/08/2018 tarihinde bakiye miktarının müsait hale gelmesinin üzerine köprü ve otoban geçiş ücreti olan toplam 91,65 TL nin HGS hesabından otomatik olarak kesildiğini, davaya dayanak yapılan geçiş için de sunulan hesap ekstrelerinden anlaşılacağı üzere yasal süresi içerisinde bakiye bulunduğu halde kesintinin yapılmadığı, bu nedenle icra dosyasının dayanağı olmadığı belirterek davanın reddi savunulmuştur. ... 15. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; ana geçiş ücreti olan 91,65 TL ile birlikte 274,95 TL ceza tutarından ibaret 366,60 TL nin takip konusu edildiği, davalının borca itiraz ederek takibin durmasına sebebiyet verdiği ve iş bu davanın yasal süresi içerisinde açıldığı anlaşılmıştır. UYAP ortamından icra dosyası, geçişe ilişkin kayıt ve resimler, HGS bakiyesi ve delil niteliğindeki tüm bilgi ve belgeler dosya içerisine aldırılmıştır. Bu doğrultuda yapılan değerlendirmede: davalının vermiş olduğu cevap dilekçesinde belirtildiği üzere 17/08/2018 tarihinde gerçekleşen geçişler nedeniyle aynı köprü ve yola ilişkin 71,75 ve 19,90 TL lik tutarların geçiş anında yeterli bakiye olmaması üzerine davalı tarafından yapılan 27/08/2018 tarihli 100 TL lik bakiye yüklemesi neticesinde davalının HGS hesabından tahsil edildiği, davaya dayanak yapılan 26/08/2018 tarihli geçiş anında davalının yeterli bakiyesi bulunmadığı ancak 15 günlük süre içinde 09/09/2018 tarihinde davalı tarafından bakiye yüklendiği ancak bu kez 26/08/2018 tarihli geçiş ücreti kesilmeden 03/09/2018 ve 06/09/2018 tarihli geçiş ücretlerinin kesilmesine rağmen davaya konu edilen tutarın kesilmediği, davalının kanuni süresi içerisinde HGS hesabına yeterli yükleme yaptığı, bu nedenle söz konusu tutarı davacı tarafın hesaptan alma imkanı varken almadığı ve icra takibi başlattığı, bu nedenle icra takibi yapılmasının henüz yasal koşullarının oluşmadığı, ana geçiş ücreti dışında cezaların yasal bir şekilde tahakkuk etmediği, bu nedenle icra dosyasının iptaline karar verilmesi gerektiği ancak davalının 91,65 TL tutarındaki ana geçiş ücretini ödemek zorunda olduğu ancak icra takibi yapılmasının henüz koşulları oluşmamakla bu tutarın takip konusu edilemeyeceği, bu nedenle icra takibinin iptalinin dosya kapsamına uyumlu olduğu ve makul süre içerisinde ana geçiş ücreti olan 91,65 TL nin davalı tarafça davacıya hesabına yatırması gerektiği, somut uyuşmazlığın yargılama gerektirmesi nedeniyle kötü niyet tazminatı koşullarının oluşmadığı anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir." şeklindedir. İlgili kararlar da bu yöndedir. ... 5. Tüketici Mahkemesi'nin ... Esas... 27/06/2019 tarihli kararı;" Davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; davacı tarafından işletilen otoyol ve köprülerden ****** plakalı aracın ihlalli geçişi nedeniyle doğan ve yasal süresi içinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla ... 15. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile takbin başlatıldığını, davalının borca itaraz ettiğini ve takibin durduğunu, oysa davacı tarafından işletilen otoyolda yer alan tüm gişelerden nakit ya da kartla tahsilat yapılabilmesinin mümkün olup süresi içerisinde OGS için bankadan HGS için PTT den provizyon alınamaması nedeniyle söz konusu geçiş ücretini talep edildiğini, ödemenin gerçekleşmemesi halinde bildirim yükümlülüğünün olmadığını ancak sürücüye geçiş esnasında bu görev olmamasına rağmen uyarılar yapıldığını, kullanıcıların geçişi takip eden 15 gün içerisinde ödeme yapmaması halinde icra takibinin dayanaklarının oluştuğunu bu nedenlerle davalının itirazı üzerine duran takibin devamını, itirazın iptali ve %20 den az olmayan icra inkar tazminatına hükmedilmesi talep ve dava olunmuştur. Davalıya usulünce tebligat yapılmış vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu geçiş yapılan 26/08/2018 tarihli geçiş öncesinden 9 gün evvel bayram tatilini giderken 17/08/2018 tarihinde yapılan geçişlerle ilgili bakiyenin yetersiz olması nedeniyle davalının HGS hesabının 27/08/2018 tarihinde bakiye miktarının müsait hale gelmesinin üzerine köprü ve otoban geçiş ücreti olan toplam 91,65 TL nin HGS hesabından otomatik olarak kesildiğini, davaya dayanak yapılan geçiş için de sunulan hesap ekstrelerinden anlaşılacağı üzere yasal süresi içerisinde bakiye bulunduğu halde kesintinin yapılmadığı, bu nedenle icra dosyasının dayanağı olmadığı belirterek davanın reddi savunulmuştur. ... 15. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; ana geçiş ücreti olan 91,65 TL ile birlikte 274,95 TL ceza tutarından ibaret 366,60 TL nin takip konusu edildiği, davalının borca itiraz ederek takibin durmasına sebebiyet verdiği ve iş bu davanın yasal süresi içerisinde açıldığı anlaşılmıştır. UYAP ortamından icra dosyası, geçişe ilişkin kayıt ve resimler, HGS bakiyesi ve delil niteliğindeki tüm bilgi ve belgeler dosya içerisine aldırılmıştır. Bu doğrultuda yapılan değerlendirmede: davalının vermiş olduğu cevap dilekçesinde belirtildiği üzere 17/08/2018 tarihinde gerçekleşen geçişler nedeniyle aynı köprü ve yola ilişkin 71,75 ve 19,90 TL lik tutarların geçiş anında yeterli bakiye olmaması üzerine davalı tarafından yapılan 27/08/2018 tarihli 100 TL lik bakiye yüklemesi neticesinde davalının HGS hesabından tahsil edildiği, davaya dayanak yapılan 26/08/2018 tarihli geçiş anında davalının yeterli bakiyesi bulunmadığı ancak 15 günlük süre içinde 09/09/2018 tarihinde davalı tarafından bakiye yüklendiği ancak bu kez 26/08/2018 tarihli geçiş ücreti kesilmeden 03/09/2018 ve 06/09/2018 tarihli geçiş ücretlerinin kesilmesine rağmen davaya konu edilen tutarın kesilmediği, davalının kanuni süresi içerisinde hgs hesabına yeterli yükleme yaptığı, bu nedenle söz konusu tutarı davacı tarafın hesaptan alma imkanı varken almadığı ve icra takibi başlattığı, bu nedenle icra takibi yapılmasının henüz yasal koşullarının oluşmadığı, ana geçiş ücreti dışında cezaların yasal bir şekilde tahakkuk etmediği, bu nedenle icra dosyasının iptaline karar verilmesi gerektiği ancak davalının 91,65 tl tutarındaki ana geçiş ücretini ödemek zorunda olduğu ancak icra takibi yapılmasının henüz koşulları oluşmamakla bu tutarın takip konusu edilemeyeceği, bu nedenle icra takibinin iptalinin dosya kapsamına uyumlu olduğu ve makul süre içerisinde ana geçiş ücreti olan 91,65 tl nin davalı tarafça davacıya hesabına yatırması gerektiği, somut uyuşmazlığın yargılama gerektirmesi nedeniyle kötü niyet tazminatı koşullarının oluşmadığı anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir." şeklindedir. Bu itibarla ptt genel müdürlüğü'ne ve ogs cihazının kayıtlı bulunduğu bankaya müzekkere yazılarak dava konusu araçlara ait hgs kartının ihlalli geçiş tarihleri arasında ve devamındaki 15 günlük tarih aralığında hesap bakiye hareketlerini gösterir evraklar ile hgs geçiş ücreti tahsilatlarına ilişkin herhangi bir bankaya verilmiş otomatik ödeme talimatı verilip verilmediği verildi ise ilgili banka bilgilerinin istenilmesini talep ettiğini, yine karayolları genel müdürlüğüne ve davacı şirkete müzekkere yazılarak ihlalli geçiş tarihlerinde ve devamındaki 15 günlük tarih aralığında dava konusu araçlar ile ihlalli geçiş yapılan davacı şirketin sorumluluğunda bulunan yollarda tüm gün boyu sistem arızasının bulunup bulunmadığı hususunun sorulması davanın aydınlatılması için önemli olduğunu, Kendilerine ihlalli geçiş yapıldığına dair takip öncesi yapılmış herhangi bir ihtarat bulunmadığını, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü'nün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un Geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali başlıklı 30. Maddesinin 3. Fıkrası ; "Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen idarî para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idarî para cezaları tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir. Bu sürede ödenmeyen geçiş ücretleri ve idarî para cezaları 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre ilgili vergi dairesi tarafından takip ve tahsil edilir. Vergi daireleri tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri, tahsilâtın yapıldığı ayı takip eden ayın sonuna kadar Genel Müdürlük hesaplarına aktarılır." Şeklinde olduğunu, ancak kanunun açık düzenlemesine aykırı olarak takip konusu idari para cezasına ilişkin kendilerine herhangi bir ihtarat yapılmaksızın icra takibine geçildiğini bildirmiş, öncelikle usuli itirazların kabulü ile davanın usulden reddıne, davanın esastan tümden reddi ile takibin iptaline ve borçlu olunmadığının tespitine, davacı aleyhine takip konusu alacağın %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama harç ve masrafları ile vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacının iddiaları ile celp edilen delillerin dosya kapsamında değerlendirilmesi amacıyla mali müşavir bilirkişiye tevdii edilen dosyaya 06/04/2023 tarihinde tanzim olunan bilirkişi raporunda özetle; "Davacı tarafından ihlalli geçiş yaptığı iddiasıyla icra takibi yaptığı 17 adet taşıtın geçiş ihlalleri sırasında davalı şirketin adına tescilli olduğu, araçların HGS geçişlerinin Halkbankası ve PTT kayıtlarındaki 348 adet geçişinde hesaplarında bakiye olmadığı dikkate alındığında; Davacının, işlemiş faiz talebinin olmadığı icra takibinde, 6001 sayılı kanunun 30/5 Maddesine istinaden talep ettiği 12.089,50 TL. Geçiş Ücreti + 48.358,00 TL. Ceza Tutarı toplamı olan 60.447,50 TL. toplam alacak talebinin yerinde olduğu" şeklinde görüş ve kanaatini bildirdiği görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Davanın Otoyol geçiş ücreti ile para cezasının icra takibine konulması üzerine davalı borçlunun yetkiye, borca, faize ve ferilerine itirazı üzerine açılan itirazın iptali davası olduğu anlaşılmıştır.
