T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/40 Esas
KARAR NO: 2024/442
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/01/2023
KARAR TARİHİ: 12/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili aleyhine ... 7. İcra Müdürlüğü'nün .. Esas sayılı dosyasından ilamsız takip ile, 295.773,29 TL takip çıkışlı icra takibi başlatıldığını, söz konusu takibe dayanak olarak ise 10/12/2022 tarihli ... seri nolu 265.790 TL bedelli çekin gösterildiğini, icra takibine dayanak çekin müvekkiline ait olup, aralarındaki ticari ilişki sebebiyle ... Tic. Ltd. Şti. namına düzenlenmiş olduğu, kargo ile gönderildiği aşamada muhtemel bir hırsızlama neticesinde muhattabı firmaya ulaşmadığını, akabinde iki firma arasında yapılan görüşmeler neticesinde ... şirketi tarafından ödeme yasağı ve çek iptali için ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde ...Esas sayılı dosyasından dava açıldığını, çekin kargo ile tarafına gönderildiği ama muhattabın hiç eline geçmediğini dolayısıyla zilyetliğin devri gerçekleşmediğinden davacının yetkili hamil konumunda olmadığı gerekçesi ile aktif husumet yokluğundan reddine karar verildiğini, haksız ve yetkisiz şekilde çeki ele geçirenlerce lehtar ... şirketi kaşesi taklit edilerek ve sahte imza ile yani sahte ciro ile yine birtakım farklı cirolarla nihayetinde davalı yanca söz konusu çeki bankaya ibraz edildiğini, çekin arkasına ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi dosyası kararı sebebiyle işlem yapılmadığı yazılmış olmasına rağmen davalı yanca mahkemeye müracaat ile çekin zilyedi olduğu hususu beyan edilmek yerine kötü niyetli olarak icra takibi başlatıldığını, söz konusu çekin hırsızlanması, üzerinde sahte ciro tahrifatları yapılması hususunda tarafımızca ... Cumhuriyet Başsavcılığına da şikayette bulunulduğu, takibe konu çekin ciranta ... şirketi eline hiç geçmediği ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde ... Esas sayılı dosyası kararı ile sabit olunduğu, icra takibi sebebiyle müvekkilinden haciz baskısı sonucu tahsilat yapılması durumunda dava sonucunda haklı çıkılması durumunda dahi, paranın dönüşünün olmayacağı/tahsil kabiliyetinin bulunmayacağı, yaklaşık ispatın ortaya konulduğu kanaatiyle ifade edilen nedenlerle öncelikle telafisi imkansız durumlara sebebiyet verilmemesi için takibin tedbiren tamamen durdurulmasını, yargılamanın süreci, piyasa koşulları değerlendirilerek öncelikle teminat mektubu karşılığında yahut nakten gösterilecek teminat karşılığı takibin tedbiren tamamen durdurulmasını, haciz baskısı ile dosya borcunun ödenmesi halinde talebin istirdat olarak devamını, davalı yanca, haksız olarak müvekkili aleyhine icra takibi başlatılmış olması nedeniyle alacağın %20sinden az olmamak üzere davalının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde davacı tarafından...bank ... Şubesi İ 10/12/2022 ... keşideli, 265.790,00 TL tutarlı, ... seri nolu çeki, borcuna karşılık olmak üzere ... Tic. Ltd. Şti.ne keşide ettiğini açıkça ikrar ederek, kargo sırasında çekin çalındığını iddia ettiğini, keşideci sıfatını taşıyana davacı yan, çeki iyiniyetle iktisap eden yetkili ve meşru hamile karşı borçtan sorumlu olduğunu, davacı tarafın dava konusu çeki keşide ettiği hususunda herhangi bir tartışmanın bulunmadığını, bu itibarla haksız yere ikame edilen davanın reddinin gerektiğini, dava konusu çekin gerçekleştiğini iddia ettikleri bir hırsızlık hadisesi sebebi ile çalındığını ileri sürmekte ise de davalı müvekkili dava konusu çekin yetkili ve meşru hamili olduğunu, ilgili çek aralarında ticari ilişki bulunan üst ciranta tarafından müvekkiline şirketten satın alınan mal ve hizmet bedelinin ifası amacıyla ciro edildiğini, söz konusu çekin üzerindeki ciro silsilesinin tam ve birbirini düzgünce takip eden cirolardan oluştuğunu, dava konusu çekin kambiyo vasfını taşımadığına ilişkin iddiaların yersiz ve asılsız olduğunu, davacı tarafın ciro zincirinin bozulduğunu, çek lehtarının imzasının sahte olduğunu iddia ediyor ise de iddia davacı tarafın keşideci sıfatından kaynaklanan borcunu ortadan kaldırmadığını, davacı tarafın müvekkili aleyhine açmış olduğu davada diğer imzaların sahte olduğuna dair itirazlarını sunmasının hukuken mümkün olmadığını, çek hakkında iptal davası