T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/753 Esas
KARAR NO: 2024/542
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/10/2022
KARAR TARİHİ: 19/09/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl dosyada davacılar vekili 26/10/2022 tarihli dava dilekçesi ile, Müvekkillerinin davalılara borçlu olmadıklarının tespitine, ... 14. İcra Müdürlüğü'nün...E. sayılı dosyasına konu edilen icra takibinin iptaline, takibe konu edilen çekin istirdadı ile müvekkili ...Şirketi'ne teslimine, kötü niyetle başlatılan icra takibi nedeniyle ...'dan dava değerinin %20'sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatının tahsili ile müvekkilere ödenmesine, davalılar ...Şti., ...Şti., ... tarafından müvekkiller aleyhine başlatabilecekleri olası icra takiplerinin durdurulması ve davalı ...'nın başlattığı icra takibinde icra dosyasına gelecek paranın davalıya ödenmemesi için belirlenecek teminat karşılığında dava sonuçlanıncaya kadar ihtiyati tedbir kararı verilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılara usulüne uygun dava dilekçesi ve tensip zaptının tebliğe çıkarıldığı, asıl dosya davalısı ... vekili cevap dilekçesinde, aktif husumet ehliyeti bulunmayan davacının çekin istirdatını talep edemeyeceğini, dava dilekçesinde dava konusu çekin davacılardan ... tarafından keşide edildikten sonra çekin lehtarı olan diğer davacı ... şirketine verildiğini, onun da çeki cirolayarak davadışı ... Bankasına verdiğini, bankanın ise çeki kaybettiğini, bu nedenle de ilgili banka tarafından çek iptal davası açtığı belirtilerek dava konusu çekin TTK 792 uyarınca müvekkilden alınarak davacılardan ... şirketine verilmesi talep edildiğini, davacı ..., çeki cirolayıp davadışı ... Bankasına verdiğini belirttiğine göre, dava konusu çeke hamil olmadığını, dava konusu çekte hak sahibi olmadığından davacının aktif husumet ehliyeti olmadığını, davacının beyanlarına göre, bu çekten dolayı hak sahibi olsa olsa davadışı...Bankası olabileceğini, zaten çeki kaybettiği iddiasıyla çek iptal davası açan ve ödeme yasağı talep edenin de davacı ... değil , davadışı ...Bankası olduğunu, Müvekkilin Kötüniyetli veya Ağır Kusurlu olmadığını, davacının aktif husumet ehliyeti bulunmamakla birlikte; olayda TTK 792 koşulları da oluşmadığını, TTK'nun 792.maddesi, çek eline geçmiş bulunan yeni hamilin, çeki iktisapta kötüniyetli veya ağır kusurlu olması halinde çeki geri vermekle yükümlü olduğunu hükme bağladığını, kötüniyetin ve ağır kusurun bulunması gereken zaman ise çekin bankaya ibraz anı değil, çekin iktisap anı olduğunu, davacının, bu maddeye göre müvekkilin kötüniyetli olduğunu yani iktisap anında çekin çalıntı olduğunu bile bile bu çeki iktisap ettiğini somut delillerle ispat etmesi gerektiğini, müvekkilin, çeki iktisap anında çekin kayıp/çalıntı olduğuna dair bir bilgisi bulunmadığı gibi davacı taraf buna ilişkin somut bir delil de ibraz etmediğini, bu nedenle TTK 792 maddesinde aranan şartlar olayımızda gerçekleşmediği, davanın bu nedenle de reddine karar verilmesini, davacılardan ... dava konusu çekin keşidecisi olduğunu, çekteki imzasına bir itirazı bulunmadığını, davacılardan ... ise dava konusu çekin lehtarı olup bu davacının da çekteki imzasına bir itirazı olmadığını, dava dilekçesindeki beyanlardan, dava konusu çekin davacı...tarafından keşide edildikten sonra diğer davacı ...şirketine verildiği, onun da çeki cirolayarak davadışı... Bankasına verdiği anlaşıldığını, davacıların, çeki keşide edip/cirolayıp birbirlerine verdiklerini beyan ettiklerine göre hem çekteki imzalarını hem de çekteki borç ilişkilerini kabul ettiklerini, bu nedenle de çekin keşidecisi ile lehtarı olan ve çekteki imzalarını ikrar eden ve ileri sürebilecek şahsi bir defisi bulunmayan davacıların, dava konusu çek nedeniyle müvekkile karşı sorumluluğunun devam ettiğini, davacıların, davadışı ...Bankasının çek iptal davası açtığını ve ödeme yasağı kararı aldığını belirtmiş ise de; davadışı bankanın dava konusu çeki kaybetmiş olması ve ödeme yasağı kararı alması müvekkili kötüniyetli hale getirmediği gibi davacıları borçtan kurtaran bir sebep de olmadığını, müvekkil ile ...şirketinin işbirliği içinde olduğu iddia edilerek kötüniyetli olduğu ileri sürülmüş ise de müvekkilin...şirketiyle hiçbir ilişkisi bulunmadığını, müvekkilin, ...şirketiyle hiçbir bağlantısının ve hatta tanışıklığının dahi bulunmadığı telefon kayıtlarının celbi halinde de ortaya çıkacağını, Müvekkil ... nolu cep telefonunu kullandığını, davadışı ... şirketinin İTO kayıtlarından yetkilisinin ... isimli bir şahıs olduğunun anlaşıldığını, davacıların, ... şirketine takip işlemi yapılmadığı yönündeki iddiası da yerinde olmadığını, müvekkilin,... şirketi de olmak üzere tüm çek borçluları hakkında icra takibi başlattığını, diğer tüm borçlulara olduğu gibi davalılardan ... şirketine de 20/10/2022 tarihinde (dava açılış tarihinden önce) UYAP üzerinden tebligat zarfı hazırlanmış ve tebliğe çıkarıldığını, ödeme emrinin davalının adresine 26/10/2022 tarihinde ulaştığını, muhatabın adresinde bulunamaması nedeniyle tebliğ işlemi gerçekleştirilemediğini, akabinde davalıya TK 35'e göre tekrardan ödeme emri tebliğe çıkarıldığını, davalılardan ... şirketine ödeme emrinin tebliğe çıkarılmaması müvekkilin kötüniyetli olduğunu da göstermeyeceğini, ödeme emrini tebliğe çıkarmak alacaklının değil icra müdürlüğünün görevinde olduğunu, davacıların diğer bir iddiasının ise çekin ... tarafından bankaya ibraz edilmesine rağmen kötüniyeti perdelemek adına müvekkil ... tarafından icra takibine konulduğu olduğunu, dava konusu çek ... tarafından bankaya ibraz edilmiş ama ödeme yasağı nedeniyle çek bedeli tahsil edilemediğini, çekte ödeme yasağı bulunduğunu bankaya ibraz sırasında öğrenen ... da çeki kendisine veren müvekkil ...'ya çekte ödeme yasağı bulunduğunu ve tahsil edemediğini söylediğini, müvekkil ... da çek bedelini ...'a ödeyerek çeki almak zorunda kaldığını, müvekkilin çekte ödeme yasağı bulunduğunu bile bile iktsap ettiği ve bile bile ...'a verdiği varsayımında bu çeki ...'dan geri almaması gerekirdi ki bu durumun müvekkilin iyiniyetli olduğunun birer kanıtı olduğunu, menfi tespit ve çek istirdat davasının reddine, davacıların %20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine ve vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davacılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Asıl dosya davalısı ... cevap dilekçesinde, Davaya konu ... Bankası ... şubesine ait, 15/10/2022 keşide tarihli, ... seri nolu, 500.000,00 TL bedelli çek, tarafımca yasal süresi içinde bankaya ibraz edilmiş ancak ödeme yasağı kararı bulunması nedeniyle tahsil edilemediğini, çek üzerinde ödeme yasağı bulunduğunu öğrenmesi üzerine çeki almış olduğu ...'ya iade ederek çek bedelini kendisinden tahsil ettiğini, bu ödeme ile çek aslı ve çekten doğan talep hakkı artık ...'ya geçtiğinden davada pasif husumet ehliyeti bulunmadığını, ayrıca alacağını, ...'dan tahsil ettiği için davaya konu çekten dolayı davacıdan herhangi bir talepte bulunabilmesinin mümkün olmadığını, bu nedenle davacının hukuki yararı da bulunmadığını, çek hakkında ödeme yasağı kararı bulunduğunu bankaya ibraz anında öğrendiğini, önceden bir bilgisi bulunsaydı bu çeki almayacağını, çeki ...'ya iade etmiş olmasından kötü niyetli olmadığının ortaya konmuş olduğunu, bu nedenlerle tarafı aleyhine açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen ... 20. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında davacılar vekili dava dilekçesinde, müvekkili ... ŞİRKETİ tarafından, diğer müvekkili ... LİMİTED ŞİRKETİ lehine, ...bank ... Şubesi'nin ... tarihli ... seri numaralı 500.000,00 TL tutarında çek keşide edildiğini, anılan çekin müvekkili ... ŞİRKETİ tarafından 2022 yılının Nisan ayında tarihi geldiğinde tahsil için... Bankası A.Ş.'ye teslim edildiğini, dava dışı ...Bankası A.