T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/230 Esas
KARAR NO: 2024/355
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 31/03/2023
KARAR TARİHİ: 17/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; davalı ... Şirketi ile müvekkili şirketin arasında 01.03.2022 tarihinde insan kaynakları danışmanlık sözleşmesinin imzalandığını, sözleşme doğrultusunda talep edilen işe alım pozisyonları için seçme ve değerlendirme hizmeti verildiğini, sonrasında ise sözleşmenin tarafı olmayan ...Şirketi'nin, ... Şirketi ve ... Şirketi için de hizmet verilmesi yönünde 22.06.2022 tarihli ek protokol imzalandığını,
ek protokol uyarınca, her üç şirket bünyesinde verilecek işe yerleştirme hizmet bedellerinin ilgili şirketlerce ödenmemesi durumunda davalı şirketin bu ödemeden sorumlu olacağı taahhüt edildiğini, her üç şirkette de hizmet verilerek işe yerleştirmeler yapıldığını ancak kesilen fatura bedellerinin ödenmediğini, faturalara yapılmış bir itirazın bulunmadığını, anılan ödemelerin yapılmaması üzerine davalı şirketi tarafından ödenmesi veya diğer şirketlere ödetilmesinin sağlanması amacıyla ... 9. Noterliği aracılığıyla ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamenin gönderildiğini, açık olan bakiyenin kapatılmadığını, tebliğ edilen ihtarnameye rağmen borcunun ödenmemesi üzerine ve borcun ödenmemesi üzerine ... 37. İcra Dairesi'nin ... esas nolu dosyası ile takibe geçildiğini, uyuşmazlığa ilişkin olarak ticari arabuluculuk başvurusu yapıldığını, ... Arabuluculuk Bürosu, Büro Dosya No:..., Arabuluculuk No: ... dosyasında anlaşmanın sağlanamadığını, davacı tarafın borcun esasına yönelik yaptığı itirazın haksız olduğunu, faturaların ve sözleşmenin incelendiğinde davalı şirket ile organik ilişkisi olan her üç şirketten de alacağının bulunduğunu, ilgili mevzuat ve sözleşme hükümleri gereğince davalı tarafın icra takibine konu borcu ödemekle yükümlü olduğunu, açıklanan tüm bu nedenlerle davalının itirazı haksız olduğundan, Davalının ... 37. İcra Dairesi'nin ... İcra Nolu dosyasına haksız ve kötüniyetli olarak yaptığı itirazın iptaline ile takibin devamına, davalının %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin mahkememize verdiği 19/12/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın, müvekkili şirketin kendilerine borçlu olduğunu söyleyerek icra takibi başlattığını, başlatılan bu takibe süresi içinde haklı olarak itiraz edildiğini, yapılan itiraz üzerine davacı vekilinin itirazın iptali davası açtığını, davacı tarafın, bahse konu sözleşmeden doğan borçlarını, sözleşmede belirtildiği üzere yerine getirmediğini, davacı tarafın sözleşme kapsamında gereken süre içerisinde üzerine düşen yükümlülüğünü ifa etmemesinin yanında, hem sözleşme kapsamında gerekli ve özenli bir araştırma ve çalışma yürütmediğini ve müvekkilinin talimatları doğrultusunda hareket etmediklerini, davacı tarafın müvekkili şirketin sözleşmeden doğan menfaatini karşılayacak yeterlilik ve tecrübede işçi bulundurmadığını, davacı tarafın sözleşmedeki ifa yükümlülüklerini yerine getirmediğini tüm açıklanan bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Deliller : ... 37. İcra Dairesi'nin ...esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden mahkememiz dosyasına tanımlanmış olduğu, ayrıntılı bilirkişi raporunun dosyaya sunulmuş olduğu, ... 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...esas sayılı dosyasının bir suretinin celb edildiği, ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne, ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne, müzekkere yazılmış, gelen yazı cevapları dosya içerisine alınmıştır.
GEREKÇE
Dava, faturadan kaynaklanan itirazın iptali davasıdır.
Davacı taraf, davalı ile aralarında 01.03.2022 tarihinde insan kaynakları danışmanlık sözleşmesi imzalandığını ve sözleşme kapsamında talep edilen pozisyonlar için seçme ve değerlendirme hizmeti verildiğini, 22.06.2022 tarihinde ise sözleşmenin tarafı olmayan ...A.Ş. ...A.Ş ve ...A.Ş'ne de hizmet verilmesi için ek protokol yapıldığını, ek protokole göre bu 3 şirketin hizmet bedelini ödememesi durumunda davalı şirketin bu ödemeden sorumlu olacağını taahhüt ettiğini, bu 3 şirkete kesilen faturaların bu şirketlerce ödenmemesi sebebiyle davalı şirkete ... 9. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesini göndermesine rağmen borcun ödenmemesi sebebiyle davalı hakkında ... 37. İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını davalının bu takibe itiraz ettiğini belirterek itirazın iptalini talep etmiştir.
... 37. İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyasının incelenmesinde, alacaklısının dosyamız davacısı ... Ltd. Şti, borçlunun dosyamız davalısı ... A.Ş Olduğu takibe dayanak borcun muhtelif faturalar olduğu ve takip çıkışının 405.879,12 TL olduğu anlaşılmıştır.
Taraflar arasında 01/03/2022 tarihinde sözleşme imzalanmış olup, taraflar aralarında 22/06/2022 tarihinde ek protokol yapmışlardır. Bu ek protokol incelendiğinde ek protokolün... Şti, ile ...A.Ş arasında yapıldığı, ek protokolün 3. Maddesinde sayılan ...A.Ş. ... A.Ş ve ... A.Ş'ne de hizmet verilmesinin kararlaştırıldığı ek protokolün 2. Maddesinde faturaların bu şirketlere kesileceği belirtilmiş ve 4. Madde de ise bu şirketlerin ücretleri ödememesi durumunda davalı ... A.Ş'nin ödemeden sorumlu olacağı hüküm altına alınmıştır.
Bir davada çekişmeli olguların kimin tarafından ispat edilmesi gerektiği konusuna, ispat yükü denir. Her iki taraf da ispat yükünün kime düştüğünü gözetmeden delil göstermişler ise bu halde hâkimin ispat yükünün hangi tarafa düştüğünü araştırmasına gerek yoktur. Çünkü hâkim, ilk önce tarafların gösterdikleri delilleri incelemekle yükümlüdür. İki tarafın (veya bir tarafın) gösterdiği deliller ile davaya ilişkin bütün çekişmeli olgular aydınlanmış ise yine ispat yükünün hangi tarafa düştüğünü araştırmakta bir yarar yoktur. Buna karşılık, gösterilen delillerin hâkime dava hakkında tam bir kanaat vermemesi halinde, ispat yükünün hangi tarafa düştüğünün tespit edilmesinde yarar vardır.
Delillerin davayı etkileyecek çekişmeli hususlarda gösterileceği ve ispat faaliyetinin çekişmeli vakıalar için söz konusu olduğu hususu göz önünde bulundurulmalıdır ( 6100 sayılı HMK m.187/1). TMK 6. maddesinde; "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." denilmiştir. HMK'nun "İspat yükü" başlıklı 190. maddesinde ise bu düzenlemeye paralel bir düzenleme getirilmiştir. Anılan maddede "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir." denilmiştir.
İspat yükü ilk önce kural olarak davacıya düşer; yani davacı davasını dayandırdığı olguları ispat etmelidir. Kendisine ispat yükünün düştüğü taraf, uyuşmazlık konusu olguyu ispat edemezse davayı kaybeder. O taraf davacı ise davası reddedilir, davalı ise mahkûm edilir. Kendisine ispat yükü düşmeyen taraf, karşı (kendisine ispat yükü düşen) tarafın iddiasını (olguyu) ispat etmesini bekleyebilir. Kendisine ispat yükü düşen taraf iddiasını ispat edemezse, diğer (kendisine ispat yükü düşmeyen) tarafın onun iddiasının aksini (hilafını) ispat etmesine gerek yoktur; o olgu ispat edilmemiş (yani dava bakımından yok) sayılır.
Somut olayda, ispat külfeti davacı taraf üzerinde olup, davacı taraf, davalıdan alacaklı olduğunu ispat etmek durumundadır. Davalı taraf davacı ile yaptığı ek protokol altındaki imzaya ilişkin bir itirazda bulunmadığından taraflar arasında yapılan ek protokol geçerlidir. Ek protokolde davalı taraf faturaların 3. Kişi konumundaki şirketlere kesileceğini ve bu faturaların ödenmemesi halinde kendilerinin sorumlu olacağını taahhüt etmiştir.
Tarafların dosyaya sunmuş oldukları deliller ve taraf defterleri ile birlikte dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi sunmuş olduğu 20.02.2024 tarihli raporda; davaya konu alacağı oluşturan faturalar davalı şirket adına tanzim edilmediğinden davalı şirket ticari defter ve kayıtlarında da görülemediğini, Davacı şirket tarafından davalı şirket adına başlatılan icra takibine dayanak faturalar dava dışı ... şirketine ait olduğu, davalı şirketin taraflar arasında düzenlenen ek protokol ile dava dışı ... şirketinin ödemediği faturaları da ödeyeceği imza altına alındığı, davalı şirket ile dava dışı şirket ortaklarının aynı olduğu, davacı şirketin davalı şirket adına 04.11.2022 tarihinde gönderilen ihtarname ile ödenmeyen faturaların tahsilini talep ettiği, ihtarnamenin 07.11.2022 tarihinde tebliğ edildiği tespit edildiğini, Davacı tarafından her ne kadar takip davalı şirket adına başlatılmış ise de davacı şirketin alacağının ...şirketine ait olduğu,Mahkemece taraflar arasında tanzim edilen ek protokol gereği davalı şirketin bu borçtan sorumlu olduğuna kanaat getirilmesi durumunda davacı ticari defterleri ile dava dışı şirketin BA formlarında bulunan tutarların birbiri ile uyumlu olduğu, bu nedenle davacı şirketin takip tarihi itibari ile dava dışı ... ve sorumlu şirket olan davalı şirketten 389.874,58.-TL alacaklı olacağı tespit edilmiştir. Davacı şirket tarafından davalı şirketin 07.11.2022 tarihinde temerrüde düşürüldüğü, bu nedenle takip öncesi faiz alacağının 07.11.2022-03.01.2023 tarihleri arasında sözleşmede belirlenen faiz oranı üzerinden 9.314,25.-TL faiz alacağı hesaplandığı rapor edilmiştir.
Davalı taraf tacir olup TTK kapsamında basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğü altındadır. Davalı taraf, davacı ile yapmış olduğu ek protokolde 3.kişi konumunda bulunan ... A.Ş. ...A.Ş ve...A.Ş'nin hizmet bedelini ödememesi durumunda bu şirketlerin sorumluluğundaki hizmet bedellerini kendisinin ödeyeceğini taahhüt etmiş ve ek prokolün 2. Maddesinde de faturalrın bu şirketler adına düzenlenmesini hüküm altına aldırmıştır. Tarafların anlaşmaları doğrultusunda davacı taraf, hizmet faturalarını bu şirketler adına düzenlemiş ve şirketlerin fatura bedelini ödememesi üzerine ... 8. Noterliği'nin... ... sayılı ihtarnamesi ile durumu davalıya bildirerek fatura bedellerinin ek protokol kapsamında davalı şirketçe ödenmesini talep etmiştir. Davalı tarafın fatura tutarlarını ödememesi üzerine icra takibi başlatan davacının tarafların birlikte imza altına aldıkları sözleşme hükümlerince taahhüt ettiği 3. Kişi konumundaki şirketlerin borçlarından sorumlu olduğu kanaatine varılarak davanın kısmen kabul kısmen reddine, Davalının ... 37. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazının KISMEN İPTALİNE, takibin 389.874,58 TL asıl alacak ve 07/11/2022-03.01.2023 tarihleri arası 9.314,25 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 399.188,83 TL üzerinden devamına, asıl alacak 389.874,58 TL'ye takip tarihinden itibaren yıllık %15,75 ve değişen oranlarda avans faizi uygulanmasına karar verilmiş ve taraflar arasındaki alacak faturaya dayalı olup likit olduğundan ve davalı tarafça icra takibine haksız olarak itiraz edildiğinden %20 oranındaki 77.974,91 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle,
1-Davanın KISMEN KABULÜ, Davalının ... 37. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazının KISMEN İPTALİNE, takibin 389.874,58 TL asıl alacak ve 07/11/2022-03.01.2023 tarihleri arası 9.314,25 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 399.188,83 TL üzerinden devamına, asıl alacak 389.874,58 TL'ye takip tarihinden itibaren yıllık %15,75 ve değişen oranlarda avans faizi uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine, %20 oranındaki 77.974,91 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2- Harçlar Yasası'na göre alınması gereken 27.268,59-TL nispi karar ve ilam harcından, peşin alınan 5.175, 32 -TL peşin harcın ve icra dosyasında alınan 2.029,40 -TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 20.063,87- TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 179,90-TL başvurma harcının ve 5.175,32-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Kabul edilen dava değeri ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 61.878,32 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Reddedilen dava değeri ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 6.690,29 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından sarf edilen toplam 3.146,00 TL yargılama giderinin kabul-red oranına göre 3.094,14 -TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafından yapılan bir yargılama gideri olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8-Arabuluculuk ücreti olan 3.120,00-TL'nin, kabul-red oranına göre 3.068,57-TL'sinin davalıdan 51,43-TL davacıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
9-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, Taraf vekillerinin yüzlerine karşı tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341 maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 17/05/2024
Katip
E- İmzalıdır.
Hakim
E- İmzalıdır.