T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/693 Esas
KARAR NO: 2023/364
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/10/2022
KARAR TARİHİ: 09/05/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin 04/10/2022 tarihli dava dilekçesinde özetle, 10.08.2022 tarihinde ... Başvuru Numarası ile tarafımızca ... Arabuluculuk Bürosu'na başvurularak dava şartı yerine getirildiği, ancak arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanamadığını, bu doğrultuda 16.09.2022 tarihli ... Arabuluculuk Dosya Numaralı ve ...Büro Dosya Numaralı Hukuk Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk Son Tutanağı düzenlendiğini, Müvekkil ... A.Ş., otomotiv sektöründe araç kiralama işi ile iştigal eden bir filo şirketi olduğunu, Müvekkil şirkete ait ... plakalı araç 01.12.2020 tarihinde Ölümlü/ Yaralanmalı- Maddi hasarlı trafik kazası tecrübe etmiş olduğu, kaza neticesinde ağır hasara uğradığını, yapılan ekspertiz incelemesi neticesinde müvekkilin maliki bulunduğu araç hakkında aracın rayiç değeri gözetildiğinde onarım ve parça değişimi yapılması ekonomik açıdan makul bulunmamakla birlikte pert-total işleminin yapılması gerektiği kanaatine varıldığını, davalı ...Ş, ... no'lu Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ve ... no'lu İhtiyari Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile müvekkile ait ... plakalı araca çarparak pert olmasına sebebiyet veren...plakalı aracı teminat altına aldığını, davalı tarafın bu kapsamda TTK'nın "Sorumluluk Sigortaları"na ilişkin hükümleri ile ZMMS Genel Şartları ve Kasko İMM Genel Şartları kapsamında müvekkile ait ... plakalı araçta meydana gelen zararı tazmin etmekle yükümlü olduğunu, Müvekkil şirkete ait... plakalı araç, 01.12.2020 tarihinde saat 17:10 sıralarında ... ili ... ilçesi ... mevkinde dava dışı ...sevk ve idaresinde seyir halinde iken; dava dışı sürücü ...sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın ön sol kısmı ile müvekkile ait aracın arka sağ köşe kısımlarına çarptığını, Müvekkile ait ...plakalı araç çarpmanın etkisi ile savrularak ön sol köşe kısımları ile bariyerlere çarpmış olduğu bu suretle Maddi Hasarlı Trafik kazası meydana geldiğini, kaza akabinde kolluk görevlileri tarafından tanzim edilen Ölümlü/ Yaralanmalı Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağında incelendiğinde; dava dışı ...plakalı araç sürücüsünün 2918 Sayılı KTK'nın 56/1-c; "Sürücüler önlerinde giden araçları yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli bir mesafeden izlemek zorundadır" hükmünü ihlal ettiği ve kazanın oluşumu ile ilgili asli ve tam (%100) kusurlu olduğu, müvekkil ait ...plakalı perte konu araç sürücüsünün ise kazanın oluşumunda kusurunun bulunmadığı açıkça görüldüğünü, ek olarak kaza sonrasında tanzim edilen 01.12.2020 tarihli Şikayetçi İfade Tutanağında hasara konu 3... plakalı araç sürücüsü; "... Sevk ve idaremde olan ...plakalı araç ile... seyir halinde olduğum sırada... Benim aracın sağ arka tarafına hızlıca bir araç çarptı ve çarpmanın etkisi ile benim aracımın ön tarafı ve sağ arka tarafı büyük hasar aldı. ... Olay yerinde trafik polislerinin yapmış olduğu alkol testinde bana çarpan şahsın alkollü olduğunu ilettiler" şeklinde beyanda bulunduğunu, keza delil listesi ekinde yer alan alkol raporunda dava dışı ... plakalı araç sürücüsü ...'un 1.07 promil alkollü olduğu tespit edildiğini, davalı tarafça ZMMS ve İMMS poliçesi ile teminat altına alınan ... plakalı araç sürücüsü aynı zamanda 2918 sayılı KTK Md.48; "Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri almış olan sürücüler ile alkollü olan sürücülerin karayolunda araç sürmeleri yasaktır." hükmünü ihlal ederek kusuru ile müvekkile ait aracın pert olmasına sebebiyet verdiğini, yapılan ekspertiz incelemesi neticesinde hasar tutarı -%18 KDV dahil- 135.667,95 TL olarak tespit edildiğini, hasara konu ... plakalı aracın rayiç değeri nazara alındığında aracın onarım masraflarının aracın kaza tarihindeki değerini aşmadığı; aracın teknik olarak onarımının mümkün olduğu ancak "ekonomik" olmadığı kanaatine varılmıştır. Ekspertiz incelemesinde hasara konu aracın rayiç bedelinden sovtaj tenzili yapıldıktan sonra tazminat bedeli 103.900,00 TL olarak tespit edildiğini, davalı tarafın, ... no'lu ZMMS Poliçesi ile teminat altına almış olduğu ... plakalı araç sürücüsünün kusuru neticesinde müvekkile ait ... plakalı araçta meydana gelen 103.900,00 TL tutarındaki pert total tazminatını TTK ve ZMMS Genel Şartları kapsamında tazmin etmekle yükümlü olduğunu, Pert Total tazminatının ZMMS poliçe limitini aşması halinde ise yine davalı tarafça tanzim edilen ... no'lu İMMS poliçe teminatı kapsamında TTK ve Kasko/ İMM Genel Şartları uyarınca davalı taraf bakiye tutarın tamamını tazmin etmekle yükümlü olduğunu, davalı ... şirketine 27.06.2022 ve 18.07.2022 tarihlerinde müvekkile ait... plakalı araçta meydana gelen hasarın ZMMS ve İMMS poliçe teminatı kapsamında tazmini için tarafımızca başvuru yapılmış ise de davalı tarafça bugüne dek herhangi bir hasar ödemesi yapılmadığını, bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 103.900,00 TL tutarındaki alacağın kaza tarihi olan 01.12.2020 tarihinden itibarinden işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalının üzerine bırakılmasına, karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekilinin 02/11/2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle, davanın, zamanaşımına uğradığından zamanaşımından dolayı zamanaşımı nedeniyle reddine, kazaya karışan ... plaka sayılı araç müvekkil şirket nezdinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalı olduğunu, müvekkil şirketin bu poliçedeki maddi zararlara ilişkin teminat limiti ise kaza tarihi itibariyle araç başına 41.000-TL'dir. Dosya üzerinde yapılan tüm ödemeler poliçe teminat limitinden mahsup edilmesi gerektiğini, ihtiyari mali mesuliyet sigortası, zorunlu trafik sigortasının sınırlarını aşan durumlarda meydana gelebilecek hasarların poliçede belirtilmiş durumlara kadar olan teminatını karşıladığını, müvekkil şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve bakiye poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, davacı yanın ticari avans faiz talebine itiraz ettiklerini, mağdurun aracın müvekkil şirket ile arasındaki ilişki ticari bir nitelik arz etmemekte ve tazminat talebi de haksız fiilden kaynaklandığını, ktk’nın tazminatın biçimi ile ilgili borçlar kanunun haksız fiil hükümlerine yollama yaptığı ve borçlar kanununda düzenlenen haksız fiil sorumluluğunda uygulanacak faizin yasal faiz olduğu, ayrıca müvekkil şirketin işletenin hukuki sorumluluğunu üstlenmiş olduğu dikkate alındığında davacı vekilinin avans faizi isteminin haksızlığı ortada olduğunu, bu nedenlerle davanın öncelikle zamanaşımı nedeniyle reddine, talebin cevap dilekçesinde belirtildiği ve re'sen gözetilecek nedenlerle esastan reddine, ret taleplerinin kabul edilmemesi halinde; kabul anlamına gelmemek kaydı ile davaya konu talepler yönünden yukarıda belirttiğimiz gibi bilirkişi incelemesi yapılmasına ve tarafların kusur durumu ile bakiye teminat limiti gözetilerek hüküm kurulmasına, talebin kabulü halinde, dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE,
Dava, 01/12/2020 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde davacıya ait araç ile dava dışı ... plakalı araç arasında meydana gelen kaza nedeniyle davacı aracında meydana gelen hasarın ZMMS / İMMS sigortacısı olan davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
Dava konusu edilen davalı ... Sigortaya ait ... nolu zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ve ... nolu ihtiyati mali mesuliyet sigorta poliçesi celp edilmiştir.
Türkiye Noterler Birliğinden davaya konu kazaya karışan ... ve ... plakalı araçların geçmişe dönük tüm tescil belgelerinin, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden dava dışı ...plakalı aracın sigorta bilgilerinin, ... ve ... plakalı araçlar arasında meydana gelen kazaya ilişkin tramer kayıtlarının celp edildiği görülmüştür.
