T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/298 Esas
KARAR NO: 2024/424
DAVA: Tazminat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ: 27/04/2023
KARAR TARİHİ: 07/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin 24/04/2023 tarihli dilekçesinden özetle: Davanın esasına ilişkin talepleri ve hukuki dayanaklarını beyan etmeden evvel, uyuşmazlık sürecini ve davalıya yönelik bu haklı taleplerimizin zaman içindeki gelişimini ortaya koymak gerektiğinden, davalı yanca, müvekkilinin ... Şirketi’nden (Eski Unvan: ... Şti.) ... plakalı 2007 model ... marka, ... şasi no’lu araç satın alındığından Ancak söz konusu aracın ayıplı olduğundan bahisle davalı yanca tazminat istemli dava açılmış olup, bu talebe ilişkin ... 14. Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. Sayılı dosyasından görülen davada, 2019/1083 K. Sayılı, 05.11.2019 tarihli ilamı ile “Davanın kısmen kabulüne 99.239,00 TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, ” karar verilmiş olup bu karara karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup dosya halen istinaf incelemesinde olduğundan, bu mahkeme ilamına istinaden ... 35. İcra Müdürlüğü ...E. sayılı dosyasından davalı yanca müvekkili aleyhine icra takibi başlatılmış, dosya borcunun ilamda belirtilen alacak kalemi olan araç bedeli, faizleri, yargılama giderleri, ilam vekalet ücreti ve icra masrafları 13.02.2023 tarihinde ödenmiş olup, ancak dava konusu aracın ayıplı olması sebebi ile araç satış bedelinin tamamı ödenmesine rağmen aracın müvekkiline iadesi gerçekleştirilmediğinden, bu sebeple ... plakalı aracın müvekkiline iadesi ve teslim edilmesi gerektiğinden, nitekim davalı yanca müvekkili aleyhine başvurulan ve ... 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...E. Sayılı dosyasından görülen tazminat davasında, sözleşmeden dönülerek dava konusu araç için ödenen bedelin iadesi ile uğranılan zarar talep edildiğinden, sözleşmeden dönülerek satılan malın bedelinin iadesi müvekkili tarafından gerçekleştirilmişken satılan malın (huzurdaki davada ... plaka sayılı aracın) müvekkiline iade edilmemesi hukuka aykırılık teşkil ettiğinden, davalı satış sözleşmesinin geriye etkili olarak sona ermesi nedeni ile almış olduğu aracı iade etmekle yükümlü olduğundan, Aksi halde davalı hem ayıplı olduğu iddia edilen ve mahkemece hükme bağlanan aracı uhdesinde tutmakta, hem de araç için ödemiş olduğu satış bedelini iade alarak sebepsiz zenginleşmiş bulunduğundan, davalıya ödenen satış bedeli karşısında, davalı tarafından... plaka sayılı aracın iadesi, iade imkansızlığı doğmuş olması halinde ise aracın güncel rayiç bedelinin müvekkiline ödenmesi gerektiğinden, hali hazırda aracın iade edilmemesi sebebi ile araç iadesinin imkansız hale gelmesi ihtimali de mevcut olduğundan, zira araç davalının tasarrufunda olduğundan satışa konu edilmiş, hasara uğramış olabileceğinden, durumun varlığı halinde ise iade borcunun kapsamını sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde değerlendirmek gerektiğinden, tüm bu hususlar çerçevesinde öncelikle kesinleşen mahkeme ilamı ve sözleşmeden dönme kapsamında davalı yan uhdesinde bulunan ...plakalı aracın müvekkiline iadesine, iade imkansızlığı mevcut olması halinde aracın güncel rayiç piyasa bedelinin bilirkişi marifeti ile belirlenmek sureti ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etme zorunluluğu doğduğundan talep ve dava etmişlerdir.
