T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/290 Esas
KARAR NO : 2026/605
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 25/04/2023
KARAR TARİHİ : 06/07/2026
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından müvekkil aleyhinde ... 5. İcra Dairesi ... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, icra takibine konu çekin keşidecisi müvekkil ...Tic. A.Ş tarafından çekin lehtarı olan dava dışı... Ltd. Şti'ye ulaştırılmak üzere kargoya verildiği esnada zayi olduğunu, çekin arkasında yer alan ....Tic. San. Ltd. Şti adına yapılan ciro ve imzanın dava dışı şirket yetkilisine ait olmadığını, imzanın sahte olduğunu, konuya ilişkin hırsızlık güveni kötüye kullanma ve sahtecilik suçlarından ilgililer hakkında suç duyurusunda bulunduklarını, mahkemece imza incelemesi ve tahkikat aşamasında alınacak raporda dava konusu çekte ciro silsilesinin kopukluğunun sabit olacağını, bunun sonucunda davalı alacaklı yetkili hamil konumunda bulunamayacağını, davalının başlattığı icra takibinde çekin lehtarı olan ... Ltd. Şti'ni borçlu olarak eklemediğini, bunun nedeninin imzaya itiraz edilmesinin önüne geçilmeye çalışmaları olduğunu, davalının kötü niyetli davrandığını beyan ederek izah edilen nedenlerle belirtilen hususlar dahilinde ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile İİK m. 72/3 uyarınca dava konusu ... 5. İcra Dairesi... sayılı icra takip dosyasındaki alacak miktarı olan 110.476,71 TL'nin mahkemece belirlenecek teminatın dosyaya depo edilmesi halinde icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesi yönünde tedbir kararı verilmesini, müvekkilin davalıya hiçbir borcu olmadığının tespiti ile hukuki dayanaktan yoksun olarak başlatılan icra takibinin iptaline, davalının dava miktarının %20'sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini dava ile talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; somut olayda yaklaşık ispatın gerçekleşmemiş iken tedbir kararının verilmesinin hukuka aykırılık teşkil edeceğini, dava dilekçesinde ileri sürülen hususların gerçek dışı ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacının takibe konu çekin kendileri tarafından keşide edildiğini, çek lehtarı ile aralarındaki borç ilişkisini ikrar ettiğini, müvekkilin iyi niyetli üçüncü kişi olduğunu, çekin iptaline ilişkin iddiaları bilmediğini, davacının iddialarının çekin takibe konulması sonucu haberdar olduğunu, kabul etmemekle birlikte kıymetli evrakın kargo ile gönderilmesinin yasak olduğunu, davacının basiretli bir tacir gibi davranma sorumluluğunu yerine getirmediğini, davacının sahte imza iddiasının keşide sıfatından kaynaklanan borcunu ortadan kaldırmadığını, davacının dava konusu çeki keşide ettiği hususunda herhangi bir tartışmanın bulunmadığını, borca haksız yere itiraz eden davacının talebinin reddi gerektiğini, çek hakkında iptal davasının açılması çekin icra takibine konu edilmesine engel olamayacağını, çek iptali kararının bir ilam olmadığını, takibe konu çekin lehtarı deprem bölgesinde bulunduğu bu nedenle sistemsel olarak icra takibine borçlu olarak eklenmediğini, müvekkilin dava konusu çeki ticari ilişki kapsamında ... Şirketi'nden aldığını, müvekkilin kötüniyetli olmadığını, müvekkilin mağdur olduğunu, çeki müvekkile ciro eden şirket ile arasındaki ticari ilişkiyi gösterir evrakları dilekçe ekinde sunduklarını beyan ederek izah edilen nedenlerle öncelikli olarak tedbir kararının kaldırılması ile davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olarak ikame edilen işbu davanın öncelikle usulden aksi halde esastan reddine, kötüniyetli davacı aleyhine %20 oranından az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava ; sahte ciro iddiasına dayalı olarak ciro zincirinde kopukluk olması nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
... 5. İcra Dairesi'nin ...E. sayılı takip dosyasının incelenmesinde, davalı tarafından davacı aleyhine dava konusu edilen, ... Şubesi'ne ait; ... seri numaralı, keşide yeri ..., keşide tarihi 15/03/2023, Keşidecisi ...A.Ş., lehtarı davacı şirket olan, emre yazılı 100.000,00-TL bedelli çekin tahsiline yönelik icra takibinde bulunulduğu anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlığın dava konusu ... Şubesi'ne ait; ... seri numaralı, keşide yeri ..., keşide tarihi 15/02/2023, Keşidecisi ... A.Ş., lehtarı ...ŞTİ. olan 100.000,00-TL bedelli çekin, dava dışı lehtar ....ŞTİ. Tarafından davalıdan istirdatına yönelik olarak ... 14. ATM 'nin ...Esas sayılı dosyasında dava ikame edildiği, bu davamıza konu çekin lehtarı...ŞTİ. Tarafından çekin istirdatına karar verilmesi halinde ciro zincirinde değişiklik meydana geleceğinden iş bu davanın sonuçlanmasının bekletici mesele yapılmasına, bu hususun mahkemesine bildirilmesine karar verilmiştir.
... 14. ATM 'nin ...Esas ve ... Karar sayılı ilamı ile, Aynı ciro silsileli çeklerin davalıda toplanması, önceki ilişkilerin kaynağının bilinmemesi, açıklanamayan kaynağın araştırılmaması, ticari ilişki kurulmaksızın çek iktisap edilmesi, çeklerin kendisinden önceki cirantalar nezdinde karşılığının bulunmadığına dair orta derecede bir tacir olarak şüphe ile hareket etmesi gerekliliğine rağmen yeterli basireti göstermeyen davalının hırsızlık suçlarına konu çok sayıda çeki elinde bulundurması nedeniyle başlatılan ceza soruşturmalarının bulunduğu ve birçok olayda hırsızlık yoluyla elden çıkan çekleri benzer cirantalardan, aynı silsileyle ve ciro yoluyla devralıp son hamil olarak farklı kişi veya şirketler aleyhine icra takiplerine konu edildiğinin görüldüğü, davacının beyan ve iddialarını destekleyecek şekilde birçok çekin aynı veya farklı cirantalar vasıtasıyla aynı gerekçelerle bir şekilde davalı uhdesinde toplanmasının, hepsinde de kargo hırsızlığına dair şikayetlerin ve soruşturmaların bulunmasının, bu şikayetlerin de kargo gönderi akıbetine dair cevabi yazılar ile desteklenmesinin hayatın olağan akışına uygun olmadığı (aynı yönde İstanbul BAM 12. HD., ... E., ...K., Yargıtay 11. HD., ...E., ...K), bu durumda davalının, keşidecileri ve lehdar-cirantaları farklı olan çok sayıda hırsızlık iddiasına konu çek üzerinde yeterli araştırma yapmadan iktisap etmesinde ağır kusurlu olduğu, buradaki kusurluluğunun dosya kapsamındaki delillerle ceza yargılaması beklenmeksizin de Mahkemelerince tespit ve kanaat edilebileceği anlaşılmakla, davalı nezinde TTK'nın 792. maddesindeki şartlardan "ağır kusur" şartı oluştuğundan dava konusu çekin istirdatına dair davanın kabulüne karar verildiği, kararın taraflarca istinaf yoluna başvurulmadığından hüküm 10/02/2026 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Dava konusu edilen çekin davalıdan istirdatı ile dava dışı lehtar ....ŞTİ.'nin çekin meşru hamili olduğu mahkeme kararı ile ortaya çıktığından, davacının takibe konu çek nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi gerekmiş; kötü niyet tazminatı talebi yönünden ise ... 14. ATM 'nin... Esas ve... Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere dava konusu edilen çekin Aynı ciro silsileli çeklerin davalıda toplanması, önceki ilişkilerin kaynağının bilinmemesi, açıklanamayan kaynağın araştırılmaması, ticari ilişki kurulmaksızın çek iktisap edilmesi, çeklerin kendisinden önceki cirantalar nezdinde karşılığının bulunmadığına dair orta derecede bir tacir olarak şüphe ile hareket etmesi gerekliliğine rağmen yeterli basireti göstermeyen davalının hırsızlık suçlarına konu çok sayıda çeki elinde bulundurması nedeniyle başlatılan ceza soruşturmalarının bulunduğu ve birçok olayda hırsızlık yoluyla elden çıkan çekleri benzer cirantalardan, aynı silsileyle ve ciro yoluyla devralıp son hamil olarak farklı kişi veya şirketler aleyhine icra takiplerine konu edildiğinin görüldüğü, davacının beyan ve iddialarını destekleyecek şekilde birçok çekin aynı veya farklı cirantalar vasıtasıyla aynı gerekçelerle bir şekilde davalı uhdesinde toplanmasının, hepsinde de kargo hırsızlığına dair şikayetlerin ve soruşturmaların bulunmasının, bu şikayetlerin de kargo gönderi akıbetine dair cevabi yazılar ile desteklenmesinin hayatın olağan akışına uygun olmadığı (aynı yönde İstanbul BAM 12. HD.... E.,...K., Yargıtay 11. HD., ...E., ...K) anlaşılmakla kötü niyetli olduğu kanaatine varılmakla asıl alacağın %20'si oranında kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kabulüne,
2-Davacının ... 5. İcra Müdürlüğü'ne ... esas sayılı dosyasına konu çek nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine, asıl alacağın %20'si oranında kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 7.546,66 TL karar harcından peşin alınan 1.886,67TL'nin mahsubu ile bakiye 5.659,99 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 1.886,67 TL peşin harcın davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan; posta, tebligat müzekkere ve bilirkişi ücretlerinden oluşan toplam 93,5 TL yargılama giderinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
6-Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden kabul edilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca takdiren 45.000 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
7-Bakiye gider avansının HMK 333 maddesi uyarınca yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341 maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.06/07/2026
Katip
E-imzalıdır
Hakim
E-imzalıdır