Davanın icra takibine itirazın iptali ve icra inkar tazminatı verilmesi istemine ilişkin olup davacının... Otoyolu işletme hakkı sahibi olduğu, davalı şirkete kayıtlı farklı plakalardaki araçlar ile 07.06.2021-04..01.2022 tarihleri arasında muhtelif tarihlerde ücret ödemeksizin işletiminde olan otoyollardan ücret ödemeksizin geçtiğinden bahisle, geçiş ücreti ile 4 katı cezasının tahsili bakımından ... 25. İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyası ile icra takibine geçildiği anlaşılmıştır.
Davacının talebine konu davalı aracın otoyoldan geçişlerine ilişkin kayıtlar celp edilmiş, dosya kapsamındaki tüm deliller, icra takip dosyası ve mahkememiz dosyası üzerinde konusunda uzman bilirkişi vasıtası ile inceleme yaptırılmış, inceleme neticesinde, davalıya ait muhtelif plakalı araçlar ile 07.06.2021-04..01.2022 tarihleri arasında muhtelif tarihlerde davacının işletimindeki köprü ve otoyollardan ücret ödemeksizin geçtiğinin ücretsiz geçişlerinin 12.089,50 TL, 4 katı cezasının 48.358,00 TL olduğu ve davacının toplam 60.447,50 TL alacak talebinin yerinde olduğu tespit ve rapor edilmiş, bilirkişi raporunun dosya kapsamı ve bilimsel veriler ile uyumlu, tarafsız ve denetime elverişli olduğu kanaatine varılmıştır.
Takip konusu alacağa dayanak otoyol geçişlerinde davalının ücret ödemesinin bulunmadığı, davacının geçiş ücretinin ve 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30/5 maddesi kapsamında olduğu, aynı kanun düzenlemesine göre geçiş ücretinin geçişi takiben 15 günlük yasal sürede ödenmemesi halinde 4 katı cezası ile birlikte tahsilini talep edebileceği ve davacının icra takip tarihi itibariyle davalıdan toplam 60.447,50 TL alacaklı olduğu anlaşılmakla, davacının davasının kabulüne karar vermek gerekmiş, asıl alacak 60.447,50 TL'ye takip tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine, %20 oranındaki 12.089,50 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile, Davalının ... 25. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazının İPTALİNE, takibin 60.447,50 TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacak 60.447,50 TL'ye takip tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine, %20 oranındaki 12.089,50 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Yasası'na göre alınması gereken 4.129,16 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 730,06 TL harcın ve icra takip dosyasında alınan 302,24 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 3.096,86 TL'nin davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 80,70 başvurma harcının ve 730,06 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine
4-Kabul edilen dava değeri ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından sarf edilen toplam 2.630,70 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafından yapılan bir gider olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL'nin davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
8-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana iadesine,
Dair; davacılar vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/09/2023
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır
T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/647 Esas
KARAR NO : 2023/665
MADDİ HATANIN DÜZELTİLMESİNE İLİŞKİN TASHİH ŞERHİ
27/09/2023 tarihli kısa kararın 5. Maddesinde "Davacı tarafından sarf edilen toplam 2.630,70 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine," şeklinde, 7. Maddesinde de "Arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL'nin davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına," şeklinde karar verildiği, verilen karardaki maddi hata düzeltilerek kısa kararın 5. Maddesinin "Davacı tarafından sarf edilen toplam 2195,50 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine," şeklinde ve 7. Maddesinin "Arabuluculuk ücreti olan 1560.00 TL'nin davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına, " şeklinde tashih edilmesine karar verilmiştir.
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır