T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/70 Esas
KARAR NO : 2025/287
DAVA : Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ : 27/01/2023
KARAR TARİHİ : 08/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından sunulan 27/01/2023 tarihli dava dilekçesinden özetle; Müvekkili olarak bulunduğu ... Şirketinin, ... menşeili ... olup, Türkiye Cumhuriyeti yasalarına uygun olarak kurulmuş ve uzun süredir Türkiye'de enerji sektöründe faaliyette bulunan itibarlı ve güvenilir bir şirket olduğunu, müvekkili ... şirketinin, dünyada bilinirliği ve uluslararası saygınlığı olan ve birçok ülkede faaliyet gösteren halka açık .... grubunun Türkiye'deki grup şirketi olduğunu, ... grubunun, 2006 yılında Petrol Ofisi Anonim Şirketi'ne ortak olarak yatırım yaparak giren ve 2017 yılına kadar Petrol Ofisi Anonim Şirketi'nin de ana hissedarı olduğunu, müvekkili ... Enerji, TC Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'na tabi ve EPDK tarafından verilmiş lisans kapsamında ve yasal düzenlemeler uyarınca, ... (Sıvılaştırılmış Doğal Gaz) tedariki yapmakta olduğunu, ... ürünü, özel tanklar ve sistemler içinde depolanması gereken bir ürün olduğunu, müvekkili, müşterilerine ... tedariği yaparken, müşterisinin sahasına ...'i depolama ve kullanıma hazır hale getirmek için, kendisine ait olan tank sistemini ve ilgili ekipmanı kurmaktadır, diğer bir ifadeyle mülkiyeti müvekkilimize ait olan tank sistemi ve ekipmanı müşteriye sözleşme kapsamındaki ... alımlarını sağlamak amacıyla ariyeten kullandırılmakta olduğunu ve tedarik bittiğinde müvekkillerine ait tank sistemi ve ekipmanların iade edilmekte olduğunu, akdedilen sözleşmeler de bu hususların net bir şekilde düzenlenmiş olduğunu, İşbu davaya dair somut olaya ilişkin olarak; Müvekkili ile davalı arasındaki ... (Sıvılaştırılmış Doğal Gaz) Alım-Satım Sözleşmesi kapsamında, “...” adresindeki "... " olarak bilinen sahada, Müvekkiline ait görselleri yer alan ... tank sistemi ve ilgili ekipmanlarının kurulmuş olduğunu, dava konusu Sistem'in ana parçası olan tankın seri numarası ... ve Sistem'in diğer ekipmanlarından olan evoparatör seri numarası 2015 1022 olduğunu, müvekkiline ait tank sisteminin iadesinin mümkün değilse sistemin bedelinin tazmininin gerektiğini, davalı mülkiyeti kendisine ait olmayan Sistem'inin üçüncü kişilere satma girişimi içerisinde olduğunu, Müvekkilinin Sistem'in sahadan haksız, hileli, hukuka aykırı hareketlerle kaldırılacağını, müvekkilinin Mülkiyetindeki mala dair hak kaybına uğrayacağına dair ciddi emarelerin tespit etmiş durumda olduğunu, davalı ... A.Ş.nin müvekkillerine ait sistemi satmaya çalıştığı üçüncü tarafa gönderdiği sisteme ait fotoğrafların dava dilekçesi ekinde mevcut olduğunu, dava konusu Sistem'in daha fazla Davalı'nın deposunda beklemesi halinde kötüniyetli davalı tarafından sistemin üçüncü kişilere satılacağının aşikar olduğunu, sistemin üçüncü kişilere satılması durumunda sistemin iadesinin güç hatta imkansız hale geleceğini, bu durumun Müvekkili Şirket için geri dönülemez zararlara sebebiyet vereceğini, bu sebeple, mülkiyeti Müvekkili Şirket'e ait olan Sistem'in, huzurdaki davanın yargılaması sona erene kadar üçüncü kişilere devrini önlemek amacıyla üzerine ihtiyati tedbir konulmasını, veya ... adresindeki Haramidere terminali olarak anılan sahadan alınarak tarafsız bir yediemin deposuna kaldırılması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, sistemin müvekkili şirkete iadesini iadesinin mümkün olmaması halinde, sistemin bedelinin bilirkişi