T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/410 Esas
KARAR NO : 2025/333 Karar
DAVA : Alacak (Ticari Nitelikteki Ödünç Verme Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 13/06/2023
KARAR TARİHİ : 23/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Ödünç Verme Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili Şirket ile davalı ... arasında; Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi, eki niteliğinde Protokol akdedilerek, davalı şirkete akaryakıt bayiliği hakkı ve işletmeciliği verildiğini, taraflar arasında akdedilen Sözleşmenin 13 ve devamı ve sair maddeler uyarınca, akaryakıt işletmeciliği yapabilmesi ve bayilik faaliyetini eksiksiz gerçekleştirebilmesini teminen, müvekkili şirket tarafından, davalı şirket’e, ariyeten çeşitli malzeme ve teçhizatlar, pompa otomasyonu ve tank otomasyonu ekipmanları ile kurumsal kimlik ekipmanları teslim edildiğini, müvekkili şirketin, ... Noteliğinin ... 17. Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile Davalı Şirket'in Sözleşme ve Protokol hükümlerine aykırı davranışlarını düzeltmesini ihtar ettiğini, davalının sözleşmeye ve mevzuata aykırı davranışlarının son bulmadığını, nihayetinde EPDK tarafından davalının Petrol Piyasası Bayilik Lisansı (Lisans No: ...) 08.11.2022 tarihli kararıyla iptal edildiğini, bu nedenle davalı ile müvekkili şirket arasında imzalanan sözleşme ve protokol münfesih hale geldiğini, daha sonra davalı şirket'e müvekkili şirket tarafından keşide edilen ... 17. Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamelerinde davalı şirket'e taraflar arası sözleşmenin 26. Maddesi ve devamı hükümleri uyarınca davalıya ariyet olarak bırakılan tüm malzeme ve ekipmanların müvekkili şirkete iade edilmesi gerekli olmasına rağmen iade edilmediğini müvekkili şirket tarafından ariyet olarak verilen tüm demirbaş ve ekipmanların müvekkili şirkete iadesinin gerektiği ve ihtarnameye konu sair hususların ihtar edildiğini, tarafların arabuluculuk anlaşması ile de anlaşamadıklarını, ihtiyati tedbir kararının verilmesi için öngörülen kanuni şartların tümünün oluştuğunu, alacak taleplerinin tespitinde müvekkili şirket'in defter ve kayıtlarının esas alınması gerektiğini, belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davaya konu ariyetlere istinaden ihtiyati tedbir taleplerinin kabulü ile istasyon adresindeki ariyetlerin müvekkil şirket’e veya müvekkil şirket'in göstereceği 3. kişiye teslimini, davalı şirket’in kullanımına tahsis edilen ve müvekkil şirket'e iade edilmeyen ariyet konusu tüm malzeme ve teçhizatlar, pompa otomasyonu ve tank otomasyonu sistemlerinin ve ekipmanlarının müvekkil şirket’e eksiksiz ve hasarsız teslimini, ariyetlerin müvekkili şirket’e teslim edilmemesi halinde ariyetlerin güncel piyasa bedelinin, temerrüt tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı Kanun’un 2. maddesi gereğince TCMB’nin kısa vadeli avanslar için uyguladığı değişen oranlı faiz ile birlikte tazminini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkili mahkemede açılmadığını, davacının, müvekkili şirket ile akdetmiş olduğu bayilik sözleşmesine istinaden müvekkili şirketin kullanımına tahsis ettiği ariyet konusu tüm malzeme ve teçhizatlar, pompa otomasyonu ve tank otomasyonu sistemlerin ve ekipmanlarının iadesini mümkün olmaması halinde bedelinin tahsili talep ettiğini, davacı tüm bu taleplerinde haksız olup davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkils şirketsı Petrol Piyasası Kanunu kapsamında, ... tarih ve ... sayılı bayilik lisansı ile lisansın vermiş olduğu yetkiler kapsamında faaliyet gösterdiğini, müvekkili şirketin, dağıtıcı