açılmış olması senedin icra takibine konu edilmesine engel olmadığını, davacı tarafın dava konusu çek için iptal davası açılmış olduğunu belirtmiş ise de bu hususun müvekkilin kambiyo senetlerine özgü takip yoluna başvurmasına engel olmadığını, davadan verilmiş tedbir kararının takip alacaklısı müvekkili yönünden bir bağlayıcılığının olmadığını, senedin takibe konu edilmesinde usul ve yasaya aykırı bir durum olmadığını, çek iptali davası hasımsız ikame edilen bir dava olarak sonuçlanmakta olup kesin hüküm niteliğini haiz olmadığını, müvekkili tarafından dava konusu çekin tahsili amacıyla gerçekleştirilen tüm işlemlerin yasaların tanıdığı hak ve yetkiler kapsamında gerçekleştirildiğini, söz konusu işlemlere dayanılarak müvekkilini kötü niyetli olmak ile itham etmenin mümkün olmadığını, sürekli ticari faaliyeti bulunan bir firmanın çek bedelini tahsil etmek için yasal yollara sahip olmasına rağmen ilgili yasal yolları kullanmaması akla ve mantığa olduğu kadar ticari hayatın işleyişine de aykırılık teşkil edecek olup müvekkilinin de ticari faaliyetinin devamı için nakit paraya ihtiyaç duyan tüm firmaların yapacağı şekilde senedin yasal yollardan tahsili yoluna gittiğini, davacı tarafça haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olarak ikame edilen işbu davanın öncelikle usulden, mahkeme aksi kanaatte ise esastan reddini, kötüniyetli davacı aleyhine %20 oranından az olmamak üzere tazminata hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava, takibe konu çekte lehtarın cirosunun sahte olup olmadığı, ciro zincirinde kopukluk olup olmadığı, bu nedenlerle davacının takibe konu çek nedeniyle davalı tarafa borçlu olup olmadığı noktasında toplandığı anlaşılmakla açılan menfi tespit davasıdır.
Mahkememizce celp edilen ... 7. İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı icra takip dosyasında; dosyamız davacısı adına 295.773,29 -TL'nin tahsiline ilişkin icra takibine geçildiği görülmüştür.
Mahkememizce ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi, ...bankası, ... CBS, ... CBS, ... 38. İcra Dairesine müzekkere yazılarak ilgili dosya ve evraklar celp edilmiş incelenerek dosya arasına alınmıştır.
Mahkememizin 11/04/2023 tarihli celse ara kararı gereği, davalı tarafça, ticari ilişki uyarınca fatura alacağına istinaden takibe konu çekin teslim alındığı savunulduğundan, davalı ile dava dışı ... Şirketi'nin ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılarak öncelikle dava dışı ... Şirketi yönünden takibe konu çekin ne şekilde iktisap edildiği, akabinde davalı ile dava dışı ... Şirketi arasında davaya konu çekin ciro edilmesi sonucunu doğuracak şekilde gerçek bir ticari ilişki bulunup bulunmadığı konusunda rapor alınmasına karar verilerek, dosyaya Mali Müşavir Bilirkişi ...'in sunmuş olduğu 31/10/2023 tarihli raporunda, davalı ...Tic. Ltd. Şti.'nin 2022 yılına ait ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresinde yaptırılmış olduğu, dava konusu 10.12.2022 tarihli ... seri nolu ve 265.790,00 TL tutarındaki çekin; davalı ... Ltd. Şti.'nin dava dışı ... A.Ş. adına kesmiş olduğu 01.12.2022 tarihli 20.500 adet ... Boy Çıt Çıt Düğmeye ilişkin toplam 870.840,00 TL (KDV Hariç 738.000,00 TL) tutarındaki ... nolu faturadan doğan alacağa ilişkin yapılan 03.12.2022 tarihli ... nolu 856.817,33 TL tutarındaki tahsilat makbuzundaki alınan çek dökümünde yer aldığı, hem dava konusu çekin hem de çekin ciro edilmesine neden olan faturanın davalı ... Ltd. Şti.'nin dava dışı ... A.Ş. ile olan ticari ilişkisini izlediği 120.01.02 nolu cari hesaba kaydedilmiş olduğu, hem dosya kapsamındaki hem de davalı taraftan edinilen belge ve bilgiler üzerinden yapılan incelemeler neticesinde, davaya konu çekin ciro edilmesi sonucunu doğuracak şekilde davalı ... Ltd. Şti. ile dava dışı ... A.Ş. arasında bir ticari ilişkinin bulunduğu tespit edildiğini bildirdiği görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı tarafça, müvekkili aleyhine ... 7. İcra Müdürlüğü'nün .. Esas sayılı dosyasından ilamsız takip ile, 295.773,29 TL takip çıkışlı icra takibi başlatıldığı, söz konusu takibe dayanak olarak ise 10/12/2022 tarihli ... seri nolu 265.790 TL bedelli çekin gösterildiği, icra takibine dayanak çekin müvekkiline ait olup, aralarındaki ticari ilişki sebebiyle ... Tic. Ltd. Şti. namına düzenlenmiş olduğu, kargo ile gönderildiği aşamada muhtemel bir hırsızlama neticesinde muhattabı firmaya ulaşmadığı, çeki haksız ve yetkisiz şekilde ele geçirenlerce lehtar ... şirketi kaşesi taklit edilerek ve sahte imza ile yani sahte ciro ile yine birtakım farklı cirolarla nihayetinde davalı yanca söz konusu çeki bankaya ibraz edildiği ve takibe konu edildiğinden bahisle menfi tespit davası ikame edildiği, davalı tarafça ise davacının, çeki iyiniyetle iktisap eden yetkili ve meşru hamile karşı borçtan sorumlu olduğu, davacı tarafın dava konusu çeki keşide ettiği hususunda herhangi bir tartışmanın bulunmadığı, ilgili çek aralarında ticari ilişki bulunan üst ciranta tarafından müvekkiline şirketten satın alınan mal ve hizmet bedelinin ifası amacıyla ciro edildiği, söz konusu çekin üzerindeki ciro silsilesinin tam ve birbirini düzgünce takip eden cirolardan oluştuğundan bahisle davanın reddinin talep edildiği; dava konusu çekin incelenmesinde, keşidecisinin davacı, lehtarının ... Tic. Ltd. Şti., birinci cirantanın Karnallar.., ikinci cirantanın ....., üçüncü cirantanın ... A.Ş., son hamilin ise davalı şirket olduğu anlaşılmıştır.
Çekler hakkında da uygulanması gereken TTK'nın 677. maddesindeki ''imzaların bağımsızlığı (istiklali)" şeklinde tanımlanan ilke uyarınca, poliçeye atılan her geçerli imzanın sahibini bağladığı, geçersiz imzanın sahiplerini sorumlu kılmamalarına rağmen poliçenin geçerliliğini ortadan kaldırmadığı, geçerli imzaların sahiplerinin, başkasının imzasının geçersiz olduğunu ileri sürerek kambiyo sorumluluğundan kurtulamayacağı, geçersiz imza sahibini bağlamaz ise de; ciro zincirini koparmayacağı, imzaların bağımsızlığı ilkesine göre çek lehtarının veya diğer cirantaların imzasının sahte olmasının, diğer imza sahiplerinin ve özellikle çekin asıl borçlusu olan keşidecinin çekten kaynaklanan sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı, çeke imza koyan kişi, diğer imzaların geçersiz veya sahte ya da mevhum kişilere ait olmasının riskini de taşıdığı, her imzanın kendi sahibini, diğer imzalardan bağımsız olarak bağlayacağı, 6102 Sayılı TTK'nun 677. maddesinde çekin geçerliliğinin, sorumluluktan tamamen bağımsız şekilde mevcut olabileceğinin kabul edildiği, çekteki imzaların, bu imzalarda ismi geçen şahıslar yönünden herhangi bir sorumluluk yaratmasa bile, çekin yine de geçerli kalacağı, çekin geçerli kalmasının sonucu, diğer imzaların sahiplerinin sorumluluklarının devam edeceği, belirtilen yasa hükümleri ve davaya konu çekteki ciro silsilesinde bir kopukluk bulunmadığı, ciro silsilesinin bozulmamış olduğu dikkate alındığında; imzaların istiklali prensibi karşısında, imzasını inkar etmeyen keşidecinin, lehtarın ve/veya ara cirantaların imzasının sahte olduğu iddiasına dayanarak hamile karşı sorumluluktan kurtulamayacağı, keşideci davacının çekteki imzasını inkar etmediği, bunun dışında mahkememizce alınan bilirkişi raporunda da hem dava konusu çekin hem de çekin ciro edilmesine neden olan faturanın davalı ... Ltd. Şti.'nin dava dışı ... A.Ş. ile olan ticari ilişkisini izlediği 120.01.02 nolu cari hesaba kaydedilmiş olduğu, hem dosya kapsamındaki hem de davalı taraftan edinilen belge ve bilgiler üzerinden yapılan incelemeler neticesinde, davaya konu çekin ciro edilmesi sonucunu doğuracak şekilde davalı ... Ltd. Şti. ile dava dışı ... A.Ş. arasında bir ticari ilişkinin bulunduğu tespit edildiğinden davalı hamilin kötü niyetli olduğunun da ayrıca ispat edilemediği kanaatine varılarak davacının davasının reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın reddine,
2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 5.051,07 TL harçtan mahsubu ile bakiye 4.623,47 TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacı tarafa iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından belgelendirilen bir yargılama masrafı olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde HMK 333 maddesi uyarınca yatıran tarafa iadesine,
Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341 maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.12/06/2024
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı
"Bu belge 5070 Sayılı Kanun hükümlerince elektronik imza ile imzalanmıştır."