T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/651 Esas
KARAR NO: 2023/392
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 19/09/2022
KARAR TARİHİ: 16/05/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi özetle, müvekkili firma yıllardır tuhafiye sektöründe faaliyet göstermekte olduğu, ülke genelinde almış olduğu siparişlerle çeşitli mal alım satımı yapan kurumsal kimliği ile ön plana çıkan bir şirket olduğu, Müvekkilin, söz konusu ürünleri yurt içindeki diğer firmalara tanıtıp sipariş alarak ticari hayattaki devamlılığını sağladığını, bu amaç doğrultunda müvekkil firmada çalışan olarak bulunan ...(T.C...) görevi esnasında 16.09.2022 tarihinde ...'nda müvekkil firmanın alacaklısı olduğu 4 (dört) adet çek ile 18 (on sekiz) adet senedi çaldırmış veya düşürmüş bulunduğu, olay sonrası konu ile ilgili olarak çalışan .... tarafından şikayette bulunulduğunu, keşidecisi ...'dan (T.C. ...) aldığı aşağıda bilgileri yazılı olan toplam değeri 30.000,00 TL olan 4 (dört) adet çek ile ... (T.C ...) adına kayıtlı toplam değeri 6.000,00 TL olan 3 (üç) adet, ... adına kayıtlı toplam değeri 4.300,00 TL olan 2 (iki) adet, ... (T.C. ...) adına kayıtlı olan toplam değeri 14.500,00 TL olan 10 (on) adet, ... (T.C. ...) adına kayıtlı toplam değeri 6.000,00 TL olan 3 (üç) adet senet müvekkil firma çalışanı tarafından çaldırılmış veya düşürüldüğünü, çeklerin müvekkilin yedinde bulunduğu sırada çalındığı veya kaybolmuş bulunduğundan tahsilatı mümkün olmamakta bu durumda müvekkilin mağduriyetine neden olduğunu, çekin kaybolduğunun fark edilmesinden sonra müvekkil firma çalışanı ... tarafından şikâyette bulunulmuş ve muhatap bankaya gerekli talimat verildiğini, söz konusu çek ve senetlerin kötü niyetli şahısların eline geçmesi halinde paraya çevrilebileceği, çek karşılığını bankadan tahsil etmesi veya bunları işletmesi tehlikesi halen söz konusu olduğunu, dolayısıyla söz konusu çek ve senetlerin üçüncü şahısların eline geçmesi müvekkil açısından telafisi imkânsız zararlar doğurabileceğinden, çek ve senet bedelinin bankadan alınmaması için öncelikle ödeme yasağı konulmasını, devamında da adı geçen çek ve senetlerin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Dava; zayi olan kıymetli evrakın iptali istemine ilişkindir.
Türk ticaret Kanunu'nun 818/s maddesi uyarınca poliçeye ait iptal hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrası çek hakkında da uygulanır. İlgili yasal düzenlemelere göre iradesi dışında çek elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın çeki ödemekten menedilmesini ve çekin iptal edilmesini isteyebilir. Çeki eline geçiren kişi bilinmez ve ilan süresi içinde çek üçüncü kişiler tarafından sunulmaz ise çekin iptaline karar verilir. Anılan yasa hükmü uyarınca, kambiyo senetlerinin ziyaı nedeniyle iptal davası açma hakkı lehtar veya hamile tanınmış bir haktır. Keşidecinin bu hakkı yoktur. Davacı dava açma hakkının bulunduğunu bildirmiş davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığına ilişkin mahkemece tesbit yapılamadığı gibi, bu yönde üçüncü şahıslarca itiraz ileri sürülmemiştir.
Mahkememizce ilan yazıları ve ödeme yasağı kararı yazılmış, ilanların yapıldığına ilişkin sicil gazeteleri dosyamız içerisine alınmıştır.