Ş. teslim aldığı yukarıda bilgileri verilen çeki ve başkaca 10 çeki daha "çek girişlerinin yapılması amacıyla" çek merkezine göndermek üzere kargoladığını, kargo firması tarafından çeklerin yanlış adrese gönderildiğini, akabinde işbu davaya konu ettiğimiz çek çalındığını, dava dışı banka tarafından çalınan 5 adet çekin iptali için ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında dava açıldığını, ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 16.05.2022 tarihinde verdiği ara karar ile ilgili çeklerin ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı verdiğini, çalınan çeklerden ibraz süresi önce gelen ilk çek 15.10.2022 tarihli çek olup bu çek kötüniyetli kişilerce ihtiyati hacze ve icra takibine konu edildiğini, bahsi edilen 15.10.2022 tarihli çekten kaynaklanan icra takibi sebebiyle davalı ...Şirketi'ne ve dava dışı ..., ...Şti., ... aleyhine tarafımızca ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyasında menfi tespit davası açılmış ve ihtiyati tedbir kararı alındığını, aynı zamanda çalınan tüm çeklerle ilgili ... Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunulduğunu ve ... numaralı soruşturma başlatıldığını, anlatılan olay kronolojisi neticesinde müvekkillerin mağdur edildiğini, çalıntı çek ile müvekkillerden menfaat temin edilmeye çalışıldığını, yaşanılan mağduriyetin ivedilikle giderilebilmesi için ihtiyati tedbir talepli işbu davanın ikame edildiğini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen ... 20. Asliye Ticaret Mahkemesinin 23/12/2022 Tarih, ... Esas, ...Karar sayılı kararı ile, Davacı vekili tarafından açılan davanın bağlantılı olması nedeniyle HMK 166/1 maddesi gereğince daha önce açılan ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında birleştirilmesine karar verildiği, dosyanın mahkememizin 2022/753 Esasına kaydı yapılarak yargılamaya devam olunduğu anlaşılmıştır.
Birleşen ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde, Müvekkili ... A.Ş. tarafından, müvekkili ... Ltd. Şti. lehine, ...bank ...Şubesinin... tarihli ... seri numaralı, 500.000,00-TL bedelli çek keşide edildiğini, ilgili çekin müvekkili ... Ltd. Şti. tarafından 2022 yılının nisan ayında tarihi geldiğinde tahsil için dava dışı ...Bankasına teslim edildiğini, bankanın bu ve başkaca 10 adet çeki daha çek girişlerinin yapılması amacıyla çek merkezine göndermek üzere kargoladığını, kargo firması tarafından çeklerin yanlış adrese gönderildiğini, akabinde dava konusu çekin çalındığını, ilgili çekin davalı ...tarafından tahsil amacıyla bankaya ibraz edildiğini ve bu suretle kötü niyetle çeki ele geçiren kişilerin bilgilerinin öğrenildiğini, müvekkillerinin çekin arka yüzünde yer alan cirantaları ve hamili tanımadığını, müvekkili ...Ltd. Şti. tarafından bankaya teslim edilen toplam 5 adet çekin çalındığını, müvekkillerinin davalılarla hiçbir hukuki/ticari ilişkisinin olmadığını, bu gerçek ve tüzel kişilere borçlarının bulunmadığını, davalıların kötü niyetli ve ağır kusurlu olduğunu belirterek, müvekkillerinin davalılara borçlu olmadıklarının tespitine, dava konusu ...bank ... Şubesinin ... tarihli, ... seri numaralı, 500.000,00-TL bedelli çekin teminatsız veya mahkemece uygun görülecek bir teminat mukabilinde ve işbu dosya kapsamında yapılacak yargılama neticesi verilecek kararın kesinleşmesine kadar dava konusu çek tutarının ödenmesini engeller mahiyette ve muhtemel icra takiplerinin durdurulması amacıyla İİK m.72/2 uyarınca ihtiyati tedbir kararı verilmesine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 04/01/2023 tarih, ...Esas, ... Karar sayılı kararı ile, davacı vekili tarafından açılan davanın bağlantılı olması nedeniyle HMK 166/1 maddesi gereğince daha önce açılan ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında birleştirilmesine karar verildiği, dosyanın mahkememizin 2022/753 Esasına kaydı yapılarak yargılamaya devam olunduğu anlaşılmıştır.
