T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/583 Esas
KARAR NO : 2025/117
DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 05/09/2023
KARAR TARİHİ : 20/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 05/09/2023 tarihli dava dilekçesi ile, Müvekkil ile davalı şirket arasında 05.05.2018 düzenleme tarihli davalı şirketin işvereni olduğu ... İli ... İlçesi ... projesine ait mekanik işleri yüklenici sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin konusunun malzeme ve işçilik dahil olarak mekanik tesisat işleri imalatının yapılmasını ve davalıya teslim edilmesi olduğunu, sözleşme bedelinin ... için 2.032.527,00 TL + KDV olarak belirlendiği ve sözleşmenin toplam 32 maddeden oluştuğunu, mekanik tesisat keşfi icmal sayfasında da toplam yapılacak iş bedelinin taraflarca tespit edildiğini, müvekkiline işyerinin teslim tutanağı ile 13.05.2018 tarihinde teslim edildiğini, davalı şirket tarafından ... Sosyal Güvenlik Merkezine yollanan 15.05.2018 tarihli "Taşeronumuz ... ünvanlı firmanın mekanik işleri ile ilgili olarak taşeronumuzun altında (16.05.2018) tarihinden itibaren işçi çalıştırmaya başlayacaktır." denilerek müvekkilinin işyeri SGK dosyası açıldığını, taraflar arasında 03.12.2018 tarihinde 1 nolu zeyilname; 26.12.2019 tarihinde ise 2 nolu zeyilname imzalandığını, 03.12.2018 tarihinde yapılan zeyilname ile ... projesinin sözleşmedeki kararlaştırılan bedelin götürü bedelden anahtar teslim bedele dönüştürüldüğünü, ... projesi bedeli net tutardır şeklinde ibare konulduğunu, buna göre anahtar teslim fiyatı 1.695.347,32 TL olarak kararlaştırıldığını, Barter olarak ise 400.000,00 TL bedelli ...Projesi 28 nolu brüt 72 metrekare 3. Kat ve aynı projede 27 nolu brüt 114.8 metrekare 3. Kat dairenin ise 650.000,00 TL olarak kararlaştırıldığını, yine zeyilnamede bundan sonraki hak edişlerin işverenin belirleyeceği pursantaj oranlarına göre düzenleneceğinin tespit edildiğini, taraflar arasında 26.12.2019 tarihinde 2 nolu zeyilname imzalandığını, zeyilname konusu olarak... ve... projelerinin olduğu açıklandığını, bu zeyilname ile birlikte kesin hesabın yapılacağının belirtildiğini, ... ve ... projesi için alınan bedele ilave olarak 1.000.000,00 TL bedelin ... tarafından ödeneceğinin kararlaştırıldığını, geri kalan hususlarda ana sözleşmenin geçerli olduğunun belirtildiğini, davalı tarafından ara hakedişler, geçici kabul ve kesin kabul ile kesin hakedişin usule uygun şekilde yapılmadığını, müvekkiline işin tamamlanması aşamasına kadar ödenen bedelin 742.675,62 TL olduğunu, bunun dışında herhangi bir ödeme yapılmadığını, Müvekkili tarafından bu projeye ilişkin mekanik işlerin tamamlanmış olduğunu, ... tarafından 17.07.2019 onay tarihli ve bina bağlantı nesne no ... doğalgaz uygunluk belgesi ile müvekkil tarafından bitirilen mekanik sistemin çalışmaya başladığını, yine 17.07.2019 onay tarihli ve abone grubu mesken, kullanım şekli kaskat kombi olacak şekilde doğalgaz kullanımı başladığını, bu doğalgaz uygunluk belgeleri ile işlerin tesliminin yapıldığı ve bu teslimlerin geçici kabul mahiyetinde olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmenin 12. ve devamı maddelerinde açıkça işverenin, yükleniciye işe başladığı tarihten itibaren şartname ve projelerine uygun olarak yapılan imalatlar için "aylık ara hakedişler" yapacağı ve aylık hakedişleri on gün içerisinde inceleyerek onaylayacağı, yine sözleşmenin 12.4 maddesinde işverenin hak edişi onaylanmasından sonra yüklenicinin KDV' li fatura keseceği ve ödemelerin kesilen faturalara istinaden yapılacağı hüküm altına alındığını, taraflar arasındaki 03.12.2018 tarihli 1 nolu zeyilname ile ... Projesi İmalat Bedeli 1.695.347,32 TL + KDV olarak kararlaştırıldığını, 2 nolu ve 26.12.2019 tarihli zeyilname ile 1.000.000,00 TL... ve ... projeleri için ödeme yapılacağı kararlaştırıldığını, 1 nolu zeyilname bedelinin 1.050.000,00 TL' sinin barter marifeti olarak ödeneceğinin açık olduğunu, 2 nolu zeyilnamede açıkça ... ve ... için zeyilnamenin düzenlendiği açıklandığı halde ısrarla ve önemle ... projesinin 10.01.2020 tarihinde kadar bitirileceği vurgulandığını, bu zeyilname muhteviyatından zeyilname tarihi itibariyle ... projesinin tamamlandığı sonucu ortaya çıktığını, taraflar arasındaki sözleşmeye göre Yapım İşleri Genel Şartnamesi sözleşmenin ayrılmaz bir eki olduğunu, taraflar arasındaki 26.12.2019 tarihli 2 nolu zeyilname ile kesin hesabın yapılacağı kararlaştırıldığını, taraflar arasındaki sözleşmenin 19.2.e maddesinde kesin hesaplar işverenin geçici kabul işlemlerini tamamlamasından ve işverenin taahhütte bulunduğu ilgili kişi veya kurumlarca işin kabulünden sonra en geç bir ay içerisinde işveren tarafından hazırlanır, incelenir ve onaylanır hükmü olduğunu, doğalgaz uygunluk belgelerinin incelenmesinden ve taraflar arasındaki teslim ve geçici kabul belgelerinden anlaşılacağı üzere müvekkil tarafından dava konusu işler eksiksiz ve