Dava konusu, ... Bankası ... Şubesi, 31.01.2023 Tarih, 7.500,00 TL Miktar, Keşidesi ... olan, ... Seri Numaralı Çek ... Bankası ... Şubesi, 28.02.2023 Tarih, 7.500,00 TL Miktar, Keşidesi ... olan, ... Seri Numaralı Çek, ... Bankası ... Şubesi, 31.03.2023 Tarih, 7.500,00 TL Miktar, Keşidesi ...olan, ... Seri Numaralı Çek, ... Bankası ... Şubesi, 30.04.2023 Tarih, 7.500,00 TL Miktar, Keşidesi ... olan, ... Seri Numaralı Çek, Borçlusu ... (T.C....) olan 12.09.2022 Tanzim Tarihli 30.11.2022 Vade Tarihli 2.000,00 TL tutarında senet Borçlusu ... (T.C....) olan 12.09.2022 Tanzim Tarihli 31.01.2023 Vade Tarihli 2.000,00 TL tutarında senet, Borçlusu ... (T.C....) olan 12.09.2022 Tanzim Tarihli 28.02.2023 Vade Tarihli 2.000,00 TL tutarında senet , Borçlusu ... (T.C....) olan 14.09.2022 Tanzim Tarihli 31.01.2023 Vade Tarihli 2.000,00 TL tutarında senet, Borçlusu ... (T.C....) olan 14.09.2022 Tanzim Tarihli 28.02.2023 Vade Tarihli 2.300,00 TL tutarında senet, Borçlusu ... (T.C....) olan13.09.2022 Tanzim Tarihli 24.09.2022 Vade Tarihli 1.500,00 TL tutarında senet, Borçlusu ... (T.C....) olan13.09.2022 Tanzim Tarihli 30.09.2022 Vade Tarihli 1.500,00 TL tutarında senet, Borçlusu ... (T.C....) olan13.09.2022 Tanzim Tarihli 08.10.2022 Vade Tarihli 1.500,00 TL tutarında senet, Borçlusu ... (T.C....) olan13.09.2022 Tanzim Tarihli 15.10.2022 Vade Tarihli 1.500,00 TL tutarında senet Borçlusu ... (T.C....) olan13.09.2022 Tanzim Tarihli 22.10.2022 Vade Tarihli 1.500,00 TL tutarında senet, Borçlusu ... (T.C....) olan13.09.2022 Tanzim Tarihli 29.10.2022 Vade Tarihli 1.500,00 TL tutarında senet, Borçlusu ... (T.C....) olan13.09.2022 Tanzim Tarihli 12.11.2022 Vade Tarihli 1.500,00 TL tutarında senet Borçlusu ... (T.C....) olan13.09.2022 Tanzim Tarihli 19.11.2022 Vade Tarihli 1.500,00 TL tutarında senet, Borçlusu ... (T.C....) olan13.09.2022 Tanzim Tarihli 26.11.2022 Vade Tarihli 1.250,00 TL tutarında senet, Borçlusu ... (T.C....) olan13.09.2022 Tanzim Tarihli 03.12.2022 Vade Tarihli 1.250,00 TL tutarında senet, Borçlusu ... (T.C....) olan 15.09.2022 Tanzim Tarihli 31.01.2023 Vade Tarihli 2.000,00 TL tutarında senet, Borçlusu ... (T.C....) olan 15.09.2022 Tanzim Tarihli 28.02.2023 Vade Tarihli 2.000,00 TL tutarında senet ,Borçlusu ... (T.C....) olan 15.09.2022 Tanzim Tarihli 30.03.2023 Vade Tarihli 2.000,00 TL tutarında senetlerin ibraz edilmediği bildirilmiştir. Davacı vekili, ilan süresi dolan bu çek ve senetler yönünden kabul kararı verilmesini, talep etmiştir.