Birleşen dosya davalısı ... davaya cevap dilekçesinde, davacıların, ... 14.İcra Müdürlüğü'nün... E sayılı icra takibine konu çekten ötürü müvekkile karşı borçlu bulunmadıklarının tespitini talep etmiş ise de ; açılan dava hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacılardan ... dava konusu çekin keşidecisi olup çekteki imzasına bir itirazı bulunmadığını, dava dilekçesindeki iddialara göre; dava konusu çek, davacı ... şirketi tarafından keşide edildikten sonra diğer davacı ... şirketine verildiği, ...şirketi de çeki cirolayarak davadışı ... Bankasına verdiğini, davacı ... şirketi, çeki keşide edip çekin lehtarı olan diğer davacı ... şirketine verdiğini beyan ettiğine göre hem çekteki imzasını hem de çekteki borç ilişkisini kabul ettiğini, bu nedenle de çekin keşidecisi olan, çekteki imzasına bir itirazı bulunmayan ve ileri sürebileceği bir şahsi defiisi dahi bulunmayan davacı ...şirketi'nin dava konusu çek nedeniyle müvekkile karşı sorumluluğu devam ettiğini, davacılardan ... ise dava konusu çekin lehtarı olup bu davacının da çekteki imzasına bir itirazı bulunmadığını, davacının, çekte kendisinden sonra gelen ... şirketiyle arasında ticari bir ilişki bulunmadığı yönündeki iddiası şahsi defi olduğunu, TTK 687.maddesi uyarınca müvekkile karşı ileri sürülebilmesinin mümkün olmadığını, dava dilekçesinde müvekkilin kötüniyetli olduğu iddia edilmiş ise de müvekkilin bile bile davacının zararına hareket ettiğine yönelik hiçbir delil sunulmadığını, bu nedenle şahsi defiinin müvekkile karşı ileri sürülebilmesi mümkün olmayıp davacılardan ...şirketi de dava konusu çek nedeniyle müvekkile karşı sorumlu olduğunu, davacıların, davadışı ...Bankasının çek iptal davası açtığını ve ödeme yasağı kararı aldığını belirtmiş ise de; davadışı bankanın dava konusu çeki kaybetmiş olması ve ödeme yasağı kararı alması müvekkili kötüniyetli hale getirmediği gibi davacıları borçtan kurtaran bir sebep de olmadığını, TTK 790.maddesinde, meşru hamilin teselsül eden cirolardan anlaşılacağı belirtildiğini, takip konusu çekin ciro silsilesinde bir kopukluk bulunmadığına göre müvekkil TTK'nun 790. maddesine göre yetkili ve meşru hamili olduğunu, çekin ciro yoluyla geçmesi nedeniyle müvekkilim çekin çalıntı olup olmadığı hususunda bir bilgisi olmadığını, müvekkilin, çekte ödeme yasağı bulunduğunu çeki bankaya ibraz eden ...'ün çeki müvekkile iade etmesiyle öğrendiğini, davacıların, çekin ... tarafından bankaya ibraz edilmesine rağmen kötüniyeti perdelemek adına müvekkil ... tarafından icra takibine konulduğunu iddia ettiğini, ancak dava konusu çekin ... tarafından bankaya ibraz edilmiş ise de; ödeme yasağı nedeniyle çek bedeli tahsil edilemediğini, çekte ödeme yasağı bulunduğunu bankaya ibraz sırasında öğrenen ...de çeki kendisine veren müvekkil ...'e çekte ödeme yasağı bulunduğunu ve tahsil edemediğini söylediğini, müvekkil ...'in de çek bedelini ...'e ödeyerek çeki almak zorunda kaldığını, müvekkilin çekte ödeme yasağı bulunduğunu bile bile iktsap ettiği ve bile bile ...'e verdiği varsayımında bu çeki ...'den geri almaması gerekirken bu durumun müvekkilin iyiniyetli olduğunun birer kanıtı olduğunu, tüm bunlar dışında, davacıların iddiasına göre çeki kaybeden davadışı Yapı ve Kredi