Mahkememizin 24/01/2023 tarihli celse ara kararı gereği, dosya üzerinden inceleme yapılarak öncelikle dava konusu olaydaki kusur oranının tespit edilmesi, akabinde davacı tarafa otomobilin kaza sonucu pert total olup olamayacağı, hasar bedelinin ikinci el rayiç değerine göre aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı değerlendirilerek, şayet pert olduğu sonucuna varılırsa aracın kaza tarihindeki ikinci el piyasa rayiç değerinden sovtaj bedeli mahsup edilerek gerçek zarar miktarının belirlenmesi hususlarında, ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli bir rapor alınmasına karar verilmiş olup, Bilirkişi ...'ın 24/03/2023 tarihli raporda, 01.12.2020 tarihli trafik kazasında, ...plakalı aracın sürücüsü ...' un ... oranında kusurlu olduğu, ... plakalı aracın sürücüsü ...'un kusursuz olduğu, dava konusu hasar nedeniyle meydana gelen gerçek zararın 103.900,00 TL olduğu görüş ve kanaatine varıldığını bildirmiştir. Davalı ... tarafından ZMMS sigortası ile sigortalı araç sürücüsünün kazaya tam ve asli kusuru ile neden olması sebebiyle, sigortalı işleten ile birlikte sorumlu olduğundan söz edilebileceğin, kaza tarihini kapsar geçerli ve yürürlükte olan bir ZMMS sigorta poliçesi ile davalı ... tarafından teminat altında olduğuna ilişkin tespitlerini içeren bilirkişi raporunun tarafsız, bilimsel veriler ve dosya kapsamı ile uyumlu olduğu, denetime elverişli olduğu kanaatine varılmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, 01.12.2020 tarihinde saat 17:10 sıralarında, ... İli, ... İlçesi, ...Otobüs durağı önünde sürücü ... yönetiminde seyir halinde iken trafik nedeniyle yavaş seyreden ... plakalı aracın arka sağ kısmına sürücü ... yönetiminde aynı yöne seyir halinde olan ... plakalı aracın çarpması, çarpma etkisi ile dönen .... plakalı aracın sol yan ön kısmı ile orta refüje çarpması sonucu dava konusu trafik kazası meydana geldiği, trafik kurallarına uygun şekilde önündeki aracı takip eden bir sürücünün, önündeki aracın aniden durması dahil, öndeki aracın durma şartında kat edeceği mesafe ile iki araç arasında yasada yapılan tanıma uygun takip mesafesinin toplamının, arkadan gelen aracın güvenli duruşu için gerekli mesafeden fazla olması nedeniyle önünde duran araca arkadan çarpmadan güvenli bir şekilde durması mümkün olduğu,... plakalı aracın önünde seyir halinde olan ... plakalı araca arkadan
çarpması, ... plakalı aracın sürücüsünün önünde seyir halinde olan aracı yönetimindeki aracın teknik özellikleri ve yükü ile yol ve trafik şartlarını göz önüne alarak güvenli mesafeden takip etmemesi ve/veya yola gerekli dikkat ve özeni göstermemesi nedeniyle takip mesafesini koruyamamasından kaynaklandığının bilirkişi tarafından tespit edildiği, yine hükme esas alınan raporda sonuç itibari ile kaza şartında arkadan çarpma asli kusurunu işleyen... plakalı aracın sürücüsü ...’ un trafik kurallarına aykırı, dikkatsiz ve tedbirsiz davranışlarıyla tam kusurlu olduğu, ... plakalı aracın sürücüsü ...’ un kusursuz olduğu, dava konusu araca muadil araçların rayiç değerinin 210.000,00 TL, dava konusu aracın onarım
zararının 113.500,00 TL olduğu ve Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 18.05.2016 tarih, 2016/3196 E ve 2016/6047 K sayılı, “Her ne kadar bilirkişi raporunda aracın tamirinin teknik ve ekonomik açıdan uygun olduğu belirtilmiş ise de, piyasa rayici 45.000,00 TL olan bir araç için hasar miktarının 25.493,20 TL bulunması karşısında dairemiz uygulamasına göre hasar bedeli araç rayicinin %50'sini aştığından aracın tamirinin ekonomik olmadığı açıktır. Bu durumda, bilirkişiden ek rapor alınıp, araç pert total kabul edilerek aracın sovtaj bedeli de belirlenmek sureti ile hasarsız piyasa rayici ile sovtaj bedeli arasındaki farkın hasar miktarı olarak belirlenmesi gerekir” şeklindeki kararı göz önüne alındığında hasar bedelinin (113.500,00 TL) aracın rayiç değerinin (210.000,00 TL) %50 sini aşması nedeniyle (%54) aracın tamiri ekonomik olmayıp, Yargıtay uygulamalarına göre tam zayi olarak değerlendirilmesinin gerektiği, bu durumda gerçek zarar muadil araçların rayiç değeri ile hasarlı aracın sovtaj değeri arasındaki farka eşit olacağı, buna göre dava konusu aracın dava konusu 01.12.2020 tarihli hasarı nedeniyle meydana gelen gerçek zarar, hasarsız muadil araçların rayiç değeri (210.000,00 TL) ile dava konusu aracın hasarlı değeri (106.100,00 TL) arasındaki farka eşit olup; 210.000,00 TL – 106.100,00 TL = 103.900,00 TL olacağı yönündeki tarafsız, bilimsel veriler ve dosya kapsamı ile uyumlu bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne, 103.900,00 TL'nin, davacı tarafça davadan önce davalı tarafa 27/06/2022 tarihinde yazılı başvuruda yapıldığı anlaşıldığından bu tarihi izleyen 8 iş gününü izleyen gün olan 08/07/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle,
Davanın Kabulü ile 103.900,00 TL'nin 08/07/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 7.097,40-TL nispi karar ve ilam harcından, başlangıçta yatırılan 1.774,36-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 5.323,04-TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yatırılan 1.774,36-TL peşin harç ile 80,70-TL başvurma harcı olmak üzere 1.855,06- TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan 107,25-TL posta ve tebligat gideri ile 1.500,00-TL bilirkişi gideri toplamı olan 1.607,25-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00 -TL arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 16.585,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı ve davalı tarafından yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın HMK 333 maddesi gereğince karar kesinleştiğinde derhal yatıran tarafa iadesine,
Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341 maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.09/05/2023
Katip ...
E-imzalıdır
Hakim ...
E-imzalıdır