değişikliği nedeniyle lisans tadil başvurusu yapıldığında, bilgileri yazılı lisansının, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nca Petrol Piyasası Kanunu m.20/g bendine dayalı olarak kilitlendiğini öğrendiğini, müvekkili şirket adına, ... tarafından, lisans tadil başvurusunda bulunulduğunu, bu başvuru, kurum tarafından yeni lisans başvurusu olarak işleme alındığını ve başvurunun, müvekkili şirkete ait, bayilik lisansının iptal edilmiş olması gerekçesiyle reddedildiğini, müvekkilinin lisansının iptal edilmesi amacıyla faaliyeti durdurmak zorunda kaldığını, iş bu iptal işlemiyle ilgili ... 11. İdare Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyası ile dava açıldığını bir kısım taleplerinin kabul edildiğini, müvekkili şirketin haksız mühürleme işlemi nedeniyle faaliyetine devam edemediğini, dava konusu ariyetler bakımından ihtiyati tedbir talep edilmiş ise de davacı iş bu taleplerinde haksız olduğunu belirterek haksız ve mesnetsiz davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesi talep ve beyan etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Davacı taraf, davalı ile bayilik sözleşmesi yaptıklarını, sözleşme kapsamında davalıya ariyeten çeşitli malzemelerin verildiğini, davalının bayilik lisansının EPDK tarafından iptal edilmesi ile sözleşmenin münfesih hale geldiğini belirterek davalıya ariyet olarak verilen malzemelerin davacıya iadesini, ariyetlerin iade edilmemesi halinde ise ariyetlerin güncel piyasa bedellerinin ödenmesini talep etmiştir.
Taraflar arasında 17/01/2022 tarihli bayilik sözleşmesi akdedilmiştir. Sözleşmenin 26.2.1 maddesinde bayinin sözleşmenin 11. Maddesinde belirtilmiş kendisine ariyet verilmiş tüm malzeme ve ekipmanları, aldığı vaziyette tam ve eksiksiz olarak en geç bayilik lisansının sona ermesini izleyen bir hafta içinde söküm ve nakliye masrafları kendisine ait olmak üzere TP'ye teslim etmeyi taahhüt ettiği hüküm altına alınmıştır.
Davacı taraf, davalıya ... 17. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ariyetleri 7 gün içinde teslim etmesi için ihtar çekmiş ve bu ihtarname davalıya 20/02/2023 tarihinde tebliğ edilmiştir.
Davalı taraf cevap dilekçesi ile mahkememizin yetkisine itiraz etmiş ise de taraflar arasındaki sözleşmenin 38. Maddesinde itilaf halinde İstanbul Mahkemeleri'nin yetkili olacağına dair yetki sözleşmesi bulunması sebebiyle davalı tarafın yetki itirazı mahkememizce reddedilmiştir.
Dosya davacının davalıdan ariyetleri istemesinin mümkün olup olmadığı ve ariyetlerin bedellerinin tespiti noktasında bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti dosyaya sunduğu 22/01/2024 tarihli raporda davacı olan ... A.Ş. ile davalı olan ...Şti. arasında 25.10.2021 tarihinde Protokol, 7.01.2022 tarihinde “Bayilik Sözleşmesi” imzalandığı,
Davacının 9.11.2021 / 10.11.2021 / 16.11.2021 tarihli 3 (üç) adet ziyaret formu (otomasyon montajı ve tank otomasyon montajı) 16.11.2021 tarihli 2 (iki) adet montaj mutabakat formu, ... tarih ... nolu 35.285,91.-TL tutarlı, 26.11.2021 tarih ... nolu 41.762,25.-TL tutarlı satış faturasından (Temel E fatura) davalıya ürün ve hizmetin verildiği.
PDK tarafından davalının Petrol Piyasası Bayilik Lisansı (Lisans No: ...) 08.11.2022 tarihli kararıyla iptal edilmiş olduğu.
Davacının ... 17. Noterliği'nin ... numaralı ... tarihli ihtarnamesi ile davalıdan; "bayilik sözleşmesi ve eklerine uygun bir şekilde faaliyetlerini sürdürmesini, otomasyona izinsiz müdahaleden kaçınmasını, veri kaybından dolayı oluşan aykırılığın derhal giderilmesini, otomasyon sisteminin 7 gün 24 saat açık ve sağlıklı çalışır bir vaziyette bulundurulmasını" talep edildiği.
