T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/109 Esas
KARAR NO: 2024/107
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/02/2023
KARAR TARİHİ: 07/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 14/02/2023 tarihli dava dilekçesi ile, Müvekkil adına vekaleten Cari Hesap Ekstresinden kalan 3.264,52 TL'lik cari hesap bakiyesi alacağı için genel haciz yolu ile ilamsız takip başlatıldığını, cari hesap bakiyesi alacağının tahsili için yetkili ... 24. İcra Müdürlüğü ... Esas numarasıyla başlatılan 3.264,52 TL takip çıkış tutarlı icra takibine davalı /borçlu ... LİMİTED ŞİRKET tarafından talep olunan borcun tamamına ve fer’ilerine haksız itiraz edilerek kendilerinin müvekkil şirkete herhangi bir borcu bulunmadığının beyanı ile takibi durdurduğunu, dosya alacağının tahsili yönünde Arabuluculuk Bürosuna ...arabuluculuk numarası ile yapmış olunan başvuru üzerine, dava şartı arabuluculuk faaliyeti yürütüldüğünü, davalı taraf ile bir anlaşma sağlanamadığından neticede Anlaşmama Son Tutanağı düzenlenerek birlikte imza altına alındığını, davalı borçlunun müvekkil şirket alacağına itirazlarının takibi sürüncemede bırakmak amaçlı olduğunu, işbu nedenle itirazın iptali gerektiğini, Müvekkil şirket ile davalı şirket arasında ticari iş ilişkisi kurulduğunu, cari hesap ekstresi tahsil edilemeyince Müvekkil şirket adına ... 24. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, davalı şirketin herhangi bir borcu olmadığını, söz konusu alacak miktarının davalı şirkete fazla fatura edildiğinden bahisle 25/11/2017 tarihinde iade olarak düzenlenen fatura ile icra takibine itiraz ettiğini, davalı yanın sunmuş olduğu faturanın gerçekleri yansıtmamakla birlikte hiçbir zaman müvekkile böyle bir fatura iletilmediğini, müvekkil şirketin muhasebe kayıtlarında, davalı şirketin 3.264,52 TL müvekkil şirkete borçlu olduğu anlaşılmış, icra takibi öncesi ya da sonrasında davalı borçlu borcunu ödemediğini, bu nedenlerle borçlunun icra takibine vaki haksız ve kötü niyetli itirazının iptali için dava açma zarureti hasıl olduğunu, davanın kabulü ile; borçlu davalının haksız ve yersiz olarak yaptığı tüm itirazların iptaline ve alacağın tamamı üzerinden takibin ... 24. İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyası üzerinden devamına, taraflar tacir olduğundan dolayı TTK uyarınca alacağa takip tarihinden itibaren reeskont avans faizi uygulanmasına, borçlu davalı borca itirazda kötü niyetli olduğundan davalı aleyhine alacağın %20' sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, mahkeme masrafları ile ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı şirkete dava dilekçesi ve tensip zaptının usulüne uygun tebliğ edildiği ancak davalı şirket tarafından davaya cevap verilmediği görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı ve delillerin değerlendirilmesi sonucunda,
... 24. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası, tarafların sicil kayıtları, tarafların BA/BS formaları, Bilirkişi incelemesi, Arabuluculuk Tutanağı, taraf beyanları ve tüm dosya kapsamı ile,
Dava, fatura alacağından kaynaklı itirazın iptali davasıdır.
Huzurdaki davada taraflar arasındaki sözleşme kapsamında davacının davalıdan cari hesap alacağının olduğu iddiası ile icra takibi başlattığı, davalının icra takibine alacaklı tarafından fazla fatura düzenlendiği bu sebeple alacaklı tarafa iade faturası düzenlendiği iddiası ile yaptığı itirazın iptaline ilişkin davadır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 89. maddesine göre iki kişinin herhangi bir hukuki sebep veya ilişkiden doğan alacaklarını teker teker ve ayrı ayrı istemekten karşılıklı olarak vazgeçip bunları kalem kalem alacak ve borç şekline çevirerek hesabın kesilmesinden sonra çıkacak artan tutarı isteyebileceklerine ilişkin sözleşme cari hesap sözleşmesi olarak tanımlanmıştır. Aynı maddede cari hesap sözleşmelerinin yazılı yapılmadıkça geçerli olmayacağı belirtilmiştir. Buna göre, taraflar arasında yazılı bir cari hesap sözleşmesi bulunmadıkça TTK'nın cari hesaba ilişkin hükümleri uygulanamayacaktır.
Açık hesap ilişkisi ise önceki borçlar tahsil edilmemesine rağmen taraflar arasındaki ticari ilişkinin devam etmesi durumudur. Açık hesap ilişkisinde taraflar tek taraflı ya da karşılıklı olarak alacaklarını hesaba kaydedip belirli hesap dönemlerine bağlı kalmaksızın hesaplaşma yaptıklarından, bu ilişkiye TTK'daki cari hesaba ilişkin hükümleri uygulanamaz (YHGK 28.03.2018 tarih, 2017/19-1634 Esas ve 2018/633 Karar sayılı ilamı). Huzurdaki davada taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında bir borç ilişkisi bulunduğu, cari hesap ilişkin şartların oluşmadığı anlaşılmaktadır. Bu kapsamda davacı yan cari hesap ilişkisine dayanmış ise de teknik olarak taraflar arasında açık hesap ilişkisi olduğu görülmüştür.
Bir davada çekişmeli olguların kimin tarafından ispat edilmesi gerektiği konusuna, ispat yükü denir. Her iki taraf da ispat yükünün kime düştüğünü gözetmeden delil göstermişler ise bu halde hâkimin ispat yükünün hangi tarafa düştüğünü araştırmasına gerek yoktur. Çünkü hâkim, ilk önce tarafların gösterdikleri delilleri incelemekle yükümlüdür. İki tarafın (veya bir tarafın) gösterdiği deliller ile davaya ilişkin bütün çekişmeli olgular aydınlanmış ise yine ispat yükünün hangi tarafa düştüğünü araştırmakta bir yarar yoktur. Buna karşılık, gösterilen delillerin hâkime dava hakkında tam bir kanaat vermemesi halinde, ispat yükünün hangi tarafa düştüğünün tespit edilmesinde yarar vardır.
Delillerin davayı etkileyecek çekişmeli hususlarda gösterileceği ve ispat faaliyetinin çekişmeli vakıalar için söz konusu olduğu hususu göz önünde bulundurulmalıdır ( 6100 sayılı HMK m.187/1). TMK 6. maddesinde; "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." denilmiştir. HMK'nun "İspat yükü" başlıklı 190. maddesinde ise bu düzenlemeye paralel bir düzenleme getirilmiştir. Anılan maddede "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir." denilmiştir.
İspat yükü ilk önce kural olarak davacıya düşer; yani davacı davasını dayandırdığı olguları ispat etmelidir. Kendisine ispat yükünün düştüğü taraf, uyuşmazlık konusu olguyu ispat edemezse davayı kaybeder. O taraf davacı ise davası reddedilir, davalı ise mahkûm edilir. Kendisine ispat yükü düşmeyen taraf, karşı (kendisine ispat yükü düşen) tarafın iddiasını (olguyu) ispat etmesini bekleyebilir. Kendisine ispat yükü düşen taraf iddiasını ispat edemezse, diğer (kendisine ispat yükü düşmeyen) tarafın onun iddiasının aksini (hilafını) ispat etmesine gerek yoktur; o olgu ispat edilmemiş (yani dava bakımından yok) sayılır.
Somut olayda davalı yan icra dosyasına yapmış olduğu itirazda davacı tarafa iade faturası düzenlediğini belirterek borcunun olmadığını belirtmiştir. Dava dilekçesi davalı tarafa 04/04/2023 tarihinde tebliğ edilmiş ve davalı taraf süresinden sonra 07/09/2023 tarihinde davaya cevap vererek davacı tarafa fazla kesilen faturaya ilişkin olarak iade faturası düzenlendiğini belirtmiştir.
Davacı tarafın ticari defterlerinin sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu ve ticari defter kayıtlarına göre davalıdan 3.264,52 TL alacaklı olduğu bilirkişi incelemesi ile de sabittir. Bu sebeple davacı taraf davalıdan alacaklı olduğunu ispatlamıştır. Bu durumda davalı ispat külfeti davalı tarafta olup, davalı taraf iade faturasını davaya konu alacağa ilişkin olarak kestiğini ispatlamak zorundadır. Davalı tarafın icra takibine itiraz ederken sunduğu ...tarihli ... numaralı 3.268,60 TL fiyat farkı iade faturasının içeriğinin yeterli açıklamaya sahip olmadığı ve davacının alacağının aksini ispatlayan bilgi/belgenin de dosya kapsamında mevcut olmaması ve bu durumun bilirkişi raporu ile de sabit olması karşısında davanın kabulü ile davalının ... 24.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin 3.264,52 TL asıl alacak ile bu alacağa takip tarihi olan 20.12.2017 tarihinden itibaren davacı tarafın icra takibinde ticari avans faizi talep etmesi ve davaya konu işin her iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi sebebiyle ticari iş olduğu göz önüne alındığında asıl alacağa değişen oranlarda işleyecek ticari avans faizi uygulanarak devamına karar vermek gerekmiştir.
Davalının icra takibine haksız yere itirazda bulunmaları ve alacağın likit olması nedeni ile toplam alacağın % 20 oranında icra inkar tazminatının (İİK md.67/2) davalıdan tahsilde tekerrür olmamak üzere alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle,
1-Davanın KABULÜ, Davalının ... 24. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazının İPTALİNE, takibin 3.264,52 TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacak 3.264,52 TL'ye takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi uygulanmasına, %20 oranındaki 652,90 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Yasası'na göre alınması gereken 427,60-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 179,90-TL harcın ve icra takip dosyasında alınan 16,32-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 231,38-TL'nin davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 179,90-TL peşin harç ve 179,90-TL başvurma harcının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 3.264,52-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından sarf edilen toplam 1.797,00-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davalı tarafından belgelendirilen bir yargılama masrafı olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8-Arabuluculuk ücreti olan 1.560,00 TL yargılama giderinin davalıdan tahsilli ile hazineye gelir kaydına,
9-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, Davacı vekilinin, davalı şirket yetkilisinin yüzlerine karşı miktar itibariyle KESİN olmak üzere karar verildi. 07/02/2024
Katip ...
E-imzalıdır.
Hakim ...
E-imzalıdır.