Bankası olduğunu, bankanın, tacir olması nedeniyle basiretli hareket etme yükümlülüğü bulunmakla birlikte, aynı zamanda bir güven kurumu olduğundan basiretli hareket etmenin de ötesinde ağırlaştırılmış özen yükümlülükleri bulunduğunu, bir bankanın kendisine teslim edilen çeki kaybetmesi bırakın hafif kusuru açıkça ağır kusurlu bir davranış olduğunu, davacıların çekin kaybolması nedeniyle uğradığı bir zarar var ise bunun hafif kusurlarından dahi sorumlu olan ancak işbu olayda açıkça ağır kusuru bulunan davadışı ... Bankasına karşı ileri sürmek yerine müvekkile yöneltilmesi yerinde olmadığını, bu nedenlerle birleşen davanın reddine, davacıların %20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine ve vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davacılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce ... 14 İcra Müdürlüğü ile ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyalarına yazılan müzekkereye yanıt verildiği, dosyalarının birer örneğinin uyap üzerinden gönderildiği görülmüştür.
Mahkememizce 15/02/2024 tarihli celse ara kararı gereği, Asıl ve birleşen davada; davacı şirketlerin ve davalı ... İn ticari defter ve kayıtları incelenek dava konusu edilen çeklerin kayıtlarında yer alıp almadığı birbirlerinden alacak borçluluk durumlarının tespiti açısından dosya incelenerek rapor alınmasına karar verilmiş olup, Bilirkişi ... 20/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda, davacı şirketlere ait ticari defterlerin usulüne uygun olarak tutulmuş olduğunun tespit edildiği, Asıl Dava konusu; ....Bankası A.Ş. ... Şubesine ait ... nodu 15.10.2022 keşide tarihli 500.000,00 TL bedelli çekin, davacı ... Ltd. Şti. tarafından diğer davacı ...Ltd. Şti. adına keşide edilmiş olduğu, çekin arkasındaki ciro silsilesinde; davacı ...Ltd. Şti. davalı ..., davalı ..., davalı ..., davalı ... cirosu ile bankaya ibraz edilmiş olduğu, (... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... sayılı 18.05.2022 tarihli ödeme yasağı kararına istinaden Birleşen ... 20. Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. sayılı dava dosyasına konu; ...bank ... Şubesine ait ... no.lu 18.12.2022 keşide tarihli 500.000,00 TL bedelli çekin, davacı ...Ltd. Şti. tarafından diğer davacı ...Ltd. Şti. adına keşide edilmiş olduğu, çekin arkasındaki ciro silsilesinde; davacı ... Ltd. Şti., davalı ...Tic. A.Ş., davalı ..., davalı ..., davalı ..., davalı ...cirosu ile bankaya ibraz edilmiş olduğu, Birleşen ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. sayılı dava dosyasına konu; ...bank ... Şubesine ait ... nolu 28.12.2022 keşide tarihli 500.000,00 TL bedelli çekin, davacı... AŞ. tarafından diğer davacı ...Ltd. Şti. adına keşide edilmiş olduğu, çekin arkasındaki ciro silsilesinde; davacı ...Ltd. Şti, davalı ... 18.05. 2022 tarihli yazısı uyarınca tedbiren ödeme yasağı konuldu, çek işleme alınamamıştır. ...) yazısı bulunduğu, Asıl Dava konusu; ...Bankası A.Ş./... Şb. 15.10.2022 tarihli ... no.lu 500.000,00 TL bedelli çek ile Birleşen Dava konusu; ...bank A.Ş./... Şb. 28.12.2022 tarihli ... no.lu 500.000,00 TL bedelli çek ve ... Bankası A.Ş./... Şb. 18.12.2022 tarihli ... no.lu 500.000,00 TL bedelli çek ve diğer çalınan çeklere ilişkin ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. sayılı dosyası ile 14.05.2022 tarihinde dava dışı ...Bankası A.Ş. tarafından çek iptali davası açılmış olduğu, söz konusu çekler için 18.05.2022 tarihinde ödeme yasağı kararı verilmiş olduğu, Asıl davaya konu icra takibinde: Davalı ... tarafından 20.10.2022 tarihinde ... 14. İcra Müd. ... E. sayılı dosyası ile; davacı şirketler ile davalı ...ve ... hakkında 15.10.2022 tarihli 500.000,00 TL bedelli Çek için takip yapılmış olduğu, davacı şirketlerin ticari defter kayıtlarına göre; Asıl dava konusu ...Bankası A.Ş. ... Şubesine ait ... nolu 15.10.2022 tarihli 500.000,00 TL bedelli çekin; iki davacı şirket arasındaki ticari ilişki kapsamında ... Şti. tarafından ...Şti. adına keşide edilmiş olduğu ve dava konusu çeke ilişkin kayıtların her iki davacı şirketin ticari defterlerinde mevcut olduğu, Birleşen İst. 20. ATM ... E. dosyasına konu edilen; ...bank ...Şubesine ait ... no.lu 18.12.2022 tarihli 500.000,00 TL bedelli çekin; iki davacı şirket arasındaki ticari ilişki kapsamında ...Şti. Tarafından ...Şti. adına keşide edilmiş olduğu ve çeke ilişkin kayıtların ... Ltd. Şti. nin ticari defterlerinde mevcut olduğu, ... Şti. nin ticari defterlerinde dava konusu çeke ilişkin herhangi bir kayıta rastlanılmadığı, Birleşen .., 2. ATM ...E. dosyasına konu edilen; ...bank ...Şubesine ait ... no.lu 28.12.2022 tarihli 500.000,00 TL bedelli çekin; iki davacı şirket arasındaki ticari ilişki kapsamında ...A.Ş. tarafından ...Ltd. Şti. adına keşide edilmiş olduğu ve çeke ilişkin kayıtların ...Şti. nin ticari defterlerinde mevcut olduğu, ... A.Ş. nin ticari defterlerinde dava konusu çeke ilişkin herhangi bir kayıta rastlanılmadığı, davacı şirketler ile davalılar arasında herhangi bir ticari ilişki kaydının mevcut olmadığının, incelenen davacı şirketlerin ticari defter kayıtlarından tespit edildiği kanaatine varıldığını bildirdiği görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı ve delillerin değerlendirilmesi sonucunda,
Dava konusu alacak, bir kambiyo senedine dayanmaktadır. Kambiyo senetlerinde, taraflar arasındaki ilişkilerden doğan defiler şahsi defilerdir (TTK m.687,825). Bu defiler taraflar arasında ileri sürülebilir. Temel ilişkinin geçersizliği, muvazaa, irade bozukluğu, gabin, ayıp, sözleşmenin ifa edilmediği ve zamanaşımı gibi defiler temel ilişkiden doğan defilerdir.
TTK mad. 818 hükmünün yollamasıyla çek için de uygulama alanı bulan TTK mad. 687 hükmüne göre; "Poliçeden dolayı kendisine haşvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def'ileri başvuran hamile karşı ileri süremez; meğerki, hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun.". Yine TTK m. 680 hükmüne göre; “Tedevüle çıkarılırken tamamen doldurulmamış bulunan bir poliçe, aradaki anlaşmalara aykırı bir şekilde doldurulursa, bu anlaşmalara uyulmadığı iddiası, hamile karşı ileri sürülemez: meğerki, hamil poliçeyi kötüniyetle iktisap etmiş veya iktisap sırasında kendisine ağır bir kusur isnadı mümkün bulunmuş olsun.” Görüldüğü üzere temel ilişkiden kaynaklanan kişisel defilerin hamile karşı ileri sürülebilmesinin tek istisnası, hamilin çeki iktisap ederken “bile bile borçlunun zararına hareket etmiş” yani kötüniyetli olarak hareket etmiş olması halidir.