tarafından hesaplanarak müvekkili şirkete ödenmesine karar verilmesini, yargılama giderleri, yediemin depo ücretinin ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun dava dilekçesi, tensip tutanağı usulüne göre tebliğ edilmiş olup, davalı tarafından ibraz edilen 16/03/2025 tarihli cevap dilekçesinde; taraflar arasındaki sözleşmenin niteliği itibariyle bir tarafa temin yükümlülüğü veren ve faaliyetin zorunluluğu gereği teknik ekipmanın müşteriye teslim edilmiş olduğu bir sözleşme olduğunu, süresinin ise 5 yıl olarak belirlendiğini, davacının haksız veya tek taraflı feshi halinde iade koşullarının oluşup oluşmadığına dair sektörel inceleme yapılması gerekli olduğunu, Fesih ihtarnamesi ve iade talebine dair temerrüt ihtarlarının usule uygun şekilde tebliğ edilmediğini ve şirketin UETS adresine yapılmayan tebligatların geçersiz sayılmış olduğunu, Şirketin ...hesap sahibi olduğundan aykırı şekilde yapılmış tebliğlerin yok hükmünde olduğunu, davacının sözleşme gereği üzerine düşen edim yükümlülüğünü yerine getirmediği için herhangi bir ücret yada iade talep edemeyeceğiniz, müvekkili şirketin davacı tarafa herhangi bir iade borcu bulunmadığını, davacının 5 yıl süreli sözleşmenin süresi dolmadan iade istenemeyeceğinin açık olduğunu, her ne kadar davacı tarafın dava dilekçesinde müvekkili şirketin davacıya borçlu olduğunu iddia etmişse de bu iddianın kabulünün mümkün olmadığını, davacı tarafın dava konusu ettiği ... tankının müvekkili şirkete teslim edilip edilmediğini ispatla yükümlü olduğunu, müvekkilinden istediği ürünün gerçekten kendisine ait olduğunu da ispat etmek zorunda olduğunu, davacı tarafın iddia ettiği ürüne ilişkin fatura ya da irsaliye ile uyumluluk olup olmadığı belirsiz olan ürünler dava konusu edilerek haksız bir alacak oluşturulmaya çalışıldığını, davacı tarafça taraflar arasındaki ilişkiyi ispatlayan veya şartları ortaya koyan sözleşme ibraz edilmemiş olduğunu, 2020 tarihli sözleşme için 2011 tarihli 499.122,11-TL bedelli bir fatura ile 2015 tarihli 63.396,66-TL bedelli fatura ibraz edilmiş olduğunu, ancak bu malzemenin teslim edilip edilmediğine dair ariyet sözleşmesi ya da teslim belgesi sunulmadığını, herhangi bir seri numarası olmaksızın düzenlenmiş faturaları gerekçe göstererek sadece kendi kaydını delil olarak sunan davacının müvekkilinin faaliyet alanındaki ürünün kendisine ait olduğunu iddia etmesi taraflarınca kabul edilebilir bir durum olmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte davacı tarafın dava tarihinden önce müvekkili şirketi temerrüte düşürmediğinden davanın usulden reddi gerektiğini, müvekkili şirketin davacı tarafa hiçbir iade borcu bulunmaması nedeniyle, hukuki dayanağı bulunmayan haksız davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce 07/06/2024 tarihli ara kararı ile "...Dosyanın Adli Tıp Uzmanı ..., Akademisyen ..., ...'a verilerek davaya konu sözleşmedeki imzanın davalı şirket temsilcileri ... ve ...'ün eli ürün olup olmadığına dair rapor düzenlenmesinin istenilmesine..." karar verilmiş olup, bilirkişiler tarafından ibraz edilen 10/09/2024 tarihli bilirkişi raporunda; Tetkik konusu 24.02.2020 tarihli 9 sayfadan ibaret Sözleşme aslının her sayfasında ve kapakta ...A.Ş.ye atfen kaşe izi üzerine atılmış sağ taraftaki imzaların Bilal Keseli'nin eli ürünü olduğu, Söz konusu 24.02.2020 tarihli 9 sayfadan ibaret Sözleşme aslının her sayfasında ve kapakta ... A.Ş.ye atfen kaşe izi üzerine atılmış sol taraftaki imzaların ...'ün eli ürünü olduğu kanaatinde olduklarını bildirmişlerdir.
Mahkememizin 03/10/2024 tarihli ara kararında; Tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, ticari defter ve kayıtları ve dosya incelenerek; sözleşmenin 7. Maddesinin ihlal edilip edilmediği, sözleşmenin haklı nedenle fesih edilip edilmediğinin tespiti hususunda rapor alınmak üzere bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olup, bilirkişiler tarafından ibraz edilen 05/02/2025 tarihli bilirkişi raporunda; "...Teknik inceleme bakımından; Isısan tarafından imal edildiği anlaşılan 10 m3''lük Seri No'su 11-0156 olduğu (...'ğa Sistemin kurulduğu zaman çekilen fotoğrafına göre) ancak keşif sırasında etiket yerine bakıldığında Etiketin yerinde olmadığı (... yerlerinin kesik/kopuk olduğu) tespit edildiği, Seri nosu okunamasa bile Tankın diğer fotoğraflarla da karşılaştırıldığında Sistem'in ... kurulduğu yerdeki 10 m3'lük ... Tankı olduğu ve Isısan imalatı olduğu ... tarafından imal edildiği anlaşılan ... ekipman tipli... Kodlu 1500 Nm3/h kapasiteli ... sıra nolu olduğu (... Depoculu'ğa Sistemin kurulduğu zaman çekilen fotoğrafına göre) keşif sırasında etiketinin yerine görüldüğü, Davacı ...A.Ş. tarafından davalı ... A.Ş. Firmasına dava konusu sözleşme içeriğinde kurulduğu kanısına varılan “... TANK SİSTEMİ”nin yerinde olduğu ve atıl durumda bulunduğu (kullanılmadığı) tespit edildiği, A-“... TANK SİSTEMİ”nin yıllardan bu yana kullanılmaması sebebiyle; Tank'ın Korozyona uğramış olması sebebiyle tank içinin de paslı/korozyona uğramış olabileceği, tüm vana ve diğer ekipmanının tamamiyle değiştirilmesi gerektiği, Evoparatörün gövdesi Alüminyum/ Alüminyum alaşımı olabileceği sebebiyle ana gövde de korozyon ihtimali az olsa bile ekipmanlarının tamamı ile değiştirilmesi söz konusu olabileceği, Sistem bulunduğu yerden sökülerek iade edilebileceği, tekrar çalışır duruma getirilebilmesi için korozyon incelemesi Ekipmanın gözden geçirilmesi gerekeceği, Mali İnceleme bakımından; davacı şirketin ilgili yıllara ait ticari defterlerinin tasdike ilişkin yükümlülerinin yasal süreleri içerisinde yerine getirilmiş olduğunu, usulüne uygun tutulan ve birbirini doğrulayan davacı şirket ticari defterlerinin HMK 222/2 kapsamında sahibi lehine delil niteliği taşıdığı değerlendirilmiştir. Davacı şirketin ticari defter kayıtlarına göre taraflar arasında 06/06/2017 ile 02/12/2021 tarihleri arasında çoğu finansal işlemlerden oluşan çok sayıda hesap hareketi gerçekleşmiş olup, son işlemin yapılmış olduğu 02/12/2021 tarihi itibariyle tarafların birbirine borcu veya alacağı kalmadığı, Davacı şirketin davalı tarafa düzenlemiş olduğu tüm faturalar kira ve elektrik gider yansıtma faturalardan oluşmakta olup, davacı tarafça davalıya düzenlenen faturalar arasında ... satışına ilişkin fatura bulunmadığı, buna karşılık davalı şirketin davacı tarafa yoğun bir şekilde nakit kaynak kullandırmış olup, kullandırmış olduğu nakit kredilere karşılık davacı şirkete faiz faturaları düzenlediği, davalı şirketin 03/12/2021 tarihinde... A.Ş ye satılmak suretiyle ... grubundan ayrılmış olduğu 2021 yılı aralık ayından sonra ise taraflar arasında her hangi bir ticari veya mali işlemin yapılmamış olduğu, Dava konusu 10m3 hacimli ...seri numaralı ... depolama tankı ile 1500Nm3/h kapasiteli 2015/1022 seri numaralı buharlaştırıcı aparatından oluşan sistemin davacı şirketin sistem davacı şirketin aktifinde kayıtlı olduğu, taraflar arasında imzalanan 24/02/2020 tarihli Sıvılaştırılmış Doğal Gaz Alım Satım Sözleşmesinin 11. Maddesi kapsamında 02/04/2020 tarihli teslim tesellüm tutanağı ile ariyeten kullanılmak üzere davalı tarafa teslim edildiği, Teknik inceleme neticesinde de davacı tarafça iadesi talep edilen sistemin davalı şirketin deposunda bulunan ... depolama sistemi olduğu , Davalı şirketin ticari defter ve belgeleri incelemesinde; davalı şirketin kurulmuş olduğu 2017 yılından davacı şirketle ticari ilişkilerinin sona ermiş olduğu 2021 yılına kadar olan ait ticari defterlerinin (2020 ve 2021 envanter defterleri hariç) tasdike ilişkin yükümlülüklerinin yasal süreleri içerisinde yerine getirilmiş olup, usulüne uygun tutulan ve birbirini doğrulayan davalı şirket ticari defterlerinin HMK 222/2 kapsamında sahibi lehine delil niteliği taşıdığı değerlendirilmiştir. Davalı şirketin ticari defter kayıtları davacı şirket kayıtlarıyla birebir örtüşmekte olup, davalı şirketin ticari defter kayıtlarına göre son işleminin yapılmış olduğu 02/12/2021 tarihi itibariyle tarafların birbirine borcu veya alacağı kalmadığını, davalı ... A.Ş 02/06/2017 tarihinde davacı şirketin de dahil olduğu Avusturya menşeli ... grubu tarafından kurulmuş olup, 03/12/2021 tarihine kadar ... Grubu içinde kaldığını, şirketin 03/12/2021 tarihinde ... A.Ş ye satılmak suretiyle ... Grubundan ayrılmıştır. Taraflar arasındaki sözleşmenin Fesih başlıklı 20. Maddesi ile fesih gerekçeleri belirlenmiş olup, sözleşmenin 7. Maddesi uyarınca alıcının tank kapasitesine bağlı olarak öngördüğü tüketimi her hangi bir şekilde gerçekleştirmemiş olması fesih açısından haklı sebep olarak kabul edildiği, taraflar arasındaki sözleşmenin feshedilmiş olduğu hususu davacı tarafın 27/10/2022 tarihli ihtarnamesi ile davalı şirkete bildirilmiş olduğu, taraflar arasında ... alım satım sözleşmesinin imzalandığı 24/02/2020 tarihinden sözleşmenin davacı tarafça feshedilmiş olduğu 27/10/2022 tarihine kadar davalı tarafça hiç ... alımı yapılmamış olduğu hususu her iki tarafın ticari defter kayıtları ile de olduğu, bu itibarla sözleşmeden hiçbir fayda sağlayamamış olan davacı tarafından 5 yıllık süre doluncaya kadar sözleşmeye devam etmesinin beklenmesi ticari hayatın olağan icap ve kabullerinde aykırı olup, sözleşmeye işlerlik kazandırma iradesini göstermemiş olduğu anlaşılan davalı tarafın sözleşmenin 5 yıllık süresinin dolmaması gerekçesiyle davacı tarafın iade talebinde bulunamayacağı yönündeki savunmasının dosya kapsamına uygun düşmediği bildirilmiştir.
Taraflar arasında 24/02/2020 tarihli ... Sıvılaştırılmış Doğalgaz Alım Satım sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin 4. Maddesinde sürenin 5 yıl olduğu, 7. Maddesinde 3 aylık dönemler halinde dönemsel termin programına göre alınacak ... nin müşteri tarafından satıcıya bildirilmesi gerektiği, müşterinin bildireceği, 11. Maddesinde kurulan sistemin mülkiyetinin satıcı'ya ait olduğu, müşterinin sistemi sadece ariyetten kullandığı, sistem müşteri tarafından hiçbir şekilde ipotek ettirilemeyeceği, teminat gösterilemeyeceği ve satıcı'nın onayı olmadan yerinin değiştirilemeyeceği , 15. Maddesinde; sistemin müşteri sahasında kurulması sahasında doğabilecek olan nakliye ve vinç bedelleri ile sözleşmenin her hangi bir sebep ile sona ermesi nedeniyle doğabilecek tüm demontaja ilişkin nakliye, vinç vs bedellerin ödenmesini müşterinin peşinen kabul ve taahhüt ettiği, 20. Maddesinde de; Müşteri, işbu sözleşmenin herhangi bir hükmünü kısmen veya tamamen ihlal ettiği veya borç ve taahhütlerini yerine getirmediği İşbu Sözleşmenin 7. Maddesi uyarınca müşteri'nin tank kapasitesine bağlı olarak öngördüğü tüketimi herhangi bir şekilde gerçekleştirmediği durumda” sözleşmeyi feshedebilecek ve sistemin iadesini talep edebileceği düzenlenmiştir. Davalı tarafından sözleşmenin 7. Maddesine uygun şekilde 3 aylık dönemlerde ... dönemsel termin programının Satıcı davacıya bildirdiğine ve mal alımı yapıldığına ilişkin somut bir delilin dosyaya sunulmadığı, tarafların ticari defterlerinin yapılan incelemesi sonucunda; davalının herhangi bir mal almamak suretiyle sözleşmeyi ihlal ettiği, bu bakımdan davacının sözleşmeyi haklı nedenle feshettiği sonucuna varılmıştır.
Mahkememizce yaptırılan teknik inceleme sonucunda davalının deposunda bulunan ... Tankının sözleşme kapsamında davacı tarafından davalıya ariyetten kullanılmak üzere teslim edilen tank olduğunun tespit edildiği, sözleşmenin 15. ve 21. Maddeleri uyarınca; Müşteri, satıcı tarafından kurulumu yapılmış ve mülkiyeti satıcı'ya ait olan sistem'in müşteri sahasından satıcı'nın uygun göreceği müteahhit firma tarafından söküm ve diğer lokasyona taşınma masraflarını hiçbir itirazda bulunmadan satıcının keseceği fatura karşılığı ödemeyi, 21. maddesinin a bendine göre de ;İşbu sözleşmenin Süre Maddesinde bahsi geçen müşteri'nin tesislerine doğal gaz iletim şebekesinden gelen boru hattı ile doğal gaz bağlanması gereğince feshi veya 20. Madde gereğince feshi halinde, davalının, sistem'i davacıya aynen iade etmeyi, aksi halde bedelini ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğinin düzenlendiği, sözleşmenin haklı neden ile davacı tarafından fesih edildiği, sözleşmenin 15. ve 21. Maddeleri gereği; davalının ... sisteminin iade etmek ile sorumlu olduğu anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamının ve delillerin değerlendirilmesi sonucunda; davacı tarafından sözleşmenin haklı neden ile fesih edildiği, dava konusu edilen ... tankının davalıya ariyetten teslim edildiği, sözleşme haklı neden ile fesih edildiğinden tankın masrafları davalıya ait olmak üzere davacıya iade edilmesi gerektiği, davacının talebinin tankın iadesi yönünde olduğu, tankın iade edilebilir durumda olduğununda hüküm vermeye elverişli denetime açık bilirkişi raporu ile tespit edildiğinden; Davanın Kabulüne, dava konusu 10m3 hacimli ... Seri numaralı ... Depolama Tankı ile 1500N m3/h kapasiteli ... seri numaralı buharlaştırıcı aparatının söküm ve teslim masraflarının davalıya ait olmak üzere davalı tarafından davacıya teslimine, infazın icra müdürlüğünce yerine getirilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın Kabulüne, dava konusu 10m3 hacimli ... Seri numaralı ... Depolama Tankı ile 1500N m3/h kapasiteli 2015/1022 seri numaralı buharlaştırıcı aparatının söküm ve teslim masrafları davalıya ait olmak üzere davalı tarafından davacıya teslimine, infazın icra müdürlüğünce yerine getirilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 62.981,82-TL nispi karar ve ilam harcından başlangıçta yatırılan 15.745,46-TL harçtan mahsubu ile bakiye 47.236,36-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 15.745,46-TL harç ile, yine davacı tarafından yapılan 44.080,30-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesince hesaplanan 141.080,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Taraflarca yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı yanın yokluğunda kararın tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341. maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 08/05/2025
Başkan
E- imzalıdır.
Üye
E- imzalıdır.
Üye
E- imzalıdır.
Katip
E- imzalıdır.
K.H. 62.981,82-TL.
P.H. 15.745,46-TL.
B.H.47.236,36-TL.
Bilirkişi =40.500-TL.
Keşif Harcı =3.030,30-TL
+Posta Masrafı= 550-TL.
TOPLAM 44.080,30-TL.