Dava konusu, ... Bankası ... Şubesi, 31.01.2023 Tarih, 7.500,00 TL Miktar, Keşidesi ... olan, ... Seri Numaralı Çek ... Bankası ... Şubesi, 28.02.2023 Tarih, 7.500,00 TL Miktar, Keşidesi... olan, ... Seri Numaralı Çek, ... Bankası ... Şubesi, 31.03.2023 Tarih, 7.500,00 TL Miktar, Keşidesi ... olan, ... Seri Numaralı Çek,... Bankası ... Şubesi, 30.04.2023 Tarih, 7.500,00 TL Miktar, Keşidesi ...olan, ... Seri Numaralı Çek, Borçlusu ... (T.C....) olan 12.09.2022 Tanzim Tarihli 30.11.2022 Vade Tarihli 2.000,00 TL tutarında senet Borçlusu ... (T.C....) olan 12.09.2022 Tanzim Tarihli 31.01.2023 Vade Tarihli 2.000,00 TL tutarında senet, Borçlusu ... (T.C....) olan 12.09.2022 Tanzim Tarihli 28.02.2023 Vade Tarihli 2.000,00 TL tutarında senet , Borçlusu ... (T.C....) olan 14.09.2022 Tanzim Tarihli 31.01.2023 Vade Tarihli 2.000,00 TL tutarında senet, Borçlusu ... (T.C....) olan 14.09.2022 Tanzim Tarihli 28.02.2023 Vade Tarihli 2.300,00 TL tutarında senet, Borçlusu ... (T.C....) olan13.09.2022 Tanzim Tarihli 24.09.2022 Vade Tarihli 1.500,00 TL tutarında senet, Borçlusu ... (T.C....) olan13.09.2022 Tanzim Tarihli 30.09.2022 Vade Tarihli 1.500,00 TL tutarında senet, Borçlusu ... (T.C....) olan13.09.2022 Tanzim Tarihli 08.10.2022 Vade Tarihli 1.500,00 TL tutarında senet, Borçlusu ... (T.C....) olan13.09.2022 Tanzim Tarihli 15.10.2022 Vade Tarihli 1.500,00 TL tutarında senet Borçlusu ... (T.C....) olan13.09.2022 Tanzim Tarihli 22.10.2022 Vade Tarihli 1.500,00 TL tutarında senet, Borçlusu ... (T.C....) olan13.09.2022 Tanzim Tarihli 29.10.2022 Vade Tarihli 1.500,00 TL tutarında senet, Borçlusu ... (T.C....) olan13.09.2022 Tanzim Tarihli 12.11.2022 Vade Tarihli 1.500,00 TL tutarında senet Borçlusu ... (T.C....) olan13.09.2022 Tanzim Tarihli 19.11.2022 Vade Tarihli 1.500,00 TL tutarında senet, Borçlusu ... (T.C....) olan13.09.2022 Tanzim Tarihli 26.11.2022 Vade Tarihli 1.250,00 TL tutarında senet, Borçlusu ... (T.C....) olan13.09.2022 Tanzim Tarihli 03.12.2022 Vade Tarihli 1.250,00 TL tutarında senet, Borçlusu ... (T.C....) olan 15.09.2022 Tanzim Tarihli 31.01.2023 Vade Tarihli 2.000,00 TL tutarında senet, Borçlusu ... (T.C....) olan 15.09.2022 Tanzim Tarihli 28.02.2023 Vade Tarihli 2.000,00 TL tutarında senet ,Borçlusu ... (T.C....) olan 15.09.2022 Tanzim Tarihli 30.03.2023 Vade Tarihli 2.000,00 TL çek ve senetlerin yapılan ilanlar sonucunda mahkememize sunulmadığı, üçüncü kişilerce bir itiraz ileri sürülmediği, yasal ilan sürelerinin dolduğu ve çekin muhatap bankaya ibraz edilmediği görülmüştür. Hukuksal durum bu olunca işbu çek ve senetler yönünden zayii nedeniyle iptaline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-... Bankası ... Şubesi, 31.01.2023 Tarih, 7.500,00 TL Miktar, Keşidesi ... olan, ... Seri Numaralı Çek ... Bankası ... Şubesi, 28.02.2023 Tarih, 7.500,00 TL Miktar, Keşidesi ... olan, ... Seri Numaralı Çek, ... Bankası ... Şubesi, 31.03.2023 Tarih, 7.500,00 TL Miktar, Keşidesi ... olan, ... Seri Numaralı Çek, ... Bankası ... Şubesi, 30.04.2023 Tarih, 7.500,00 TL Miktar, Keşidesi ... olan, ... Seri Numaralı Çek, Borçlusu ... (T.C....) olan 12.09.2022 Tanzim Tarihli 30.11.2022 Vade Tarihli 2.000,00 TL tutarında senet Borçlusu ... (T.C....) olan 12.09.2022 Tanzim Tarihli 31.01.2023 Vade Tarihli 2.000,00 TL tutarında senet, Borçlusu ... (T.C....) olan 12.09.2022 Tanzim Tarihli 28.02.2023 Vade Tarihli 2.000,00 TL tutarında senet , Borçlusu ... (T.C....) olan 14.09.2022 Tanzim Tarihli 31.01.2023 Vade Tarihli 2.000,00 TL tutarında senet, Borçlusu ... (T.C....) olan 14.09.2022 Tanzim Tarihli 28.02.2023 Vade Tarihli 2.300,00 TL tutarında senet, Borçlusu ... (T.C....) olan13.09.2022 Tanzim Tarihli 24.09.2022 Vade Tarihli 1.500,00 TL tutarında senet, Borçlusu ... (T.C....) olan13.09.2022 Tanzim Tarihli 30.09.2022 Vade Tarihli 1.500,00 TL tutarında senet, Borçlusu ... (T.C....) olan13.09.2022 Tanzim Tarihli 08.10.2022 Vade Tarihli 1.500,00 TL tutarında senet, Borçlusu ... (T.C....) olan13.09.2022 Tanzim Tarihli 15.10.2022 Vade Tarihli 1.500,00 TL tutarında senet Borçlusu ... (T.C....) olan13.09.2022 Tanzim Tarihli 22.10.2022 Vade Tarihli 1.500,00 TL tutarında senet, Borçlusu ... (T.C....) olan13.09.2022 Tanzim Tarihli 29.10.2022 Vade Tarihli 1.500,00 TL tutarında senet, Borçlusu ... (T.C....) olan13.09.2022 Tanzim Tarihli 12.11.2022 Vade Tarihli 1.500,00 TL tutarında senet Borçlusu ... (T.C....) olan13.09.2022 Tanzim Tarihli 19.11.2022 Vade Tarihli 1.500,00 TL tutarında senet, Borçlusu ... (T.C....) olan13.09.2022 Tanzim Tarihli 26.11.2022 Vade Tarihli 1.250,00 TL tutarında senet, Borçlusu ... (T.C....) olan13.09.2022 Tanzim Tarihli 03.12.2022 Vade Tarihli 1.250,00 TL tutarında senet, Borçlusu ... (T.C....) olan 15.09.2022 Tanzim Tarihli 31.01.2023 Vade Tarihli 2.000,00 TL tutarında senet, Borçlusu ... (T.C....) olan 15.09.2022 Tanzim Tarihli 28.02.2023 Vade Tarihli 2.000,00 TL tutarında senet ,Borçlusu ... (T.C....) olan 15.09.2022 Tanzim Tarihli 30.03.2023 Vade Tarihli 2.000,00 TL senetlerin zayi olmaları nedeniyle İPTALLERİNE, Karar kesinleştiğinde davacı tarafça yatırılan teminatın iadesine,
2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 179,90-TL karar ve ilam harcının peşin alınan 80,70-TL harçtan mahsubu ile bakiye 99,20-TL nispi karar ve ilam harcının davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan tüm yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde davacı tarafa iadesine,
Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341 maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.16/05/2023
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı
"Bu belge 5070 Sayılı Kanun hükümlerince elektronik imza ile imzalanmıştır."