T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/748 Esas
KARAR NO: 2023/292
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 24/10/2022
KARAR TARİHİ: 13/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından ibraz edilen 24/10/2022 tarihli dava dilekçesinden özetle; ...'un yöneticiliğini yaptığı müvekkili şirket ...Ltd.Şti. , ... A.Ş. ile 2013 yılından beri ticari iş ilişkisi içerisinde olduklarını, söz konusu ...A.Ş. , 2019 tarihinde ... şirketi tarafından devralınmış olduğunu, davacı müvekkili ile davalı şirket arasındaki ilişki trafo alım-satımına aracılık etmek üzerine kurulmuş olup müvekkili, davalı şirketin Irak, Sudan gibi ülkelere trafo satışına aracılık etmekte olduğunu, davalı şirketin söz konusu alacağını teminat altına almak için her seferinde müvekkili şirketten ''teminat çeki'' alıp müvekkilin borcunu davalı şirkete ödemesi sonrası, davacı şirket bu teminat çeklerini müvekkile iade etmekte olduğunu, Taraflar arasındaki ticaret yıllardır teminat senedi ilişkisi ile devam etmektedir. müvekkilimiz, yurt dışındaki şirketlerden ödeme aldıkça davalı şirkete ödeme yapmakta ve davalı şirketin de alacağını garantilemesi için bir teminat senedi vermekte olduğunu, Müvekkili ile davalı şirket arasındaki ilişki 2021 yılına kadar bu şekilde devam etmiş olup 2021 yılında davalı şirkete verilen 9 adet teminat senedi vasfına sahip senetten 3 tanesinin haksız bir şekilde icraya koyulması ve müvekkili hakkında karşılıksız çek keşide etme suçundan dolayı şikayette bulunmaları sebebiyle müvekkilinin ticari itibarının zedelenmiş olduğunu ve taraflar arasında bulunan ilişkinin sona erdiğini, müvekkilinin sürekli geriden gelen ödemeler yapmakta olduğunu, bunun sebebinin de tam olarak çeklerin teminat senedi vasfına sahip olduğunu, taraflar arasında gelenekselleşen uygulamaya göre davalı şirket malları müvekkili aracılığı ile diğer ülkelere satmakta olduğunu, çünkü ...şirketi Amerikan kökenli bir şirket olup Irak/ Sudan gibi ülkelere ambargo sebebiyle ithalat-ihracat yapamadığını, yıllardır müvekkilinin yöneticilik yaptığı şirket aracılığı ile yürütülen ticaret, davalı yanın haksız ve kötü niyetli icra takibi-icra ceza şikayeti sebebiyle sona ermiş olduğunu, dava konusu yapılan çeklerin davalı tarafından verilen malların ayıplı çıkması, Sudan'daki darbe ile Irak'taki Hz. Hüseyin anma törenleri sebebiyle davalının vermiş olduğu ürünler satılamadığı, bu hususların davalı şirkete bildirilmesine karşın davalının ayıplı mallarının sorumluluğunu üstlenmemiş olup söz konusu bu çekleri teminat senedi olduğunu bilmesine rağmen kambiyo senetlerine özgü takip yoluyla icraya koyduğunu, ayrıca müvekkili hakkında karşılıksız çek keşide etme suçundan şikayette bulunulduğunu, davalının haksız bir şekilde dava konusu teminat senetlerini gerek kambiyo senetlerine özgü takip yoluyla icraya koyması gerekse de müvekkili hakkında karşılıksız çek keşide etme suçundan şikayette bulunması dolayısıyla iş bu davayı açma zarureti doğduğunu, mahkemece dava konusu çeklerin teminat senedi olduğunu ve müvekkilinin borçlu bulunmadığının tespiti gerektiğini, davalı aleyhine açtıkları menfi tespit davalarının kabulüne, davalı şirket ile yapılan ticari iş ve işlemler göz önüne alınarak davalının müvekkilinin kasten zarara uğratma saikinin olması sebebiyle, davacı müvekkilinin davalı şirket lehine keşide ettiği senetler karşılığında davalı şirkete herhangi bir borcunun olmadığının tespitine, dava konusu 3 senedin iptaline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı şirket üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun dava dilekçesi , tensip zaptı tebliğ edilmiş olup, davalı tarafından ibraz edilen cevap dilekçesinden özetle; Davacı şirketin, 25.03.2022, 25.04.2022 ve 25.05.2022 tarihlerinde müvekkili şirkete 300.000 USD (Amerikan Doları) değerinde üç adet çeki ödeme aracı olarak verdiğini, davacı şirketin 2013 yılından itibaren süregelen ticari ilişkiden doğan borcun ifası gereği ödeme aracı olarak her biri 300.000 USD bedelli 3 adet çek keşide ederek müvekkili şirkete teslim ettiğini,söz konusu çekler tüm kanuni unsurlara sahip olup kambiyo senedi vasfına haiz olduğunu, bu niteliği gereğince de kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluna konu olma kabiliyetine sahip olduğunu, söz konusu çeklerden; ... tarihli ve ... seri numaralı çek, 25.03.2022 tarihinde ödeme için ibraz edilmiş olduğunu ancak karşılıksız çıktığını,çekin karşılıksız kalması üzerine, müvekkili adına 20.04.2022 tarihinde .... 29. İcra Dairesinde ... esas sayılı dosya ile kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluna başvurulduğunu, İcra takibine ek olarak 23.05.2022 tarihinde ... 29. İcra Ceza Mahkemesinde... esas sayılı dosya ile çekin karşılıksız çıkması nedeniyle davacı şirket ve yetkilisi ... aleyhine şikayette bulunulduğunu, ... tarihli ve ... seri numaralı çek, 25.04.2022 tarihinde ödeme için ibraz edilmiş ancak çek karşılıksız çıktığını, çekin karşılıksız kalması üzerine, müvekkili adına 24.05.2022 tarihinde ... 36. İcra Dairesinde ...esas sayılı dosya ile kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluna başvurulduğunu, İcra takibine ek olarak 02.06.2022 tarihinde ... 20. İcra Ceza Mahkemesinde... esas sayılı dosya ile çekin karşılıksız çıkması nedeniyle davacı şirket ve yetkilisi ... aleyhine şikayette bulunulduğunu, ... tarihli ve ... seri numaralı çek, 25.05.2022 tarihinde ödeme için ibraz edilmiş ancak çek karşılıksız çıktığını, çekin karşılıksız kalması üzerine, müvekkili adına 21.06.2022 tarihinde ... 35. İcra Dairesinde ... esas sayılı dosya ile kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluna başvuruduğunu, İcra takibine ek olarak 19.07.2022 tarihinde ... 45. İcra Mahkemesinde ... esas sayılı dosya ile çekin karşılıksız çıkması nedeniyle davacı şirket ve yetkilisi ... aleyhine şikayette bulunulduğunu, cari hesap ekstrelerinden de görüleceği gibi müvekkili şirketin, davacı şirketten çek bedellerinden çok daha fazla alacağı olduğunu, taraflarınca .... 22. İcra Dairesi’nin ...esas sayılı dosyası üzerinden (kambiyo senetlerine özgü icra takipleri açısından tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) ilamsız icra takibi başlatıldığını, söz konusu takibin davacı şirketin itiraz etmemesi doğrultusunda kesinleştiğini, müvekkili şirkete borcu olmadığını iddia eden davacı şirketin söz konusu takibe itiraz etme imkanı olmasına rağmen herhangi bir itirazda dahi bulunulmadığını, davacı şirketin, müvekkili şirkete borcu olduğu ve buna istinaden müvekkili şirkete ödeme aracı olarak dava konusu çekleri keşide ettiği, kambiyo senedi vasfını haiz olduğu, davacı şirketin teminat iddiasının gerçek dışı olduğu açıkça ortada olduğunu, Davacı yanın "teminat senedi" iddiası dayanaktan yoksun olup salt sorumluluktan kurtulmaya yönelik olduğunu, söz konusu çeklerin teminat senedi niteliğini taşımadığı izahtan vareste olduğunu, gerek öğretide gerekse Yargıtay kararlarından yer verilen alıntılar ile haklılıklarını açıkça ortaya koyduğunu, hukuka aykırı, haksız ve mesnetsiz davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Tüm dosya kapsamının ve delillerin değerlendirilmesi sonucunda 6102 sayılı Yasa'nın 780. maddesinde düzenlenen çek kayıtsız şartsız belirli bir bedelin ödenmesi için havaleyi belirlemekte olup bir ödeme aracıdır. Çekin teminat olarak verildiğinin yazılı belge ile kanıtlanması gerekmektedir. Davacı tarafından çeklerin davalıya teminat olarak verildiğine ilişkin herhangi bir yazılı belge dosyaya ibraz edilmediğinden ispat edilemeyen davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle
1-Davacının davasının reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar yasasınca alınması gerekli olan 179,90-TL. harcın başlangıçta mahkeme veznesine yatırılan 80,70-TL peşin harç ile tamamlama harcı olan 285.335,55-TL olmak üzere toplam 285.416,25-TL harçtan mahsup edilerek 285.236,35-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 405.130,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davalı tarafından herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu konuda bir karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacılar ve davalı tarafından yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341. maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 13/04/2023
Başkan ...
E-imzalıdır.
Üye ...
E-imzalıdır.
Üye ...
E-imzalıdır.
Katip ...
E-imzalıdır.