T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/517 Esas
KARAR NO: 2024/327
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 31/07/2023
KARAR TARİHİ: 14/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde; Müvekkili şirket tarafından işletilen ...., davalıya ait ... plakalı araç ile gerçekleştirilen ihlalli geçişler nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla ... İcra Müdürlüğü .... Esas sayılı dosyasında başlatılan icra takibinden gönderilen ödeme emrinin davalıya tebliğ edildiğini, davalının borçlu bulunmadığı ve borcun zamanaşımına uğradığı gerekçesi ile müvekkil şirkete borcu olmadığını öne sürmek suretiyle borcun tamamına itiraz ettiğini, takibin durduğunu, ihlalli geçişin, müvekkil şirket tarafından yapımı ve işletmesi üstlenilen otoyolun geçiş ücreti ödenmeksizin kullanılması anlamına geldiğini, yasa gereği ihlalli geçiş vakıası ödemesiz geçiş anında tamamlanır ve ihlalli geçiş cezası ödemesiz geçiş anında kesinleştiği, ancak yasada öngörülen 15 günlük yasal süresi içinde geçiş ücretinin ödenmesi halinde ihlalli geçiş cezası yine yasa hükmü gereği kendiliğinden terkin olacağını, müvekkil şirket’in, ortakları yine özel hukuk hükümlerine tabi ticaret şirketleri olan, özel hukuk hükümlerine göre kurulmuş bir anonim şirket olması ve ayrıca ilgili mevzuatta böyle bir şartın aranmaması nedeniyle resmi tebligat yapma ve bu tebligat ile karşı tarafı temerrüde düşürme yetkisini haiz olmadığını, müvekkili şirketin bir kamu kurumu olmadığı için 6001 sayılı Kanun uyarınca tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin, geçiş tarihini izleyen15 (on beş) gün içerisinde ödenmemesi halinde 1 (bir) katı, 45 (kırk beş) gün içerisinde ödenmemesi halinde ise 4 (dört) katı tutarındaki ceza 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nda düzenlenen idari yaptırım (idari para cezası) olmayıp Borçlar Kanunu tahtında özel alacak statüsünde olduğunu ve genel hükümlere göre araç sahibinden tahsil edileceğinin açıkça 6001 sayılı kanunda düzenlendiğini, bu nedenle, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nda düzenlenen idari yaptırım (idari para cezası) kararının ilgili kişiye resmi tebligat ile tebliğ edilme zorunluluğunun özel şirketler tarafından işletilen otoyollarda gerçekleştirilen ihlalli geçişlerin tahsili sürecine de uygulanması gerektiğinin iddia edilmesi hukuka aykırı olduğunu, gerek geçiş anında gerekse geçiş tarihinden itibaren 15 (onbeş) günlük süre boyunca HGS etiketine bakiye yüklenmesi veya bakiye bulunması Müvekkil Şirket tarafından işletilen Otoyol’dan gerçekleştirilen ihlalli geçişlerin bedellerinin ödenmiş olduğu anlamına gelmediğini, bir geçiş ücretinin tahsil edilebilmesi için, geçiş tarihinden itibaren 15 günlük cezasız dönemde müvekkili şirket tarafından geçiş yapan aracın HGS etiketine yapılan sorgu sonucunda PTT’den olumlu provizyon alınması ve geçiş ücretlerinin müvekkili şirket hesaplarına aktarılması gerektiğini, müvekkili şirketin araç sahibinin HGS hesap bilgilerine erişimi bulunmadığını belirterek davalının ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazının iptali ile alacağın reeskont avans faizi ve diğer tüm ferileri ile birlikte tahsili için takibin devamına ve borçlu aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili sunduğu dava dilekçesi ile; itirazın iptali davasının yasal süresi içerisinde açılmadığını, dava konusu alacağın zamanaşımına uğradığını, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, müvekkili şirketin merkezinin bulunduğu yerin ...'da olduğunu ve yetkili mahkemenin ... Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, borçlunun en temel hakkının, borcun kaynağını öğrenmek iken davacı tarafından borcun kaynağı anlaşılmayan bir icra takibi başlatıldığını ve taraflarınca da takibe itiraz ettiklerini, dava konusu geçiş ihlallerini kabul anlamına gelmemek ile birlikte davacı tarafından geçiş ihlali yapıldığı belirtilen araç müvekkil şirket tarafından başka bir şirkete kiralandığını, davacı tarafından geçiş ihlali yapıldığı iddia olunan araçların müvekkili şirkete ait olmasına karşın söz konusu ... plaka sayılı aracın geçiş ihlalinin bulunduğu tarihlerde ...A.Ş.'ye kiralandığını, müvekkilinin geçiş ihlallerine ilişkin bir sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkili şirketin piyasada dolaşın 1000'den fazla kiralık aracının bulunduğunu, kiralanmış olan araçların Karayollarından gerçekleştirmiş olduğu ihlallerin takibinin yapılamayacağını belirterek hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, haksız ve kötüniyetli icra takibi sebebiyle %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, davalıya ait aracın davacının işlettiği otoyol ve köprülerden ücret ödemeksizin geçişi nedeniyle geçiş ücreti ve cezasının tahsili için yapılan icra takibine yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
Mahkememizce dava konusu celp edilen ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı hakkında toplam 4.055,00 TL alacağın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalının borca, faize ve ferilerine 27/05/2023 tarihinde müvekillerine karşı açılan icra takibine, borcuna, faizine, takip öncesi ve sonrası işlemiş ve işleyecek tüm faiz oranlarına, borçluluk sıfatına ve alacağın ferilerine itiraz ettiği ve takibin durduğu tespit edilmiştir.
Dosyanın bilirkişi ...'e verilerek; tüm dosya kapsamı üzerinde inceleme yapılıp, davalıya ait aracın davacının işlettiği otoyoldan geçişinin bulunup bulunmadığı, geçmiş ise kaç geçiş yaptığı, mükerrer kayıt olup olmadığı, geçiş sayısına göre geçiş ücreti ve 4 katı cezasının takip tarihi itibariyle ne kadar olduğuna dair rapor düzenlemelerinin istenildiği, bilirkişinin mahkememize sunduğu 22/02/2024 tarihli bilirkişi raporunda; Davacı taraf işletmecisi olduğu ... Geçişi ve Bağlantı Yolları Dahil) Otoyolu'nda bulunan gişelerden 01.10.2022 tarihinde farklı saatlerde kaçak geçiş yaptığı ve geçiş ücretlerinin 15 gün içerisinde ödemediğini belirterek vekili vasıtası ile 10.05.2023 tarihinde davalı-borçlu aleyhine ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takip dosyası ile icra takibi başlatıldığı , davalının borca itiraz etmesi üzerine icra takibinin durdurulması üzerine iş bu itirazın iptali davasının açılmış olduğu, dava dışı ...AŞ ile 01.05.2022-31.12.2022 tarih aralığını kapsayan Araç Kiralama sözleşmesine konu aracın ... plakalı araç olduğu, ancak dosya içerisinde dava konusu ihlalli geçiş yapan araçların sahiplik bilgisine ait bir belgeler incelendiğinde davaya konu ihlalli geçişleri yapan araç ... plakalı aracın davalı ...Ltd. Şti. adına kayıtlı olarak görüldüğü, dolayısıyla iş bu plakalı aracında davalı ... Şti'ne ait olduğu, dava dosyası içinde yer alan bilgilere kayıtlarına göre; ... plakalı aracın ihlalli geçişlerine ilişkin aracın önden ve arkadan fotoğraflarının bulunduğu, ancak resimlerde giriş/çıkış gişesi-tarih-muhatap vs bilgilerinin bulunmaması sebebiyle bahse konu resimlerin ilgili tarihlerdeki ihlalli geçişlere ilişkin olup olmadığına ilişkin takdirinin mahkemede olduğu, ... plakalı aracın 01.10.2022-20.10.2020 tarihleri arasında gişelerden geçiş yaptığı esnada ödeme yapabileceği herhangi bir OGS/HGS kaydının bulunmadığı, bu sebeple herhangi bir hesaptan bu geçiş ücretlerinin tahsilinin mümkün olmadığı, ... plakalı aracın 01.10.2022-20.10.2022 tarihleri arasında 2 kez ihlalli giriş-çıkış işlemi gerçekleştirdiği, geçişlerin toplam bedelinin 811,00.-TL geçiş tutarı , 3.244,00.-TL (4 kat olmak üzere) Gecikme cezası olmak üzere toplamda 4.055,00.-TL olduğu, açılan İcra Müdürlüğü dosyasında alacak tutarının 4.055,00.- TL asıl alacak üzerinden açılmış olduğu, bu anlamda tablo içeriği ile icra takip talebi içeriğinin karşılaştırıldığı, ihlalli geçişlerle icra takibine konu geçişlerin tutarsal anlamda uyumlu olduğu, davalının ihlalli geçiş tarihlerini izleyen 15(on beş) gün içinde Geçiş Ücretini cezasız ödeyebileceği, davacının bu nedenle ayrıca tebliğ yükümlülüğünün bulunmadığı, 15(on beş) günlük sürenin sonunda mütemerrit olduğu yönünde görüş ve kanaatini bildirmiş olduğu anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde;
Davanın icra takibine itirazın iptali ve icra inkar tazminatı verilmesi istemine ilişkin olup davacının işletme hakkı sahibi olduğu köprü ve otoyollardan, davalının ... plaka sayılı aracı ile 01/10/2022 - 20/10/2020 tarihleri arasında gişelerden geçiş yaptığından bahisle, geçiş ücreti ile 4 katı cezasının tahsili bakımından ... İcra Dairesinin ...Esas sayılı dosyası ile icra takibine geçmiş, davalı cevap dilekçesinde aracın şirkete ait olmasına rağmen ...A.Ş.'ye kiralandığını, geçiş ihlalinin de kendileri tarafından yapılmadığını, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Davalı tarafından... plaka sayılı aracın dava dışı ...A.Ş.'ye 01/05/2022 tarihli kiralama sözleşmesi yapıldığı, kiralama sözleşmesinde; "araçta bulunan HGS/OGS kullanımları aylık kiralayana fatura edilecektir." şeklinde düzenlenmiş olduğu, bu nedenle kiralayan/araç maliki söz konusu ödemeleri yapmakla sorumlu olduğu anlaşılmıştır.
Takip konusu alacağa dayanak köprü ve otoyol geçişlerinde davalının ücret ödemesinin bulunmadığı, davacının geçiş ücretinin ve 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30/5 maddesi kapsamında olduğu, aynı kanun düzenlemesine göre geçiş ücretinin geçişi takiben 15 günlük yasal sürede ödenmemesi halinde 4 katı cezası ile birlikte tahsilini talep edebileceği ve davacının icra takip tarihi itibariyle davalıdan toplam 4.055,00 TL alacaklı olduğu aldırılan denetime açık bilirkişi raporu ve geçiş kayıtlarından anlaşıldığından davacının davasının kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM; Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜNE, ... İcra Müdürlüğünün...E sayılı dosyasında takibe itirazın iptaline, takibin 4.055 TL olarak üzerinden devamına, alacağa takip tarihinden itibaren %10,75 oranı geçmemek üzere değişen oranlarda avansı faizi uygulanmasına,
Alacak likit ve hesaplanabilir olduğundan alacak miktarı üzerinden %20 icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Yasası'na göre alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 157,75 TL'nin davalıdan tahsili ile Hazine'ye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 269,85 TL başvuru harcı ile 269,85 TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davacı vekiline takdir olunan 4.055,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından sarf edilen toplam 4.076,25 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Dosyada artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
7-Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı kesin olmak üzere karar verildi. 14/05/2024
Katip
e-imzalıdır
Hakim
e-imzalıdır