ayıpsız olarak tamamlanarak davalı işverene teslim edildiği, doğalgaz tesisatının açıldığını, tüm tesisatın fiziki kontrolleri yapıldığını, bu aşamaya kadar müvekkile herhangi açık veya gizli ayıp ihbarı bulunmadığını, netice olarak ... projesinin mekanik tesisat imalatları işlerini sözleşme ve ekleri çerçevesinde tamamlayıp eksiksiz ve noksansız geçici kabulü de yapıldığını, davalı işverene teslim edildiğini, dava konusu projede doğalgaz uygunluk belgeleri ile anlaşılacağı üzere yaşam başladığını, ancak davalı sözleşmeye göre müvekkilin kesin hesabını çıkarmayıp, bu haliyle müvekkilin alacaklarını ödemediğini, müvekkil ile yapılan 1 nolu zeyilname ile bedelin bir kısmının barter olarak ödeneceği, barter konusunun ise projedeki bağımsız bölümler olacağı kararlaştırıldığını, davalı tarafın, müvekkile taahhüt ettiği bağımsız bölümleri üçüncü kişilere devrettiğini, dava şartı olan zorunlu arabuluculuk başvurusu yapıldığını, ... Arabuluculuk Bürosu ... büro dosya numarası ve... arabuluculuk numarasına konu Dava Şartı Arabuluculuk Son Tutanağı incelendiğinde davalı şirket ile anlaşma sağlanamadığını, bu nedenlerle müvekkilin ... İli ... İlçesi ... projesine ait mekanik işleri yüklenici sözleşmesi uyarınca kesin hakedişinin ve kesin hesabının mahkeme marifeti ile çıkarılmasına, sözleşme hükümleri uyarınca müvekkil alacağının tespiti ile imalatlardan kaynaklanan 100.000,00 TL alacak ile yine ve sözleşmeler uyarınca 1.000.000,00 TL barter alacağının hükme en yakın tarihteki taşınmazlara takdir edilecek değer üzerinden fazlaya ilişkin hakları saklı kaydıyla şimdilik 1.100.000,00 TL' nin 27.09.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı şirkete yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili 10/10/2023 tarihli cevap dilekçesi ile, davacı yüklenici firmanın, sözleşme ile üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmediğini, kendi işçilerinin dahi ücretlerini ödeyemediği, işin yapılması için gereken malzemeleri İş sahibi firmaya aldırdığını, Sgk borçlarının İş sahibi firmaya ödettiğini, bu hususların müvekkil firmanın usulüne uygun şekilde tutulmuş ticari defterlerinin incelemesi sonrasında anlaşılacağını, Müvekkil firma ile Yüklenici firma arasında imzalanan Sözleşmede; Yüklenici firmanın edimi Malzeme+İşçilik olarak belirtildiğini, ancak Yüklenici firmanın; ilerleyen aşamada malzemeleri kendisi alamadığı ve müvekkil firmaya aldırdığını, ek olarak; ... firması tarafından Kale ısı adına bir dizi Sgk ödemesi yapıldığını, ayrıca Yüklenici firmanın; kendi işçilerinin dahi ücret ödemelerini yapamadığını ve bu ödemeleri de ...' a yaptırdığını, davacı yüklenici firmanın yükümlülüklerini yerine getirmesi için müvekkil tarafından her türlü kolaylık sağlanmasına rağmen, sonuç alınamadığını, hatta bu süreçte; davacı yüklenici firmanın yapacağı işlemler ile ilgili malzemeleri kendisi alması gerekir iken buna ilişkin masrafları, davacı alacaklının işçilerinin işçilik alacaklarını, Sgk ödemelerini müvekkil firma gerçekleştirdiğini, davacı firmanın dava dilekçesinde; sadece Doğalgaz uygunluk belgelerini sunarak, tüm yükümlülüğünü yerine getirdiğine dair açıklamalarının kabul edilemeyeceğini, davacı firmanın yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeni ile müvekkil firmanın yaptığı harcamalar, ödemiş olduğu malzeme, işçilik ve sgk ödemeleri ile davacı firmanın kabul tutanaklarını sunamamış olması dikkate alındığında sözleşmesel yükümlüklerini yerine getirmediğinin açık bir şekilde ortada olduğunu, ek olarak; ticari bir iş için fatura kesme külfetini dahi yerine getirmeyen davacının alacaklı olduğunu iddia etmesinin abesle iştigal olduğunu, bu nedenlerle haksız ve mesnetsiz davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin 15/02/2024 tarihli celse ara kararı gereği, Tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, ticari defter ve kayıtları ile birlikte dosya incelenerek " yapılan işin tespit edilmesi ve ne kadarının yapıldığının belirlenmesi davacının yaptığı işten kaynaklı olarak alacaklı olup olmadığı varsa miktarının nelerden ibaret ve ne kadar olduğu, imalatlardan dolayı alacaklı olup olmadığı, davalının işçilik gideri malzeme alımı yapıp yapmadığı yaptı ise bu miktarın ne olduğu " konusunda rapor alınmak üzere bilirkişi vasıtasıyla mahallinde Keşfen inceleme yapılmasına karar verilmiş olup, Bilirkişi heyeti 04/08/2024 tarihli raporunda, taraf şirketler arasında imzalanan 05.05.2018 tarihli Mekanik İşleri Yüklenici Sözleşmesi'nin, davalı şirket tarafından İşveren sıfatıyla ve davacı şirket tarafından Yüklenici sıfatıyla imzalanmış olduğu, sözleşmenin; ... ili ... ilçesi ... projesi işi” ne ait ekli keşif listesinde bulunan Mekanik Tesisatların Yapılması İşi'ne ait İşverence belirlenecek olan kısımların tüm mekanik tesisatlarının (pis su, temiz su, yangın, klima, havalandırma, ısıtma-soğutma, mekanik otomasyon, doğalgaz) yapılması işi olduğu, İşin bedelinin 2.032.527,00 TL * KDV olduğu, sözleşmeye ek olarak taraf şirketler arasında, 03.12.2018 tarihli 1 no.lu Zeyilname ile; sözleşme götürü bedelin anahtar teslim bedele dönüştürüldüğü, dava konusu Yenibosna projesi mekanik tesisat keşif bedelinin 1.695.347,32 TL * %18 KDV net tutar olduğu, Barter olarak KDV dahil 400.000,00 TL bedelli ... Projesi 28 nolu brüt 72 m2 3. Kat Daire ve KDV dahil 650.000,00 TL bedelli ... Projesi 27 no.lu brüt 114.8 m2 3. Kat Daire verileceğinin belirlenmiş olduğu, bundan sonraki hakedişlerin işverenin belirleyeceği pursantaj oranlarına göre düzenleneceğinin kararlaştırılmış olduğu, 26.12.2019 tarihli 2 no.lu Zeyilname ile; ... ve ... projeleri mekanik tesisat için alınan bedele ilave olarak 1.000.000,00 TL nın ... tarafından ödeneceğinin, bu bedele doğalgaz işlerinin, izolasyon malzemelerinin, eksik kalan tüm malzemelerin ve işçiliklerin dahil edildiğinin, davacının fiyat farkı, metrajdan kaynaklı iş artışına yönelik fark, ekstra işler ve yevmiye nedeniyle bir bedel talep edemeyeceğinin, geri kalan hususlarda ana sözleşme şartlarının kararlaştırılmış olduğu, davacı şirket tarafından, KDV dahil toplam 776.410,72 TL tutarında hakediş faturası tanzim edilmiş olduğu ve fatura bedellerinin davalı şirket tarafından ödenmiş olduğu, davalı şirket tarafından, KDV dahil toplam 33.735,08 TL tutarında yansıtma faturası tanzim edilmiş olduğu ve fatura bedellerinin davacı alacağından mahsup edilmiş olduğu, davalı şirket merkezinde yapılan incelemede; 3 adet Hakediş Raporunun incelemeye sunulduğu ve 3 nolu Hakediş Raporunun 16.11.2018 tarihinde taraf şirketlerin kaşe ve imzası ile onaylanmış olduğu, davalı şirket tarafından malzeme bedeli olarak dava dışı şirketlere toplam 1.258.442,79 TL tutarında ödeme yapılmış olduğu, davacı şirket tarafından Alıcı sıfatıyla imzalanan Malzeme Satış Sözleşmelerine ilişkin; davalı şirket tarafından ...firmasına KDV dahil toplam 572.707,90 TL ödeme yapılmış olduğu, ... firmasına KDV dahil toplam 275.001,60 TL ödeme yapılmış olduğu, malzeme Satış Sözleşmeleri ile; ürünlerin Alıcı firmaya teslim edileceği ve bedelinin Alıcı tarafından ödeneceği, ancak malzeme bedellerinin Müteahhit firmaya fatura edileceği kararlaştırılmış olduğu, davalı tarafından malzeme bedeli olarak ödenen toplam (572.707,904-275.001,60) 847.709,50 TL tutarının davacı şirketin hakediş alacağından tenzil edilmesi gerektiği, davalı şirket tarafından diğer firmalardan alınan ve ödemesi yapılan malzemelere ilişkin fiyat teklifi ve sözleşmeler üzerinde, davacı şirket onayı bulunmadığı, taraflar arasında düzenlenen 03.12.2018 tarihli 1 nolu Zeyilname ve 2 nolu Zeyilnameye göre, rapor içerisinde hesaplandığı üzere; davacı şirketin bakiye hakediş alacağı olarak, davalıdan 553.142,87 TL alacaklı durumda olduğu, davacı Yükleniciye ... olarak verilmesi kararlaştırılan 2 adet daire bedeline ilişkin; 29.03.2024 keşif tarihindeki istenilen satış bedeli 3.750.000.-TL olup, %10 pazarlık payı indirimi sonucu 3.750.000.-TL x 0,90 — 3.375.000.-TL olarak rayiç değer takdir edildiği, 05.08.2023 dava tarihindeki değerinin ise: TUİK Üfe genel endeks sayıları yardımı ile; 3.375.000.2TL x 2.650/3.260- 2.743.482.-TL olarak rayiç değer takdir edildiği, 29.03.2024 keşif tarihindeki istenilen satış bedeli 5.700.000.-TL olup, %10 pazarlık payı indirimi sonucu 5.700.000.-TL x 0,90 =5.130.000.-TL olarak rayiç değer takdir edildiği, 05.08.2023 dava tarihindeki değerinin ise: TUIK Üfe genel endeks sayıları yardımı ile; 5.130.000.-TL x 2.650/3.260-4.170.092.-TL olarak rayiç değer takdir edildiği, rapor içerisinde yapılan hesaplamaya göre; davacının 553.142,87 TL bakiye hakediş alacağı bulunduğunun hesaplandığı, Bu bedelin dava tarihi olan 05.08.2023 tarihi itibarıyla eskale edilmiş değerinin ise, TUIK ÜFE genel endeks sayıları yardımı ile; 553.142,87 TL x 2.650/454,08-3.228.128,54 TL olarak hesaplandığı, bu durumda yukarıda hesaplanmış dava tarihindeki ... alacağı konusu 2 adet dairenin toplam değeri; 2.743.482.- TL * 4.170.092.- TL - 6.913.574.- TL olduğundan, hakedişten dava tarihine eskale edilmiş bakiye alacak ise 3.228.128,54 TI olduğundan, her iki alacak miktarının toplamının; 3.228.128,54 TL * 6.913.574,00 TL -10.141.702,54 TL nihai alacak olduğu, davalı tarafından malzeme bedeli olarak ödenen toplam (572.707,904-275.001,60 ) 847.709,50 TL tutarının davacı şirketin toplam alacağından tenzil edilmesi neticesinde; Davacı şirket alacağının (10.141.702,54 TL- 847.709,50 TL) 9.293.993,04 TL olacağı, sözleşme ve Zeyilnamede adı geçen ... Projelerine ait Mekanik Tesisat İşlerinin, Mahkeme heyeti ile birlikte 29.03.2024 tarihinde yapılan keşif esnasında elde edilen bilgiler ışığında mekanik tesisat sisteminin eksiksiz ve noksansız tamamlanmış olduğu ve uzun bir süreden beri site sakinleri tarafından kullanılmakta olduğunun gözlemlenmiş ve değerlendirilmiş olduğu kanaatine varıldığını bildirdikleri görüldü.