Davacının ... 17. Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi; "Sona eren bayilik ilişkisi nedeniyle ariyet olarak verilen kurumsal kimlik ekipmanları ile diğer tüm demirbaş ve ekipmanın iadesini" talep ettiği,
Davalının resmi evrak ve belgelerini dosyaya sunmadığı, sözleşmenin 11.5 maddesinde "Taraflar arasmdaki hesap uyuşmazlıklarında TP'nin tican defter kayıtları esas alınır." hükmünün kabulü Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu.
Somut olayda davacının, davalı ile arasındaki bayilik ilişkisinin sona erdiğini, aralarında imzalanan bayilik sözleşmesi, protokol ve ariyet sözleşmeleri uyarınca davalıya verilen malzemelerin iadesi, olmadığı takdirde bedelinin tahsilini talep ettiği,
Sayın Mahkemece maddi zararın, yerinde olduğu kanaatine varılması halinde;
Davalı ... Şti. ’nin, davacı ...Ş.’ne yukarıda ayrıntısı ile açıklanan faturalara istinaden toplamda 77.048,16.-TL borçlu olduğu yönünde rapor ibraz etmiştir.
Bilirkişi heyeti dosyaya sunduğu 25/06/2024 tarihli ek raporda ise Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunca ... Seri nolu ...tarihli tutanak ile mühürleme işlemi nedeniyle, ...Şti.nin faaliyetine devam etmediği, PDK tarafından davalının Petrol Piyasası Bayilik Lisansı (Lisans No: ...) 08.11.2022 tarihli kararıyla iptal edilmiş olduğu.
... Şti.nin, Araç / ...'daki istasyonda, ...A.Ş. tarafından kurulan ariyetlerin bedelinin tespit edilmesi, üzerinden uzun zaman geçmesi nedeniyle yerinde tespit edilmesi mümkün görülmemektedir. Şeklinde rapor sunmuştur.
Dosya tazminat hesaplama uzmanı bilirkişiye tevdi edilmiş olup bilirkişi dosyaya sunduğu 21/02/2025 tarihli raporda 26.11.221 tarihli ... nolu Faturada montaj ve işçilik için KDV dahil 3.050,30.-TL düşülmesiyle bakiye fatura bedelinin (27.318,31.-TL**418 KDV 4.917,30.-TL)
32.235,61.-TL olarak hesaplandığı, 26.11.221 tarihli ... nolu Faturada montaj ve işçilik için KDV dahil 1.168,20 TL'nin düşülmesiyle bakiye fatura bedelinin (34.401,74.-TL4*418 KDV 6.192,31.-TL) 40.594,05.-TL olarak hesaplandığı, yönünde rapor ibraz etmiştir.
Davacı taraf davasını 72.829,66 TL'ye ıslah etmiştir.
Tarafların arasındaki sözleşmenin varlığı hususunda itilaf olmayıp davalı taraf EPDK'nın haksız mühürlemesi neticesinde davalının faaliyetine devam edemediğini belirtmiştir. Taraflar arasında yapılan sözleşmenin 6.2 maddesinde bayinin sözleşmede yer alan tüm işlem ve faaliyetlerini 015 saylı Petrol Piyasası Kanunu, 5607 saylı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu, Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği ve diger ilgili mevzuata uygun bir şekilde yapmayı kabul ve taahhüt eder. Bayi mevzuata aykırı hareketlerinden dolayı ...'nin ugrayacağı her türlü zarar ve ziyandan sorumlu olup tazmini ile de mükellef olduğu hüküm altına alınmış olup ayrıca taraflar arasındaki sözleşmenin 25.6. Maddesinde istasyondaki faaliyetler için gerekli herhangi bir lisansın, iznin, yetkinin kısıtlanması, kaldırılması, iptali ya da süresinin dolması,durumunda davacının sözleşmeyi tek taraflı ve ihbarsız olarak feshedebileceği hüküm altına alınmıştır.
Davalının Petrol Piyasası Bayilik Lisansı (Lisans No: ...) EPDK tarafından 08.11.2022 tarihli kararıyla iptal edilmiş olup bu durum taraflarca imzalanan sözleşmenin 25.6. Maddesi gereği davacının sözleşmeyi tek taraflı ve ihbarsız olarak feshedebileceği sonucunu doğurmakta olup, davacı taraf ... 17. Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi; "Sona eren bayilik ilişkisi nedeniyle ariyet olarak verilen kurumsal kimlik ekipmanları ile diğer tüm demirbaş ve ekipmanın iadesini" talep ettiği anlaşıldığından davalı tarafın Petrol Piyasası Bayilik Lisansı iptalinin sözleşmeye aykırılık oluşturduğu ve davacının sözleşmeyi feshetmesinde haklı olduğu kanaatine varılmış ve taraflarca imzalanan sözleşmenin 26.2.1 maddesi gereği davlı şirketin kendisine ariyet verilmiş tüm malzeme ve ekipmanları, aldığı vaziyette tam ve eksiksiz olarak en geç bayilik lisansının sona ermesini izleyen bir hafta içinde söküm ve nakliye masrafları kendisine ait olmak üzere ...'ye teslim etmesi gerektiği ve bu sebeple davalının ... A.Ş kurumsal giydirme malzemeleri (Fiyat panosu, giriş-çıkış okları, kanopi/kolon giydirme malzemeleri) (... seri no:... Sıra no: ..., no:Al Sıra no: ..., no:F Sıra no: ..., no:C Sıra no: ...) ; ... kit dalgıç pompa (... Seri no: E, Sıra no: ...); ... pompa (... seri no: A, Sıra Na: ...); ... kesintisiz güç kaynağı(... seri no:A, sıra no: ...); Digital hava su saati ünitesi (... seri ma: C, Sıra no: ...) ; Tank ve pompa otomasyon sistemi; Otobil otomasyon sistemi ; ... (... seri no: 8, Sıra no: ...); ... hp hava kompresörü ; Smart kiosk malzemelerinin söküm ve nakliye masrafları davalıya ait olmak üzere aynen davacıya iadesine ve yine sözleşmenin 26.2.2 maddesi gereği ariyetlerin tesliminin mümkün olmaması halinde davaya konu malzemelerin güncel değeri olan 72.829,66 TL'nin 28/02/2023 tarihinden işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesi gerektiği kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere
1-Davacının davasının kabulü, ... A.Ş kurumsal giydirme malzemeleri (Fiyat panosu, giriş-çıkış okları, kanopi/kolon giydirme malzemeleri) (... seri no:... Sıra no: ..., no:Al Sıra no: ..., no:F Sıra no: ..., no:C Sıra no: ...) ; ... kit dalgıç pompa (... Seri no: E, Sıra no: ...); ... (... seri no: A, Sıra Na: ...); ... kesintisiz güç kaynağı(... seri no:A, sıra no: ...); Digital hava su saati ünitesi (... seri ma: C, Sıra no: ...) ; Tank ve pompa otomasyon sistemi; Otobil otomasyon sistemi ; ... (... seri no: 8, Sıra no: ...); ...hp hava kompresörü ; ... kiosk malzemelerinin söküm ve nakliye masrafları davalıya ait olmak üzere davalıdan alınarak aynen davacıya iadesine,
2-Aynen iadenin mümkün olmaması halinde davaya konu malzemelerin değeri olan 72.829,66 TL'nin 28/02/2023 tarihinden işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
3- Harçlar Yasası'na göre alınması gereken 4.974,99-TL nispi karar ve ilam harcından, peşin alınan 179,90 -TL peşin harcın ve 1.200,00 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 3.595,09- TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 179,90-TL başvurma harcının ve 179,90-TL peşin harcın ve 1.200,00 TL ıslah harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine
5-Kabul edilen dava değeri ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından sarf edilen toplam 7.133,50 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7- Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına
8-Arabuluculuk ücreti olan 3.120,00-TL'nin davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
10-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, Taraf vekillerinin yüzlerine karşı tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341 maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 23/05/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır