T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/928 Esas
KARAR NO : 2025/399
DAVA : Tazminat (Ticari İşletmenin Satılması Veya Devrinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 29/12/2022
KARAR TARİHİ : 19/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari İşletmenin Satılması Veya Devrinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından ibraz edilen 29/12/2022 tarihli dava dilekçesinden özetle; davacı ... Şirketi ile davalı ... arasında davalı ...'a ait 11/04/2016 başlangıç tarihli, 100 ton kapasiteli, ... adresinde kain ...'ın kafeste Alabalık yetiştiriciliği projesine ilişkin ... belge numaralı su ürünleri yetiştiricilik belgesinin tüm proje kapsamı ile satış ve devrine ilişkin olarak 20 Ekim 2021 tarihinde su ürünleri yetiştiricilik belgesi devir sözleşmesinin akdedildiği, sözleşmenin 3. Maddesi uyarınca davalının su ürünleri yetiştiricilik belgesini bağlı olduğu tüm proje ve tesisi ile 30 eylül 2022 tarihinde ilgili resmi makamlar nezdinde tüm idari işlem ve prosedürlerin tamamlanarak davacıya devir ve teslim etmekle yükümlü olduğu, sözleşmenin 4. Maddesi uyarınca devir bedeli toplamı 1.800.000-TL olduğu, sözleşmenin 4. Maddesi uyarınca devir bedelinin ödeneceğini, davacının devir bedeli ödemelerini tam ve eksiksiz olarak zamanında ifa ettiği, sözleşmenin 4.4 maddesinde belirtilen balık yemi temini konusunda taraflar arasında yapılan yazışmalarda davalının güncel birim fiyat , toplam miktar, meblağ ve zamanlama konusunda davacı ile münhasıran kendisinden kaynaklanan sebeplerle mutabık kalmadığı ve ödeme zamanı olan 15 Haziran 2022 tarihine kadar davacı tarafından aramalara ve tekliflere müspet cevap vermediği, davalının balık yemi konusunda tek taraflı olarak anlaşmaması ve yapılan görüşmelerde birim fiyat ve sair hususların davalı tarafından kabul edilmemesi sebebi ile davacı tarafından malen ödeme yapılamadığını, böylece verme edimi kendisine önerilen davalının kabulden kaçındığı, davalının ... 2. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile 310.000-TL lik malen ödemenin yapılmadığından bahisle dava konusu sözleşmeyi haksız ve kanuna aykırı olarak tek taraflı olarak feshettiğini bildirdiğini, davanın kabulü ile feshin geçersizliğini, taraflar arasında akdedilen 20 Ekim 2021 tarihli su ürünleri yetiştiricilik belgesi devir sözleşmesinin aynen ifası ile 11/04/2016 başlangıç tarihli, 100 ton kapasiteli, ... adresinde kain ... kafeste alabalık yetiştiriciliği projesine ilişkin, ... belge numaralı su ürünleri yetiştiricilik belgesi tüm proje kapsamı ile davacıya sözleşme 4.4 ve 4.5 maddelerinde düzenlenen bakiye satış bedelinin mahkemece tayin edilecek tevdi mahalline depo ettirilerek satış ve devrine karar verilmesini, fazla ödenen bedelin iadesi için ise şimdilik 1.000-TL üzerinden belirsiz alacak istirdat davasının kabulü ve bu bedelin işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsilini, 11/04/2016 başlangıç tarihli, 100 ton kapasiteli, ... adresinde kain ... yetiştiriciliği projesine ilişkin ... belge numaralı su ürünleri yetiştiricilik belgesi tüm proje kapsamının 3. kişilere satış ve devrinin engellenmesi hususunda Yozgat tarım ve köy işleri bakanlığı il müdürlüğü kayıtlarına yargılama sonuna kadar ihtiyati tedbir konulmasını, sözleşmenin 5. Maddesi uyarınca sözleşme konusu tesisi, sözleşme imza tarihi olan 20 Ekim 2021 tarihinden itibaren davalı tarafından kullandırılmaması sebebi ile gecikmeden dolayı davacının uğradığı zarar ve mahrum kaldığı kar ve sözleşme nedeni ile sair zararların tespiti ile şimdilik 10.000-TL nin işlemiş ticari temerrüt faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesini davacının fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulması, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun dava dilekçesi, tensip tutanağı tebliğ edilmiş olup, davalı tarafından ibraz edilen 09/03/2023 tarihli cevap dilekçesinde; dava konusu sözleşmenin devir bedeli ödeme başlıklı 4.4 bölümünde belirtilen 310.000-TL çeşitli telefon görüşmelerine rağmen balık yemi olarak belirtilen tarihte ödenmediği, ödeme yapılmayınca sözleşmeyi feshetmeden evvel ihtarnamede de belirtildiği gibi defalarca davacı ile görüştüğü ancak yine ödeme yapılmadığı, uzun süre bekledikten sonra yine ödeme yapılmayınca mecbur kalarak sözleşmenin 8 Eylül 2022 tarihinde feshedildiğini, davalının niyetinin sözleşmeyi feshetmek olmadığını, eğer olsaydı ödeme tarihi olan 15/06/2022 tarihinden 8 Eylül 2022 tarihine kadar beklemeyeceği , ödeme yapılmayınca 15/06/2022 tarihinden hemen sonra da sözleşmeyi feshedebileceği ya da kötü niyetli olsaydı şirketi bir başkasına devir edebileceğini, davacı tarafından yazılı sözleşmenin şartlarının yerine getirilmediği ve davalı tarafından uzun süre ödeme yapılır diye iyi niyetle beklemesine rağmen ödeme yapılamayacağı anlaşılınca başka çare kalmadığı için haklı olarak hukuka uygun bir şekilde feshedildiğini, davanın mahiyeti gereği tanık dinletilmesine muvafakatinin olmadığını, haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin 16/05/2024 tarihli celsesinin 1 nolu ara kararında; Çekerek Asliye Hukuk Mahkemesine (ticaret mahkemesi sıfatı ile) talimat yazılarak davalının ticari defter ve kayıtları incelenmek sureti ile davacı ile olan ticari ilişkisinin tespiti borç alacak durumunun tespitinin yapılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi tarafından ibraz edilen talimat bilirkişi raporunda; davalı ... ve davacı ... Ltd. Şti ile görülen davada, davalının 2021-2022-2023 yılı yasal defter incelemelerinde yapılan tespitlere göre davalının yasal defterlerini usulüne uygun tuttuğu, açılış ve kapanış onamalarını zamanında yaptığı, davalının davacıya faturalardan kaynaklı borç toplamının 277.222,50-TL alınan ve geri iadesi yapılmayan avans bedeli toplamının 300.000-TL olduğu, toplam borç miktarının 577.222,50-TL olduğu, davalı tarafından davacıya ödeme yapılmadığı, davalının davacıya 2022 yılı yasal defter kayıtlarına göre dava tarihi itibari ile 577.222,50-TL borcunun bulunduğunun tespit edildiğini bildirmiştir.
Mahkememizin 26/09/2024 tarihli celsesinin 1 nolu ara kararında; talimat yolu ile alınan bilirkişi raporu ve davacı defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapıp taraflar arasındaki sözleşme yükümlülüklerinin ve bu sözleşme kapsamında yapılmış ticari faaliyet defter ve kayıtları üzerinden incelenip, haksız fesh ve varsa haksız fesih nedeni ile davacının zararı ve bu fesihten dolayı mahrum kaldığı kâra ilişkin inceleme yapılıp rapor düzenlenmesine karar verilmiş olup, bilirkişiler tarafından ibraz edilen 07/03/2025 tarihli bilirkişi raporunda; Mali İnceleme neticesinde 310.000-TL lik tutarın ödenmediği, ticari defterlerden tespit edildiği, davalının sözleşmenin 4.4 maddesine göre fesih nedeninin gerçekleştiği, davacının tesisi kullanamaması nedeniyle kâr kaybı ve ek zarar talep ettiği, bu hususun teknik yönden su ürünleri mühendisi su bilimleri mühendisi veya balıkçılık teknolojisi mühendisi lisanslı bir su ürünleri yetiştiricilik uzmanı tarafından değerlendirilmesinin uygun olacağını, davacı ve davalının diğer sair taleplerini, hukuki nitelendirme ve değerlendirmenin mahkemenin taktirinde olduğunu bildirmişlerdir.
... Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliğine yazılan müzekkeremize verilen yanıtta, davalı ...'ın balıkçılık mesleğinden dolayı kuruma kaydını yaptırdığı, kaydının halen devam ettiği bildirildiğinden,...Vergi Dairesine müzekkere yazılarak, davalı ...'ın tacir olup olmadığının belirlenmesi açısından ticari kazancının ne olduğu sorulmuş, verilen yanıtta davalı ...'ın balıkçılık faaliyetinden dolayı vergi mükellefi olduğu, ticari kazancının bilanço esasına göre tutulduğu bildirildiğinden, davalı ...'ın tacir sıfatında olduğu sonucuna varılarak, yargılamaya mahkememizce devam olunmuştur.
Davacı ile davalı arasında su ürünleri yetiştiricilik belgesi devir sözleşmesi 20/10/2021 tarihinde akdedilmiş, sözleşmenin konusunun münhasıran satıcıya ait 11/04/2016 başlangıç tarihli 100 Ton kapasiteli ... bey baraj gölü, ...adresinde kain, ... kafeste alabalık yetiştiriciliği projesine ilişkin ... belge numaralı su ürünleri yetiştiricilik belgesinin tüm proje kapsamı ile ... Şirketi 'ne ilişkin olduğu sözleşmenin 3. Maddesinde, yetiştiricilik belgesine bağlı tüm proje ve tesisin 30/09/2022 tarihinde ilgili resmi makamlar nezdinde tüm idari işlem ve prosedürler tamamlanarak ... Şirketi'ne devir ve teslim edileceği, sözleşmenin 4.1 maddesinde, ...'in, Madde 2'de belirtilen su ürünleri yetiştiricilik belgesini bağlı olduğu tüm proje ve tesisi ile birlikte Satıcı tarafından tam ve eksiksiz olarak zamanında devir ve teslim edilmesine karşılık Satıcı'ya toplam KDV hariç 1.800.000T1 (Birmilyonsekizyüzbin TürkLirası) (“Devir Bedeli") ödeyeceği, 4.2 maddesinde, devir Bedeli'nin 286.000 TL'lik(İkiyüzseksenaltıbin Türklirası) kısmının 27.10.2021 tarihinde malen 26.000 kg balık yemi (kg birim fiyatı 11 TL) olarak ... tarafından Satıcı'ya ödeneceği, 4.3 maddesinde, Devir Bedeli'nin 300.000 TL'lik (üçyüzbinTürkLirası) kısmının 30.10.2021 tarihinde ... tarafından nakden Satıcı'ya ödeneceği, 4.4 maddesin de, Devir Bedeli'nin 310.000 TLlik(Üçyüzonbin TürkLirası) kısmı 15.06.2022 tarihinde malen balık yemi olarak ... tarafından Satıcı'ya ödenecektir. Ödenecek balık yemi toplamı ödeme tarihindeki güncel kilogram birim fiyatı üzerinden hesaplanacaktır. Satıcı tarafından 15.06.2021 tarihinde balık yemi ihtiyacı olmadığının beyan edilmesi halinde işbu maddede belirtilen Devir Bedeli'nin 310.000 TL'lik(ÜçyüzonbinTürklirası) kısmı ... tarafından nakden Madde 4.5'te belirtilen son bakiye devir bedeli ödemesi ile birlikte 30.09.2022 tarihinde Satıcı'ya yapılacağı, 4.5 Maddesinde, 4.4 hükmü saklı kalmak koşulu ile, Bakiye Devir Bedeli olan 904.000TL(dokuzyüzdörtbin Türklirasının) Satıcı tarafından ilgili resmi makamlar nezdinde tüm idari işlem ve prosedürler tamamlanarak Madde 2'de belirtilen su ürünleri yetiştiricilik belgesini bağlı olduğu tüm proje ve tesisinin ...'e devir edilmesi koşulu ile ... tarafından Satıcı'ya ödeneceği, 4.6 maddesinde, Münhasıran ...'ten kaynaklanmayan sebeple Madde 2'de belirtilen belge ve projenin devrinin Satıcı tarafından gerçekleştirilmemesi durumunda - (Satıcı'ya atfedilemeyecek durumlar hariç), Satıcı, 2.000.000 TL (ikimilyon Türklirası) cezai şartı nakden ve defaten ...'e ödemekle yükümlü olacağı, 4.7 Maddesinde, 4.6 maddesi uyarınca Madde 2'de belirtilen belge ve projenin devrinin Satıcı tarafından 30.09.2022 tarihinde gerçekleştirilmemesi durumunda, 4.6 maddesinde belirtilen cezai şart saklı kalmak koşulu ile Satıcı ayrıca o tarihe kadar ... tarafından kendisine yapılan Devir Bedeli meblağını nakden ve defaten derhal ...'e iade etmekle yükümlü olacağı, satıcı'nın işbu maddede belirtilen ve o tarihe kadar kendisine yapılan Devir Bedeli meblağının tamamını 01.10.2022 tarihinde Devir Bedeli'ni iade etmediği takdirde iade etmediği gün başına 10.000 TL(onbinTürklirası) gecikme bedelini cezai şart olarak ...'e nakden ve defaten ödeyeceği, 4.8 maddesinde, ... münhasıran kendinden kaynaklanmayan sebepler hariç olmak üzere, tek taraflı olarak işbu Sözleşme konusu su ürünleri yetiştiricilik belgesini bağlı olduğu tüm proje ve tesisine ilişkin devir almadan vazgeçmesi halinde o tarihe kadar Satıcı'ya ödemiş olduğu devir bedellerini iadesini talep etmeyeceği, 5.maddesinde, tarafların karşılıklı mutabakatı uyarınca işbu Sözleşme tarihinden devir tarihine kadar ...'in, Madde 2'de belirtilen tesisi bila bedel kullanacağı, ... Madde 2'de belirtilen tesise uygun gördüğü yatırımları yapacağı, 3 adet 30'luk kafes yerleştirilecek ve alabalık yetiştiriciliğine başlayacaktır. Satıcı, ... tarafından tesise yapılan yatırım ve yerleştirilen ve işletilen kafeslere ilişkin kira, kar payı dahil ancak bununla sınırlı olmaksızın herhangi nam ve ad altında herhangi bir maddi talepte bulunmayacağını beyan, kabul ve taahhüt ettiği, düzenleme konusu yapılmıştır.
Davacının incelenen ticari defter ve kayıtlarında, sözleşmenin 4.2 maddesi uyarınca, davalıya 277.222,50-TL , sözleşmenin 4.3 maddesi uyarınca da, 300.000,00-TL'lik ödemenin yapıldığı, davalının incelenen ticari defterinde yapılan 277.222,50-TL ve 300.000,00-TL'lik ödemenin kayıtlı olduğu, sözleşmenin 4.4 maddesi uyarınca, 15/06/2022 tarihinde 310.000,00-TL'nin malen balık yemi olarak, ... tarafından satıcıya ödeneceği, ödenecek balık yemi toplamının ödeme tarihindeki güncel kg/brim üzerinden hesaplanacağı, balık yemi ihtiyacının olmadığının beyan edilmesi halinde devir bedelinin 310.000,00-TL'lik kısmının ... tarafından nakden son devir bedeli ile birlikte ödeneceğinin kararlaştırıldığı, 15/06/2022 tarihinde yapılacak olan 310.000,00-TL'lik ödemenin davacı tarafından gerçekleştirilmediği, tarafların delil olarak sunmuş olduğu whatsapp yazışmalarının balık yemi satın alınmasına ilişkin olduğu ve Nisan 2022 ve Mayıs 2022 tarihlerini kapsadığı, 310.000,00-TL'lik ödemenin ise 15/06/2022 tarihinde yapılması gerektiği, bu ödemeye ilişkin herhangi bir whatsapp yazışmasının ibraz edilmediği, 15/06/2022 tarihinde belirlenen ödemenin yapılmaması üzerine davalı tarafından davacıya 08/09/2022 tarihli, 6162 yevmiye numaralı ihtarname çekilerek, sözleşmenin 4.4 maddesinde belirtilen 310.000,00-TL'nin ödenmemesi sebebiyle sözleşmenin fesih edildiğinin bildirildiği, davacı ... tarafından çekilen ... tarih, ... yevmiye numaralı ihtarname ile sözleşmenin 4.4 maddesinde belirtilen balık yemi temini konusunda taraflar arasında yapılan yazışmalar sonucunda muhatap birim fiyat toplam miktar, meblağ ve zamanlama konusunda anlaşılamaması sebebiyle malen ödeme yapılmadığını, malen ödeme yapılmadığından sözleşmenin 4.5 maddesinde belirtilen bakiye devir bedeli ile birlikte 30/09/2022 tarihinde ödemenin yapılacağının bildirildiği görülmüştür.
Taraflar arasında iki tarafa borç yükleyen sözleşme akdedilmiş olup, davacı kendisine devredilmesi gereken alabalık yetiştiriciliğine ilişkin belgenin ve sahanın devredilmediğini, davacı da sözleşmenin 4.4 maddesi uyarınca, 310.000,00-TL ödemenin yapılmadığını bu nedenle sözleşmenin haklı nedenle fesih edildiğini bildirmiştir.
Yaptırılan mali inceleme neticesinde, 310.000,00-TL'lik tutarın ödenmediği tespit edilmiştir. Bu tutarın balık yemi olarak ödenmesinin istenmediğine ilişkin davalının herhangi bir beyanı bulunmadığından, davacının sözleşme uyarınca 15/06/2022 tarihine kadar 310.000,00-TL'yi malen balık yemi olarak davalıya ödeme yükümlülüğü bulunmaktadır. Davacı tarafından bu yükümlülük yerine getirilmediğinden davalı tarafından sözleşmenin tek taraflı feshi haklı olup, davalı haklı fesih nedeniyle kar kaybı, uğradığı zararların tazminini talep edemeyeceği anlaşıldığından açılan davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar yasasınca belirlenen karar harcı olan 615,40-TL nin başlangıçta yatırılan 30.910,28-TL harçtan mahsubu ile fazla harç olan 30.294,88-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 259.100,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davalı tarafından herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu konuda bir karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın, karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair e duruşma ile katılan davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341. Maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 19/06/2025
Başkan
E- imzalıdır.
Üye
E- imzalıdır.
Üye
E- imzalıdır.
Katip
E- imzalıdır.