Mahkememiz 19/09/2024 tarihli celse ara kararı gereği, Davacı vekili tarafından rapora karşı beyanda bulunulduktan sonra davacının itirazları açısından ...'a yapılan ödeme miktarı, hesaba alınan üç hak edişin de barter kesintisi olup olmadığı, davalının itirazları açısından zeyilname 1 ve 2 başlıklı belgeler değerlendirilmek sureti ile davacının barter'e hak kazanıp kazanmadığı, sözleşme konusu iş için gereken malzemelerin davalı tarafından alınıp alınmadığı konusunda önceki bilirkişilerden ek rapor alınmasına, bilirkişi heyetine nitelikli hesaplama uzmanı ...'in dahil edilmesine karar verilmiş olup, bilirkişi heyeti 11/11/2024 tarihli ek raporunda, borçlar mevzuatı yönünden değerlendirme yapıldığında, davacı ile davalı arasında adi yazılı şekilde, 05.05.2018 tarihinde “Mekanik İşleri Yüklenici Sözleşmesi” başlıklı sözleşmenin kurulduğu; sözleşmede yer alan irade açıklamaları incelendiğinde sözleşmenin TBK m. 470 hükmü gereğince eser sözleşmesi olduğu; sözleşmeye göre davacının yüklenici, davalının da iş sahibi sıfatını haiz olduğu, sonrasında ise TBK m. 13 hükmü gereğince işbu eser sözleşmesinde “sözleşme değişikliği” olarak taraflar arasında adi yazılı şekilde 03.12.2018 tarihinde “Zeyilname No:1”; 26.12.2019 tarihinde ise “Zeyilname No:2” başlıklı sözleşmelerin imzalandığı; dava dilekçesinde davacının sözleşmeler uyarınca hakediş alacağı olarak şimdilik 100.000TL. İle 1.000.000TL.lik barter alacağının 27.09.2021 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile ödenmesinin talep edildiği, 03.12.2018 tarihinde imzalanan “Zeyilname No:1” ile sözleşmede kararlaştırılan bedelin, götürü bedelden anahtar teslim bedele dönüştürüldüğü; anahtar teslim bedelin 1.695.347,32TL. olarak kararlaştırıldığı; barter olarak ise 400.000TL. bedelli, 28 numaralı bağımsız bölümün, 650.000TL. bedelli, 27 numaralı bağımsız bölümün, kararlaştırıldığı, böylece 1.695.347,32TL.lik eser bedelinin 1.050.000-TL'lik kısmının bater olarak ödeneceği hususunda anlaşmaya varıldığı, 26.12.2019 tarihinde imzalanan “Zeyilname No:2” ile ... ve ... projesi için alınan bedele ilave olarak 1.000.000TL.nin ... tarafından ödeneceğinin kararlaştırıldığı, davacı yüklenici tarafından gereği gibi yapılan ifaya karşılık hakettiği eser bedeli ile barter değerinin tespitinin aşağıda teknik uzmanlarca değerlendirildiği, takdirin Sayın Mahkeme'ye ait olduğu, “...'a yapılan ödeme miktarı” hususunda teknik inceleme yapıldığında: Kök raporda da belirtildiği üzere ... firmasına KDV dahil toplam 275.001,60 TL ödeme yapıldığı, hesaba alınan üç hakedişin de barter kesintisi olup olmadığı; davalının itirazları açısından zeyilname 1 ve 2 başlıklı belgeler değerlendirilmek suretiyle davacının bater'a hak kazanıp kazanmadığı; sözleşme konusu iş için gereken malzemelerin davalı tarafından alınıp alınmadığı” hususunda teknik inceleme yapıldığında: Kök raporda da belirtildiği üzere taraflar arasında düzenlenen 03.12.2018 tarihli 1 no.lu Zeyilname ve 2 no.lu Zeyilnameye göre, rapor içerisinde hesaplandığı üzere; davacı şirketin bakiye hakediş alacağı olarak, davalıdan 553.142,87 TL alacaklı durumda olduğu; davacı Yükleniciye BARTER olarak verilmesi kararlaştırılan 2 adet daire bedeline ilişkin; 29.03.2024 keşif tarihindeki istenilen satış bedeli 3.750.000.-TL olup, %10 pazarlık payı indirimi sonucu 3.750.000.-TL x 0,90 — 3.375.000.-TL olarak rayiç değer takdir edildiği, 05.08.2023 dava tarihindeki değerinin ise: TUIK ÜFE genel endeks sayıları yardımı ile 3.375.000.-TL x 2.650/3.260- 2.743.482.-TL olarak rayiç değer takdir edildiği, 29.03.2024 keşif tarihindeki istenilen satış bedeli 5.700.000.-TL olup, %10 pazarlık payı indirimi sonucu 5.700.000.-TL x 0,90- 5.130.000.-TL olarak rayiç değer takdir edildiği, 05.08.2023 dava tarihindeki değerinin ise: TUIK Üfe genel endeks sayıları yardımı ile 5.130.000.-TL x 2.650/3.260 - 4.170.092.-TL olarak rayiç değer takdir edildiği, rapor içerisinde yapılan hesaplamaya göre davacının 553.142,87 TL bakiye hakediş alacağı bulunduğunun hesaplandığı, bu bedelin dava tarihi olan 05.08.2023 tarihi itibarıyla eskale edilmiş değerinin ise TUIK ÜFE genel endeks sayıları yardımı ile 553.142,87 TL x 2.650/454,08- 3.228.128,54 TL olarak hesaplandığı, bu durumda yukarıda hesaplanmış dava tarihindeki BARTER alacağı konusu 2 adet dairenin toplam değeri; 2.743.482.- TL * 4.170.092.- TL- 6.913.574.-TL ve hakedişten dava tarihine eskale edilmiş bakiye alacak ise 3.228.128,54 TL olduğundan her iki alacak miktarının toplamının 3.228.128,54 TL * 6.913.574,00 TL - 10.141.702,54 TL olduğu, davalı tarafından malzeme bedeli olarak ödenen toplam (572.707,90+275.001,60= ) 847.709,50 TL tutarının davacı şirketin toplam alacağından tenzil edilmesi neticesinde ise davacı şirket alacağının (10.141.702,54 TL- 847.709,50 TL -) 9.293.993,04 TL olacağı, sözleşme ve Zeyilnamede adı geçen ... Projelerine ait Mekanik Tesisat İşlerinin, 29.03.2024 tarihinde yapılan keşif esnasında elde edilen bilgiler ışığında mekanik tesisat sisteminin eksiksiz ve noksansız tamamlanmış olduğu ve uzun bir süreden beri site sakinleri tarafından kullanılmakta olduğunun tespit edildiği, mali yönden değerlendirme yapıldığında kök rapordaki tespitlerde değişiklik olmadığı kanaatine varıldığını bildirdikleri görüldü.
Davacı vekili 25/12/2024 havale tarihli ıslah dilekçesi ile, taraflar arasındaki kesin hesabın çıkarılması, kesin hakedişin yapılması, kesin hakediş sonucu müvekkil alacağının tespiti ile imalatlardan kaynaklanan 100.000,00-TL alacak ile ve sözleşmeler uyarınca 27 ve 28 nolu daireler yönünden hükme en yakın tarihte takdir edilecek değer üzerinden 1.000.000,00 TL barter alacağı olmak üzere toplam 1.100.000,00 TL alacağın 27.09.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsili talep edildiğini, bu kere dosyaya sunulan bilirkişi kök ve ek raporları uyarınca kesin hesabın çıkarıldığı, kesin hesap neticesinde, müvekkilin şirketin imalatlardan kaynaklanan hakediş alacağı ve barter alacağı toplamı 9.293.993,04 TL olduğuna tespit edildiğini, bu sebeple dava dilekçesi talebi sonucu 1.100.000,00 TL' yi fazlaya ilişkin tüm talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla 9.293.993,04 TL'ye ıslah ettiklerini, ıslah harcını ikmal etmiş oldukları görüldü.
Davacı ile davalı arasında 05/05/2018 düzenleme tarihli, 30/02/2019 bitiş tarihli, 2.032.527,00-TL + KDV bedelli, ... projesi işine ait mekanik tesisatların yapılmasına ilişkin eser sözleşmesi akdedildiği, sözleşmede davalı ...'nin işveren, davacı ... 'nın yüklenici olarak yer aldığı, taraflar arasında yine 11/05/2018 tarihli, ... projesi, ... projesi, konut ve dükkanlarının malzeme ve işçilik dahil mekanik tesisat imalatlarının yapılmasına ilişkin sözleşme maddeleri aynı olan 2 adet daha eser sözleşmesinin akdedilmiş olduğu, mahkememizdeki dava konusunun ... (... ) Projesine ait olduğu tespit edilmiştir.
Sözleşmenin 9.1 maddesinde, sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren en geç 5 iş günü içerisinde yer teslimi yapılarak işe başlanacağı, işverenin işe başlama talimatı veya yer teslim tutanağının imzalanması ile birlikte yükleniciye yer tesliminin yapılmış olacağı ve işin süresinin başlayacağı, yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili SGK dan iş yeri açtığına dair bir belgeyi ibraz etmeden işe başlayamayacağı, 9.2 maddesinde, yüklenicinin taahhüdünün tümünü iş yeri teslim tarihinden itibaren 9 aylık iş günü içerisinde tamamlayarak, geçici kabule hazır hale getireceği, 10. Maddesinde yüklenicinin iş programına uymadığı ve taahhüdünde ki işi süresinde teslim etmediği takdirde, teslimi geciken her gün için hiçbir ihtara gerek kalmaksızın günlük olarak KDV hariç, sözleşme keşif bedelinin binde 5 oranında cezai şart ödeyeceği, 19.1 maddesinde, sözleşme konusu işlerin esas itibariyle sözleşme ve ekleri ve projeleri uygun olarak tamamladıktan sonra iş anahtar teslim görüldüğü ve bu durumda işin geldiği aşama işveren tarafından kendiliğinden bilinemeyeceği için yüklenicinin yazılı olarak geçici kabul talebinde bulunacağı ve işverenin bir kabul heyeti oluşturarak yazılı bildirimi takip eden 30 iş günü zarfında işin kontrol edileceği, kusur ve eksikliklerin bulunması durumunda liste halinde yükleniciye bildirileceği, 19.2 maddesinde, kesin kabul ve kesin hesabın geçici kabul tarihi itibariyle en az 6 ay sonra yüklenicinin yazılı müracaatı üzerine, işveren temsilcisinin geçici kabuldeki esas ve usullerle inceleme yaparak işin kabule elverişli olduğunu tespit etmesi durumunda yapılacağı, 19.2-b maddesinde, belirlenen kusur ve eksikliklerin yüklenici tarafından giderilmemesi durumunda, işverenin yüklenicinin hesabına kusur ve eksiklikleri, yaptığı masrafları , yüklenicinin teminatından mahsup edeceği, 19.2-g maddesinde, kesin hesabın işveren tarafından onaylanmasından ve 19.2-d , 19.2-e ve 19.2-f maddelerindeki belgeler tamamlandıktan sonra her iki taraf için ortaya çıkacak hak ediş alacak ve borçlarının karşılıklı olarak kapatılacağı ve özel idari şartnamede belirtilen teminatın tamamının sözleşmeye göre işveren tarafından kısmen veya tamamen yapılmasını gerektiren başka haller bulunmaması şartı ile iade edileceğinin kararlaştırıldığı tespit edilmiştir.
Taraflarca dosyaya kesin kabulün yapıldığına ilişkin herhangi bir kesin kabul tutanağı ibraz edilmemiştir. 05/09/2019 tarihli ve 05/08/2019 tarihli Doğalgaz uygunluk belgeleri davacı tarafından sunulmuş, bu belgelere göre ... (...) Projesine ilişkin olarak yapılan Doğalgaz Tesisatının projeye ve standartlara ve EPDK iç tesisat yönetmeliğine uygun olduğu, projede doğalgaz kullanımına başlandığı, kesin teminatın da yükleniciye iade edildiği anlaşıldığından kesin kabul tutanağı düzenlenmemiş olsa bile doğalgaz tesisatının bitmiş vaziyette tamamlanarak, işveren şirkete teslim edildiği kabul edilmiştir. Ayrıca ... (...) projesine ilişkin olarak davalı tarafından herhangi bir eksik , ayıplı imalat bildiriminde de bulunulmamıştır.
Taraflar arasında akdedilen sözleşmeye ek olarak 03/12/2019 tarihinde 1 nolu zeyilname düzenlenmiş, bu zeyilname ile sözleşme götürü bedel anahtar teslimine dönüştürülmüş, meydan projesinin mekanik tesisat keşfinin 4.849.846,63-TLsi ...projesi mekanik tesisat keşfinin toplam bedelinin 1.186.743,13-TL , ...(...) projesi mekanik tesisat keşfinin toplam bedelinin 1.695.347,32-TL olduğu, ... ve ... projesinin net tutar olduğu, ... projesinin ...(...)'nın %70'i olarak alındığını, net metrajlara göre güncelleme yapılacağı, bundan sonraki hak edişleri işverenin belirleyeceği, pursantaj oranlarına göre düzenleneceği, Barter olarak ... projesinden 28 nolu brüt 72 m2, 3.kat dairenin 400.000,00-TL, 27 nolu brüt 114.8 m2 3.kat dairenin 650.00,00-TL olarak belirlendiği, 26/12/2019 tarihinde düzenlenen zeyilname ile taraflar arasında yapılan ... ve ... projeleri mekanik tesisat işleri sözleşmesine ek zeyilnameler olduğu, bu zeyilnameler ile kesin hesap yapılacağı, mekanik tesisatın çalışır şekilde teslimi ve devreye alınmasının davacı tarafından taahhüt edildiği, meydan projesinin 10/01/2020 tarihine kadar bitirileceği, ... ve ... projesi için alınan bedele ilave olarak 1.000.000,00-TL'nin ... A.Ş. Tarafından ödeneceği, bu bedele doğalgaz işleri, izalasyon malzemeleri ve eksik kalan tüm malzemeler ile işçiliklerin dahil olduğu, ödemenin iş teslimi ve mekanik tesisatın devreye alınması ile yapılacağı, izolasyon malzemeleri için avans ödemesi yapılacağı, kesin hesabın yapılarak ödeme yapılması için çalışan işçiler ve alt taşeronlar ile alakalı borcu yoktur yazılarının işverene teslim edilmesinin gerektiği, ... AVM mekanik tesisat işleri için 200.00,00-TL avans ödemesi yapılmış olup, ilave alınacak malzemenin avans olarak kaydedileceği, mevcut sözleşme bedelinden düşüleceği, davacının fiyat farkı, metrajdan kaynaklı iş artışına yönelik fark ekstra işler ve yevmiye nedeniyle bir bedel talep etmeyeceğinin hüküm altına alındığı görülmüştür.