Davacı vekilinin cevap dilekçesinden özetle: müvekkili tarafından davalıdan dava konusu ... plaka sayılı 2007 model ... marka ,... Şasi no.lu araç 29.03.2007 tarihinde 112.500USD bedelle -sıfır km- olarak satın alınmış olup, ancak aracın ithalatinde yapılan usulsüzlükler gerekçesi ile ... 11.Sulh Ceza Mahkemesi'nin ... D.iş sayılı dosyası ile ... plaka sayılı araca 06.11.2012 tarihinde el konulduğundan, aracın ithalatinde yapılan usulsüzlüklere ilişkin olarak ... 1.Ağır Ceza Mahkemsi'nin... E sayılı dosyası ile yargılama devam ettiğinden, müvekkili şirket tarafından ayıplı mal satılması sebebi ile uğranılan zararın tazmini için ... 14.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E sayılı dosyası ile dava açılmış olup, bu davanın yargılaması devam ederken yürürlüğe giren 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nda geçici 10.maddesi ile yapılan düzenleme ile ÖTV farkı ve diğer giderlerin ödenmesi koşulu ile el konulan araçların sahiplerine iade hakkı tanınmış olup müvekkili şirket bu yasa hükmünden faydalanmış,18.954,81TL ÖTV Farkı,1.366,44 TL yediemin ücreti,7.481,24 TL bakım bedeli ödeyerek aracı 12.07.2017 tarihinde teslim almış olup, hal böyle iken ... 14.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ...E,...K sayılı ilamı ile 86.544TL araç bedeli alacağı ve 12.695 TL ikame araç bedeli olmak üzere toplam 99.239 TL nin ödenmesine yönelik hüküm kurulduğundan, bu karar halen İstinaf aşamasında olup henüz kesinleşmediğinden, söz konusu karar ... 35.İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyası ile icra takibine konu edilmiş dosya borçlusu davacı tarafından dosyaya 13.02.2023 tarihinde kısmi ödeme yapılarak akabinde huzurdaki dava açılmış olduğundan, davanın usulden reddi gerekmekte olup, davacının müvekkilinden talep edebileceği araç bedeline yönelik talebi ... 14.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...E,...K sayılı ilamı ile hüküm altına alınan 86.544TL araç bedeli alacağı ile sınırlı olup söz konusu karar henüz kesinleşmediğinden, Kaldı ki davacı huzurdaki davaya konu yaptığı taleplerini gerek yargılama aşamasında gerekse İstinaf aşamasında da ileri sürmüş olup söz konusu kararın kesinleşmemesi karşısında huzurdaki davanın derdestlik sebebi ile usulden reddi gerekmiş olup, müvekkili tarafından yukarıda bahsi geçen ...plaka sayılı araç 29.03.2017 tarihinde bedeli peşin ödenerek sıfır km olarak satın alındığından, müvekkili tamamen iyi niyetli olup söz konusu aracı 06.11.2012 tarihine kadar kullanabilmiş araca davacı taraftan kaynaklanan sebeplerden dolayı el konulmuş olup, yasanın verdiği imkanlardan yararlanan müvekkili tabir yerinde ise -ceza mahiyetinde olarak- ÖTV sini ödediğini düşündüğü aracına 18.954,81TL ÖTV Farkı,1.366,44 TL yediemin ücreti,7.481,24 TL bakım bedeli ödeyerek aracı 12.07.2017 tarihinde teslim almış olup, müvekkili yasanın verdiği imkanları kullanmış olup iyi niyetli olduğundan, müvekkili şirket yasa ve uygulamalara uygun olarak verilen ve henüz kesinleşmeyen mahkeme kararı çerçevesinde haklarını almaya çalışmakta olup,sebepsiz zenginleşme şartları gerçekleşmediği gibi, kesinleşmeyen mahkeme kararının sonucuna göre şayet herhangi bir sebepsiz zenginleşmesi mevcut ise zaten usulüne uygun olarak zararı gidereceği izahtan vareste olduğundan, davalı bu davayı açmakta kötü niyetli olup davanın reddini talep etmişlerdir.
DELİLLER:
... esas sayılı arabuluculuk dosyası,
22/12/2023 tarihli bilirkişi raporu,
... esas sayılı 35. icra dairesine ait dosya
GEREKÇE:
Davacı taraf davalı tarafa 2007 model ...marka ... plakalı aracı sattığını daha sonra aracın ayıplı olduğu iddiası ile davalı tarafça dava açıldığını, davalının bu talebine ilişkin olarak .... 14.ATM tarafından 05/11/2019 tarih ... esas ... karar sayılı kararı ile dosyamız davalısının açmış olduğu davanın kısmen kabulüne karar vererek 99.239,00-TL'nin kendilerinden alınarak dosyamız davalısına verilmesine dair karar verildiğini davalı ... bu ilamı ... 35. İcra Müd. ... sayılı dosyası ile icraya koyduğunu ve 13/02/2023 tarihlerinde bu tutarı ödediklerini fakat davalı tarafın kendilerine ödemiş oldukları araç bedelini iade almasına rağmen aracı teslim etmediklerini belirterek öncelikle... plakalı aracın iadesini, iade imkansızlığı doğmuş olması durumunda aracın güncel iade bedelini talep etmiştir.
... 14.ATM 05/11/2019 tarih ... esas ... karar sayılı kararı incelendiğinde davacının dosyamız davalısı....davalının ise dosyamız davacısı tasfiye halinde ... olduğu davacı tarafın davamıza konu ... plakalı araca emniyet tarafından el konulması sebebi ile ...'ya ödemiş olduğu araç bedeli ve araç kiralama bedeli ile 10.000,00-TL manevi tazminat talep ettiği yargılama sonucunda mahkemece ... vermiş olduğu araç bedelinden ... yararlanma bedeli düşülerek bu tutara ikame araç bedelinin eklenmesi sureti ile 99.239,00-TL'nin ...'dan alınarak ...verilmesine karar verilmiş
... 35 İcra Müd. .... esas sayılı dosyasının incelenmesinde ise alacaklı ... aleyhine ... 14.ATM'nin 05/11/2019 tarih ... esas ...karar sayılı kararını dayanak yaptığı ve UYAP'tan yapılan sorgulamada 13/02/2023 tarihinde dosya borcunun ödenmiş olduğu görülmüştür.
Davalı taraf cevap dilekçesinde ... 14 ATM'nin dosyasının istinaf aşamasında olduğunu kesinleşmediğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Davacı taraf ... 46. Noterliğinin... tarih ... yevmiye numaralı temliknamesi ile mahkememiz dosyasına konu alacağı ...'e temlik etmiştir.
Dosya davacının davalıdan talep edebileceği bir alacağının olup olmadığı hususunda bilirkişiye gönderilmiş bilirkişiler dosyaya sunmuş olduğu 22/12/2023 tarihli dilekçe raporunda davaya konu aracın dava tarihi olan 27/04/2023 tarihindeki değerinin 1.600.000,00-TL olduğu, güncel ortalama araç değerinin 2.300.000,00-TL olduğu davalının dava konusu aracın yasa gereği iade alınması için ödenmiş olduğu 27.802,49-TL mahsubu talebinin ise mahkeme takdirinde olduğunu belirtmişlerdir.
...14 ATM'nin dosyası İstanbul BAM 43 Hukuk Dairesinin 28/09/2023 tarih 2020/1527 esas 2023/914 karar sayılı kararı ile davacı ... araç bedelinin iadesine ilişkin talebinin aracın davacıya iade edilmiş olması sebebi ile konusuz kalması sebebi ile karar verilmesine yer olmadığı ve ikame araç bedeli yönünden olan 12.695,00-TL'nin ... ödenmesi şeklinde kesin karar verilerek düzeltilmiştir.
Satıma konu araç ...'e teslim edilmiş ve ... devlete 27.802,49-TL vergi ödeyerek teslim almış ise de davalı taraf ... 14 ATM'nin ilamını icraya koyup araç bedelini dosyamız davacısı ...'dan tahsil ederek sözleşmeden dönme ve ödemiş olduğu araç bedelinin iadesine ilişkin seçimlik hakkını kullanmış ve sözleşmeden dönmüştür. Ödediği araç bedelini tahsil eden davalının aracı ... iade etmesi gerekmektedir. ... hem ödediği araç bedelini geri alıp hem de aracı uhdesinde tutması hukuken mümkün değildir. ...ödemiş olduğu araç bedelinin yanında aracın emniyette muhafaza altına alındığı sürede ki başkaca araç kiralamada ödediği bedeli dahi davacı ... icra kanalı ile tahsil etmiştir bu sebeple davalının 14 ATM'nin dosyasının kesinleşmediğine ilişkin savunmalarına mahkememizce itibar edilmemiştir.
Davaya konu araç hakkında ... 1 ACM Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında 22/06/2012 tarihinde verilen ara karar ile el koyma kararı kaldırılmış ve 12/07/2012 tarihinde davacıya iade edilmiştir davalı ... ise ... 35 İcra Müd.... esas sayılı dosyası ise 19/02/2020 tarihinde açmıştır. Davalı ... araç kendisine teslim edildikten sonra İcra takibi açarak sözleşmeden dönme iradesini açıkça ortaya koymuştur bu sebeple sözleşmeye ilişkin bedelin ...tarafından ... icra kanalı ile ödenmesi de göz önüne alındığında aracın ... iadesi gerekmektedir ancak Türkiye Noterler Birliğinden gelen 17/05/2023 tarihli yazı cevabında sözleşmeye konu aracın dava dışı ... adına kayıtlı olduğu ve davalı ...mülkiyetinde olmadığı anlaşıldığından davalının davacıya aracın dava tarihindeki raiç bedelinin ödemesi gerekmektedir davalı taraf mahkememize sunmuş olduğu ıslah dilekçesinde aracın dava tarihindeki raiç bedeli olan 1.600.000,00-TL'den davacı tarafın aracı emniyetten teslim alırken ödemiş olduğu 27.802,49-TL'yi mahsup ederek davalının cevap dilekçesindeki mahsup talebini kabul ederek davasını 1.572.197,51-TL'ye çıkarmıştır. Yapılan yargılama sonucunda mahkememizce davalının davacıya satıma konu aracın dava tarihinde ki raiç bedelini ödemesi gerektiği kanaatine varılmış ve talep ve bağlılık ilkesi gereğince 1.572.197,51-TL'nin 10.000,00-TL'si yönünden dava tarihi olan 27/04/2023 tarihinden 1.562.197,51-TL'si yönünden ıslah tarihi olan 29/02/2024 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle,
1-Davacının davasının kabulü ile, 1.572.197,51 TL'nin 10.000,00 TL'si yönünden dava tarihi olan 27/04/2023 tarihinden, 1.562.197,51 TL'si yönünden ıslah tarihi olan 29/02/2024 tarihinden işleyecek ticari faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine
2-Harçlar Yasası'na göre alınması gereken 107.396,81-TL karar harcından peşin olarak yatırılan toplam 179,90-TL'nin ve 26.850,00-TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 80.366,91-TLnin davalıdan tahsili ile Hazine'ye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 179,90-TL başvuru harcı, 179,90-TL peşin harcın ve 26.850,00-TL ıslah harcının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davacı vekiline takdir olunan 197.775,80-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından sarf edilen toplam 4.494,25-TL yargılama giderinin davalıdan tahsil ile davacıya verilmesine,
6-Arabuluculuk ücreti olan 3.120,00-TL'nin davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
7-Dosyada artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341 maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 07/06/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır
"Bu belge 5070 Sayılı Kanun hükümlerince elektronik imza ile imzalanmıştır."