Asıl Dava konusu; ... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait ... nodu 15.10.2022 keşide tarihli 500.000,00 TL bedelli çekin, davacı ...Ltd. Şti. tarafından diğer davacı ... Ltd. Şti. adına keşide edilmiş olduğu, çekin arkasındaki ciro silsilesinde; davacı ... Ltd. Şti. davalı ..., davalı ..., davalı ..., davalı ... cirosu bulunduğu, Birleşen ... 20. Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. sayılı dava dosyasına konu; ...bank ... Şubesine ait ... no.lu 18.12.2022 keşide tarihli 500.000,00 TL bedelli çekin, davacı ... Ltd. Şti. tarafından diğer davacı ... Ltd. Şti. adına keşide edilmiş olduğu, çekin arkasındaki ciro silsilesinde; davacı ...Ltd. Şti., davalı ...A.Ş., davalı ..., davalı ..., davalı ..., davalı ... cirosu bulunduğu, Birleşen ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. sayılı dava dosyasına konu; ...bank ...Şubesine ait ... nolu 28.12.2022 keşide tarihli 500.000,00 TL bedelli çekin, davacı ...AŞ. tarafından diğer davacı ... Ltd. Şti. adına keşide edilmiş olduğu, çekin arkasındaki ciro silsilesinde; davacı ...Şti, davalı ... cirolarının bulunduğu anlaşılmaktadır. Davacı tarafça dava dışı ...Bankası A.Ş. 'ye teslim edilen çeklerin "çek girişlerinin yapılması amacıyla" çek merkezine göndermek üzere kargolandığı ancak kargo firması tarafından çeklerin yanlış adrese gönderildiği, akabinde işbu davalara konu edilen çeklerin kaybolduğu/çalındığı, ilk davaya konu çek açısından yapılan değerlendirmede, davalı ... ile ciro zincirinin sonunda yer alan ...'ın aynı adreste faaliyet gösterdiği, ... tarafından ilk olarak çekin ...'e ciro edildiği, ... firması tarafından ise ... firmasına ciro edildiği, sonrasında cironun iptal edildiği, iptal kaşesi basılan ... firmasının ibraz edilen ticaret sicil kayıtları incelenmesinde yetkilisinin son ciranta ... görüldüğü, diğer birleşen davalara konu çeklerin de aynı şekilde davacılar uhdesinden çıktığı, diğer birleşen davalara konu çekler yönünden ise çekte ciranta olarak yer alan davalı ...'ın, diğer davalı ...Şirketi'nin tek yetkilisi ve ortağı olduğu, yine çeklerde ciranta olarak yer alan ...'in Uyap sisteminden yapılan sorgulamada, aleyhine açılan benzer mahiyette bir çok takip ve dava dosyasının olduğu, sadece davacıların farklı olduğu görülmüş olup, davaya ve birleşen davalara konu edilen çeklerin aynı yöntem ile davalıların eline geçtiği kanaatine varılmıştır. Bu durumda davalıların dava konumuzla aynı mahiyette pek çok dava, soruşturma, takip olması sebebiyle bu aşamada davalının iyi niyetli kabul edilmesinin TMK Mad. 2 uyarınca dürüstlük ve iyi niyet kurallarına aykırılık oluşturacağı, çekleri çalınan kişiler yönünden de telafisi imkansız bir durumu ortaya çıkaracağı gözetilerek (benzer yönde İstanbul BAM 12. HD'nin 24/01/2019 tarihli, ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı) davacıların asıl davaya ve birleşen davalara konu edilen çekler yönünden davalılara borçlu olmadıklarının tespitine, asıl davaya konu edilen çekin, kötü niyetli olarak ... 14. İcra Müdürlüğünün ... E.sayılı dosyası ile icra takibine konu edilmiş olması nedeniyle, %20 oranında kötü niyet tazminatının takipte alacaklı olarak yer alan ...'dan tahsili ile davacılara ödenmesine karar vermek gerekmiştir.
Davacının asıl dava dosyasında diğer talebi de, davaya konu çekin istirdatı ile müvekkillerinden ...Ltd. Şti.'ne teslimine ilişkindir. TTK’nın 792. maddesine göre, "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür". Somut olayda, davaya konu edilen çek davacılardan ... Ltd. Şti. tarafından dava dışı ...Bankası A.Ş.'ye teslim edildiği, çekin bankanın uhdesinde bulunduğu aşamada kaybolduğu, dava dışı banka tarafından davaya konu çekin iptali için ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasında dava açıldığı, sonrasında ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...E. Dosyası ile çekin istirdatının talep edildiği, çekin tahsil cirosu ile dava dışı bankaya teslim edildiği dikkate alındığında hamil sıfatıyla çekin istirdatı isteminde bulunma hakkının dava dışı bankada olduğu anlaşıldığından, davacının çekin istirdatı talebinin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle,
1-Asıl davada; davanın kabulüne, davacıların ... 14. İcra Müdürlüğünün ... E.sayılı dosyasında icra takibine konu edilen ...Bankası ...Şubesine ait 15/10/2022 tarihli 500.000,00 TL bedelli çek açısından davalılara borçlu bulunmadığının tespitine, %20 (100.000,00-TL) icra ve inkar tazminatının davalı ...'dan tahsili ile davacılara ödenmesine, çek istirdatı talebinin reddine,
-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 37.746,66-TL nispi karar ve ilam harcından, başlangıçta yatırılan 9.436,67-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 28.309,99-TL nispi karar ve ilam harcının davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
-Davacılar tarafından yatırılan 9.436,67-TL peşin harcın davalılardan tahsili ile davacılara ödenmesine,
-Davacı ... tarafından yapılan 12.101,00-TL yargılama giderinin davalılardan tahsili ile davacı ...'ye verilmesine,
-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 83.361,03-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacılara verilmesine,
-Davacılar tarafından yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacılara iadesine,
2-Birleşen ... 20. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...E. Sayılı dosyasında, davanın kabulüne, davacıların ... Bankası ... Şubesinin 18/12/2022 tarihli, ... seri numaralı, 500.000,00-TL bedelli çek yönünden davalılara borçlu bulunmadığının tespitine,
-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 34.155,00-TL nispi karar ve ilam harcından, başlangıçta yatırılan 8.538,75-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 25.616,25-TL nispi karar ve ilam harcının davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
-Davacılar tarafından yatırılan 179,90-TL başvuru harcı ile 8.538,75-TL peşin harç toplamı olan 8.718,65 TL'nin davalılardan tahsili ile davacılara verilmesine,
-Davalı ... için yapılan 22.656,00-TL yargılama giderinin (basın ilan kurumu ilan ücreti) davalı ...'dan tahsili ile davacılara verilmesine,
-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 76.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacılara verilmesine,
-Davacılar tarafından yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacılara iadesine,
3-Birleşen ... 2. Asliye Ticaret mahkemesinin ... e. Sayılı dosyasında davanın kabulüne, davacıların ...bank ... Şubesinin 28/12/2022 tarihli ... seri numaralı, 500.000,00-TL bedelli çek yönünden davalılara borçlu bulunmadığının tespitine,
-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 34.155,00-TL nispi karar ve ilam harcından, başlangıçta yatırılan 8.538,75-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 25.616,25-TL nispi karar ve ilam harcının davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
-Davacı tarafından yatırılan 179,90 TL başvuru harcı ile 8.538,75-TL peşin harç toplamı olan 8.718,65 TL'nin davalılardan tahsili ile davacılara verilmesine,
-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 76.000,00TL nispi vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacılara verilmesine,
-Davacılar tarafından yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair davacılar vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341. maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 19/09/2024
Başkan
E-imzalıdır
Üye
E-imzalıdır
Üye
E-imzalıdır
Katip
E-imzalıdır