Her ne kadar davalı tarafından düzenlenmiş bulunan 2 nolu zeyilname ile 1 nolu zeyilnamenin geçersiz hale geldiği iddia edilmiş ise de, 26/12/2019 tarihli 2 nolu zeyilname de böyle bir ibareye rastlanmadığı gibi ... ve ... için alınan bedellere ilave olarak 1.000.000,00-TL daha ödeme yapılacağının kararlaştırılmış olduğu görüldüğünden, davalının Barter sözleşmesinin geçersizliğine ilişkin savunmaları mahkememizce kabul görmemiştir. 1 nolu zeyilname de ... Projesinin keşif bedeli ve meydan projesi keşif bedelinin net olarak alındığı, 2 nolu zeyilname de de her iki proje için alınan bedele ilave olarak 1.000.000,00-TL daha ödeme yapılacağının kararlaştırıldığı, bu durumda ... projesi keşif bedelinin , meydan projesi keşif bedeli oranının (1.695.347,32-TL / 4.849.846,63-TL =0.35) olduğu, 2 nolu zeyilname gereğince, ... projesi anahtar teslimi götürü bedel keşfine göre ödenmesi gerekli olan ek 1.000.000,00-TL 'nin %35'inin (350.000,00-TL) ek olarak davacıya ödenmesi gerektiği, bu durumda ... projesi toplam hak ediş bedelinin 1.695.347,32-TL + 350.000,00-TL olmak üzere toplam 2.045.347,32-TL + KDV olduğu, 15/08/2018 tarihli 1 nolu hak edişle yükleniciye ödenen tutarın 146.186,44-TL, 15/08/2018 tarihli 2 nolu hak edişle yükleniciye ödenecek tutarın 143.027,55-TL, 16/11/2018 tarihli 3 nolu hak edişle yükleniciye ödenecek tutarın -13.373,63-TL olarak belirlendiği, 3 nolu hak ediş raporunun 16/11/2018 tarihinde taraf şirketlerin kaşe ve imzası ile onaylandığı, bunların dışında da herhangi bir hak ediş raporunun dosyaya ibraz edilmediği, davacı yüklenicinin hak ediş alacak miktarına ilişkin bilirkişilerce yapılan hesaplama sonucunda bakiye hak ediş tutarının 1.603.142,87-TL olduğu, bu bedelden 1.050.000,00-TL'lik barter alacağının düşülmesi sonucunda ödenecek bedelin 553.142,87-TL olarak hesaplandığı, davacıya barter olarak ... projesinden 28 nolu 400.000,00-TL bedelli ve 27 nolu 650.000,00-TL bedelli 2 dairenin verilmesinin 03/12/2019 tarihli zeyilname ile kararlaştırıldığı, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 12. Maddesinde de, ... projesine ait sözleşmeye konu işler için işverenin yaptığı ... projesinden 3 adet dairenin (toplam 1.700.000,00-TL tutarında) barter olarak verileceğinin kararlaştırıldığı, barter anlaşmasının sözleşme ve sözleşmenin eki niteliğindeki zeyilnameye uygun olduğu, taraflar arasında taşınmaz devir borcunu içeren sözleşme ile barter (eser sözleşmesi) ilişkisi kurulduğu ancak dairelerin davacıya devredilmediği, üçüncü kişilere satıldığı, bu durumda sözleşmede iş bedeli olarak belirtilen daire bedellerinin tarafları bağladığı, artık güncel daire değerinin istenemeyeceği, ( Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin ... Esas, ... Karar sayılı, 01/03/2023 tarihli ilamının da bu yönde olduğu ) anlaşıldığından, davacının talep edebileceği ödenmeyen hak ediş alacağının 1.050.000,00-TL barter alacağı, 553.142,87-TL'de bakiye hak ediş alacağı olmak üzere toplam 1.603.142,87-TL olduğu sonucuna varılmıştır.
Taraflar arasında akdedilen 26/12/2019 tarihli 2 nolu zeyilname de ... ve ... projeleri mekanik tesisat için alınan bedele ilave olarak 1.000.000,00-TL'nin ... tarafından ödeneceği bu bedele doğalgaz işleri, izolasyon malzemeleri ve eksik kalan tüm malzemeler ile işçiliklerin dahil edildiği, davacının fiyat farkı, metrajdan kaynaklı iş artışına yönelik fark, ekstra işler ve yevmiye bedeli yönünden bir fark talep etmeyeceği, diğer hususlarda da ana sözleşme şartlarının geçerli olduğu kararlaştırılmıştır.
16/12/2019 tarihinde imzalanan malzeme satış sözleşmesinin taraflarının, dava dışı ...- ..., davacı ..., ve davalı ... olduğu, sözleşmenin 3. Maddesinde, ...nın sözleşme konusu malzemeleri teslim almakla ve bedelini ödemekle yükümlü olan ALICI ŞİRKETİ, ....TİC. A.Ş. 'nin MÜTEAHHİT şirkete ...- ...,'da sözleşme konusu malzemeyi alıcıya teslim etmekle yükümlü olan SATICI şirketi temsil ettiği, 4. Maddesinde; sözleşmenin ... markalı izolasyon malzemelerinin ... Marka klima bakır borusu grubu malzemelerin, kazan grubu malzemelerin, yangın hidraforları montaj ve işçilik bedellerinin satıcı tarafından işbu sözleşme ve eklerinde yer alan hükümler uyarınca teslimi ve alıcı ve müteahhittin ödeme koşullarını düzenlediği, anlaşma dahilindeki ürünlerin alıcı firmaya teslim edileceği, ürün bedellerinin müteahhit firmaya fatura edileceği, 6. Maddesinde, toplam sözleşme bedelinin 586.648,97-TL olduğu, malzemelerin alıcının ... PROJESİ , ... (...) PROJESİ şantiye adresine teslim edileceği, nakliye bedelinin satıcı firmaya ait olduğu, satıcı tarafın ürün teslim görevi taraflar arasında aksi kararlaştırılmadıkça alıcı şirketin veya müteahhit şirketin herhangi bir personeline teslim ile son bulacağı, 7. Maddesinde, sözleşmenin 6. Maddesinde açıkça belirtilmiş olan bedelin müteahhit tarafından satıcıya nakit veya çek olarak ödeneceğinin kararlaştırılmış olduğu görülmüştür.
17/12/2018 tarihinde imzalanan malzeme satış sözleşmesinin taraflarının, dava dışı ...A.Ş., davacı ..., ve davalı ...Ltd. olduğu, sözleşmenin 3. Maddesinde, ...nın sözleşme konusu malzemeleri teslim almakla ve bedelini ödemekle yükümlü olan ALICI ŞİRKETİ, .... A.Ş. 'nin ... şirkete...A.Ş.,'da sözleşme konusu malzemeyi alıcıya teslim etmekle yükümlü olan SATICI şirketi temsil ettiği, 4. Maddesinde; sözleşmenin ... markalı plastik boru grubu, ... markalı, ... ve tamamlayıcı ürün grubu malzemelerin, kazan grubu malzemelerin bedellerinin satıcı tarafından işbu sözleşme ve eklerinde yer alan hükümler uyarınca teslimi ve alıcı ve müteahhittin ödeme koşullarını düzenlediği, anlaşma dahilindeki ürünlerin alıcı firmaya teslim edileceği, ürün bedellerinin müteahhit firmaya fatura edileceği, 6. Maddesinde, toplam sözleşme bedelinin 1.116.079,86-TL olduğu, malzemelerin alıcının ... , ... (...) PROJESİ şantiye adresine teslim edileceği, nakliye bedelinin satıcı firmaya ait olduğu, satıcı tarafın ürün teslim görevi taraflar arasında aksi kararlaştırılmadıkça alıcı şirketin veya müteahhit şirketin herhangi bir personeline teslim ile son bulacağı, 7. Maddesinde, sözleşmenin 6. Maddesinde açıkça belirtilmiş olan bedelin müteahhit tarafından çek olarak ödeneceğinin kararlaştırılmış olduğu görülmüştür.
Davalı tarafından, malzeme alımına ilişkin 17/12/2018 tarihli ve 16/12/2019 tarihli sözleşmeler kapsamında alınan ürün bedellerine ait sistem yapı firmasına KDV dahil toplam 572.707,90-TL ... firmasına KDV dahil toplam 275.001,60-TL ödeme yapıldığına ilişkin belgeler sunulmuştur. Taraflar arasında akdedilen 2 nolu zeyilname de tüm malzeme bedelinden davacının sorumlu olduğu düzenlenmiş olduğundan, davalı ödemiş olduğu toplam 847.709,52-TL'lik bu malzeme bedellerini davacıdan talep etme hakkına sahiptir.
Davalı tarafından, dava dışı ... ve havalandırma sistemleri LTD.ŞTİ. , ...ŞTİ. Ve ....ŞTİ.'ne de malzeme alımı için ödeme yapıldığını, bu bedellerinde davacıya yansıtılması gerektiği savunulmuşsa da, bu dava dışı şirketler ile davacı ve davalının da yer aldığı herhangi bir malzeme satış sözleşmesi , fiyat teklifi dosyaya ibraz edilmemiş, bu malzemelerin alımına ilişkin davacının herhangi bir onayının bulunmadığı tespit edilmiş olduğundan, bu bedellerin davacıya yansıtılması gerektiği talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
Davacının yapmış olduğu ıslaha karşı davalı tarafından zamanaşımı itirazında bulunulmuştur. Taraflar arasındaki uyuşmazlık eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, eser sözleşmesinde zamanaşımının alacağın talep edilebilir hale geldiği tarih itibariyle başladığı, eserin kesin kabulünün yapılmadığı, bu sebeple alacağın talep edilebilir hale gelmediği anlaşıldığından ıslaha karşı yapılmış olan zamanaşımı itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.
Tüm dosya kapsamı ve delillerin değerlendirilmesi sonucunda, davacının ödenmeyen hak ediş alacağının 1.050.000,00-TL'sinin barter alacağı, 553.142,87-TL'sinin de bakiye hak ediş alacağı olmak üzere toplam 1.603.142,87-TL olduğu, bu bedelden davalının ödemiş olduğu 847.709,50-TL'lik malzeme alacağı bedelinin düşülmesi sonucunda davacının talep edebileceği miktarın 755.433,37-TL ye tekabül ettiği, dava tarihinden önce davalının usulüne uygun şekilde temerrüte düşürülmediği anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne, 755.433,37-TL'ye dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle,
1-davanın kısmen kabulüne, 755.433,37-TL'ye dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi uyarınca belirlenen 51.603,65-TL karar harcından, başlangıçta yatırılan 18.785,25-TL peşin harç, 139.932,91-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 158.718,16-TL harçtan mahsubu ile fazla olan 107.114,51-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan 3.030,30-TL keşif harcı ve 24.379,00-TL yargılama gideri olmak üzere toplam 27.409,30-TL yargılama giderinin, davanın kabul edilen kısmı üzerinden hesaplanan 2.227,88-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından, bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettiren, davanın kabul edilen kısmı üzerinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 117.315,01-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı kendisini vekille temsil ettiren, davanın reddedilen kısmı üzerinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 660.156,79-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.360,00-TL bedelin davanın kabul ve reddolunan kısmı üzerinden hesaplanan 110,54-TL'nin davalıdan, 1.249,46-TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
8-Davacı ve davalı tarafından yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın, karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair davacı vekili ile davalılar vekilleri ve şirket yetkilisinin yüzüne karşı tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341. maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi.. 20/02/2025
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır